IV SAB/WR 548/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził częściową bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu oświadczeń majątkowych, uznając jednocześnie, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.
Skarga dotyczyła bezczynności Wójta Gminy Zagrodno w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w tym oświadczeń majątkowych za 2022 r. Sąd uznał, że pytania o przyczyny niewykonania obowiązku publikacji oświadczeń oraz o przyszłe działania organu nie stanowią informacji publicznej. Jednakże, stwierdzono bezczynność organu w zakresie udostępnienia samych oświadczeń majątkowych za 2022 r., które nie zostały opublikowane w BIP w terminie. Sąd zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku w tym zakresie, oddalając jednocześnie skargę w pozostałej części i zasądzając koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę B. K. na bezczynność Wójta Gminy Zagrodno w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się m.in. publikacji oświadczeń majątkowych za 2022 r. Wójt początkowo kwestionował charakter niektórych pytań jako informacji publicznej i wzywał do sprecyzowania żądania. Sąd uznał, że pytania dotyczące przyczyn niewykonania obowiązku publikacji oraz przyszłych działań organu nie są informacją publiczną. Jednakże, stwierdzono bezczynność organu w zakresie udostępnienia oświadczeń majątkowych za 2022 r., które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) w terminie. Sąd podkreślił, że obowiązek publikacji oświadczeń majątkowych w BIP jest podstawowym sposobem ich udostępniania, a jego niedopełnienie skutkuje obowiązkiem udostępnienia informacji na wniosek. Sąd uznał, że Wójt dwukrotnie niezasadnie wzywał do sprecyzowania wniosku, a także naruszył przepisy dotyczące terminów załatwiania wniosków i sposobu ich udostępniania (korespondencja pocztowa zamiast e-mail, nieprecyzyjne wskazanie lokalizacji informacji w BIP). Mimo stwierdzonej bezczynności, sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie ignorował pism skarżącego i podjął działania po wniesieniu skargi. Sąd zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku w zakresie oświadczeń majątkowych w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, oddalił skargę w pozostałej części i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, tego typu pytania nie stanowią informacji publicznej, gdyż dotyczą motywacji, wyjaśnień lub przyszłych zdarzeń, a nie istniejących faktów.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej dotyczy informacji o istniejących faktach, a nie motywacji organu czy zdarzeń przyszłych. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (22)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna stanowi każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wójt jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku. W przypadku, gdy obowiązek publikacji informacji na stronach BIP nie został dopełniony, każdy zainteresowany podmiot może złożyć wniosek o udostępnienie mu informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Termin do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia złożenia wniosku.
u.s.g. art. 24h § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podmioty wymienione we wniosku (radny, wójt, sekretarz, skarbnik, kierownik jednostki, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta) są zobowiązane do złożenia oświadczeń majątkowych.
u.s.g. art. 24i § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Informacje zawarte w oświadczeniach majątkowych są jawne (z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania składającego oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości).
u.s.g. art. 24i § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Oświadczenia majątkowe podlegają udostępnieniu w BIP.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu i zobowiązuje go do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
W przypadku, gdy w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej, organ powinien o tym poinformować.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ powinien udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu, lub poinformować, że jej nie posiada.
u.d.i.p. art. 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Katalog spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, jest przykładowy.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
u.d.i.p. art. 16
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.
MPPOiP art. 19 § ust. 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
Prawo do swobodnego wyrażania opinii obejmujące swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia oświadczeń majątkowych za 2022 r., ponieważ nie zostały one opublikowane w BIP w terminie. Wójt dwukrotnie niezasadnie wzywał do sprecyzowania wniosku o udostępnienie oświadczeń majątkowych. Organ naruszył przepisy dotyczące terminów załatwiania wniosków i sposobu ich udostępniania.
Odrzucone argumenty
Pytania o przyczyny niewykonania obowiązku publikacji oświadczeń majątkowych oraz o przyszłe działania organu nie stanowią informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia organu kwestii związanych z daną informacją publiczną informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku - Wójt - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej nie jest wystarczające samo powiadomienie wnioskodawcy, że żądane informacje zostały udostępnienie w BIP lub centralnym repozytorium. Organ zobowiązany jest wskazać, gdzie dokładnie zamieszczono określone dane tak, aby strona mogła bez problemu je odnaleźć.
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Brzezińska
członek
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej, obowiązki organów w zakresie udostępniania oświadczeń majątkowych, konsekwencje bezczynności organu, wymogi dotyczące publikacji w BIP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji oświadczeń majątkowych w BIP i związanej z tym bezczynności organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa obywateli do informacji publicznej i pokazuje praktyczne problemy związane z jego realizacją, w tym bezczynność organów samorządowych.
“Wójt Gminy Zagrodno częściowo przegrał sprawę o dostęp do informacji publicznej – sąd stwierdził bezczynność w udostępnieniu oświadczeń majątkowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 548/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Marta Pająkiewicz-Kremis
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1, par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Wójta Gminy Zagrodno w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 września 2023 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Zagrodno dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 7 września 2023 r. w zakresie punktu 3 i że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Wójta Gminy Zagrodno do załatwienia wniosku w zakresie punktu 3 w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wójta Gminy Zagrodno na rzecz B. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
B. K. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) - wnioskiem
z 7 września 2023 r. - wystąpił do Wójta Gminy Zagrodno (dalej: Wójt, organ)
o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
"1) Jakie są przyczyny niewykonania, do momentu złożenia wniosku, obowiązku
z art. 24i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym polegającego na publikacji oświadczeń majątkowych wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego, uwzględniając zakazy określone w odniesieniu do tych osób
w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w stosunku do oświadczeń majątkowych za rok 2022;
2) Kiedy obowiązek wymieniony w pkt 1 zostanie wykonany;
3) Oświadczenie majątkowe za rok 2022:
a) Wójta Gminy Zagrodno;
b) Skarbnika Gminy Zagrodno;
c) Sekretarza, osób zarządzających jednostkami;
d) Radnych".
Wnioskodawca wskazał, że korespondencję w sprawie wniosku należy kierować na podany przez niego adres e-mail.
W odpowiedzi z 19 września 2023 r. Wójt poinformował, że pytanie sformułowane w pkt 1 wniosku nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej, albowiem określenie przyczyn, dla których dana czynność nie została dokonana, a co stanowi wyraz motywacji, wyjaśnień, objaśnień czy też tłumaczeń, nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. W zakresie pkt 2 rzeczonego wniosku stwierdził, że skierowane pytanie nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej, gdyż podanie, kiedy dana czynność zostanie przez organ dokonana w przyszłości, nie jest informacją publiczną, a raczej próbą ustalenia motywacji osób piastujących urząd do podjęcia określonych czynności w przyszłości. Wskazał, że pojęcie informacji publicznej nie może odnosić się do zdarzeń przyszłych. Z kolei w odniesieniu do pkt 3 wniosku, Wójt wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania zawartego tam żądania,
w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku w tym zakresie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.
- dalej: k.p.a.).
Udzielając odpowiedzi na wezwanie organu w zakreślonym terminie, wnioskodawca stwierdził, że we wniosku w sposób jasny i precyzyjny wskazał już, że żąda udostępnienia oświadczeń majątkowych osób tam wymienionych za 2022 r. Jednocześnie oznajmił, że skoro Wójt nie jest w stanie podać przyczyny niewykonania obowiązku publikacji oświadczeń majątkowych, to zwalnia go
z odpowiedzi na to pytanie.
Kolejnym pismem z 17 października 2023 r. organ ponownie wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania żądania z pkt 3 wniosku przez wymienienie jednostek organizacyjnych, które są przedmiotem żądania. Wskazał także, że na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - dalej: u.d.i.p.) termin do załatwienia sprawy zostaje przedłużony do 31 grudnia 2023 r, z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji.
W odpowiedzi wnioskodawca po raz kolejny powtórzył, że zakresem żądania objął udostępnienie oświadczeń majątkowych osób wymienionych we wniosku za 2022 r. Dodał, że wobec problemów organu z udostępnieniem informacji, ogranicza żądanie do udostępnienia oświadczeń majątkowych Wójta oraz Skarbnika Gminy. Co do pozostałych osób zobowiązanych do składania oświadczeń majątkowych, zażądał opublikowania ich oświadczeń w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BIP) gminy
w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.
W dniu 29 listopada 2023 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaprezentował swoje stanowisko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że 11 grudnia 2023 r. udostępnił informację publiczną żądaną w pkt 3 wniosku, tj. poinformował wnioskodawcę, że oświadczenia majątkowe za 2022 r. osób zobowiązanych zostały umieszczone na stronie BIP gminy pod adresem: https://zagrodno.i-gmina.pl/.
W replice na odpowiedź organu skarżący zważył, że pisma organu z 11 grudnia 2023 r. (doręczonego mu przesyłką pocztową w dniu 28 grudnia 2023 r.) nie traktuje jako odpowiedzi na wniosek, gdyż żądane informacje nie były dostępne
w BIP gminy w dniu złożenia wniosku. Organ przez trzy miesiące nie udzielał informacji i dopiero skarga do Sądu spowodowała, że zamieszczono część oświadczeń majątkowych w BIP. Nadto - w ocenie skarżącego - Wójt mija się
z prawdą podając, że wniosek był nieprecyzyjny, gdyż - jak wynika z dołączonych do pisma dokumentów - na podobny wniosek, dotyczący oświadczeń majątkowych za 2021 r., udzielił on odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego
o udostępnienie informacji publicznej jest częściowo uzasadniona.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczą bezczynności organu. Stąd aktualny jest wypowiadany w orzecznictwie sądowym pogląd, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było - w wymaganych przepisami tej ustawy - terminie
i formie. Oznacza to, że adresat wniosku, jeżeli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) - por. wyrok WSA
w Warszawie z 26 lipca 2022 r., II SAB/Wa 51/22, dostępny - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w: CBOSA.
Stwierdzenie przez Sąd, czy w kontrolowanej sprawie doszło do bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wymaga w pierwszej kolejności zbadania, czy podmiot, do którego skierowano żądanie, jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz czy informacje, o udzielenie których zwrócił się wnioskodawca, są informacją publiczną.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku - Wójt - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Istota sporu w sprawie sprowadza się więc do oceny, czy na dzień wniesienia skargi organ zobowiązany pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W zaistniałym sporze Sąd przyznał częściowo rację skarżącemu uznając, że Wójt pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu pkt 3 wniosku. W pozostałym zakresie, co do informacji zawnioskowanych w pkt 1 i 2, stanowisko organu jest zgodne z prawem.
Przypomnieć należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało
w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowanie zawarto w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje
o charakterze publicznym, przy czym jest to tylko przykładowy katalog spraw
i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także postanowienia Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustanawia prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego
i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Na podstawie wskazanych wyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone, o ile dotyczą sfery faktów.
W orzecznictwie podkreśla się natomiast, że nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia organu kwestii związanych z daną informacją publiczną. Udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, a nie przyczyny, dla których dana informacja ma określoną treść, czy z powodu których została podjęta bądź też nie przez dany organ, czy też znajduje się w danym, a nie innym miejscu. Tego typu informacje nie stanowią informacji publicznej dotyczącej spraw publicznych. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów (por. np. wyroki WSA w Warszawie z 3 listopada 2020 r., II SAB/Wa 266/20; WSA w Bydgoszczy z 10 grudnia 2014 r., II SAB/Bd 70/14). Ponadto informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Lex 2016, Komentarz do art. 6; wyroki WSA w Gdańsku z 5 października 2023 r., II SAB/Gd 172/23 i z 16 listopada 2023 r., III SAB/Gd 183/23).
Mając powyższe na uwadze - w ocenie Sądu - organ prawidłowo stwierdził, że żądane w pkt 1 i 2 wniosku informacje nie mają waloru informacji publicznej, jako że obejmują żądania, w stosunku do których ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania. W tym zakresie organ nie dopuścił się więc bezczynności, gdyż poinformował skarżącego w ustawowym terminie i właściwej formie (pismem zwykłym), że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Sąd podziela stanowisko Wójta, że żądanie wskazania przyczyn
i motywów podjęcia lub niepodjęcia przez organ pewnych działań (pkt 1 wniosku) oraz pytanie o plany i zamierzenia organu (pkt 2 wniosku) nie dotyczą sfery faktów, którymi dysponuje organ, a więc nie mogły stanowić przedmiotu skutecznego zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej. W powyższym zakresie zatem Sąd skargę oddalił (pkt III sentencji wyroku).
Niemniej - w opinii Sądu - Wójt pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania pkt 3 wniosku, w którym skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci oświadczeń majątkowych za rok 2022 wymienionych we wniosku osób, w związku z nieudostępnieniem tych informacji w BIP gminy. Takie stanowisko Sądu wynika z kilku względów.
Przede wszystkim - w świetle art. 24h ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm. - dalej: u.s.g.) - nie budzi wątpliwości, że podmioty wymienione we wniosku skarżącego są zobowiązane do złożenia oświadczeń majątkowych. Zgodnie z tym przepisem radny, wójt, zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Stosownie zaś do art. 24i ust. 1 i ust. 3 u.s.g., informacje zawarte w tych oświadczeniach majątkowych są jawne
(z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania składającego oświadczenie oraz
o miejscu położenia nieruchomości) i podlegają udostępnieniu w BIP. Obowiązek publikacji w BIP jest jednym ze sposobów udostępniania informacji publicznej.
W sytuacji więc, gdy obowiązek ten został zrealizowany, to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej może, powołując się na art. 10 ust. 1 u.d.i.p., ograniczyć się tylko do poinformowania o tym wnioskodawcy oraz do odesłania do właściwych stron BIP. Jeżeli jednak obowiązek publikacji informacji na stronach BIP nie został dopełniony, to niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., każdy zainteresowany podmiot może złożyć wniosek
o udostępnienie mu informacji publicznej, którą posiada zobowiązany organ,
a rozpatrzenie tego wniosku podlega kontroli sądu administracyjnego. Nie budzi zatem wątpliwości, że w sytuacji, gdy - tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - skarżący zwrócił się z żądaniem do Wójta o udostępnienie oświadczeń majątkowych za rok 2022 r. osób wymienionych we wniosku, a oświadczenia te
w dacie złożenia wniosku nie zostały jeszcze udostępnione w BIP, obowiązkiem Wójta było ich udostępnienie w trybie wymaganym przepisami prawa (tak też WSA
w Lublinie w wyroku z 3 marca 2024 r., II SAB/Lu 3/24).
Zdaniem Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym nieuzasadnione było zatem kierowanie przez organ do skarżącego wezwań do sprecyzowania pkt 3 wniosku (i to dwukrotnie), mimo że już w pierwszej odpowiedzi skarżący potwierdził, że we wniosku w sposób jasny i precyzyjny zażądał udostępnienia oświadczeń majątkowych osób tam wymienionych za 2022 r., gdyż zakres żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej był oczywisty i niewymagający dalszych wyjaśnień, a zatem wnioskowana informacja publiczna powinna zostać udostępniona najpóźniej w terminie 14 dni od złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącego, że jego wniosek nie mógł budzić żadnych wątpliwości, a dopytywanie przez organ, które konkretnie jednostki organizacyjne są przedmiotem żądania, wobec treści wniosku i brzmienia art. 24h ust. 1 u.s.g., było bezcelowe i doprowadziło jedynie do nieuprawnionego wydłużenia postępowania.
W szczególności, że w skierowanym do skarżącego piśmie z 11 grudnia 2023 r.
(a więc wystosowanym po dacie wniesienia skargi) organ podał, że udostępnia oświadczenia majątkowe za 2022 r. osób zobowiązanych poprzez zamieszczenie ich na stronie BIP gminy pod adresem: https://zagrodno.i-gmina.pl/. Z zastosowanego sposobu udostępnienia informacji wynika więc, że niezależnie od dalszego sprecyzowania wniosku przez skarżącego w zakresie kręgu osób, których oświadczenia majątkowe mają zostać udostępnione, organ i tak udostępniłby żądaną informację w postaci linku do strony w BIP, która zawiera przecież (a przynajmniej winna zawierać) oświadczenia majątkowe wszystkich osób do tego zobowiązanych. W tych okolicznościach, tym bardziej niezrozumiałe jest żądanie uściślenia wniosku przez skarżącego. Sąd dostrzega również, że - jak wynika z dokumentów przedstawionych przez skarżącego - podobny wniosek z 17 października 2022 r., dotyczący oświadczeń majątkowych za rok 2021, został przez organ załatwiony
w terminie bez dalszych wezwań.
Nie schodzi także z pola widzenia Sądu szereg innych uchybień proceduralnych organu w załatwieniu pkt 3 wniosku. Jak wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni od złożenia wniosku, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku - jest to termin maksymalny na załatwienie wniosku. Tymczasem organ powiadomił wnioskodawcę
o przedłużeniu terminu dopiero w piśmie z 17 października 2023 r. i wyznaczył nowy termin na 31 grudnia 2023 r., co stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy
o dostępie do informacji publicznej, zważywszy na fakt, że wniosek został złożony
7 września 2023 r. Organ bezprawnie wyznaczył sobie zatem prawie 4-miesięczny termin na rozpoznanie wniosku, a samo poinformowanie wnioskodawcy o opóźnieniu również nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu. Nadto - wbrew dyspozycji art. 14 ust. 1 u.d.i.p. ("udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje
w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem"), w toku całego postępowania organ kierował do skarżącego korespondencję w formie przesyłek pocztowych, pomimo że we wniosku jako formę udostępnienia informacji publicznej wskazano przesłanie jej na adres e-mail.
Ostatecznie organ, pismem z 11 grudnia 2023 r. - już po wniesieniu skargi - udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację poprzez podanie adresu internetowego strony BIP gminy, w którym zamieszczono oświadczenia majątkowe za rok 2022 (https://zagrodno.i-gmina.pl/). Należy jednak zauważyć, że jest to ogólny adres strony głównej BIP gminy, na którym nie zamieszczono bezpośrednio żądanych oświadczeń majątkowych. W celu zapoznania się z nimi konieczne jest samodzielnie odszukanie ich w odrębnych zakładkach. W tej sytuacji - w ślad za wyrokiem WSA w Opolu z 12 września 2018 r., II SAB/Op 65/18 - wymaga wyjaśnienia, że nie jest wystarczające samo powiadomienie wnioskodawcy, że żądane informacje zostały udostępnienie w BIP lub centralnym repozytorium. Organ zobowiązany jest wskazać, gdzie dokładnie zamieszczono określone dane tak, aby strona mogła bez problemu je odnaleźć. W tym celu powinien ujawnić nie tylko adres strony BIP, ale także oznaczyć dokładnie zakładki, czy też podać dokładny adres internetowy podstron, na których umieszczono poszczególne informacje, a także ścieżkę dostępu do informacji. W kontekście powyższego nie ulega wątpliwości, że
w badanej sprawie Wójt nie dopełnił obowiązków wynikających z przepisów ustawy
o dostępie do informacji publicznej, gdyż wskazanie strony internetowej, na której zamieszczono wnioskowane informacje, jest nieprecyzyjne. Żądane informacje nie znajdują się w rzeczywistości na podanej stronie internetowej, tylko na podstronie
z innym linkiem, którego skarżącemu nie podano.
Mając powyższe na uwadze, rację ma skarżący, że organ pozostaje
w bezczynności w zakresie rozpoznania pkt 3 wniosku, gdyż do dnia wniesienia skargi nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej.
Sąd - w pkt I zdaniu pierwszym sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w tym zakresie, a w pkt II zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, gdyż - jak wykazano powyżej - odpowiedzi organu
z 11 grudnia 2023 r. nie można uznać za wystarczającą dla załatwienia sprawy. Udostępnienie informacji winno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Pomimo że organ prowadził postępowanie opieszale i nie ustrzegł się błędów proceduralnych, w związku z czym nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, to nie ignorował pism skarżącego i prowadził z nim wymianę korespondencji, a niezwłocznie po wniesieniu skargi - co prawda w sposób wadliwy - udostępnił jednak wnioskowaną informację.
Orzekając jak w pkt I, II i III sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149
§ 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on inicjując postępowanie sądowe
w sprawie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI