VII SAB/Wa 26/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyuzgodnieniebezczynność organuochrona zabytkówkodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, uznając, że organ nie pozostawał w zwłoce z powodu braku akt sprawy, które nie zostały zwrócone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Skarga została złożona na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucił organowi nierozpatrzenie wniosku w terminie, mimo uchylenia przez MKiDN wcześniejszego postanowienia odmownego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. WKZ argumentował, że nie mógł rozpatrzyć sprawy, ponieważ akta nie zostały mu zwrócone przez MKiDN. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że WKZ nie pozostawał w bezczynności, gdyż brak akt uniemożliwiał mu działanie, a termin na uzgodnienie nie rozpoczął biegu na nowo po uchyleniu postanowienia przez organ wyższej instancji.

Skarżący T. K. złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucił, że WKZ nie rozpatrzył wniosku w terminie, a także nie przekazał jego ponaglenia do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN). WKZ odmówił uzgodnienia, ale postanowienie to zostało uchylone przez MKiDN i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. WKZ twierdził, że nie mógł rozpatrzyć sprawy, ponieważ akta sprawy nie zostały mu zwrócone przez MKiDN, co uniemożliwiło mu działanie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że WKZ nie pozostawał w bezczynności. Sąd wyjaśnił, że obowiązek organu do zajęcia stanowiska w sprawie uzgodnienia nie rozpoczął biegu na nowo po uchyleniu postanowienia przez organ wyższej instancji, zwłaszcza gdy akta sprawy nie zostały zwrócone. Sąd podkreślił, że termin na uzgodnienie jest terminem prawa materialnego i nie może być odnawiany przez zdarzenia prawnoprocesowe, takie jak kontrola instancyjna, jeśli organ nie dysponuje materiałem sprawy. W związku z tym, brak akt sprawy, za który odpowiedzialny był MKiDN, uniemożliwił WKZ działanie i wykluczył możliwość przypisania mu bezczynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli nie może rozpatrzyć sprawy z powodu braku akt, które nie zostały mu zwrócone przez organ wyższej instancji po uchyleniu postanowienia, ponieważ termin na rozpatrzenie sprawy nie rozpoczął biegu na nowo w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek organu uzgadniającego do zajęcia stanowiska nie odnawia się po uchyleniu postanowienia przez organ wyższej instancji, jeśli organ ten nie otrzymał akt sprawy. Brak akt uniemożliwia działanie i wyklucza przypisanie bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zarzut nieprzekazania przez [...]WKZ złożonego do MKiDN przez skarżącego ponaglenia na bezczynność [...]WKZ nie potraktował jako odrębnego przedmiotu skargi na bezczynność, ale jako przesłankę pozwalającą zaniechaniu organu w sprawie przypisać bezczynność o charakterze kwalifikowanym.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ ochrony zabytków wydaje postanowienie w ramach współdziałania w trybie art. 106 k.p.a., na które przysługuje zażalenie, a zatem działa w formie prawnej określonej w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a.

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niepoprzedzenie skargi na bezczynność organu w przedmiocie nieprzekazania ponaglenia organowi wyższego stopnia ponagleniem skutkować musi jej odrzuceniem.

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 1 - 3 k.p.a., nie wykonując jednocześnie obowiązku zawiadomienia stron, połączonego z wyznaczeniem nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).

k.p.a. art. 37 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Za postępowanie prowadzone przewlekle ustawodawca uznaje postępowanie 'prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy'.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, jak też stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd ma możliwość oddalenia skargi na bezczynność (art. 151 p.p.s.a.) wówczas, gdy stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu.

k.p.a. art. 133

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu pierwszej instancji wynikający z art. 133 k.p.a. polega na przekazaniu akt sprawy organowi odwoławczemu.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczalne jest zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a.

Dz.U. 2018 poz 2096 art. 149 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ brak akt sprawy uniemożliwił mu działanie. Termin na uzgodnienie nie rozpoczął biegu na nowo po uchyleniu postanowienia przez organ wyższej instancji, ponieważ organ nie otrzymał akt sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpatrzył wniosku w terminie 2 tygodni od doręczenia postanowienia MKiDN. Organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez bezczynność i nieprzekazanie ponaglenia do MKiDN.

