IV SAB/Wr 785/25

IV SAB/Wr 785/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji Z. w W. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 kwietnia 2025 r. I. zobowiązuje Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy do załatwienia punktu 5 wniosku strony skarżącej z dnia 30 kwietnia 2025 r. w zakresie podania specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, o których mowa w punkcie 5 wniosku, zatrudnionych obecnie przez placówkę, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Dyrektor Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 5 wniosku strony skarżącej w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2025 r. (wpływ – 5 maja 2025 r.) Fundacja Ż. zwróciła się do Dyrektora Powiatowego Zespołu Szpitali w O. o udzielenie informacji publicznej za pośrednictwem poczty e - mail, czy w placówce dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. 2022 r. poz. 1575 ze zm.).
Jeśli odpowiedź jest twierdząca, Fundacja wniosła o udzielenie informacji odnośnie:
1) liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, począwszy od 1 stycznia 2025 r. a skończywszy na 30 kwietnia 2025 r. z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży - art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone),
2) liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy oraz podanie tygodnia zaawansowania ciąży w chwili, gdy przeprowadzono zabieg,
3) w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady? Jakie były wskazania psychiatryczne u matki (np. problemy adaptacyjne, myśli samobójcze, tendencje do autoagresji, itp.) z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy,
4) dostępnych do wykonania i rozliczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia procedur, z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych miesiącach, zapytanie dotyczy jedynie stosowanych przez lekarzy procedur, nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej (przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki i wyłyżeczkowanie ścian jamy macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne - 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy"); liczby przypadków zastosowania procedury podania dosercowo u płodu zastrzyku z chlorku potasu celem niedopuszczenia do urodzenia żywego i liczby aborcji wykonanych metodą próżniową,
5) tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z wyszczególnieniem ilości, podziałem na miesiące oraz przypadki ustawowe - w sposób identyczny jak określony w punkcie 1),
6) czy po 1 stycznia 2025 r. były zmiany w procedurach stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że informacje, których dotyczy zapytanie są informacjami prostymi, niewymagającymi przetworzenia. W wypadku jednak gdyby informacje te należały do grupy informacji przetworzonych wnioskodawca zwraca uwagę, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu społecznego, zgodnie z art. 3. ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Tematyka, której dotyczy zapytanie, jest ważna społecznie, stanowi przedmiot zainteresowania wielu grup społecznych, organizacji pozarządowych i wspólnot wyznaniowych. Fundacja Ż., w imieniu której składane jest niniejsze zapytanie, uzyskane informacje wykorzysta w celu prowadzenia działalności statutowej.
W przypadku braku możliwości udostępnienia którejkolwiek z informacji lub jej części Fundacja wniosła o opisanie przyczyny niemożności udzielenia informacji oraz na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udzielenie informacji o drodze właściwej do uzyskania rzeczonych informacji.
Pismem z dnia 15 maja 2025 r. Dyrektor udzielił następującej informacji:
Ad. 1. liczba świadczeń wykonanych w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 30 kwietnia 2025r., określonych w art. 4a pkt 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży w brzmieniu obowiązującym po dniu 27 stycznia 2021 r.: styczeń 2025 r. – 10, luty 2025 r. – 14, marzec 2025 r. – 11, kwiecień 2025 r. – 18,
Ad. 2, 3. Szpital nie udzieli wnioskowanej informacji, bowiem nie podlega ona udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie posiada przymiotu informacji publicznej. Udzielenie wnioskowanej informacji wymagałaby w istocie analizy dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków i wskazania diagnozy postawionej danemu pacjentowi. Dane zawarte w dokumentacji medycznej, tym bardziej w przypadku procedury przerwania ciąży objęte są tajemnicą prawnie chronioną, w tym na podstawie art. 4c ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży,
Ad. 4. W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 30 kwietnia 2025r. udzielono 53 świadczenia określone w art. w art. 4a pkt 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 rok, o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży w brzmieniu obowiązującym po dniu 27 stycznia 2021. W przypadku pozostałych zapytań, ich udostępnienie nie jest możliwe, bowiem informacje ze względu na fakt, że nie są informacją publiczną nie mogą być udostępnione w drodze ustawy o informacji publiczne. Udzielenie wnioskowanej informacji wymagałaby w istocie analizy dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków i wskazania diagnozy postawionej danemu pacjentowi. Dane zawarte w dokumentacji medycznej, tym bardziej w przypadku procedury przerwania ciąży objęte są tajemnicą prawnie chronioną, w tym na podstawie art. 4c ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Udostępnienie wymagałoby podjęcia przez PZS szeregu działań intelektualnych i organizacyjnych, należałoby odszukać dokumenty medyczne, przeglądnąć je, wyselekcjonować odpowiednie dane, stworzyć odpowiednie analizy i raporty.
Ad. 5. Żądana informacja .nie jest informacją publiczną udostępnianą w trybie art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dane lekarzy, o które występuje wnioskodawca podlegają ochronie danych osobowych, a ujawnienie tych danych z podziałem na lekarzy wykonujących określonych zabiegów zmierzałoby do ujawnienia kwestii światopoglądowych wyznawanych przez te osoby, które podlegają szczególnej ochronie i nie podlegają publicznemu ujawieniu stosownie do treści art. 53 Konstytucji RP.
Ad. 6. Po 1 stycznia 2025 r. nie było zmian w procedurach stosowanych w Szpitalu w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży.
W skardze na bezczynność Powiatowego Zespołu Szpitali w O. w zakresie rozpoznania punktu 2, 3 i 5 wniosku Fundacja zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) i wniosła o:
1) zobowiązanie Powiatowego Zespołu Szpitali do rozpatrzenia wniosku Fundacji o udzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie (tj. pkt 2, 3 i 5 wniosku) w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku;
stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł;
zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Fundacja zauważyła, że organ tylko częściowo udzielił żądanej informacji, ponieważ w zakresie pkt 2, 3 oraz 5 informacji nie udzielił. Co istotne, odnośnie pkt 2 i 3 organ stwierdził, że "szpital nie udzieli wnioskowanej informacji", czyli faktycznie odmówił jej udzielenia bez wydania odpowiedniej decyzji, dopiero w kolejnych zdaniach podnosząc (zupełnie bezzasadnie), że udzielenie informacji wymagałoby od organu zbyt wielu czynności i powołując się (bezzasadnie) na tajemnicę lekarską. Podobnie w pkt 5 organ wskazał, że informacja nie jest informacją publiczną. Do dnia dzisiejszego organ nie wydał merytorycznej decyzji odmownej w zakresie powyżej wskazanym.
Zdaniem strony, informacje statystyczne odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej. Wnioskodawca nie żądał wskazania informacji o poszczególnych pacjentach, a jedynie wskazania na zasadzie statystyki, z czego organ - w ocenie skarżącego - doskonale zdaje sobie sprawę. Organ w swoim piśmie nie podał żadnej podstawy prawnej z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Również dane w zakresie dotyczącym tytułów naukowych. specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez Szpital stanowią informację publiczną. Dane osobowe lekarzy w postaci ich imion i nazwisk nie są danymi prywatnymi. Choć lekarz nie jest funkcjonariuszem publicznym to z chwilą uzyskania prawa do wykonywania zawodu podlega wpisowi do właściwego rejestru, nie może więc korzystać z ochrony danych w rejestrze tym zawartych, w szczególności dotyczy to imienia i nazwiska. W konsekwencji twierdzenie, że ujawnienie nazwisk lekarzy specjalistów realizujących refundowane przez NFZ świadczenia zdrowotne naruszałoby ich prywatność, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących regulacjach prawnych.
Według strony, zasadniczo nakład pracy konieczny do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie przesądzają o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Pracochłonność i koszty rozpatrzenia wniosku mogą być podstawą ewentualnego obciążenia wnioskodawcy kosztami udzielenia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa oraz niezasądzanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł oraz o odstąpienie od zasądzania od organu kosztów postępowania.
Organ wskazał, że żądane do udostępnienia informacje w pytaniach nr 2, 3 i 5 dotyczyły danych zawartych w dokumentacji medycznej pacjentów oraz danych osobowych personelu medycznego zaangażowanych w udzielanie świadczeń pacjentom, decyzji klinicznych oraz szczegółów przeprowadzonych procedur diagnostyczno-terapeutycznych - a więc informacji, które nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie przewidzianej zarówno w tej ustawie, jak i w przepisach szczególnych. Tym samym dokumentacja medyczna nie jest informacją o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jej udostępnienie nie może nastąpić w trybie tej ustawy. Ponadto dane dotyczące osób wykonujących zabiegi przerywania ciąży, jak również wszelkie informacje odnoszące się do faktu ich przeprowadzenia, nie stanowią informacji publicznej. Zgodnie z art. 4c ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, osoby wykonujące czynności na podstawie tej ustawy zobowiązane są do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji, o których powzięły wiadomość w związku z ich wykonywaniem.
Podkreślenia wymaga, że w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej rozpoznanie lekarskie, w tym sformułowana diagnoza, nie odnosi się do kwestii publicznych. Tego rodzaju informacje nie służą ogółowi i nie są przeznaczone do powszechnego udostępniania - przeciwnie, ich istotą jest indywidualna relacja pomiędzy pacjentem a personelem medycznym, ukształtowana w ramach prawa do ochrony zdrowia i prawa do prywatności. W związku z tym nie sposób przypisać takim informacjom przymiotu "sprawy publicznej", o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a co za tym idzie - nie można uznać ich za informacje publiczne podlegające udostępnieniu w trybie wskazanej ustawy. Nie budzi wątpliwości, że żądane informacje - jako odnoszące się bezpośrednio do stanu zdrowia, zastosowanej diagnostyki i przebiegu leczenia pacjentów - objęte są ochroną przewidzianą w przepisach prawa, w szczególności na gruncie art. 13 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 4c ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Przepisy te ustanawiają generalny zakaz udostępniania informacji uzyskanych w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych osobom nieuprawnionym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności podmioty reprezentujące osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Dyrektor Powiatowego Zespołu Szpitali – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych jako jednostka organizacyjna Starostwa Powiatu. Wskazać należy, że Szpitale jako samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są podmiotami leczniczymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 991) i udzielają świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Są zatem jednostkami dysponującymi majątkiem publicznym i wykonującymi zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Podmiotem reprezentującym szpital (zespół szpitali) jest dyrektor, a w konsekwencji jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w posiadaniu szpitala.
Natomiast kwestią sporną pozostaje okoliczność, czy objęte wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2025 r. w punktach 2, 3 i 5 informacje, których udostępnienia żąda strona skarżąca, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., a w konsekwencji, czy Dyrektor Zespołu Szpitali pozostaje w bezczynności.
Odpowiadając na wniosek strony skarżącej Dyrektor w piśmie z dnia 15 maja 2025 r. stwierdził, że żądane przez stronę skarżącą informacje w punktach 2, 3 oraz 5 wniosku nie stanowią informacji publicznej i w konsekwencji informacje te nie zostały udostępnione.
Natomiast strona skarżąca w skardze do WSA wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji, żądanych w punktach 2, 3 oraz 5 złożonego wniosku na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznając że informacje dotyczące aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki oraz danych lekarzy mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania tych świadczeń stanowią informację publiczną.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p.), dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a) tiret pierwsze) oraz informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też informacje dotyczące realizacji zadań publicznych i wszelkie dane publiczne, w tym akty administracyjne i inne dokumenty urzędowe stanowią informację publiczną. Również jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić.
Należy zauważyć, że generalnie informacje odnoszące się do działalności Szpitala w zakresie wykonywania świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży stanowią informację publiczną. Nie można jednak podzielić stanowiska strony skarżącej, że pytania zawarte w punktach 2 i 3 wniosku dotyczą informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny (..) podstawą przeprowadzenia terminacji ciąży jest wywołane ciążą zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Przepis ten więc zezwala na przeprowadzenie terminacji ciąży w przypadku stwierdzenia negatywnego wpływu ciąży na życie lub zdrowie kobiety ciężarnej. Konieczne jest więc stwierdzenie zagrożenia życia lub zdrowia kobiety ciężarnej wywołane ciążą. Skarżąca Fundacja domaga się natomiast udzielenia informacji odnośnie ilości aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki (punkt 2 wniosku) z podaniem rodzaju wskazań psychiatrycznych u matki (np. problemy adaptacyjne, myśli samobójcze, tendencje do autoagresji, itp.) oraz ilości i rodzaju stwierdzonych wad u poczętego dziecka (punkt 3 wniosku).
Należy jednak zauważyć, że przesłanka z art. 4c ust. 1 pkt 1 nie odwołuje się ani do problemów psychicznych matki ani do schorzeń natury somatycznej matki. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca nie przewidział możliwości terminacji ciąży z uwagi na "zdiagnozowane problemy psychiczne matki" czy też inne schorzenia, lecz z uwagi na zagrożenie, jakie ciąża stanowi dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Rodzaj schorzeń występujących u matki nie stanowi ustawowej przesłanki terminacji ciąży, lecz są to dane wynikające z dokumentacji medycznej pacjentki. Poza tym pojęcie "problem psychiczny" ma charakter nieostry, niemedyczny i nie da się go zestawić z przesłanką, jaką jest zagrożenie zdrowia lub życia kobiety ciężarnej. Również kwestia rodzaju i charakteru wad, jakimi dotknięte jest dziecko poczęte nie ma bezpośredniego wpływu na dopuszczalność przeprowadzenia terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy aborcyjnej. Do udzielenia świadczenia na tej podstawie konieczne jest stwierdzenie, że ciąża stanowi przyczynę wywołującą zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej. Dziecko poczęte nie musi zawsze być dotknięte wadami. Zagrożenie dla zdrowia lub życia kobiety nie musi wynikać z wadliwości ciąży, lecz samego faktu, że kobieta jest w ciąży.
Żądanie szczegółowych informacji o rodzaju schorzeń występujących u matki lub wad dziecka poczętego zdiagnozowanych w ramach udzielenia świadczenia zdrowotnego w postaci terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy dotyczy więc faktów nieistotnych z perspektywy treści normatywnej tego przepisu i wyznaczonego nim zakresu działania Szpitala. Informacje te odnoszą się do diagnostycznych rozpoznań współistniejących, których wystąpienie nie jest konieczne do legitymizacji terminacji ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy. Dodatkowo należy zauważyć, że informacje medyczne dotyczące dziecka poczętego mogą w ogóle nie być gromadzone lub nie znajdować się w dokumentacji medycznej kobiety ciężarnej, u której stwierdzono podstawy do przerwania ciąży na podstawie art. 4c ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie są one bowiem konieczne w obecnym stanie prawnym do stwierdzenia zasadności udzielenia tego świadczenia zdrowotnego (vide wyrok NSA z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 2551/24).
Wobec powyższego Dyrektorowi Zespołu Szpitali nie można postawić zarzutu bezczynności w udzieleniu informacji żądanych w punkcie 2 i 3 wniosku strony skarżącej. Należy również wyjaśnić, że w przypadku gdy żądane informacje nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej (nie stanowią informacji publicznej), organ zobowiązany jest do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy w formie pisemnej. Nie jest natomiast dopuszczalne w tym przypadku, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Z powyższych względów Sąd w punkcie III sentencji wyroku oddalił skargę strony odnośnie żądania strony sformułowanego w punkcie 2 i 3 wniosku.
Sąd natomiast podziela stanowisko strony skarżącej, że dane dotyczące specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy, stanowią informację publiczną.
Należy bowiem zauważyć, że lekarze należą do osób publicznych w rozumieniu ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym. W podmiocie leczniczym dysponującym środkami publicznymi osobami pełniącymi funkcje publiczne, w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. będą także lekarze. To lekarze podejmują w stosunku do osób ubiegających się o uzyskanie konkretnego świadczenia zdrowotnego, czy już korzystających ze świadczeń, władcze rozstrzygnięcia związane z tymi świadczeniami; decydują o przyjętym sposobie leczenia, o tym czy dana osoba dostanie skierowanie do szpitala, bądź też czy zostanie do niego przyjęta w danym monecie. Tego typu decyzje mają realny wpływ na sytuacje prawne osób spoza struktury organizacyjnej zakładu leczniczego. Osoby takie, co do zasady należy więc zaliczyć do osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 63/23, z dnia 18 lipca 2019, sygn. akt II SA/Łd 310/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednakże w przypadku udostępniania danych lekarzy żądanych w punkcie 5 wniosku niezbędne jest wyważanie wartości związanych z prawem do uzyskania dostępu do informacji publicznej oraz wartości związanych z prywatnością osób fizycznych w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej. Zdaniem Sądu, lekarze, o których mowa w pkt. 5 wniosku, pomimo, iż pełnią funkcję publiczną w zakresie wykonywania procedur objętych wnioskiem, mogą zasługiwać na ochronę ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ujawnienie ich danych prowadzić mogłoby bowiem do działań społecznych naruszających dobre imię tych osób. Wobec powyższego konieczne jest rozważenie możliwości objęcia tych osób ochroną wynikająca z art. 5 ust. 2 u.d.i.p, co jednak wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji.
Natomiast charakteru informacji publicznej nie mają żądane w tym samym punkcie wniosku informacje dotyczące szczegółowych danych wiążących się z konkretnymi rzeczywiście wykonanymi zabiegami tj. z przypisaniem konkretnego zabiegu do określonego lekarza, z wyszczególnieniem ilości świadczeń, podziałem na miesiące oraz przypadki ustawowe. Wskazanie konkretnych zabiegów wykonanych przez określonego z imienia i nazwiska lekarza wykracza poza ramy informacji publicznej, dotyczącej sposobu funkcjonowania podmiotu leczniczego, a także przekracza przyjęty w doktrynie i orzecznictwie zakres spraw publicznych.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w tej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Dane z dokumentacji medycznej nie stanowią informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Szczegółowa informacja o świadczeniach żądana przez stronę opierałaby się na analizie dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków terminacji ciąży, a podanie danych lekarza wykonującego świadczenie pozwalałoby na identyfikację wykonanego świadczenia terminacji ciąży. Poza tym w myśl art. 4c ustawy o planowaniu rodziny (...) osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. W orzecznictwie wskazuje się, że jest to przepis dodatkowy i niezależny od tajemnicy lekarskiej czy praw pacjenta, co skutkuje wykluczeniem informacji dotyczącej wykonywania przez konkretnych lekarzy świadczeń terminacji ciąży z zakresu informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 45/20, wyrok NSA z 22 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1062/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 grudnia 2023, sygn. akt III SAB/Go 128/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacji publicznej nie stanowią również tytuły naukowe lekarzy wykonujących wskazywane przez stronę świadczenia. Posiadanie tytułu naukowego nie jest bowiem przesłanką legitymizującą lekarza do udzielania tego typu świadczeń zdrowotnych.
Informacji publicznej nie stanowi żądanie podania danych lekarzy "zatrudnionych w przeszłości" w placówce zdrowotnej z uwagi na brak konkretyzacji czasowej okresu zatrudnienia. Pojęcie "przeszłości" nie odnosi się do określonego przedziału czasowego. Może dotyczyć dnia, miesiąca, roku lub wielu lat. Podmiot, do którego skierowano wniosek nie jest upoważniony do samodzielnego ustalania zakresu czasowego żądania.
Wobec powyższego Sąd zobowiązał Dyrektora Zespołu Szpitali do załatwienia punktu 5 wniosku strony skarżącej w zakresie podania specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, o których mowa w punkcie 5 wniosku, zatrudnionych obecnie przez placówkę, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku) oraz stwierdził bezczynność w rozpoznaniu punktu 5 wniosku strony skarżącej w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku (punkt II sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, albowiem odpowiedź na wniosek, doręczony organowi 5 maja 2025 r. została udzielona 15 maja 2025 r., a więc w terminie ustawowym. Natomiast nieudostępnienie informacji żądanej w punkcie 5 wniosku odnośnie danych lekarzy nie nastąpiło z powodu złej woli organu, ale wskutek błędnego rozumienia przepisów u.d.i.p. Z tego powodu brak było podstaw do zasądzenia od organu na strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).