IV SAB/WR 532/23

IV SAB/Wr 532/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/
Katarzyna Radom
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji M. z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt we Wrocławiu -Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 sierpnia 2023 r. I. stwierdza, że Dyrektor Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt we Wrocławiu - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 5 i punktu 6 wniosku z dnia 18 sierpnia 2023 r., a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Dyrektora Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt we Wrocławiu - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce do rozpoznania punktu 5 i punktu 6 wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce - Zarządu Głównego w Warszawie na rzecz Fundacji M. z siedzibą w W. kwotę 107,30 zł (sto siedem złotych trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Fundacja M. z siedzibą w W. (dalej: Fundacja, skarżąca) w dniu 21 listopada 2023 r. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt we Wrocławiu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce (dalej: Schronisko) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o co wystąpiła w dniu 18 sierpnia 2023 r. wnioskiem z tej daty.
Wnioskiem tym, złożonym w pocztą elektroniczną (mejlowo), Fundacja zwróciła się do Schroniska o udostępnienie w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej informacji publicznej w zakresie:
– (pytanie 1) ile gryzoni (z podziałem na gatunki) i ile królików trafiło pod opiekę Schroniska w okresie od 17 sierpnia 2020 r. do 17 sierpnia 2023 r.;
– (pytanie 2) ile ww. zwierząt zmarło w schronisku (z podziałem na gatunki)
– (pytanie 3) ile z ww. zwierząt znalazło dom i do jakich warunków (w jaki sposób zostało to zweryfikowane);
– (pytanie 4) długość pobytu każdego z tych zwierząt w schronisku (data trafienia do schroniska i data opuszczenia go albo śmierci);
– (pytanie 5) jakie fundusze zostały przeznaczone, w latach 2020-2023, na gryzonie i jakie króliki (proszę przedstawić każdą z kwot z podziałem na lata);
– (pytanie 6) na co zostały przeznaczone te fundusze – ile na klatki (jakie), ile na karmę (jaką), ile na akcesoria, ile na leczenie itd.;
– (pytanie 7) jaką standardową profilaktyką weterynaryjną objęte są gryzonie i króliki trafiające do schroniska;
– (pytanie 8) czy schronisko zatrudnia lekarza specjalistę zwierząt egzotycznych/nieudomowionych lub zabiera zwierzęta na konsultację z takim specjalistą (w obu przypadkach proszę o podanie danych lekarza/y – imię i nazwisko, nr PWZ);
– (pytanie 9) ile razy w okresie od 17 sierpnia 2020 r. do 17 sierpnia 2023 r. oraz w jakich sytuacjach schronisko korzystało z usług lekarza specjalisty zwierząt egzotycznych/nieudomowionych spoza schroniska;
– (pytanie 10) ilu wolontariuszy dedykowanych do opieki nad gryzoniami i królikami odbywało wolontariat w ww. okresie."
Pismem z 31 sierpnia 2023 r. – przesłanym drogą elektroniczną – Schronisko:
– przekazało statystykę gryzoni (zawierającą informacje o przyjęciu zwierzęcia do schroniska, wydania, eutanazji oraz śmierci zwierzęcia). Wyjaśniło, że adopcje do nowych domów do 2023 r. były przeprowadzane na podstawie rozmowy i wywiadu ustnego z adoptującym, a od stycznia 2023 r. adopcje są przeprowadzane po wypełnieniu ankiety przedadopcyjnej oraz po rozmowie w biurze adopcji.;
– przekazało wyciąg wydatków na karmę (dla zwierząt innych) i wskazało, że znaczną ilość karmy oraz akcesoriów (klatek i innych) schronisko otrzymuje w postaci darów, więc zakupy stanowią uzupełnienie zasobów. Wyjaśniło, że klatki są wymieniane w razie zużycia lub zniszczenia przez zwierzęta. Kupowana dla gryzoni karma jest dostosowana do gatunku zwierzęcia;
– wskazało, że wszystkie gryzonie przy przyjęciu przechodzą oględziny lekarskie, są odrobaczane, odpchlane, a króliki – szczepione Pestorin Mormyx lub RHDPlus. W razie potrzeby podejmowane jest leczenie, a w przypadkach wymagających – konsultacja z zewnętrznym lekarzem specjalistą (przykładowa faktura w załączeniu);
– wskazało, że w schronisku pracuje czterech lekarzy, nie są specjalistami zwierząt egzotycznych. Wykonują wszystkie zabiegi profilaktyczne oraz podstawowe leczenie oraz zabiegi chirurgiczne i kastracje;
– wyjaśniło, że przyjmowaniu nowych wolontariuszy żaden nie deklaruje chęci pracy przy gryzoniach. Większość skupia się na pracy z psami, pojedyncze osoby pomagają przy kotach.
Dołączyło statystykę gryzoni (zawierającą informacje o przyjęciu zwierzęcia do schroniska, wydania, eutanazji oraz śmierci zwierzęcia), Tabele wydatków 2021-2023" i fakturę z 26 października 2022 r. dokumentującą zakup usługi weterynaryjnej dla zwierząt domowych.
Pismem z 3 września 2023 r. (poczta elektroniczna) Fundacja oświadczyła, że udzielona jej informacja publiczna jest niekompletna i nie koresponduje z wnioskiem w zakresie pytania 3 (niewskazanie do jakich warunków trafiły gryzonie), 5 (informacja nie zawiera danych za 2020 r., a w przedstawionej informacji brak jest rozróżnień wg kryteriów wskazanych we wniosku), 6 (brak wskazania, na jaką karmę zostały wydatkowane środki oraz ile pieniędzy wydatkowano na klatki , w tym jakie, a także ile pieniędzy wydatkowano na leczenie), 9 i 10 (na oba pytania w ogóle nie uzyskano odpowiedzi). W konsekwencji Fundacją zażądała uzupełnienia informacji do dnia 10 września 2023 r. pod rygorem złożenia skargi na bezczynność.
Schronisko w dniu 8 września 2023 r. uzupełniło odpowiedź z 31 sierpnia 2023 r. na wniosek o informację publiczną w zakresie pytania 3, 5, 6, 9 i 10.
Wskazało, że:
– pytanie 3 – weryfikacja nowych domów dla gryzoni i królików przeprowadzana jest na podstawie Ankiety adopcyjnej i omówieniu poszczególnych punktów w biurze adopcji;
– pytanie 5 i 6 – w 2020 r. wydano łącznie 3 650 zł przeznaczone na karmę dla pozycji "ptaki gryzonie". W kolejnych latach poniesione koszty na gryzonie i króliki wykazują wcześniejsze tabele. Nie ma możliwości ustalić dokładnych kwot wg żądanego różnicowania, gdyż faktury nie zawierają danych wg wymagań Fundacji. Karma i akcesoria najczęściej kupowana jest zbiorczo dla różnych gatunków gryzoni, królików i ptaków, co w fakturach ujmowane jest wspólną nazwą zazwyczaj: "karma/akcesoria dla gryzoni" lub "karma/akcesoria dla ptaków i gryzoni". Faktury nie zawierają nazw poszczególnych karm/akcesoriów ani różnicowań na gatunki. Karmy lub akcesoria drobne (np. poidełka) nabywane są w sklepach zoologicznych i posiadają wymagane atesty. Większość karmy dla zwierząt i akcesoriów Schronisko otrzymuje w darach. Klatki dla gryzoni otrzymuje w darach. Klatki dla królików 91x60x71 są zakupione (1 sztuka 436 zł brutto). Ponadto Schronisko przedstawiło wydatki na leczenie królików, szczurów, kawii, szynszyli i koszatniczek w poszczególnych latach. Wskazało, że wartości te obejmują wyłącznie koszt przeprowadzonej profilaktyki (odrobaczenia, odpchlenia, szczepienia) i nie uwzględnia obsługi lekarza weterynarii., ponieważ w podanym przez Fundację terminie nie było w stanie przygotować informacji o kosztach kastracji, zabiegów chirurgicznych i leczenia. Nie posiada takich statystyk, a ich przygotowanie wymaga dodatkowego czasu.
