IV SAB/WR 704/22

IV SAB/Wr 704/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 13
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Gminnego Klubu Sportowego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 czerwca 2021 r. I. stwierdza, że Gminny Klub Sportowy [...]dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku strony z dnia 17 czerwca 2021 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Gminny Klub Sportowy [...]do rozpoznania wniosku strony z dnia 17 czerwca 2021 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Gminnego Klubu Sportowego [...]na rzecz M. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest bezczynność Gminnego Klubu Sportowego [...] (dalej Spółka) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony przez M. M. w dniu 17 czerwca 2021 r.
Jak wynikało z akt sprawy pismem z dnia 17 czerwca 2021 r, Skarżący, powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.), wniósł o udostępnienie mu informacji publicznej oraz dokumentacji dotyczącej "nakręconego filmu/piosenki przez Michała Paszczyka "Hymn Euro 2021" na obiektach sportowych zarządzanych przez [...]". Prosił o wskazanie:
1. Czy Spółka zawierała jakąkolwiek umowę lub wyrażała pisemną zgodę na udostępnienie do nakręcenia filmu/piosenki przez pana Michała Paszczyka obiektów sportowych, którymi zarządza Spółka? Jeżeli tak to Strona prosiła o udostępnienie tych dokumentów.
2. Czy autor tego filmu/piosenki korzystał odpłatnie z obiektów sportowych udostępnionych przez Spółkę? Jeżeli tak to Strona prosiła o udostępnienie dokumentów związanych z tą płatnością.
3. Kto personalnie z zarządu Spółki wyraził zgodę na nakręcenie tego filmu/piosenki na terenie obiektów sportowych zarządzanych przez Spółkę?
4. Czy osoby, które zezwoliły na nakręcenie tego filmu/piosenki na ternie obiektów sportowych zarządzanych przez Spółkę znały wcześniej treść i fabułę tego filmu/piosenki?
5. Czy osoby, które zezwoliły na nakręcenie tego filmu/piosenki na ternie obiektów sportowych zarządzanych przez Spółkę wiedziały, że część tego filmu/piosenki będzie również nagrywana przed halą widowiskowo-sportową przy szkole nr SP2 w T.?
Skarżący poprosił o udostępnienie informacji drogą pocztową lub w formie skanów na podany w piśmie adres e-mail.
W dniu 8 czerwca 2022 r. Strona wniosła skargę na bezczynność organu (Spółki). Zarzucała naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Strona wnioskowała o zobowiązanie Spółki do załatwienia wniosku, wymierzenie jej grzywny, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Strona wskazała, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, datowany na dzień 17 czerwca 2021 r., został odebrany przez organ w dniu 18 czerwca 2021 r., pomimo tego do dnia wniesienia skargi Strona nie otrzymała odpowiedzi. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżący wywodził, że brak odpowiedzi na jego wniosek w prawem przewidzianej formie świadczy o bezczynności organu, który jako spółka ze 100% udziałem Gminy T. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Dalej Strona wskazała na art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stwierdzając, że każda informacja o sprawach publicznych ma status informacji publicznej, stanowi ją treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do władzy publicznej lub podmiotu związanego z nim w jakikolwiek sposób, obejmuje dokumenty, materiały bezpośrednio przez organy wytworzone, jak i te wykorzystywane do realizacji zadań.
W opinii Skarżącego organ nie może milczeć, każdorazowo jest obowiązany informować stronę, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. niewywiązanie się z tego obowiązku, jak i brak podjęcia działań w terminie wyznaczonym art. 13 u.d.i.p. skutkuje bezczynnością. Skarżący podkreślał, że organ nie wystosował do niego informacji o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie oraz zasądzenie do Strony kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wywodził, że bezczynność ma miejsce jedynie wówczas gdy organ posiada informację i jej nie udostępni lub nie wyda w tym zakresie decyzji. Wskazane zobowiązanie dotyczy informacji będącej w posiadaniu organu, stanowiącej informację publiczną, udostępnianą w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sądy administracyjne powołane są do badania legalności działań i bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej tylko wówczas gdy podana materia dotyczy informacji publicznej. Zatem wówczas gdy organ nie posiada informacji skarga na bezczynność nie jest dopuszczalna. Informacja kierowana do strony, że dana sprawa nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi czynność materialno - techniczną niepodlegającą kontroli sądowej, co ma potwierdzenie w orzecznictwie.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ stwierdził, że pytanie Strony dotyczyło obiektu, który nie jest własnością Spółki, będącej tylko dzierżawcą nieruchomości.
Jego właścicielem w tym czasie była Spółka [...], umowa dzierżawy jednoznacznie określała zakres dzierżawy. W jej § 1 wskazano, że dzierżawa dotyczy tylko prowadzenia zajęć treningowych, rozgrywek, meczów sparingowych oraz spotkań ligowych. Udostępnienie przedmiotu dzierżawy w innym celu każdorazowo wymaga odrębnych uzgodnień i pisemnej zgody właściciela. Kolejny zapis wyklucza oddanie obiektów osobie trzeciej do użytkowania na podstawie jakiegokolwiek stosunku prawnego. Właściciel swobodnie, z zastrzeżeniem pierwszeństwa Spółki, mógł dysponować obiektem. Mając na uwadze pytanie Skarżącego o obiekty sportowe Stadionu Miejskiego [...] i posługiwał się sformułowaniami "obiektów sportowych, którymi zarządza Spółka, udostępnionych obiektów sportowych, obiektów sportowych zarządzanych przez Państwo" organ uznał, że pismo zostało błędnie zaadresowane, winno ono trafić do właściwego adresata, czyli właściciela obiektów sportowych, którym była Spółka [...]. W tej sytuacji pismo strony z dnia 17 czerwca 2022 r. zostało przekazane właścicielowi obiektu, który zapewnił, że sprawę zna i leży ona w jego kompetencji. Z ustaleń organu wynika, że Skarżący uzyskał odpowiedź.
Zatem organ nie był właściwym adresatem pisma, nie był w posiadaniu informacji oraz nie był uprawniony do ich udostępnienia. Organ wskazał, że pismem z dnia 11 lipca 2022 r. poinformował Stronę o przebiegu zdarzeń.
Pismem procesowym z dnia 7 października 2022 r. Skarżący podtrzymał skargę. Potwierdził fakt otrzymania pisma z dnia 11 lipca 2022 r. wywodząc, że nie jest to odpowiedź na jego wniosek, który nie został rozpoznany. Podkreślał, że organ nie może spekulować, kto jest obowiązany do udzielenia odpowiedzi i wskazać, że najlepiej uczyni to inny uznany organ. Skarżący do dzisiaj nie otrzymał od organu odpowiedzi. Podkreślał, że organ zareagował dopiero po złożonej skardze. Zarzucał brak wskazania podstaw prawnych do cedowania odpowiedzi na inny organ oraz wskazania dowodów przekazania i przejęcia sprawy przez inny podmiot. W opinii Strony błędne jest oświadczenie, że Spółka [...] była w tamtym czasie właścicielem obiektu, bowiem tak jak organ była ich dzierżawcą i poddzierżawiała obiekt organowi. Użycie słowa "zarządzać" nie upoważnia organu do pozostawienia wniosku bez rozpoznania lub przekazania go innemu podmiotowi. Skarżący przywołał synonimy słowa zarządzać, stwierdzając, że w tych okolicznościach trudno przyjąć, że organ jako jedyny stały dzierżawca nie zawiadował obiektem, skoro zgoda na mecze i inne wydarzenia uzależniona była od samego organu. Wszelkie aktywności musiały się zatem odbywać za zgodą obu stron umowy, stąd Strona skierowała pytania do obu podmiotów. Nie jest prawdą, że Skarżący uzyskał odpowiedź, organ nie wykazał aby takie pismo w jego imieniu było do Strony kierowane. Strona skierowała w różnych datach różne pisma do organu i właściciela obiektu. Oba wnioski się różniły, a zatem "spółka basenowa" nie mogła odpowiedzieć hurtem na dwa wnioski. W opinii Strony organ nie chciał i nie chce odpowiedzieć na jego pytania, nie wskazał podstaw prawnych dla przyjętej drogi postępowania, zaś podmiot, któremu przekazano wniosek strony nie odniósł się do niego.
Pismem z dnia 11 lipca 2022 r. organ powołując się na informacje przekazane w toku postępowania karnego przypomniał, że Skarżący był zawiadamiany, że jego pytania dotyczyły obiektu sportowego Stadionu Miejskiego [...] osobom nagrywającym wskazany we wniosku utwór. Mając na uwadze użyte we wniosku sformułowana o zarzadzaniu obiektem organ uznał, że pismo winno trafić do właściwego adresata, czyli właściciela obiektów – G. sp. z o.o. z siedzibą w T. Organ nie jest właścicielem obiektów a jedynie je dzierżawi. Granice dzierżawy wyznacza umowa sparingowych oraz spotkań ligowych. Udostępnienie obiektu na inny cel każdorazowo wymaga uzgodnień i zgody właściciela obiektu. Spółka nie może oddać obiektów sportowych osobie trzeciej do użytkowania na podstawie jakiegokolwiek stosunku prawnego. Właściciel obiektu mógł udostępnić go innym podmiotom wg własnego uznania z poszanowaniem pierwszeństwa uprawnień Spółki. Organ uznał, że najpełniejsza odpowiedź może zostać udzielona tylko przez właściciela obiektu, a stanowisko Spółki mogłoby brzmieć, nie jesteśmy w stanie udzielić żadnej informacji. Mając na uwadze fakt, że taka odpowiedź nie byłaby satysfakcjonująca i nie byłaby merytoryczna, kierując się chęcią pomocy i zasadą szybkości organ zamiast odsyłać pismo Stronie przekazał je właściwemu odbiorcy. W tym celu skontaktowano się z prezesem podmiotu będącego właścicielem obiektu, najpierw telefonicznie, a następnie osobiście, przedstawiono mu okoliczności sprawy i przekazano pismo Strony. Przedstawiciel właściciela zapewnił, że zna sprawę i ją wyjaśni, dalsza korespondencja ze Skarżącym leży już po jego stronie. Z posiadanej przez organ wiedzy wynikało, że odpowiedź na pismo została Stronie udzielona, co w opinii organu kończyło sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Przystępując do rozważania poddanych rozwadze Sądu kwestii wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Z przywołanych stwierdzeń wynika, że w sprawie dotyczącej bezczynności należy ocenić, czy istniał obowiązek organu do rozpoznania wniosku strony w zakreślonym terminie oraz czy organ wywiązał się ze swojej powinności. Obszar badania tych zagadnień wymaga zatem ustalenia, czy podmiot będący adresatem wniosku jest ustawo zobowiązany do takich działań, po drugie czy treść wniosku odnosi się do informacji publicznej, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na te wątpliwości, czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Zachowując opisaną kolejność rozważanych zagadnień odnotowania wymaga, co nie jest z resztą między stronami sporne, że adresat wniosku jest podmiotem wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W Spółce skarżącej 100% udziałów ma Gmina T., co lokuje organ w gronie wskazanych podmiotów.
W opinii Sąd nie jest także wątpliwe, że żądane przez Skarżącego informacje mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej wyznaczonym zapisami art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Analiza powołanych zapisów dowodzi, że pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". W orzecznictwie Sądowym oraz doktrynie przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", co jest wywodzone nie tylko z treści powołanych przepisów ale przede wszystkim z art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Za informację publiczną uznaje się zatem każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych, o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.
Niewątpliwie zatem informacje dotyczące wykorzystania obiektu stanowiącego własność Gminy, spółek z jej udziałem lub będącego w ich zarządzie czy użytkowaniu stanowią informacje publiczne. W tym zakresie strony sporu nie zgłaszały żadnych wątpliwości, co w świetle przywołanych norm ma pełne umocowanie.
Sporne w sprawie jest to, czy Spółka w przedstawionych okolicznościach sprawy była obligowana do udostępnienia informacji stanowiącej informację publiczną w terminach i trybie określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Wobec przedstawianej przez Spółkę argumentacji szczególnego znaczenia nabiera fakt, czy brak po jej stronie danych, o które wystąpił Skarżący rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania o tym fakcie i czy w takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do kontroli działania organu w trybie skargi na bezczynność. Organ stoi bowiem na stanowisku, że w tak nakreślonych okolicznościach faktycznych kognicja Sądu jest wyłączona.
Odpowiedź na te wątpliwości mieści się w zdefiniowaniu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołany akt, tak jak i ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. Definicja ta jest zawarta w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) jednak proste jej przywołanie nie ma uzasadnienia z uwagi na brak podstaw prawnych sięgania w tym zakresie do uregulowań art. 37 k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, kodeks postępowania administracyjnego nakazuje stosować jedynie w określonym zakresie – art. 16 u.d.i.p.
Pojęcie to jednak funkcjonuje na tle omawianej ustawy, a sposób jego rozumienia został ukształtowany poprzez orzecznictwo sądów administracyjnych, uwzględniające zarówno dorobek piśmiennictwa jak i judykatury, odwołujący się w tym zakresie do doświadczeń wypracowanych na tle wykładni i stosowania art. 37 § 1 k.p.a., jak i specyfiki postępowania prowadzonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz potrzeb tej procedury.
I tak z bezczynnością organu administracji na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane tam orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05, orzeczenia dostępne w CBOSA).
Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Co istotne pojęcie bezczynności mieści w sobie także sytuację, w której zobowiązany ustawowo organ, co prawda udziela odpowiedzi, ale nie stanowi ona całkowitej realizacji wniosku strony, który w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej winien zostać rozpoznany, lub też gdy nie czyni tego w przewidzianej prawem formie, bądź też bezpodstawnie przyjmuje, że żądane informacje nie podlegają udostępnieniu. Nadto w pojęciu bezczynności mieści się także sytuacja, w której adresat wniosku milczy, także wówczas gdy takiej informacji nie posiada, wówczas, co wynika z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, winien powiadomić o tym fakcie wnioskującego w zwykłym pismem. Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Ta konstatacja wyklucza pogląd organu, że wówczas gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji wyłączona jest kognicja Sądu. Jak wynika z przedstawionych rozważań Sąd uprawniony jest do badania bezczynności organu w sytuacji gdy należy on do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, w zakresie danych stanowiących taką informację publiczną. Bez znaczenia jest przy tym, czy podmiot taką informacją dysponuje, Strona winna być bowiem o fakcie tym poinformowana przez adresata w prawem nakreślonym terminie, a milczenie w tym względzie skutkować będzie orzeczeniem bezczynności.
Taka też sytuacja zaistniała w tej sprawie, Spółka nie odpowiedziała na wniosek Strony datowany na 17 czerwca 2021 r. pozostając w bezczynności, w której trwa nadal, gdyż pismo z dnia 11 lipca 2022 r. skierowane do Strony nie zawiera w opinii Sądu jednoznacznej odpowiedzi w przedmiocie złożonego wniosku.
Przechodząc do uzasadnienia przedstawionej oceny Sądu trzeba wskazać, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazują zarówno tryb jak i terminy zakreślone dla wypowiedzi organu – adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Jak stanowi art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej, a w przypadku odmowy jej udostępnienia organ wydaje decyzję (art. 16 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni. Przy czym w przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Terminy, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., dotyczą każdej formy załatwienia wniosku, a zatem nie tylko czynności udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, ale również czynności powiadomienia wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (z wyjaśnieniem przyczyn takiej kwalifikacji), bądź powiadomienia, że organ nie posiada informacji publicznej lub obowiązuje inny tryb dostępu.
W tej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w podanym znaczeniu, gdyż organ nie załatwił wniosku Skarżącego w żaden przewidziany przepisami prawa sposób w terminie, który upływał z dniem 1 lipca 2021 r. Nie uczynił tego również na moment wniesienia skargi ani w piśmie z dnia 11 lipca 2022 r.
Analizując treść tego pisma należy przyznać rację Skarżącemu, choć nie w pełnym zakresie, że nie odpowiada ono w sposób jednoznaczny na stawiane przez Stronę pytania. Wbrew poglądom organu nie wskazuje także jednoznacznie, że nie dysponuje on taką informacją. Z treści udzielonej odpowiedzi wynika, że organ byłby zobowiązany do przedstawienia takiego stanowiska, a nie, że je przedstawia. Niezależnie od tego w dalszych wywodach organ odwołuje się do treści umowy dzierżawy obiektu i wynikających z niej uprawnień wściela i dzierżawcy. Umyka jednak organowi fakt, na który z resztą sam się powołuje, że udostępnienie przez Spółkę obiektu stanowiącego własność G. sp. z o.o. z siedzibą w T. w innym celu niż prowadzenie zajęć sportowych i spotkań ligowych każdorazowo wymaga uzgodnień z właścicielem. Powyższe dowodzi, że Spółka miała możliwość zadysponowania obiektem na inny cel, jeśli zatem takiej zgody nie udzielała winna to Stronie zakomunikować w jednoznaczny sposób. Zaniechanie w tym względzie powoduje, że organ popadł w bezczynność, gdyż mimo obowiązków w wyznaczonym prawem terminie nie udzielił Stronie żądanych informacji lub nie wskazał, że nie jest w ich posiadaniu.
Bez znaczenia, w świetle jednoznacznych powinności wynikających w ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozostają intencje Spółki zmierzającej do nadania sprawie biegu w sposób, który jej zdaniem byłby najlepszy, gdyż takie działanie nie znajduje umocowania w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka nie ma ani prawa ani obowiązku przekazywania wniosku do organu jej zdaniem właściwego, jako adresat pisma pownosi wyłączną odpowiedzialność za prawidłowe (zgodne z prawem i okolicznościami faktycznymi) rozpoznanie wniosku. Zatem jej wyjaśnienia w tym zakresie zawarte w piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. i odpowiedzi na skargę nie znajdują uzasadnienia.
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na tej podstawie Sąd stwierdził bezczynność organu, a wobec braku rozpoznania wniosku Strony zobowiązał organ do dokonania tej czynności w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W dalszej części rozważań należy wyjaśnić, że stwierdzenie bezczynności obliguje Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. do oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. W odpowiedzi na skargę i piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. organ wyjaśnił przyjęty punkt widzenia, wskazując, że kierował się interesem Strony i zasadą szybkości procedowania. Jakkolwiek postępowanie organu było błędne, to nie sposób mu zarzucić złej woli, błąd dotyczył bowiem niewłaściwego odczytania przepisów, co wyklucza rażące naruszenie prawa. Ta zaś okoliczność w opinii Sądu powoduje, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie ma uzasadnienia, gdyż zastosowanie tego środka winno być konsekwencją stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zobowiązany do uwzględnienia zaleceń i oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w treści przedstawionych rozważań.
Uznając, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Strony z dnia 17 czerwca 2021 r. Sąd stwierdził tą okoliczność, uznając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II sentencji wyroku). Wobec braku rozpoznania wniosku Strony zobowiązał organ do dokonania tej czynności zakreślając termin 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku). Uznając, że w sprawie brak podstaw do wymierzenia organowi grzywny Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. organ oddalił skargę Strony w tym zakresie (pkt IV sentencji wyroku). Podstawę prawną opisanych działań Sądu stanowi art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a oraz art. 151 p.p.s.a.
Jako oczywiście nieuzasadniony należy ocenić wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania. Trzeba tu wskazać na zapis 200 p.p.s.a. stanowiący, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu (podkreśl. Sądu), który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Brak podstaw prawnych do formułowania takiego żądania przez organ w postępowaniu przed sądem I instancji. Przywołany przepis w powiązaniu z art. 205 § 1 p.p.s.a. ma natomiast zastosowanie do wniosku Strony, o czym Sąd orzekł w pkt V sentencji orzeczenia zasądzając na jej rzecz zwrot kosztów postępowania.
Końcowo wskazania wymaga, że Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).