Godne uwagi sformułowania

termin prawa materialnego nie można uznać, by we wskazanym przez stronę terminie [...]WKZ jako organ uzgodnieniowy być upoważniony do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. skutek prawny wyznaczający [...]WKZ obowiązek zajęcia stanowiska w ramach współdziałania nie mógł być w kontrolowanej sprawie [...] wiązany z samym faktem wydania przez MKiDN postanowienia z [...] sierpnia 2021 r. i jego wejściem do obrotu prawnego (doręczeniem), jeżeli organ zażaleniowy, przekazując do wiadomości [...]WKZ postanowienie oparte na rozstrzygnięciu kasacyjnym, nie zastosował się równocześnie do obowiązku ustawowego związanego z przekazaniem akt sprawy

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Grzegorz Rudnicki

członek

Paweł Groński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w kontekście braku akt sprawy po kontroli instancyjnej oraz biegu terminów w postępowaniu uzgodnieniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku akt sprawy po uchyleniu postanowienia przez organ wyższej instancji i braku ich zwrotu do organu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z bezczynnością organu i brakiem akt, co jest częstym problemem w praktyce administracyjnej. Wyjaśnia, kiedy organ nie jest w zwłoce, mimo pozornego przekroczenia terminu.

Czy brak akt sprawy oznacza bezczynność organu? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady postępowania administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SAB/Wa 26/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Grzegorz Rudnicki
Paweł Groński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1734/22 - Wyrok NSA z 2023-03-02
Skarżony organ
Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 149 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwator Zabytków w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z 30 listopada 2021 r. T. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: [...]WKZ) w zakresie nierozpatrzenia w terminie (od 14 września 2021 r. do 28 września 2021 r.) złożonego przez Zarząd Dzielnicy [...] wniosku z 14 kwietnia 2021 r. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia polegającego na nadbudowie 2 budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej na działkach nr ew. [...]i [...], obręb [...] przy ul. [...] w W., zlokalizowanego na terenie [...] podlegającego ochronie wynikającego z umieszczenia go w gminnej ewidencji zabytków, jak również nieprzekazania przez [...]WKZ złożonego do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: MKiDN) przez skarżącego ponaglenia na bezczynność [...]WKZ w trybie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: k.p.a.
Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że [...]WKZ dopuścił się bezczynności, a także że bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa; 2) zobowiązanie [...]WKZ do wydania postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w terminie 2 tygodni; 3) zasądzenie od [...]WKZ na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył, że [...]WKZ postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Na skutek wniesionego zażalenia MKiDN postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. znak: [...] uchylił w całości postanowienie [...]WKZ i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazane postanowienie zostało doręczone [...]WKZ 13 września 2021 r., co zdaniem skarżącego oznacza, że rozpatrując ponownie sprawę, [...]WKZ miał obowiązek dokonania uzgodnienia w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia mu żądania stosownie do art. 106 § 3 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), dalej: u.p.z.p. W ocenie skarżącego, bezczynność [...]WKZ jest bezsprzeczna, albowiem organ w sposób obiektywny dopuścił się przekroczenia terminu do załatwienia sprawy administracyjnej, należy także rozpatrywać ją w charakterze rażącego naruszenia prawa. Przemawia za tym nie tylko nieuzasadniona zwłoka w dokonaniu uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ale także brak przekazania do organu wyższego stopnia ponaglenia na bezczynność wniesionego przez skarżącego pismem z 11 października 2021 r. w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.. Naruszenie ww. obowiązku należy rozpatrywać w kategorii rażącego naruszenia prawa. Skarżący został w istocie bowiem pozbawiony realnej możliwości ochrony swoich praw i podjęcia próby zdyscyplinowania [...]WKZ do przestrzegania obowiązujących przepisów. Skarżący wskazał, że stoi na stanowisku, iż [...]WKZ, dopuszczając się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa, doprowadził do wyrządzenia mu krzywdy wywołanej bezczynnością organu.
W piśmie z 19 stycznia 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę [...]WKZ wniósł o jej odrzucenie, względnie – oddalenie. Organ, przedstawiając tok postępowania zainicjowanego wystąpieniem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, wyjaśnił, że w następstwie wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie odmowne z [...] kwietnia 2021 r. przekazał zażalenie inwestora wraz z aktami sprawy do organu II instancji – MKiDN. Organ ten [...] sierpnia 2021 r. wydał postanowienie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, które zostało doręczone [...]WKZ 13 września 2021 r. Nie zostały jednak przekazane (zwrócone) do [...]WKZ akta sprawy, w tym projekt decyzji podlegającej uzgodnieniu, co uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie sprawy. [...]WKZ dwukrotnie zwracał się do MKiDN o zwrot akt (pisma z 14 października 2021 r. oraz z 21 grudnia 2021 r.). Zwrot akt nastąpił dopiero w ślad za pismem MKiDN z 28 grudnia 2021 r. w dniu 5 stycznia 2022 r., przez co należy przyjąć, że dopiero w tej dacie rozpoczął swój bieg termin załatwienia sprawy (ponownego) uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozważenie sposobu działania organu administracji publicznej na płaszczyźnie możliwości przypisania mu bezczynność musi być powiązane z oceną kompetencji tego organu do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej lub postanowienia zaskarżalnego zażaleniem (art. 3 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie warunek ten został przez skarżącego spełniony, mając na uwadze, że zarzut niezałatwienia sprawy w terminie skarżący postawił [...]WKZ w związku z niewydaniem przez organ postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W świetle art. 53 ust. 5 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. w ramach współdziałania w trybie art. 106 k.p.a. organ ochrony zabytków wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a zatem działa w formie prawnej określonej w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd zarzut nieprzekazania przez [...]WKZ złożonego do MKiDN przez skarżącego ponaglenia na bezczynność [...]WKZ nie potraktował jako odrębnego przedmiotu skargi na bezczynność, ale jako przesłankę pozwalającą zaniechaniu organu w sprawie przypisać bezczynność o charakterze kwalifikowanym. Na to wskazuje argumentacja zamieszczona w uzasadnieniu skargi (pkt II.7-10) odwołująca się do pozostawania organu w bezczynności łączona z kategorią "rażącego naruszenia prawa". Przy ocenie powyższej kwestii Sąd kierował się przyjęciem, że złożenie ponaglenia stanowi warunek skutecznego wniesienia skargi w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.), co oznacza, że w ramach powyższego rozważenia określony sposób procedowania przez organ wniesionego przez stronę ponaglenia, w tym odstąpienie od przekazania w terminie ponaglenia organowi wyższego stopnia, nie limituje uprawnienia tejże strony do poddania kontroli sądowej zarzucanej organowi bezczynności lub przewlekłości. Mieć również na uwadze należało, że skarżący w odniesieniu do tej formy zaniechania, jaką jest nieprzekazanie przez [...]WKZ ponaglenia MKiDN, nie wniósł odrębnego ponaglenia w celu wypełnienia dyspozycji art. 53 § 2b p.p.s.a. Nawet w przypadku uznania dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie nieprzekazania ponaglenia organowi wyższego stopnia na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., niepoprzedzenie tego rodzaju skargi ponagleniem skutkować musiałoby jej odrzuceniem stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 1 - 3 k.p.a., nie wykonując jednocześnie obowiązku zawiadomienia stron, połączonego z wyznaczeniem nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Jeżeli zatem organ nie naruszył terminu rozpatrzenia sprawy, albo wskazał stronie nowy termin jej załatwienia (art. 36 k.p.a.) i go nie przekroczył, to organ nie pozostaje bezczynny. Rozważenie tego rodzaju zachowania organu jest możliwe wyłącznie w ramach ewentualnej przewlekłości postępowania. Za postępowanie prowadzone przewlekle ustawodawca uznaje postępowanie "prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Znamiona przewlekłości postępowania mogą być wyczerpane, jeśli w ramach terminu podstawowego sprawa mogła być załatwiona w czasie krótszym niż termin maksymalny, jak też, co oczywiste, gdy nie zachodziły powody, by termin ten musiał zostać przez organ przedłużony.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, jak też stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W świetle powołanych przepisów przyjąć należy, że sąd ma możliwość oddalenia skargi na bezczynność (art. 151 p.p.s.a.) wówczas, gdy stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu. Natomiast w przypadku, gdy stan bezczynności przestał istnieć, albowiem organ administracji przed wniesieniem skargi załatwił sprawę, skarga na bezczynność powinna podlegać odrzuceniu z uwagi na wymóg uwzględnienia przez sąd, że zaskarżana forma działania administracji, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., musi istnieć w sensie prawnym (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21).
W rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawie obowiązek skorzystania z kompetencji przez [...]WKZ w zakresie uzgodnienia przekazanego przez Zarząd Dzielnicy [...] projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zaplanowanego przez skarżącego zamierzenia na terenie ujętym w gminnej ewidencji zabytków nie został zrealizowany w dacie wniesienia skargi, co powoduje, że skarga wniesiona przez skarżącego umożliwiała poddanie przez stronę zachowania [...]WKZ ocenie Sądu pod kątem jego zgodności z art. 35 § 1-5 i art. 36 § 1-2 k.p.a. Należy przypomnieć, że niezwłocznie powinny być załatwiane w świetle powołanej regulacji sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jednocześnie art. 35 § 4 k.p.a. wskazuje, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż wyżej określone. Taką regulacją pozostaje termin 2 tygodni na zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający w trybie art. 53 ust. 5 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. Wskazany termin należy uznać za termin maksymalny, uwzględniając, że przy jego wyznaczaniu współstosowaniu podlega również art. 106 § 3 k.p.a., zgodnie z którym organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania. W jego ramach czasowych organ może skorzystać z uprawnienia do wydania postanowienia uzgadniającego projekt decyzji, może wydać postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, albo też zastosować tzw. milczące współdziałanie odpowiadające w zakresie swoich skutków procesowych postanowieniu akceptującemu projekt decyzji.
Wymaga w tym miejscu jednocześnie podkreślenia, że domniemanie milczącego uzgodnienia dotyczy niezajęcia stanowiska przez organ I instancji z zastrzeżeniem, iż chodzi tutaj o stanowisko wyrażone przez ten organ po raz pierwszy, jako że bieg terminu początkowego został ściśle odniesiony przez ustawodawcę do "dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie". Kontrola instancyjna realizowana przez organ zażaleniowy, która może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.), jak też kontrola sądowa sprawiająca, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostaną podważone w zainicjowanym przez stronę postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie stanowią zdarzeń prawnych, które mogłyby być traktowane jako równoważne sytuacji doręczenia organowi współdziałającemu wystąpienia o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w znaczeniu wyżej przywołanym. Jeżeli w konkretnej sprawie właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy zwrócił się o uzgodnienie jej projektu, to należy uznać, że termin z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., jako termin prawa materialnego, został skonsumowany przez wydanie postanowienia w przedmiocie uzgodnienia i późniejsze zdarzenia prawnoprocesowe nie mogą już mieć wpływu na tenże termin, w szczególności skutkować jego "odżyciem". Tego rodzaju stanowisko interpretacyjne w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 1990/15; wyrok NSA z 9 listopada 2016 r. sygn. II OSK 281/15; wyrok NSA z 13 sierpnia 2014 r. sygn. II OSK 441/13).
Wzgląd na powyższe kazał przyjąć, że kontrola instancyjna postanowienia [...]WKZ z [...] kwietnia 2021 r., którą MKiDN zainicjował wskutek wniesienia przez skarżącego zażalenia na ww. akt, ze względu na swój wynik oparty na art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. powinna prowadzić do ponownego rozpatrzenia przez [...]WKZ kwestii procesowej objętej uzgodnieniem (dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy w świetle zadań realizowanych przez organy ochrony zabytków) z wyłączeniem możliwości posłużenia się przez [...]WKZ w tym przypadku tzw. milczącym współdziałaniem. Z punktu widzenia dyspozycji art. 106 § 3 k.p.a. postanowienie organu zażaleniowego uchylające zaskarżone postanowienie w przedmiocie uzgodnienia i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji powinno wymuszać powtórne przedstawienie przez tenże organ swojego stanowiska w formie postanowienia niezwłocznie, jednakże w terminie nie dłuższym niż dwutygodniowym. Odwołując się w sposób bezpośredni do tego obowiązku ustawowego, skarżący zarzucił [...]WKZ pozostawanie w stanie bezczynności, wskazując, że skoro doręczenie organowi postanowienia MKiDN z [...] sierpnia 2021 r. nastąpiło 13 września 2021 r., to rozpatrując ponownie sprawę, [...]WKZ miał obowiązek dokonania uzgodnienia w terminie 2 tygodni od dnia następującego po dniu doręczenia i zaniechanie zastosowania się do tego wymagania stanowiło złamanie prawa. Tak formułowanego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny jednakże nie mógł podzielić, albowiem jakkolwiek stanowisko to nawiązuje do dyspozycji art. 106 § 3 w zw. z art. 138 § 2 i art. 144 k.p.a., to nie odpowiada szczególnym uwarunkowaniom rozpatrywanej sprawy, w której nie można uznać, by we wskazanym przez stronę terminie (14 września 2021 r.) [...]WKZ jako organ uzgodnieniowy być upoważniony do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p., a przez to jego zachowanie nieodpowiadające nakazanemu działaniu po upływie 2 tygodni mogło być potraktowane jako równoważne stanowi bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zasadniczym powodem przyjęcia przez Sąd takiej oceny nie jest wskazywany w części orzecznictwa sądowoadministracyjnego nakaz powstrzymania się przed uprawomocnieniem się rozstrzygnięcia kasacyjnego od powtórnego wydania aktu przez organ I instancji (por. wyrok NSA z 31 maja 2016 r. sygn. II OSK 1885/15), ale uznanie, że skutek prawny wyznaczający [...]WKZ obowiązek zajęcia stanowiska w ramach współdziałania nie mógł być w kontrolowanej sprawie, jak uważa skarżący, wiązany z samym faktem wydania przez MKiDN postanowienia z [...] sierpnia 2021 r. i jego wejściem do obrotu prawnego (doręczeniem), jeżeli organ zażaleniowy, przekazując do wiadomości [...]WKZ postanowienie oparte na rozstrzygnięciu kasacyjnym, nie zastosował się równocześnie do obowiązku ustawowego związanego z przekazaniem akt sprawy, która miała podlegać ponownemu rozpatrzeniu.
Trafnie zauważa się, że ujęcie materialne skuteczności postanowienia nakierowuje na ogół zamierzonych następstw (skutków), jakie przepisy wiążą z wydaniem postanowienia. Postanowienie jako czynność procesowa o charakterze władczym i orzeczniczym niewątpliwie ma zdolność oddziaływania bezpośrednio lub pośrednio na inne czynności procesowe, pozostając niejednokrotnie podstawą ich podejmowania (por. G. Łaszczyca [w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego. Tom II, Część 3. Czynności procesowe w postępowaniu administracyjnym ogólnym, red. G. Łaszczyca, A. Matan, Warszawa 2021, s. 500-501) Bezpośrednim skutkiem procesowym posłużenia się przez organ zażaleniowy rozstrzygnięciem kasacyjnym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowanego w toku instancji postanowienia. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest działaniem ukierunkowanym przyjmowaną przez organ zażaleniowy oceną wadliwości postanowienia i jakkolwiek oddziałuje na przypisanie organowi I instancji ponownej kompetencji do załatwienia sprawy, tym niemniej aktualizuje się ona, zdaniem Sądu, dopiero po formalnym zamknięciu toku instancji przez organ zażaleniowy. Postępowanie zażaleniowe jako jedna z form postępowania administracyjnego stanowi "akt złożony", który, jak się przyjmuje, składa się z szeregu elementów, które niezależnie od stopnia i zakresu samoistności lub zdolności do wywoływania bezpośrednich skutków prawnych, łącznie tworzą pozostającą w prawnie wyznaczonym związku całość. Czynności, zachowania i zdarzenia procesowe pozostają w normatywnych związkach kauzalnych i relacjach wzajemnego warunkowania (por. M. Kamiński [w:] op. cit., s. 44). Elementami składającymi się na zakończenie postępowania zażaleniowego w formie przewidzianej w k.p.a. jest wydanie przez organ postanowienia i jego doręczenie stronom. Czynność doręczenia przez organ zażaleniowy wydanego postanowienia w świetle zasad obowiązujących w rozdziale 