IV SAB/WR 661/25

IV SAB/Wr 661/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Anetta Makowska-Hrycyk /przewodniczący/
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 200 i art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 23 kwietnia 2025r. I. stwierdza bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2025 r.; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, o której mowa w punkcie I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu w Dzierżoniowie do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2025 r.; IV. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie na rzecz M. G. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 23 kwietnia 2023 r. do organu, tj. Prezesa Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie (dalej: organ, Prezes) wpłynął wniosek M. G. (dalej: Strona, Skarżący) którym działając na podstawie art. 2 oraz ąrt. 36 (4) ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach. wieczystych i hipotece (Dz. U z 1982 r. Nr 19, poz. 147 z późn. zm.) w związku ż art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 ust 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902); jako obywatel działający w interesie publicznym i sygnalista, wniósł o udostępnienie informacji z systemu ksiąg wieczystych. Skarżący poinformował, że od dnia 27 marca 2025 r. działa formalnie jako sygnalista, co potwierdza zgłoszenie poważnych nieprawidłowości w wydatkowaniu środków publicznych w Gminie P. oraz Powiecie D., złożone m.in. do Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu oraz do Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie. Do niniejszego wniosku załączył potwierdzenia odbioru zgłoszeń przez wskazane instytucje.
Wniósł o udostępnianie informacji w postaci wykazu wszystkich nieruchomości zarejestrowanych w systemie ksiąg wieczystych na terenie Powiatu D., w których jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty figuruje którakolwiek z niżej wymienionych osób lub podmiotów:
1. M. M., Przewodnicząca R. w P.
2. S. K., Wiceprzewodniczący R. w P.
3. D. E., Burmistrz Miasta P.
4. K. G., Radny Powiatu D.
5. J. G., Przewodniczący Rady Powiatu D.
6. T. M.i, Radny Rady Powiatu D.
7. C. Sp. z o.o. w D.
8. A. Sp. z o.o. we W.
Wskazał, że wnosi o udostępnienie wyłącznie numerów ksiąg wieczystych, w których osoby lub podmioty wymienione powyżej są wpisane jako właściciele, współwłaściciele lub wieczyści użytkownicy nieruchomości na terenie Powiatu D.
Następnie przytoczył treść art 2 o księgach. wieczystych i hipotece, zgodnie z którym księgi wieczyste są jawne. Wnioskuje o udostępnienie, numerów ksiąg wieczystych - co stanowi: informację publiczną dostępną każdemu obywatelowi, w szczególności w odniesieniu, do. osób pełniących funkcje publiczne. Sam numer KW umożliwia dostęp do jawnego rejestru; zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pozyskane dane mają. na celu. umożliwienie weryfikacji zgodności treści oświadczeń majątkowych osób pełniących; funkcje publiczne z informacjami ujawnionymi w rejestrze ksiąg wieczystych. Działanie to stanowi realizację konstytucyjnego prawa obywateli do kontroli jawności życia publicznego oraz służy interesowi publicznemu.
Wniósł o odpowiedź drogą elektroniczną na wskazany adres e-mail lub przekazanie informacji, że dokumentacja jest gotowa do odbioru osobistego w sądzie.
Końcowo wskazał, że wniosek składa w trybie dostępu do informacji publicznej oraz prosi o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni.
Pismem z dnia 8 maja 2025 r. organ, w związku z pismem Skarżącego z 23 kwietnia 2025 r. (data wpływu do Sądu), poinformował Skarżącego, że złożony przez niego wniosek nie dotyczy w informacji publicznej, wobec czego żądane przez Stronę informacje nie mogą zostać udostępnione w trybie dostępu do informacji publicznej.
Organ wskazał, że Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie prowadzący księgi wieczyste dla nieruchomości położonych na obszarze właściwości Sądu udziela dostępu do ksiąg wieczystych stosownie do przepisu z art. 2 zd. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym księgi wieczyste są jawne. Między innymi z uwagi na treść tego przepisu, każdy może uzyskać dostęp do księgi wieczystej, zarówno online, jak i w siedzibie Sądu (po spełnieniu określonych warunków - np. w przypadku chęci zapoznania się z aktami księgi wieczystej konieczne jest wykazanie istnienia interesu prawnego), po podaniu numeru księgi wieczystej. Natomiast przepis ten nie uprawnia do uzyskania informacji o numerach ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości stanowiących własność konkretnych osób lub podmiotów. Takich informacji Sąd nie udziela i udzielać nie może, albowiem jak wskazano m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 maja 2021 r., II SA/Wa 2222/20, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2018 r., I OSK 11/17, numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe podlegające prawnej ochronie, które mogą być udostępniane jedynie w przypadkach przewidzianych w szczególnych przepisach (np. Sąd na żądanie organów prowadzących postępowanie karne udzieli tego rodzaju informacji zgodnie z art. 15 k.p.k.).
Wyłączenie przedmiotowych danych (tych których udostępnienia się Strona domaga) z zakresu informacji publicznej, jako prawnie chronionych danych osobowych, nie wynika również z przepisu z art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z tego przepisu "każdy ma prawo do informacji na temat osób pełniących funkcje publiczne, w zakresie, w jakim te informacje odnoszą się do sfery życia prywatnego, które mają związek z pełnieniem funkcji publicznej, (...) natomiast gdy zainteresowanie wkracza w obszar informacji z życia prywatnego, które nie wykazują związku z pełnioną funkcją publiczną - to informowanie o sferze życia prywatnego tych osób wymaga każdorazowo ich zgody" (Piotr Sitniewski, Udzielanie informacji publicznej przez sądy powszechne. Wolters Kluwer, Warszawa 2021). W odniesieniu do niektórych funkcji publicznych, szczegółowe przepisy mogą te osoby obligować do podawania informacji na temat posiadanego majątku i w zakresie tych informacji należy rozważyć możliwość wystąpienia o ich podanie do podmiotów, wobec których te informacje są składane.
Końcowo organ wskazał, że mając powyższe na uwadze, wobec uznania, iż wniosek Strony nie dotyczy informacji publicznej, dane wskazane w piśmie z dnia 23 kwietnia 2025 r. nie zostaną Stronie udzielone.
Strona w dniu 8 maja 2025 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 23 kwietnia 2025 r. wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła do dnia dzisiejszego nie otrzymała odpowiedzi – ani elektronicznie, ani pisemnie. Uważa, że to przekroczenie ustawowego terminu i przykład bezczynności ze strony organu.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku.
W rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącego złożony w dniu 23 kwietnia 2025 r. został przez organ rozpoznany w dniu 8 maja 2025 r. Organ prawidłowo w formie zwykłego pisma poinformował Skarżącego, że informacja obejmująca numer księgi wieczystej nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Numery ksiąg wieczystych są bowiem danymi osobowi podlegającymi prawnej ochronie, które mogą być udostępniane jedynie w przypadkach przewidzianych w szczególnych przepisach. Jednakże uczynił to po upływie terminu wynikającego z powołanego przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który upływał z dniem 7 maja 2025 r., jak też po otrzymaniu przez organ skargi Strony na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji, co wynika z treści odpowiedzi na skargę. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. W opinii Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to fakt rozpoznania wniosku Strony, jak i okres zwłoki w rozpoznawaniu wniosku Strony nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
Z uwagi na rozpoznanie wniosku Strony, Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.