– Pytanie 9 – w 2022 r. odbyła się jedna wizyta w lecznicy w celu leczenia uporczywego ropnia i pobrania wymazu u królika, udokumentowana przesłaną poprzednio fakturą.
– Pytanie 10 – we wskazanym okresie nie było żadnego wolontariusza do opieki nad gryzoniami i królikami.
Do tej odpowiedzi Schronisko załączyło Ankietę adopcyjną – gryzonie i króliki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora Schroniska w rozpatrywaniu wniosku o informację publiczną z 18 sierpnia 2023 r. Fundacja zarzuciła naruszenie art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.). Wniosła o: 1) stwierdzenie, że Dyrektor Schroniska dopuściła się bezczynności w rozpatrywaniu wniosku skarżącej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie Dyrektora Schroniska do rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni; 3) przyznanie od Dyrektora Schroniska na rzecz Fundacji sumy pieniężnej w wysokości 500 zł; zasądzenie od Dyrektora Schroniska na rzecz Fundacji kwoty 107, 30 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego, na które składają się: 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi oraz 7,30 zł tytułem wydatków związanych z przesłaniem skargi do Dyrektora Schroniska (koszt listu poleconego). W uzasadnieniu Fundacja argumentowała, że informacja udzielona na pytanie 3 jest niekompletna w zakresie warunków, do jakich wydano zwierzęta odnośnie do wielkości klatek/terrariów, w jakich będą trzymane zwierzęta. Za wewnętrznie sprzeczną uznała informację w zakresie liczby zakupionych klatek. Wskazała, że informacja ta nie zawiera wydatków na profilaktykę myszy i chomików. Zakwestionował uchylenie się przez Dyrektora Schroniska odpowiedzi na pytanie dotyczące kosztów kastracji, zabiegów liczenia jako wymagającej poświęcenia dodatkowego czasu na jej przygotowanie. W tym zakresie Fundacja powołała się na możliwość przedłużenia udzielenia informacji na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., czego nie uczyniła.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Schroniska wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu szczegółowo - odnośnie do każdego z pytań wniosku o informację publiczną - odniósł się do zarzutów i argumentacji skargi wyjaśniając dodatkowo, że odpowiedź uzupełnił w piśmie z 10 października 2022 r. (w zakresie rozmiaru klatek jako warunku wydawania zwierząt do adopcji). W zakresie nieudzielenia informacji dotyczącej kosztów kastracji, zabiegów chirurgicznych i leczenia gryzoni Dyrektor Schroniska wyjaśnił, że nie prowadzi takich statystyk i nie ma możliwości ich wydobycia z posiadanych danych, ponieważ musiałby długotrwale wyłączyć z pracy jednego z lekarzy do żmudnego ręcznego
wydobywania informacji z każdego pojedynczego rekordu zapisanego w systemie na
przestrzeni żądanych lat. Wskazał, że przy przykładowym rzędzie 115 000 zł (15 000 zł dotacji i 100 000 zł ze środków własnych) przeznaczonych w 2023 r. na leki (bez kosztów obsługi przez lekarzy) ustalony koszt pojedynczych zabiegów o przeciętnej wartości kilkunastu złotych każdy, byłby tak znikomy, że nakład pracy włożonej w pozyskanie takiej informacji staje się nieadekwatny zważywszy na mała wagę samej informacji i jej przełożenie na znaczenie dla interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § la p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Kontroli sądowej została poddana bezczynność Dyrektora Schroniska polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącej z 18 sierpnia 2023 r.
Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. - prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów
Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 22 czerwca 2020 r sygn. akt II OPS 5/19 oraz z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 (obie dostępne w Centralne] Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl: dalej: CBOSA).
Prawo do informacji publicznej jest gwarantowane Konstytucją RP i wynika z art. 61 ust. 1, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
W sprawie poddanej kontroli sądowej nie ma sporu, że Schronisko zostało utworzone i jest prowadzone przez Zarząd Główny Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce (dalej też TOZ). TOZ jest sobą prawną oraz organizacją pożytku publicznego, a z jego statutu wynika, że celem statutowym jest działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt i ich poszanowania, objęcia ochroną i otoczenie opieką (§ 8 ust. 1 pkt 1), natomiast szczegółowe cele obejmujące działalność pożytku publicznego określa § 9 statutu TOZ. Dla realizacji celów statutowych obejmujących działalność pożytku publicznego TOZ może prowadzić odpłatną i nieodpłatną działalność w zakresie m in. oraz tworzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt i prowadzenia ich we własnym zakresie oraz działania na rzecz tworzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt i prowadzenia ich w formie zleconej (ust. 2 pkt 8). W celu realizacji ww. celów statutowych, określonych w § 9 statutu, TOZ może powoływać uchwałą Zarządu Głównego jednostki organizacyjne, o których mowa w § 9 ust. 2 pkt 8 podlegające bezpośrednio Zarządowi Głównemu. Z odpisu KRS dotyczącego TOZ wynika, że Schronisko jest jego jednostką terenową.
Z faktu, że TOZ ma status organizacji pożytku publicznego wynika obowiązek
stosowania przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2023 r., poz. 579 ze zm., dalej: u.d.p.p.w.), która sposób udzielania informacji publicznej przez takie organizacje. Z art. 3 ust. 1 u.d.p.p.w. wynika, że działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Sfera zadań publicznych obejmuje m.in ekologię i ochronę
zwierząt oraz ochronę dziedzictwa przyrodniczego (art. 4 ust, 1 pkt 18). Zgodnie z art. 4a u.d.p.p.w. organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, z wyłączeniem stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, które:
1) wykonują zadania publiczne, lub
2) dysponują majątkiem publicznym
- udostępniają informację publiczną na zasadach i w trybie określonym w u.d.p.p.w.
Przepis art. 4b u.d.p.p.w. określa sposób udostępnienia informacji publicznej:
a) poprzez ogłaszanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), albo
2) poprzez ogłaszanie informacji publicznej na stronie internetowej organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 4a, albo
3) na wniosek na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r, o
dostępie do informacji publicznej.
Natomiast w zakresie nieuregulowanym odsyła do ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 4c u.d.p.p.w.).
Schronisko, ze względu na zlecenie przez Gminę Wrocław zadań publicznych w zakresie opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobieganiu bezdomności na podstawie art. 11a ustawy o ochronie zwierząt, wykonuje te zadania w ramach gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobieganiu bezdomności zwierząt (odpowiednie uchwały Rady Miejskiej dostępne w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego) oraz umowy zawartej z Gminą Wrocław.
Oznacza to, że Schronisko jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w dwóch reżimach prawnych: u.d.p.p.w. (jako organizacja pożytku publicznego) oraz u.d.i.p. (jako podmiot, któremu zlecono realizację zadań publicznych).
Wskazane w art. 4c u.d.p.p.w. odesłanie do przepisów u.d.i.p. dotyczy pojęcia informacji publicznej i szczegółowych (nieuregulowanych wprost) zasad trybu jej udzielania.
W sprawach dostępu do informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej, zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Z art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. wynika, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie ust. 3 tego przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Podsumowując, Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce jest organizacją pożytku publicznego, które - prowadząc Schronisko - wykonuje zadania publiczne w ramach celów statutowych oraz na podstawie zlecenia zadań publicznych przez Gminę. Jednocześnie podmiotem, który dysponuje informacją publiczną w odniesieniu do działalności Schroniska jej jego dyrektor. Niewątpliwie zatem Dyrektor Schroniska jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych.
Pytania sformułowane we wniosku Fundacji dotyczą sposobu realizacji zadań publicznych oraz gospodarowania środkami, w tym finansowymi, powierzonymi Schronisku w celu wykonywania zadania publicznego, są zatem pytaniami z zakresu publicznej sfery działalności tej organizacji.
Trzeba zauważyć, że finansowanie tych zadań Schroniska (cel, zakres i kwoty) potwierdzają m.in. uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z jednej strony oraz publikowane na stronie internetowej TOZ, roczne sprawozdania merytoryczne z działalności organizacji pożytku publicznego z drugiej strony. Jest to fakt notoryjny.
Sposoby dostępu do informacji publicznej określa art. 4b u.d.p.p.w. oraz art. 7 ust. 1 u.d.i.p., a wśród nich - tryb wnioskowy. Ze względu na odesłanie do przepisów u.d.i.p. podmioty dysponujące informacjami publicznymi mają obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - art. 13 ust. 1. W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, do której zastosowanie ma Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) - art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (art. 17 ust. 1 u.d.i.p.)
Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną, że jeżeli do uwzględnienia wniosku dostępowego niezbędne jest wytworzenie z posiadanych informacji prostych informacji przetworzonej, konieczne staje się uruchomienie postępowania polegającego na ustaleniu czy wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunkującą uzyskanie takiej informacji, tj. czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W takiej sytuacji najbardziej odległym terminem, w jakim powinno nastąpić udzielenie informacji zgodnie z żądaniem, bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji, jest termin 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku (prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 13/24, CBOSA).
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w ustawowo ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
Treść skargi na bezczynność jednoznacznie wskazuje, że Fundacja bezczynności Schroniska upatruje w odpowiedzi na dwa pytania: 3, 5 i 6.
Przebieg postępowania wskazuje, że Fundacja złożyła wniosek z dziesięcioma pytaniami w dniu 18 sierpnia 2023 r., na który uzyskała odpowiedź w dniu 31 sierpnia 2023 r. Udostępnienie informacji publicznej nastąpiło zatem w ustawowym, tj. 2-tygodniowym, terminie. Jednakże skarżąca stwierdziła, że informacja nie była kompletna i wnioskiem z 3 września 2023 r. zażądała jej uzupełnienia w zakresie pytania 3, 5, 6, 9 i 10. W dniu 8 września Schronisko uzupełniło poprzednią odpowiedź, która wedle skarżącej nie była wystarczającą w zakresie pytania 3 i 6, co wywołało skargę na bezczynność.
Zdaniem Fundacji Schronisko nie udzieliło informacji publicznej w zakresie 1) wymiarów klatki/terrarium, w których będą trzymane zwierzęta wydane do adopcji, 2) liczby zakupionych klatek, 3) kosztów profilaktyki weterynaryjnej myszy i chomików; 4) kosztów kastracji, zabiegów chirurgicznych i leczenia. Okoliczność, że udostępnienie informacji publicznej wymaga poświęcenia dodatkowego czasu na jej przygotowanie stanowi podstawę zastosowania art. 13 ust. 2 u.d.i.p., czemu organ nie dochował.
Zdaniem Dyrektora Schroniska, wymiary klatek dla gryzoni i królików nie zostały określone przepisami powszechnie obowiązującymi, a dane z ankiet adopcyjnych nie mogą być udostępnione jako informacja publiczna, natomiast sam formularz takiej ankiety został Fundacji udostępniony. Wyjaśnił, że zostało zakupionych kilkadziesiąt sztuk klatek o wymiarach 91x60x71 w cenie 436 zł brutto za sztukę i klatki te są stosowane wymiennie dla królików i kotów. Nieujęcie w wykazie wydatków na leczenie-profilaktykę myszy i chomików wynikało z niewielkiej wagi użytego preparatu, a jego wartość jest na mała, że nie można wprowadzić jej do Systemu indywidualnie dla każdej myszy i chomika. Schronisko nie prowadzi natomiast statystyk kosztów kastracji, zabiegów chirurgicznych i leczenia, ponieważ nie posiada odpowiednich instrumentów umożliwiających wydobycie takiej informacji za pomocą obsługiwanego przez lekarzy programu. Wysiłek i zaangażowanie czasowe lekarza w tym celu byłoby nieadekwatne do wyników w postaci ustalenia kilkunastozłotowej przeciętnej wartości pojedynczego zabiegu (przy kwocie 115 000 zł przeznaczonych na leki, bez kosztów obsługi lekarskiej). Z tego powodu Schronisko nie wyznaczyło dodatkowego terminu na przygotowanie takiej informacji.