8 działu I k.p.a. swoim zakresem nie obejmuje obowiązku jego doręczenia organowi I instancji. Tego rodzaju "doręczenie", jeżeli ma miejsce, stanowi postać powiadomienia organu o wydanym postanowieniu, mając charakter informacyjny a nie procesowy. Wymiar procesowy rozstrzygnięcia kończącego postępowanie zażaleniowe materializuje się poprzez przekazanie (zwrot) przez organ zażaleniowy akt sprawy organowi I instancji wraz z włączonym do tychże akt postanowieniem i na tym dopiero etapie, zdaniem Sądu, można mówić o skuteczności postanowienia kasacyjnego zobowiązującego do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, do którego nawiązuje argumentacja sformułowana w skardze.
Jeżeli organ zażaleniowy nie wywiązuje się z obowiązku zwrotu akt sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, nie może być mowy, w ocenie Sądu, o istnieniu obowiązku prawnego do wydania postanowienia przez organ I instancji i o jego ewentualnym naruszeniu jako formie pozostawania przez wskazany organ w bezczynności. Analogiczną ocenę odnieść trzeba do sytuacji przeciwnej, tj. nieprzekazania organowi odwoławczemu przez organ I instancji odwołania wniesionego przez stronę. Pomimo, że zaskarżenie decyzji organu I instancji w świetle przyjętych w k.p.a. reguł nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia odwołania, nie może być on skutecznie egzekwowany od tego organu, dopóki organ I instancji nie zastosuje się do swojego obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. W k.p.a. brak jest regulacji analogicznej do powyższego przepisu expressis verbis zobowiązującej organ zażaleniowy do zwrotu akt sprawy organowi I instancji w przypadku wydania postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe, niemniej nie oznacza to, że w razie uchybienia wskazanym postaciom obowiązków procesowych strona zarzut dopuszczenia się zachowania skutkującego zastojem postępowania nie powinna kierować względem tego organu, który pozostaje odpowiedzialny za nie, jeżeli zachowanie to jest kształtowane wymaganiami prawa nakazującymi działanie bez zbędnej zwłoki, ewentualnie w wyznaczonym ramami kodeksowymi czasie. W świetle art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. dopuszczalne jest zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., co sprawia, że bezczynność organu zażaleniowego wynikająca z nieuzasadnionego niezwrócenia akt sprawy wobec wydania postanowieniem nakazującego ponowne jej rozpatrzenie przez organ I instancji może zostać objęta kontrolą sądową. Dodany na mocy art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. znacząco poszerzył zakres zachowań organów administracji mających miejsce w toku postępowania administracyjnego, wpływających na uprawnienia strony, mogących stanowić przedmiot skargi na bezczynność lub przewlekłość, toteż koniecznej indywidualizacji wraz z oceną zakresu zastosowania wskazanej regulacji powinny podlegać te przypadki, w których strona zarzut niezałatwienia sprawy łączy z brakiem akt administracyjnych.
Niewątpliwie, organ administracji publicznej powinien tak zorganizować swoje działania, aby dysponować materiałami pozwalającymi mu rozstrzygnąć o żądaniu podmiotu, który wystąpił ze stosownym podaniem wszczynającym postępowanie. Nie oznacza to jednak, że zasada ta może stanowić samoistną podstawę stawiania zarzutu bezczynności. Nie można w tym kontekście [...]WKZ postawić zarzutu naruszenia art. 7, art. 7b, art. 8 § 1 i art. 12 § 1 w zw. z art. 106 § 3 k.p.a. i art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 u.p.z.p., jeżeli dwukrotnie pismami z 14 października 2021 r. oraz z 21 grudnia 2021 r. organ ten wystąpił do MKiDN o przekazanie akt sprawy, która w świetle postanowienia z [...] sierpnia 2021 r. powinna podlegać ponownemu rozpatrzeniu w zakresie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Doniosłości prawnej w warunkach rozpatrywanej sprawy pozbawiony jest zarzut nieprzekazania przez [...]WKZ ponaglenia skarżącego w terminie określonym w art. 37 § 4 k.p.a., jako że okoliczność ta mogłaby podlegać rozważeniu wyłącznie przy ocenie stopnia uchybienia przez [...]WKZ przepisom, po ustaleniu, że odpowiada ono przypadkowi wymienionemu w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., co w sprawie nie nastąpiło.
Z przedstawionych powodów, uznając, że [...]WKZ w zakresie objętym skargą nie pozostawał w dacie wniesienia skargi w stanie bezczynności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI