IV SAB/Wr 712/25

IV SAB/Wr 712/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki w Wykrotach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 25 czerwca 2024 r. I. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki w Wykrotach do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 25 czerwca 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Dyrektor Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki w Wykrotach dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 25 czerwca 2024 r. i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki w Wykrotach na rzecz skarżącego M. C. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2024 r. M. C. zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w W. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, m. in. zatwierdzonych przez Dyrektora szkoły lub jego zastępcę, ewentualnie nauczyciela zastępującego Dyrektora, programów wyjazdów na Euroweek (pkt 6 wniosku).
Dyrektor Szkoły w odpowiedzi z dnia 8 lipca 2024 r. wskazał odnośnie pkt 6 wniosku, że program warsztatów jest umieszczony na stronie internetowej Fundacji Euroweek, oparty na stałych punktach. Jednocześnie organ podał adres strony internetowej: euroweek.pl/pl/oferta/przykładowy-program-zajec/.
W piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. wnioskodawca sprecyzował, że wnioskował o udostępnienie zatwierdzonej karty wycieczki na I i II wyjazd i poprosił o zanonimizowanie danych uczniów.
Dyrektor Szkoły w dniu 9 lipca 2024 r. odpowiedział, że wnioskodawca prosił o "plany" warsztatów, a nie karty wycieczek. Poza tym wszelkie sprawy organizacyjne każdej wycieczki czy warsztatów należą do organizatora.
W kolejnym piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. wnioskodawca zauważył, że nie jest rolą wnioskodawcy domyślać się, kto i kiedy jest organizatorem wycieczki. Ponadto, o zatwierdzonym programie wyjazdu przez Dyrektora informowała pani pedagog, dlatego powielone zostało nazewnictwo. Wnioskodawca stwierdził, że prosił o dokument, z którego wynika, że wycieczka szkolna została zaakceptowana przez Dyrektora (organ szkoły) i kiedy.
W dniu 16 lipca 2024 r. Dyrektor Szkoły zażądał od wnioskodawcy wyjaśnienia społecznej użyteczności oraz interesu społecznego w udostępnieniu m. in. kart wycieczek szkolnych.
W dniu 16 lipca 2024 r. wnioskodawca stwierdził, że ustawodawca nie warunkował wykazania społecznej użyteczności dostępu do informacji publicznej ani wykazania interesu społecznego. Odnośnie żądania przedłożenia kart wycieczek wnioskodawca wyjaśnił, że osoby funkcyjne posługiwały się definicją programu wycieczki, o co wnioskował, ale nie uzyskał, gdyż Dyrektor Szkoły uznał, że są to dwie różne rzeczy. Zatem wnioskodawca sprecyzował, co jest przedmiotem wniosku.
W dniu 16 lipca 2024 r. Dyrektor Szkoły poinformował wnioskodawcę, że są sytuacje chroniące instytucje przed nadużywaniem prawa do informacji, a więc organ nadal oczekuje odpowiedzi na postawione pytania.
W dniu 16 lipca 2024 r. wnioskodawca poinformował organ, że po upływie 14 dniowego terminu zwróci się do właściwego sądu celem rozstrzygnięcia sporu.
W dniu 31 lipca 2024 r. Dyrektor Szkoły poinformował, ze nie jest rolą organu domyślanie się, co jest przedmiotem wniosku. Udostępniony program warsztatów zawiera dokładny i obszerny zakres wiedzy na temat form edukacyjnych zaproponowanych uczniom. Żądanie udostępnienia kart wycieczek jest nadużyciem prawa do informacji publicznej i nie zasługuje na ochronę, bowiem nie może zakłócać pracy organu. Zobowiązany może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na nadużycie prawa, co organ niniejszym czyni.
W dniu 31 lipca 2024 r. wnioskodawca zauważył, że jednym z organizatorów wyjazdu był nauczyciel języka angielskiego, który obecnie pełni rolę Dyrektora i utrudnia dostęp do wnioskowanej informacji publicznej.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. Dyrektor Szkoły przyznał, że był opiekunem na obu warsztatach Euroweek jako nauczyciel języka angielskiego. Na jednym z nich uczestnikiem była córka wnioskodawcy, więc jako rodzic wnioskodawca wie z kim dziecko pojechało.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. wnioskodawca ponownie stwierdził, że prosił o przesłanie kart wycieczek szkolnych na Euroweek w roku szkolnym 2023/2024, zatwierdzonych przez Dyrektora Szkoły.
W dniu 5 lutego 2025 r. wnioskodawca wezwał organ do udostępnienia kart wycieczek szkolnych Euroweek w terminie do 20 lutego 2025 r., skoro nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tej informacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2025 r. wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji publicznej żądanej w pkt 6 wniosku. Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Szkoły do załatwienia pkt 6 wniosku z dnia 25 czerwca 2024 r., stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący wyjaśnił, że po kliknięciu na podany przez organ link nie zauważył zatwierdzonego przez Dyrektora Szkoły programu, a jedynie ramowy program zajęć, o czym bezzwłocznie poinformował organ. Następnie doprecyzował wniosek w dniu 16 lipca 2024 r., wnosząc o przedłożenie kart wycieczek szkolnych, których do dzisiaj nie otrzymał. W karcie wycieczki zawarty jest program, który podlega zatwierdzeniu przez Dyrektora. Według skarżącego doszło do nierównego dostępu uczniów do edukacji, a jednym z dowodów poświadczających ten fakt są właśnie karty wycieczek szkolnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wniósł o jej oddalenie, wskazując że przesłał link kierujący do strony internetowej z informacjami o wycieczce "Euroweek", gdzie znajdował się kompletny program organizowanej wycieczki. Działanie skarżącego, pomimo udostępnienia kompletnej treści wynikającej z żądanych dokumentów tylko w innej formie, w tej sytuacji świadczy o nadużyciu prawa podmiotowego.
W piśmie procesowym z dnia 17 września 2025 r. Dyrektor Szkoły zauważył, że wszelkie informacje zawarte na kartach wycieczki zostały już udostępnione skarżącemu. Pozostały jedynie dane osobowe uczniów i ich opiekunów.
Przy piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2025 r. skarżący przedłożył skargę do WSA na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej planu nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2024/2025.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się również podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Dyrektor Szkoły – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Szkoła podstawowa jest podmiotem publicznym, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji i dysponuje majątkiem publicznym.
Odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia 25 czerwca 2024 r., Dyrektor Szkoły w piśmie z dnia 8 lipca 2024 r. wskazał odnośnie pkt 6 wniosku, że program warsztatów jest umieszczony na stronie internetowej Fundacji Euroweek, oparty na stałych punktach. Jednocześnie organ podał adres strony internetowej: euroweek.pl/pl/oferta/przykładowy-program-zajec/. W trakcie dalszej korespondencji z Dyrektorem Szkoły skarżący uściślił, że chodzi o zatwierdzone przez Dyrektora Szkoły karty wycieczek związane z wyjazdem na Euroweek.
Niewątpliwie karty wycieczek szkolnych na Euroweek, zatwierdzone przez Dyrektora Szkoły stanowią informację publiczną. Organizowanie wycieczek i wyjazdów szkolnych różnych typów jest zadaniem szkoły, realizowanym w ramach edukacji publicznej. Karty wycieczek zawierają szczegółowy program wyjazdów na Euroweek, przez co dostarczają wiedzę o sposobach nauczania i poziomie edukacji z j. angielskiego w trakcie tych warsztatów, organizowanych we współpracy ze szkołą. Poza tym wyjazdy na Euroweek stanowią istotny element programu nauczania j. angielskiego. Karty wycieczek podają również dane osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo uczestników wyjazdu. Żądana informacja zawiera zatem informacje o podmiocie zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, jego organizacji i zasadach funkcjonowania, czyli o sprawach publicznych, więc posiada charakter informacji (art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.d.i.p.). Informacje, których udostępnienia domagał się skarżący zostały wytworzone w ramach działalności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i po myśli art. 1 ust. 1 u.d.i.p. zawierały informację ze sfery spraw publicznych.
Stosownie do § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. z 2018 r. poz. 312) zgodę na zorganizowanie wycieczki wyraża dyrektor szkoły, zatwierdzając kartę wycieczki. Wzór karty wycieczki, stanowiący załącznik do rozporządzenia, zawiera dane placówki oświatowej, cel i termin wycieczki, liczbę uczniów i opiekunów wycieczki, środek transportu, szczegółowy program wycieczki, nazwiska i oświadczenia kierownika wycieczki i opiekunów wycieczki oraz winna być zatwierdzona przez dyrektora placówki oświatowej. Ponadto do karty wycieczki dołącza się listę uczniów biorących udział w wycieczce, zawierającą imię i nazwisko ucznia oraz telefon rodzica lub rodziców ucznia. Listę uczniów podpisuje dyrektor szkoły.
W pkt 6 złożonego wniosku skarżący domagał się udostępnienia zatwierdzonych przez Dyrektora Szkoły lub jego zastępcę, ewentualnie nauczyciela zastępującego Dyrektora, programów wyjazdów na Euroweek. Natomiast Dyrektor Szkoły podając link do strony internetowej Fundacji Euroweek udostępnił skarżącemu jedynie przykładowy program zajęć projektu szkoleniowego z podziałem na dni i godziny pobytu, opracowany przez Fundację Euroweek, z zastrzeżeniem przez organizatora prawa dokonywania zmian w programie. Nie jest to więc żądany przez skarżącego program wyjazdów na Euroweek zatwierdzony przez Dyrektora Szkoły lub jego zastępcę, ewentualnie nauczyciela zastępującego Dyrektora. Warunek podany przez skarżącego spełnia program wyjazdu podany w karcie wycieczki, zatwierdzonej przez Dyrektora Szkoły. Natomiast zatwierdzone karty wycieczki, zawierające program wycieczki nie zostały skarżącemu udostępnione przez Dyrektora Szkoły pomimo wymiany korespondencji ze skarżącym.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przez organ art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 p.p.s.a. i w punkcie I sentencji wyroku zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego przez udostępnienie żądanych w pkt 6 wniosku kart wycieczek na Euroweek.
Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądzono w pkt II sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W sprawie nie sposób dopatrzeć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął pod uwagę, że organ nie zignorował wniosku skarżącego i odpowiedział na wniosek zgodnie ze swoją wiedzą, również w zakresie pkt 6 wniosku, jednak jego argumentacja okazała się wadliwa. Bezczynność organu wynikała z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej i błędnej interpretacji przepisów prawa.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).