Kontrolując bezczynność Dyrektora Schroniska w zakresie objętym skargą Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta jest uzasadniona.
We wniosku o informację publiczną Fundacja sformułowała pytanie 3 o treści: "pytanie 3) ile z ww. zwierząt znalazło dom i do jakich warunków (w jaki sposób zostało to zweryfikowane)", które dotyczyło gryzoni z podziałem na gatunki oraz królików. W pytaniu 5 wniosła o informację: "jakie fundusze zostały przeznaczone, w latach 2020-2023, na gryzonie i jakie króliki (proszę przedstawić każdą z kwot z podziałem na lata)". W ramach pytania 6 Fundacja zażądała informacji "na co zostały przeznaczone te fundusze - ile na klatki Gakie), ile na karmę Gaką), ile na akcesoria, ile na leczenie itd.;"
Analiza odpowiedzi udzielonych przez Dyrektor Schroniska prowadzi do wniosku, że Fundacji nie została udzielona informacja odnośnie do kwoty wydatkowanej na klatki oraz ich rodzaj. Schronisko w odpowiedziach wskazało, że klatki pochodzą z darów i podało cenę oraz wymiar jednej klatki, natomiast dopiero w odpowiedzi na skargę wskazało, że zakupiło kilkadziesiąt klatek o określonym wymiarze nie podając jednak wysokości wydatkowanych środków, co dopiero byłoby zgodne z żądaniem wniosku z 18 sierpnia 2023 r. W tym więc zakresie na dzień wniesienia skargi Schronisko pozostaje w bezczynności.
Zarzut nieudostępnienia informacji o wymiarach klatek dla gryzoni (według gatunków) oraz królików jako jednego z warunków, do jakich wydane zostały ww. zwierzęta w ramach adopcji, nie jest uzasadniony. Po pierwsze, pytanie we wniosku nie wskazywało takiego warunku i było sformułowane dopiero w skardze na bezczynność. Schronisko miało prawo pytanie nr 3 wniosku odczytać jako wskazanie sposobu weryfikacji warunków, do jakich wydawane są zwierzęta w ramach adopcji. Sposobem tym jest wypełnienie Ankiety przedadopcyjnej oraz odbycie rozmowy adopcyjnej, jak wyjaśniło Schronisko w odpowiedzi na to pytanie. Warunki, do jakich wydawane są zwierzęta jasno wynikają z formularza Ankiety przedadopcyjnej udostępnionej Fundacji. Dokument ten jednocześnie stanowi dowód tego, jakie są wymagane przez Schronisko warunki przetrzymywania zwierząt przez osoby adoptujące. Ponadto, jak słusznie argumentowało Schronisko w odpowiedzi na skargę, brak jest ścisłych regulacji prawnych dotyczących wymiarów klatek dla gryzoni i królików, wobec tego - stanowczego warunku w tym zakresie nie może stawiać adoptującym zwierzę. Natomiast zastrzeżenie, że dopiero po analizie Ankiety (która wprost formułuje pytanie ankietowe nr 7 w tym zakresie) Schronisko podejmuje decyzję o wydaniu zwierzęcia do adopcji realizuje obowiązek dbałości zarówno o warunki przetrzymywania zwierząt w domach osób adoptujących, jak i weryfikację tych warunków (również po adopcji - wizyta adopcyjna, pytanie ankietowe nr 12). W konsekwencji. Schronisko nie pozostawało w bezczynności w zarzucanym skargą zakresie.
Odnośnie do trzeciego zagadnienia, tj. nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie wydatków na leczenie myszy i chomików, to bezczynność Schroniska winna być oceniona w kontekście możliwych do wyodrębnienia danych w ramach prowadzonych w Schronisku rejestrów wydatków i czynności przy zwierzętach, stanowiących podstawę wypłaty środków. Niewątpliwie na Schronisku ciąży obowiązek prawidłowości wykorzystania środków publicznych otrzymanych na realizację zadania publicznego, obowiązek prowadzenia dokumentacji związanej z realizowanym zadaniem oraz obowiązek sporządzenia sprawozdania z wykonania zadania publicznego, a w przypadku organizacji pożytku publicznego – sporządzenia rocznego sprawozdania merytorycznego, co wynika z przepisów u.d.p.p.w. Dokumentacja ta jednocześnie powinna pozwalać na kontrolę realizacji zadania publicznego nie tylko w wymiarze finansowym, ale konkretnej działalności, która została takiemu podmiotowi zlecona lub jest realizowana przez niego w ramach działalności pożytku publicznego.
W świetle przepisów u.d.i.p. i ich wykładni udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie tzw. Czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, następuje "zwykłym" pismem. W takiej samej formie ("zwykłego" pisma) organ powinien poinformować wnioskodawcę o tym, że żądanej informacji publicznej nie posiada. W przypadku ustalenia, ze zadana informacja jest informacją przetworzoną, należy zastosować art. 13 u.d.i.p. Natomiast w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania - tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej wskazane w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie wskazane w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - powstaje obowiązek wydania decyzji administracyjnej. Ponadto zgodnie z art. 17 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Schronisko nie jest organem władzy publicznej.
Schronisko w piśmie z 8 września 2023 r. wskazało, że nie posiada statystyk umożliwiających przygotowanie informacji, a przygotowanie wykazu wymaga poświecenia dodatkowego czasu. Natomiast w odpowiedzi na skargę wskazało, że żądane w pytaniu 5 i 6 wniosku dane są dokumentowane w Schronisku, lecz ich pozyskanie jest pracochłonne i kosztochłonne w stosunku do wyników (wartość jednostkowa leczenia to kilkanaście złotych) przy przykładowych wydatkach 115 000 zł rocznie na zakup leków, waga tej informacji jest mała podobnie jak znaczenie dla interesu publicznego.
Nie ma wątpliwości, że wydatki na leczenie chomików i myszy stanowią informację publiczną. Wskazane w odpowiedzi na skargę okoliczności winny być wobec tego poddane procedurze z art. 13 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 4c u.d.p.p.w., czego Schronisko w sprawie nie uczyniło pozostając na dzień wniesienia skargi w bezczynności w tym zakresie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Schroniska – jako będącego w posiadaniu żądanych informacji - do rozpoznania punktu (pytań) 5 i 6 wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy - pkt II sentencji wyroku.
Ponadto Sąd stwierdził (pkt I sentencji wyroku), że Dyrektor Schroniska dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. pytań wniosku skarżącej z dnia 18 sierpnia 2023 r - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. Jednocześnie, mając na uwadze okoliczności sprawy uznał, że bezczynność w udzieleniu informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § la p.p.s.a. Podkreślić należy, że rażące naruszenie prawa stanowi stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla kwalifikacji naruszenia prawa jako naruszenie rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, oczywiste i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (tak np. wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/01 31/16 i w Łodzi z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 137/15; wyroki NSA: z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15 i sygn. akt I OSK 2440/15, CBOSA). W sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem zwłoka w terminowym załatwieniu sprawy spowodowana została błędem Schroniska co do rozumienia przepisów prawa. Działanie Dyrektora Schroniska nie wskazuje zatem na celowe ignorowanie lub też lekceważenie swych obowiązków.
Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie odnoszącym się do pytania 3 wniosku z 18 sierpnia 2023 r., ponieważ Schronisko udzieliło informacji publicznej w granicach wyznaczonych tym pytaniem.
W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § la oraz art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-lll sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrzeniu pytań 5 i 6 zawartych we wniosku skarżącej z 18 lipca 2023 r. Dyrektor Schroniska będzie zobowiązany zastosować ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku i udostępni informację publiczną w zakresie wydatków poniesionych na zakup klatek (pytanie 5 i 6 wniosku) oraz ponownie rozpozna wniosek odnośnie do części pytania 6, tj. kosztów leczenia chomików i myszy wedle powyższych wskazań.
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4) p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.. Na zasądzone koszty postępowania sądowego złożył się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszt listu poleconego w wysokości 7, 30 zł jako niezbędnego do celowego dochodzenia praw.