IV SAB/WR 53/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-03-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezwzględna niewłaściwość sąduwłaściwość rzeczowasądy administracyjnesądy powszechnelokale mieszkalnezasób gminyprawo cywilnepostępowanie administracyjneodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na bezczynność Prezydenta Wrocławia w sprawie dotyczącej lokalu mieszkalnego, uznając sprawę za cywilnoprawną i poza właściwością sądów administracyjnych.

Skarżący zarzucił Prezydentowi Wrocławia bezczynność w odpowiedzi na pismo dotyczące lokalu mieszkalnego, w tym kwestii wykupu i przydziału. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Sąd uznał, że sprawy dotyczące przydziału i wykupu lokali z zasobów gminy mają charakter cywilnoprawny i należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarżący J. A. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie nieudzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 10 października 2023 r., dotyczące spraw związanych z wykupem lokalu mieszkalnego, przydziałem innych lokali oraz konfliktami sąsiedzkimi. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po analizie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), stwierdził, że sprawy dotyczące przydziału i wykupu lokali mieszkalnych należących do zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, jednakże zakres tej kontroli jest ograniczony do spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że sprawy mieszkaniowe, w tym dotyczące lokali z zasobu gminy, generalnie należą do materii cywilnoprawnej i podlegają jurysdykcji sądów powszechnych (art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Ponieważ sprawa nie mieściła się w żadnej z kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych, a miała charakter cywilnoprawny, Sąd uznał, że nie mogło dojść do bezczynności organu administracji publicznej w rozumieniu p.p.s.a. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy dotyczące przydziału i wykupu lokali mieszkalnych z zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny i należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do orzekania w sprawach bezczynności organu tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sprawy dotyczące przydziału i wykupu lokali z zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny i podlegają jurysdykcji sądów powszechnych, co wyłącza właściwość sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.KAS

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

u.o.p.l. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

k.p.c. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy [...] kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Generalną regułą jest przynależność spraw z zakresu prawa i korzystania z lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego zasobu gmin, do materii cywilnoprawnej. W konsekwencji dla wszelkich sporów dotyczących przydziału czy wykupu lokali mieszkalnych pochodzących z zasobów gminy, właściwy będzie sąd powszechny.

Skład orzekający

Anetta Makowska-Hrycyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących lokali mieszkalnych z zasobu gminy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu sprawy (bezwzględna niewłaściwość sądu administracyjnego w sprawach mieszkaniowych o charakterze cywilnoprawnym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej (właściwość sądu), co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności. Wyjaśnia jednak ważne granice jurysdykcji sądów administracyjnych.

Kiedy skarga na bezczynność organu nie trafia do sądu administracyjnego? Wyjaśniamy granice właściwości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wr 53/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A. na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie braku odpowiedzi na pismo dotyczące lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 stycznia 2024 r. J. A. (dalej: strona, skarżąca) wniosła do Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Wrocławia - w imieniu którego działał Dyrektor Departamentu Nieruchomości i Eksploatacji w Urzędzie Miejskim Wrocławia (dalej: organ) - w sprawie nieudzielenia odpowiedzi na pismo/skargę złożone przez stronę w dniu 10 października 2023 r. w Departamencie Nieruchomości i Eksploatacji w Urzędzie Miejskim Wrocławia dotyczące bezprawnego działania Wydziału Lokali Mieszkalnych Zarządu Zasobu Komunalnego Biura Obsługi Klienta nr 5.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie.
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność dopuszczalna jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić trzeba, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.
Odnosząc przywołane przepisy do przedmiotu skargi wniesionej przez stronę do tutejszego Sądu należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem bezczynność organu polegająca na nieudzieleniu odpowiedzi na pismo złożone przez stronę w dniu 10 października 2023 r. w Departamencie Nieruchomości i Eksploatacji w Urzędzie Miejskim Wrocławia dotyczące spraw związanych m.in. z wykupem zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego przy "ul. [...]" we W. oraz z przydziałem innym osobom lokali mieszkalnych przy "ul. [...]" we W., a także z konfliktami sąsiedzkimi, czy dewastacją lokali.
Podkreślenia wymaga, że sprawy dotyczące przydziału lokali reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 725 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która na zasadach i w wypadkach przewidzianych w tej ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, generalną regułą jest przynależność spraw z zakresu prawa i korzystania z lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego zasobu gmin, do materii cywilnoprawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3035/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestie te nie mieszczą się zatem w granicach właściwości sądów administracyjnych. Stosownie do art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm.), do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. W konsekwencji dla wszelkich sporów dotyczących przydziału czy wykupu lokali mieszkalnych pochodzących z zasobów gminy, właściwy będzie sąd powszechny.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżony organ nie jest w niniejszej sprawie zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że nie mogła mieć miejsca podnoszona przez stronę w skardze bezczynność działania organu administracji publicznej, gdyż rozpatrywana sprawa ma charakter cywilnoprawny.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI