II SAB/Po 39/24

II SAB/Po 39/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 64 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2024 r. w sprawie ze skargi M. D. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 lutego 2024 r. M. D. (zwany dalej: "stroną" lub "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wnioskiem nadanym na poczcie dnia 13 czerwca 2023 r. Skarżący zwrócił się do organu o udzielenie zezwolenie na pobyt czasowy.
Pismem z dnia 28 września 2023 r. wezwano Skarżącego do uzupełniania braków formalnych wniosku:
- przybycie do delegatury Urzędu (K. , ul. [...]) i złożenie odcisków linii papilarnych,
- złożenie ważnego dokumentu podróży (kopia i oryginał do wglądu),
- złożenie czterech aktualnych fotografii,
- złożenie załącznika nr [...] do wniosku na obowiązującym formularzu, wypełnionego we wszystkich wymaganych rubrykach oraz czytelnie podpisanego przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi - do wniosku nie dołączono załącznika nr [...],
- dostarczenie oryginału dowodu opłaty skarbowej [...] zł.
Pismem z dnia 29 listopada 2023 r. organ poinformował Skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł ponaglenie w związku z nieudostępnieniem akt postępowania.
Następnie Skarżący złożył datowaną na dzień 4 lutego 2024 r. (data wpływu do organu – 7 luty 2024 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzucono Wojewodzie bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, zwana dalej: "K.p.a.") poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Wskazując na powyższe wniesiono o zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni, przyznanie Skarżącemu od organu sumy pieniężnej, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi szeroko opisano kwestię terminowości załatwienia sprawy w tym kwestię możliwości stosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.U.")
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie wyjaśniając, iż Skarżący przed złożeniem skargi nie wystosował stosownego ponaglenia.
W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2024 r. pełnomocnik Skarżącego, uzupełniając skargę, wskazał, iż skutek pozostawienia podania bez rozpatrzenia, może zostać odniesiony wyłącznie gdy spełnione są następujące warunki: organ wyśle prawidłowo sformułowane wezwanie celem uzupełnienia wniosku, tj. wskaże zakres uzupełnienia, termin w jakim należy go dokonać oraz wskaże rygor nie wypełnienia wezwania, zaś po bezskutecznym upływie tego terminu zawiadomi stronę o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. W przeciwnym bowiem wypadku, tj. w braku któregokolwiek z ww. elementów, w tym również braku powiadomienia strony o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na organie nadal spoczywa obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej.
Strona podniosła, że wezwanie do uzupełnienie braków formalnych nie może być jedynie zabiegiem formalnym i aby uprawniało organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania musi zostać wystosowane w formie wskazanej w art. 64 § 2 k.p.a. w szczególności umożliwić cudzoziemcowi zgłoszenie się do organu w zakreślonym w wezwaniu terminie nie krótszym niż 7 dni. Ustawodawca nie przewidział możliwości wezwania Cudzoziemca do uzupełnienie braków formalnych w konkretnym dniu i konkretnej godzinie pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania czy też zobowiązanie go do umówienia wizyty telefonicznie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W szczególności w sytuacji gdy jak w niniejszej sprawie Cudzoziemiec nie włada językiem polskim, zaś telefon wskazany w wezwaniu nie odpowiada.
Skarżący wielokrotnie udawał się do siedziby Wojewody w celu uzupełnienia braków formalnych wniosku jednak organ odmawiał jego obsługi.
Strona zaznaczyła, iż Wojewoda dysponując wnioskiem Skarżącego złożonym w zakreślonym stronie terminie, w żaden sposób na niego nie zareagował, nie wspomniał nawet o tym piśmie - w zawiadomieniu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Pełnomocnik podkreślił, iż istotne i doniosłe znaczenie dla postępowania ma art. 7 ust. ust. 1 tiret 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U.2017.2206 j.t. ze zm.). Następnie pełnomocnik wyjaśnił, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych cudzoziemca, który nie włada w sposób dostateczny językiem polskim i nie ma wystarczającej wiedzy odnośnie procedur, bez dokumentu w języku dla niego zrozumiałym jest całkowicie wadliwe i nieskuteczne. Nie można bowiem wezwać do uzupełnienia braków cudzoziemca, który wezwania tego nie rozumie. Organ administracji w ramach zasad ogólnych k.p.a. (art.7, 9, 77, 80 k.p.a.), a także zasad wszechstronności prowadzonego postępowania i obowiązków z tym związanych, nie podjął nawet próby ustalenia jaki język jest dla cudzoziemca zrozumiały, pomimo tego, iż jest to obowiązek ustawowy.
Pismem z dnia 22 marca 2024 r., na wezwanie Sądu, pełnomocnik Skarżącego przesłał kopie ponaglenia z dnia 18 stycznia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Zatem do skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika bowiem, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść "w każdym czasie" po wniesieniu ponaglenia. Oznacza to, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być skutecznie wniesiona w toku postępowania aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (uchwała NSA z 07 marca 2022r., sygn. akt II OPS 1/21, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż strona pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. (k. [...] akt sądowych) wniosła stosowne ponaglenie. Z tych też względów Skargę uznać należało za dopuszczalną, a wniosek organu o odrzucenie skargi za niezasadny.
W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 29 listopada 2023 r. organ poinformował Skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a więc zakończył postępowanie.
Wobec powyższego wskazać należy, iż w dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") podjął uchwałę w sprawie II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020/6/79), w której wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu tej uchwały wskazano m.in., że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż dnia 7 marca 2022 r. NSA podjął uchwałę w sprawie II OPS 1/21, w której wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż jeżeli bowiem organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to w takim wypadku zarzucana w skardze przewlekłość tego postępowania przestaje realnie istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi, jako zdarzenie przeszłe nieistniejące w dniu jej wniesienia. W konsekwencji to, czy ponaglenie zostało złożone w toku postępowania administracyjnego, czy po jego zakończeniu, a nawet, czy w ogóle zostało złożone, nie podlega już ocenie sądu, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż dyscyplinowanie administracji publicznej nakierowane na załatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie nie może bowiem zostać oderwane od źródła w postaci trwającego postępowania administracyjnego oraz prowadzącego je organu, w stosunku do którego środki dyscyplinujące powinny zostać zastosowane.
Wobec powyższego wskazać należy, iż zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność/przewlekłość organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/przewlekłości. Skarga na bezczynność/przewlekłość skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał przy tym na uwadze również uchwałę NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 w której wskazano, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
W uchwale wyjaśniono, że jeżeli organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej (np. wezwanie organu wystosowane na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było wadliwe), to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Środkiem zaskarżenia zapewniającym obronę przed bezprawnym nadużywaniem instytucji usunięcia braków podania jest skarga na bezczynność organu. Podkreślić należy, że w uchwale wyraźnie wskazano, że czynność pozostawienia podania bez rozpoznania nie spełnia warunków pozwalających na jej zakwalifikowanie jako czynności podlegającej kognicji sądów administracyjnych.
Sąd mając na uwadze powyższe uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego stoi na stanowisku, iż uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 nie znajduje wprost zastosowania w niniejszej sprawie.
Powyższe nie oznacza jednak, iż Sąd dokonując oceny zasadności skargi może całkowicie zignorować jej uzasadnienie oraz argumenty w niej zawarte.
Z tych też względów Sąd uznał, iż w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po pozostawieniu wniosku bez rozpoznania przedmiotem kontroli Sądu jest kwestia zasadności wystosowanego do strony wezwania do usunięcia braków formalnych podania tj. ocena czy organ miał podstawę prawną do żądania uzupełnienia wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku.
Dochodząc do powyższych wniosków Sąd miał również na uwadze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. , sygn. akt II OSK 562/23, w którym podniesiono, iż "w przypadku stwierdzenia, że zasadnie organ wystosował wezwanie, natomiast strona w wyznaczonym terminie, pomimo prawidłowo otrzymanego wezwania, nie uzupełniła braków formalnych swojego pisma (tj. nie przedłożył wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków), Sąd winien taką skargę oddalić, w przeciwnym zaś przypadku, tj. gdyby Sąd doszedł do przekonania, że wezwanie to było niezasadne, a organ winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, powinien stwierdzić bezczynność organu i jednocześnie ustalić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.".
Wobec powyższego dokonując oceny czy organ był uprawniony na gruncie niniejszej do pozostawienia wniosku bez rozpoznania wskazać należy, iż zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.: jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Wobec powyższego ustalić należy czy braki podania o których uzupełnienie wzywał organ stanowiły braki formalne o których mowa w art. 64 k.p.a., czy organ administracji publicznej wezwał wnoszącego podanie do usunięcia braków, określając termin do ich usunięcia oraz pouczając o skutkach nie usunięcia braków. Ponadto należy ustalić czy upłynął bezskutecznie termin do usunięcia braków.
Z powyższych względów odwołać należy się do zapisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 519).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec, z wyjątkami określonymi w art. 139l ust. 1 i art. 139t ust. 1, składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).
Ponadto zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwoleń, o których mowa w art. 139a ust. 1 i art. 139o ust. 1, cudzoziemiec składa na formularzu zawierającym:
1) dane cudzoziemca lub informacje, o których mowa w art. 13, w zakresie niezbędnym do wydania zezwolenia; (...)
6) imię, nazwisko, datę urodzenia oraz informacje o płci, obywatelstwie i miejscu zamieszkania członków rodziny cudzoziemca zamieszkałych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z określeniem stopnia pokrewieństwa, a także informację o ubieganiu się przez nich o zezwolenie na pobyt czasowy oraz o tym, czy pozostają na utrzymaniu cudzoziemca;
7) informację o poprzednich pobytach oraz aktualnym pobycie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
8) informację o podróżach i pobytach zagranicznych cudzoziemca w okresie ostatnich 5 lat;
9) (uchylony);
10) informację o środkach finansowych na pokrycie kosztów utrzymania cudzoziemca;
11) informację o posiadanym przez cudzoziemca ubezpieczeniu zdrowotnym;
12) informację o deklarowanym celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
13) informację o zatrzymaniu cudzoziemca, umieszczeniu go w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, zakazie opuszczania przez niego kraju, odbywaniu kary pozbawienia wolności lub jego tymczasowym aresztowaniu;
14) informację o zobowiązaniach cudzoziemca wynikających z orzeczeń sądowych, postanowień i decyzji administracyjnych, w tym o zobowiązaniach alimentacyjnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza tym terytorium;
15) wzór podpisu cudzoziemca;
16) pisemne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe.
W myśl art. 106 ust 1a ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji albo zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli celem pobytu cudzoziemca jest wykonywanie pracy poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, którą utworzył lub której udziały lub akcje objął lub nabył lub prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej przez komplementariusza, lub działanie w charakterze prokurenta, składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dołącza do niego wypełniony przez podmiot powierzający mu wykonywanie pracy załącznik zawierający:
1) informacje dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy i pracodawcy użytkownika:
a) nazwę lub imię i nazwisko,
b) adres siedziby lub miejsce zamieszkania,
c) podstawę prawną działalności, nazwę rejestru i numer wpisu w rejestrze, a w przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - nazwę dokumentu tożsamości, serię i numer,
d) numer PESEL,
e) numer REGON;
2) informacje na temat pracy, która ma być powierzona cudzoziemcowi:
a) stanowisko lub rodzaj pracy,
b) miejsce wykonywania pracy,
c) podstawę prawną wykonywania pracy,
d) wymiar czasu pracy,
e) wysokość wynagrodzenia,
f) zakres podstawowych obowiązków na stanowisku pracy,
g) okres, na jaki podmiot powierzający wykonywanie pracy lub pracodawca użytkownik chce powierzyć cudzoziemcowi wykonywanie pracy;
3) oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, w przedmiocie niekaralności za przestępstwa i wykroczenia, o których mowa w art. 117 pkt 1.
W przypadku podmiotu powierzającego wykonywanie pracy będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1a pkt 3, składa osoba działająca w imieniu i na rzecz tego podmiotu (art. 106 ust. 1b ustawy o cudzoziemcach).
Stosownie do art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku:
1) aktualne fotografie;
2) dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Jeżeli do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w ust. 2, wojewoda wzywa cudzoziemca do ich przedłożenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Określając termin, wojewoda ocenia czas niezbędny do uzyskania przez cudzoziemca określonego dokumentu (art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach).
Wezwanie, o którym mowa w ust. 2a, może nastąpić jednocześnie z wezwaniem do osobistego stawiennictwa na podstawie art. 105 ust. 2, wezwaniem do złożenia odcisków linii papilarnych lub wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.. W tym przypadku termin wyznaczony przez wojewodę na podstawie ust. 2a nie może być krótszy od najdłuższego z terminów określonych w tych wezwaniach (art. 106 ust. 2b ustawy o cudzoziemcach).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniosek nie został stosownie do art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach złożony osobiście ale wysłany za pośrednictwem poczty. Z tych też względów organ zasadnie na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków podania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Ponadto z nadesłanych akt sprawy wynika, iż do wniosku – pomimo wymienienia ich jako załączniki – nie dołączono fotografii (załączono jedynie kopie wizy oraz paszportu) ani załącznika nr [...] wymaganego na mocy art. 106 ust. 1 a ustawy o cudzoziemcach, gdyż cudzoziemiec jako cel pobytu wskazał wykonywanie pracy. Do wniosku nie załączono również dowodu uiszczenia opłaty skarbowej.
Z tych też względów organ zasadnie pismem z dnia 28 września 2023 r. wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych i opłaty poprzez:
1. przybycie do delegatury Urzędu (K. , ul. [...]) i złożenie odcisków linii papilarnych,
2. złożenie ważnego dokumentu podróży (kopia i oryginał do wglądu),
3. złożenie czterech aktualnych fotografii,
4. złożenie załącznika nr [...] do wniosku na obowiązującym formularzu, wypełnionego we wszystkich wymaganych rubrykach oraz czytelnie podpisanego przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi - do wniosku nie dołączono załącznika nr [...],
5. dostarczenie oryginału dowodu opłaty skarbowej [...] zł.
W piśmie tym pouczono Skarżącego, iż nieuzupełnienie powyższych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne wskazać należy, iż organ prawidłowo wezwał Skarżącego do usunięcia braków wniosku jednocześnie w sposób zgodny z przepisami zakreślając rygor braku reakcji na to wezwanie. Z tych też względów zawarta w piśmie procesowym z dnia 17 marca 2024 r. argumentacja co do wadliwości wezwania okazała się nietrafna.
Ponadto za niezasadny należy uznać zarzut, iż organ naruszył art. 9 K.p.a. bo nie zareagował na wniosek Skarżącego. Powyższe twierdzenie pozostaje w sprzeczności z aktami sprawy z których jednoznacznie wynika, że organ po złożeniu wniosku dokonał oceny jego kompletność, a wynikiem tej oceny było wystosowanie do Skarżącego wezwania do uzupełnienia braków podania. Również twierdzenie, iż organ nie poinformował o skutkach niezłożeni dokumentu w terminie uznać należy za niezasadne. W piśmie z dnia 28 września 2023 r. organ w sposób jednoznaczny, z powołaniem się na przepisy prawa, wskazał, że nieuzupełnienie braków skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Ponadto odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika Skarżącego, iż organ wezwał Cudzoziemca do uzupełnienie braków formalnych w konkretnym dniu i konkretnej godzinie pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania czy też zobowiązanie go do umówienia wizyty telefonicznie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania wskazać należy, iż organ wezwał Skarżącego do przybycia do delegatury Urzędu. Natomiast zawarcie w piśmie wskazówek jak Skarżący może się umówić stanowi wyłącznie informację.
Z tych też względów w tym zakresie zarzuty Strony nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Odnosząc się przy tym do zarzutów związanych ze sporządzeniem pouczenia w języku polskim należy wskazać, że Skarżący zamieszkuje i pracuje na terenie Polski. Biorąc pod uwagę fakt, iż wniosek wypełniony został w języku polskim organ mógł zasadnie uznać, że język polski jest dla Skarżącego językiem zrozumiałym. Obowiązek pouczenia cudzoziemca nie nakłada każdorazowo na organ dokonywania pouczenia w języku ojczystym wnioskodawcy. Język zrozumiały dla cudzoziemca to może być język polski, jeżeli sam cudzoziemiec na tyle nim włada, że rozumie jego treść (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2019r. sygn. akt II OSK 574/19, LEX nr 2769039).
Tym samym nie można uznać zarzutu o braku prawidłowego wezwania jak i naruszenia art. 7 ustawy o cudzoziemcach za uzasadniony.
Wracając do oceny prawidłowości pozostawienia podania bez rozpatrzenia wskazać należy, iż wezwanie do uzupełnienia braków podania zostało doręczone Skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej w trybie doręczenia zastępczego. Analiza akt administracyjnych przeprowadzona przez Sąd wykazała, że przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie organ wysłał na adres ul. [...], [...] M. , który to adres został wskazany we wniosku inicjującym postępowanie.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż organ zasadnie wysyłał wezwanie na adres wskazany we wniosku pomimo, że na kopercie w której został przesłany wniosek widnieje pieczęć spółki z ograniczona odpowiedzialnością mającą swoją siedzibę w P. przy Rynku [...]. Dochodząc do powyższych wniosków Sąd miał na uwadze, iż Skarżący w sprawie działał osobiście (nie załączono pełnomocnictwa) jak również nie wskazywał innego adresu do doręczeń niż adres wskazany we wniosku. Z tych tez względów na gruncie niniejszej sprawy nie istniały podstawy do wysyłania korespondencji na adres siedziby spółki, która w niniejszej sprawie nie występowała w żadnym charakterze.
Oceniając skuteczność dokonania zastępczego doręczenia wskazać należy, iż instytucję doręczenia zastępczego korespondencji w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 44 K.p.a.. Zgodnie z treścią § 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi w sposób wskazany w przepisach poprzedzających: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż jak wynika z adnotacji poczynionych przez doręczającego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. [...] i [...] akt administracyjnych), pierwszą próbę doręczenia przesyłki Skarżącemu podjęto w dniu 2 października 2023 r., a zawiadomienie o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej "FUP M." pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 7 sierpnia 2023 r. Z uwagi na niepodjęcie jej w terminie przez adresata, powtórne zawiadomienie pozostawiono w dniu 10 października 2023 r.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że doręczyciel wykonał prawidłowo wszystkie czynności, do jakich zobowiązywał go przywołany wyżej przepis.
W świetle powyższego należy więc uznać, że wezwanie do usunięcia w terminie 30 dniu braków formalnych podania zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej we wskazanym trybie w dniu 16 października 2023 r., a zatem trzydziestodniowy termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął z dniem 15 listopada 2023 r.
W wyznaczonym terminie Skarżący nie uzupełnił powyższych braków. Z tych też względów organ zasadnie pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania, o czym poinformował Skarżącego pismem z dnia 29 listopada 2023 r., które również zostało doręczone Skarżącemu w trybie zastępczego doręczenia.
Z tych też względów zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których wspomniał pełnomocnik w piśmie z dnia 17 marca 2024 r., do uznania skuteczności pozostawienia podania bez rozpatrzenia tj. organ wysłał prawidłowo sformułowane wezwanie celem uzupełnienia wniosku, wskazując zakres uzupełnienia, termin w jakim należy go dokonać oraz wskazał rygor nie wypełnienia wezwania, zaś po bezskutecznym upływie tego terminu zawiadomi stronę o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.
Ponadto należy zaznaczyć, iż organ w zawiadomieniu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania pouczył stronę o przysługującej jej prawie zwalczania bezczynności organu.
Natomiast podnoszona przez Skarżącego argumentacja o możliwości uzupełnienia braków nawet po upływie wyznaczonego terminu jest bez znaczenia w niniejszej sprawie skoro organ skutecznie, wobec nie uzupełnienia braków, pozostawił podanie bez rozpatrzenia.
W tym miejscu warto wskazać, iż w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 99 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy przy składaniu wniosku o udzielenie mu tego zezwolenia albo w terminie, o którym mowa w art. 106 ust. 5, nie złożył odcisków linii papilarnych w celu wydania karty pobytu.
W ocenie składu wystosowane do Skarżącego wezwanie do osobistego stawiennictwa oraz do uzupełnienia omówionych braków nie mogło stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Powyższego faktu nie zmienia okoliczność, iż Skarżący w ramach osobistego stawiennictwa obowiązany był do złożenia odcisków linii papilarnych.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.