IV SAB/Wr 56/24

IV SAB/Wr 56/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu I. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej o wydanie karty pobytu, a bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 września 2022 r. H. N. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP.
Po rozpatrzeniu tego wniosku, decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. (nr SOC-PCIII.6151.1.5574.2022.LP) Wojewoda Dolnośląski udzielił stronie pozwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 27 czerwca 2026 r.
Pismem z dnia 4 grudnia 2023 r. wnioskodawca wniósł ponaglenie w sprawie o wydanie karty pobytu. W treści tego ponaglenia wnioskodawca podniósł, że decyzja z dnia 27 czerwca 2023 r. o zezwoleniu na pobyt została doręczona mu w dniu 6 lipca 2023 r. Pomimo upływu terminu ustawowego i upływu kilku miesięcy od wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt, Wojewoda nie wydał stronie karty pobytu.
Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 12 grudnia 2023 r.) strona wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu. W treści skargi podniosła, że do dnia jej wniesienia organ nie dokonał czynności wydania karty pobytu.
Zarzucając naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) strona wniosła o:
- stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w wydaniu karty pobytu;
- stwierdzenie, że czynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy;
- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że w dniu 18 grudnia 2023 r. karta pobytu została zlecona do personalizacji. Obecnie karta oczekuje na odbiór przez klienta. Organ zaakcentował, że nie ma wpływu na to, kiedy wnioskodawca zgłosi się do Urzędu po osobisty odbiór karty. Zaznaczył, że z uwagi na ilość wydawanych decyzji o pozwoleniu na pobyt, a tym samym z uwagi na ilość wydawanych kart pobytu, proces wygenerowania karty pobytu i jej przekazania do organu celem wydania cudzoziemcowi uległ wydłużeniu. Wskazując na powyższe argumentował organ, że wydłużony czas produkcji kart pobytu nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona bowiem Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie wydania karty pobytu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...) (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Nie ulega wątpliwości, że wydanie karty pobytu stanowi czynność, o której mowa w powołanym przepisie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 654/22 i z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 933/22, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
Podstawę procesową działania organów administracji publicznej w tej sprawie regulują przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Oceniając zatem zaistniałe w sprawie okoliczności należy wskazać na art. 12 k.p.a. opisujący zasadę szybkości postępowania organów administracji, mają one działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Rozwinięciem tej zasady są dalsze zapisy regulujące terminy załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. ustawodawca wskazał m.in., że sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z tego okresu ustawodawca wyłączył terminy przewidziane w przepisach dla dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania, trwania mediacji, opóźnień leżący po stronie wnioskodawcy lub niezależne od organu administracji.
Dalsze zapisy ustawy definiują pojęcie bezczynności. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność ma miejsce w sytuacji, kiedy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność)". Bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Powołane przepisy jednoznacznie wskazują zasady prawne, ramy czasowe i procedurę rozpoznawania wniosku strony lub podejmowania czynności procesowych. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek uznanie, ocena dochowania terminu jest uwarunkowana okolicznościami podanymi w powołanych przepisach, z uwzględnieniem art. 35 § 5 k.p.a. Przy ocenie bezczynności należy wziąć pod uwagę charakter sprawy, jej złożoność wymagającą zebrania licznych dowodów oraz postawę strony w prowadzonym postępowaniu. Tezy te mają uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 69/15; z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 7/16; w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16 (wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Jak wynika z treści art. 240 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r., poz. 519 ze zm., dalej ustawa o cudzoziemcach), kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono m.in. zezwolenia na pobyt czasowy. Przepis nie precyzuje terminu, w jakim karta powinna zostać wydana. Zastosowanie winien zatem znaleźć przepis art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 235 ustawy o cudzoziemcach dokumenty, o których mowa w art. 226 (m.in. kartę pobytu), wydaje się lub wymienia po uiszczeniu opłaty.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 czerwca 2023 r. Wojewoda wydał decyzję udzielającą stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 27 czerwca 2026 r. W dniu 6 lipca 2023 r. decyzja ta została doręczona stronie. Zgodnie z wyjaśnieniami organu pomieszczonymi w odpowiedzi na skargę, w dniu 18 grudnia 2023 r. karta pobytu została zlecona do personalizacji. Zlecenie karty pobytu do personalizacji nastąpiło zatem w warunkach uprzedniej kilkumiesięcznej bezczynności organu. Niewątpliwie również, zlecenie karty do personalizacji dopiero w dniu 18 grudnia 2023 r. nastąpiło na skutek skargi na bezczynność Wojewody w wydaniu karty pobytu, która to skarga wpłynęła do organu w dniu 12 grudnia 2023 r. W tym miejscu należy zauważyć, że czynność wydania cudzoziemcowi karty pobytu należy analizować przez pryzmat działań jakie organ powinien podjąć celem umożliwienia uzyskania przez dany podmiot ww. karty (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 18/24, CBOSA). Organ powinien podjąć działania zmierzające do pozyskania danych personalnych o cudzoziemcu niezbędnych do wydania karty, a następnie zlecić jej wyprodukowanie. Od momentu zlecenia wykonania karty do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji organ nie ma wpływu na termin jej wyrobienia i nadesłania. Tym samym wypełnione zostają wszelkie czynności jakie były wymagane celem wydania karty pobytu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania aktu administracyjnego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku, wobec czego wykonanie tych działań stanowić będzie dokonanie jednocześnie czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 952/22, publ. CBOSA).
Z tych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie wydania karty pobytu i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o tym w pkt I sentencji wyroku.
Jednocześnie mając na uwadze zapisy art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Sąd jest obowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępne w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
W ocenie Sądu, bezczynność organu oceniana na dzień wniesienia skargi, jakkolwiek niewątpliwie nastąpiła, to jednak naruszenie prawa w tym zakresie nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Sąd miał tu na względzie zarówno kwestię czasowej bierności organu w sprawie, jak i fakt znaczącego wpływu do organu administracji wniosków składanych przez cudzoziemców.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w tym samym punkcie I wyroku na podstawie działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, że stwierdzona bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z uwagi na to, że już po wniesieniu skargi karta pobytu została zlecona do personalizacji, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania karty pobytu, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.
Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił żądanie skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Decyzja Sądu w tym zakresie warunkowana była charakterem stwierdzonej bezczynności, która, w ocenie Sądu, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).