IV SAB/WR 520/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na bezczynność organu w sprawie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, uznając, że opóźnienia wynikały z postawy skarżącej i konieczności uzupełnienia materiału dowodowego.
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Twardogóra w sprawie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej syna. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości. Uzasadnienie opiera się na analizie licznych wniosków dowodowych skarżącej, konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, a także na czynnościach podejmowanych przez organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Sprawa dotyczyła skargi N. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Twardogóra w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna skarżącej. Po analizie akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości postępowania. Wskazano, że opóźnienia wynikały z postawy skarżącej, która składała liczne wnioski dowodowe, ponaglenia i pisma procesowe, a także z konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, w tym uzyskania dokumentów od innych instytucji oraz wyjaśnienia nieścisłości ujawnionych podczas wywiadu środowiskowego. Sąd podkreślił, że organ dwukrotnie wydawał decyzje merytoryczne, które były następnie uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazywane do ponownego rozpoznania. Dopiero po zwrocie akt sprawy przez SKO, organ I instancji przystąpił do dalszych czynności, jednak skarżąca nie stawiła się na wezwanie i nie przedstawiła wymaganych dokumentów, co ostatecznie uniemożliwiło wcześniejsze zakończenie postępowania. Sąd zaznaczył, że do terminów załatwiania spraw nie wlicza się okresów opóźnień powstałych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu. W związku z tym, skarga została uznana za bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opóźnienia w postępowaniu wynikały z postawy skarżącej, konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz czynności podejmowanych przez organ wyższej instancji (SKO). Termin na załatwienie sprawy nie rozpoczął biegu od daty złożenia wniosku, lecz od daty zwrotu akt przez SKO. Okresy opóźnień z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu nie są wliczane do terminów załatwiania spraw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 8 § ust. 3 pkt 1,2,3
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienia w postępowaniu wynikały z postawy skarżącej (liczne wnioski, ponaglenia, pisma procesowe). Konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia nieścisłości. Okresy opóźnień z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu nie wliczają się do terminów załatwiania spraw. Organ dwukrotnie wydawał decyzje merytoryczne, które były uchylane przez SKO. Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi (ponaglenia do SKO).
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej o bezczynności i przewlekłości postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać, aby w podejmowanych przez organ I instancji... czynnościach nie było racjonalnego uzasadnienia czynności te nie wynikały z istoty sprawy, bądź miały pozorny charakter to skarżąca tak de facto uniemożliwiła organowi I instancji zakończenie jej sprawy do dnia wniesienia skargi
Skład orzekający
Aneta Brzezińska
sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
członek
Katarzyna Radom
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście postawy strony i konieczności uzupełniania materiału dowodowego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku wniosku o specjalistyczne usługi opiekuńcze i indywidualnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy w postępowaniach administracyjnych, gdzie zachowanie strony może wpływać na czas jego trwania. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Czy opóźnienia w urzędzie to zawsze wina urzędnika? Sąd wyjaśnia, kiedy to strona blokuje sprawę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 520/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Aneta Brzezińska /sprawozdawca/ Ewa Kamieniecka Katarzyna Radom /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 658 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 35; art. 35 § 1; art. 37 § 1pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi N. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy Twardogóra w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę w całości. Uzasadnienie Pismem z 18 października 2022 r. N. W. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie jej synowi specjalistycznych usług opiekuńczych. Postępowanie zakończyło się wydaniem 27 stycznia 2023 r. decyzji Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Twardogórze (dalej: organ I instancji) o przyznaniu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi od 15 lutego 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. Decyzja ta, po wniesieniu przez skarżącą odwołania, została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja z 27 lutego 2023 r., nr SKO 4311/17/23). Kolejną decyzją z 28 kwietnia 2024 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi od 15 maja 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. po 44 godziny miesięcznie. Skarżąca również od tej decyzji złożyła odwołanie, po rozpoznaniu którego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z 24 maja 2023 r. (nr SKO 4512.9.2023) uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta wpłynęła do organu I instancji wraz z aktami sprawy 21 czerwca 2023 r. Pismem z 26 czerwca 2023 r. skierowanym do organu I instancji skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie (min. z zaświadczenia z zakładu pracy o jej dochodach za miesiąc maj 2023 r., oświadczenia o zarobkach męża K. W. za miesiąc maj 2023 r., przeliczenia na złotówki dochodu męża pozyskiwanego w Euro). W dniu 7 lipca 2023 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy. Pismem z 11 lipca 2023 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o przedłużeniu trwającego postępowania. W piśmie tym organ wskazał, że oświadczenie, w którym została zawarta kwota dochodu męża skarżącej nie zawiera wszystkich elementów (składek) oraz podpisu osoby, której świadczenie to dotyczy. Organ I instancji wskazał również skarżącej, że podczas wywiadu środowiskowego wyszedł na jaw fakt posiadania zasiłku rodzinnego, gdyż w oświadczeniu z 7 lipca 2023 r. skarżąca podniosła, że "pobiera K.", przyznany przez państwo [...] dla osób pracujących i odprowadzających składki w kraju. Podczas wywiadu ustalono także, że skarżąca otrzymała inną kwotę wynagrodzenia, niż ta wystawiona przez pracodawcę w oświadczeniu oraz, że skarżąca przebywa na opiece na syna. Organ I instancji podkreślił, że podczas wywiadu skarżąca zobowiązała się dostarczyć: wydruk z konta bankowego za miesiąc maj 2023 r. potwierdzający pozyskany dochód i świadczenie. Pismem z 7 lipca 2023 r. (doręczonym 10 lipca 2023 r.) skarżąca poinformowała organ, że nie przedstawi wyciągu z konta bankowego za maj 2023 r. oraz dokumentu w postaci zaświadczenia męża za maj 2023 r., gdyż nie jest w ich posiadaniu. Dlatego też, organ I instancji (ponownie) wezwał skarżącą do złożenia oryginału zaświadczenia o wynagrodzeniu męża skarżącej, oryginału decyzji przyznającej świadczenie rodzinne (K.) przez państwo [...] na małoletnie dzieci, wyciągu z konta bankowego potwierdzającego kwotę wynagrodzenia skarżącej. Organ I instancji poinformował nadto skarżącą, że przedłużenie postępowania administracyjnego spowodowane jest brakiem ww. dokumentów oraz zatajeniem otrzymywanego świadczenia (K.), które są niezbędne do zakończenia postępowania i wydania decyzji. Jednocześnie organ wskazał skarżącej, że zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie danych do ZUS, KRUS i Urzędu Skarbowego (pisma z lipca 2023 r.). Przewidywany termin załatwienia sprawy organ zaznaczył na 21 sierpnia 2023 r., pod warunkiem dostarczenia dokumentacji w sprawie. Pismem z 21 sierpnia 2023 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o przedłużeniu postepowania z uwagi na okoliczność, że zwrócił się z wnioskiem do Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w T. o ustalenie z jakich konsultacji specjalistycznych będzie mógł skorzystać jej syn od września 2023. Przewidywany termin załatwienia sprawy organ wyznaczył na 20 września 2023 r. Pismem z 22 sierpnia 2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu ponaglenie w sprawie. Pismem z 20 września 2023 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Jako przyczynę niezałatwienia sprawy organ wskazał koniczność przesłania akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w celu rozpoznania ponaglenia skarżącej z 22 sierpnia 2023 r (data otrzymania 24 sierpnia 2023 r.) oraz pisma do ponaglenia z 29 sierpnia 2023 r. (data otrzymania 31 sierpnia 2023 r.). Organ I instancji wskazał, że dalsze czynności w sprawie podejmie po zwrocie akt sprawy. Pismem z 26 września 2023 r. organ I instancji – w odpowiedzi na pismo skarżącej z 29 sierpnia 2023 r. (data otrzymania 31 sierpnia 2023 r.) – wskazał, że środki finansowe na realizację specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi przyznawane są na dany rok budżetowy. Środki finansowe, którymi dysponowała gmina w 2022 r. zostały rozliczone w ubiegłym roku. Na koniec roku dokonano zwrotu niewykorzystanej dotacji. Realizacja specjalistycznych usług finansowych dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest zadaniem finansowanym ze środków budżetu państwa, w związku z powyższym gmina nie ma możliwości zabezpieczenia środków na ten cel. Pismem z 21 września 2023 r. skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (kolejne) ponaglenie w sprawie. Postanowieniem z 12 września 2023 r. (nr SKO 4512.33.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącej, stwierdziło, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie. W treści postanowienia SKO we Wrocławiu wymieniło czynności podejmowane przez organ I instancji w sprawie skarżącej: przeprowadzenie wywiadu środowiskowego – 7 lipca 2023 r., wystosowanie pism do ZUS – 10 lipca 2023 r., wystosowanie pism do NUS w Oleśnicy – 10 lipca 2023 r., wystosowanie pism do KRUS w Oleśnicy – 10 lipca 2023 r., zawiadomienie skarżącej o przedłużeniu terminy sprawy do 21 sierpnia 2023 r. – 11 lipca 2023 r., wystosowanie pisma do D. – 14 lipca 2023 r., zawiadomienie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału w sprawie – 9 sierpnia 2023 r., wystosowanie pisma do Szkoły Podstawowej nr [...] w T. – pismo z 16 sierpnia 2023 r., zawiadomienie skarżącej o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 20 września 2023 r. – pismo z 21 sierpnia 2023 r. Jednocześnie SKO podkreśliło, że "w okresie od 21 czerwca 2023 r. skarżąca skierowała do organu I instancji następujące pisma: 26 czerwca 2023 r., 4 lipca 2023 r., 7 lipca 2023 r., 12 lipca 2023 r., 25 lipca 2023 r., 1 sierpnia 2023 r. (trzy pisma), 23 sierpnia 2023 r., 24 sierpnia 2023 r.". Postanowieniem z 3 października 2023 r. (nr SKO 4512.34.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu – po rozpoznaniu drugiego ponaglenia skarżącej z 21 września 2023 r. – uznało je za nieuzasadnione. Pismem z 20 października 2023 r. (nr MGOPS.0406.346.2023) organ I instancji wezwał skarżącą do zgłoszenia się do ośrodka pomocy społecznej w celu złożenia wyjaśnień dotyczących alimentów. Pismem z 21 października 2023 r. (data wpływu do organu: 25 października 2023 r.) skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego wnosząc o: 1) stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości postępowania, 2) stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe postępowanie miało miejsce z rażącemu naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do rozpoznania sprawy w terminie 7 dni, 3) zasądzenie skarżącej zwrotu kosztów postępowania, 4) wymierzenie organowi grzywny. Pismem z 25 października 2023 r. skarżąca poinformowała organ I instancji, że mąż nie płaci alimentów oraz że w treści pisma z "24 sierpnia 2023 r.", w którym zawarła wnioski dowodowe, w tym wniosek o przeprowadzenie dowodu w postaci pomniejszenia dochodu męża za maj 2023 r. o miesięczne obciążanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie zdrowotne, kwotę alimentów, zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 1,2,3, ustawy o pomocy społecznej, błędnie wskazała podstawy pomniejszenia. Dodatkowo zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu dołączenia do akt sprawy zaświadczenia o dochodach "L." jej męża za miesiąc maj 2023 r., "który pracuje w [...] firmie, z siedzibą w N. i otrzymuje wynagrodzenie w Euro. Doprecyzowała, że nie stać ją na tłumacza i przetłumaczenie tegoż dokumentu". Decyzją z 7 listopada 2023 r. (MGOPS.4502.2.odm.2023) organ I instancji odmówił skarżącej przyznania dla jej syna specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, wskazując że powodem jest brak współdziałania osoby/rodziny z pracownikiem socjalnym. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że skarżąca nie podjęła współpracy, unikała kontaktu z pracownikami miejskiego ośrodka pomocy społecznej, na wezwanie nie zgłosiła się. Do dnia wydania decyzji nie dostarczyła również oryginału zaświadczenia o dochodach męża z tłumaczeniem na język polski. Posługiwała się jedynie kolejnymi pismami zawierającymi liczne żądania wobec ośrodka pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na wstępie wskazać należy, że przed wniesieniem skargi skarżąca wyczerpała przysługujący jej środek zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a. W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia bądź do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 i 3 k.p.a.). W stanie faktycznym sprawy skarżąca ten wymóg formalny dopełniła, wnosząc (i to niejednokrotnie) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu ponaglenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postanowieniami z 12 września i 3 października 2023 r. stwierdziło (odpowiednio), że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania w sprawie i że ponaglenie jest nieuzasadnione. Przystępując do merytorycznej oceny zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że w obowiązujących przepisach zostały przewidziane dwa stany zaniechania organów administracji odrębnie typizowane, choć powodujące takie same konsekwencje prawne - bezczynność i przewlekłość postępowania. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 37 § 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Natomiast przewlekłość postępowania jest to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest - co wymaga podkreślenia Sądu z uwagi na okoliczności sprawy - sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na uwadze i w szczególności na okoliczności sprawy, wskazać należy, że zdaniem Sądu organ I instancji nie dopuścił się bezczynności bądź przewlekłego postępowania. W pierwszej kolejności podnieść należy, że organ I instancji – do czasu wniesienia skargi – dwukrotnie wydawał rozstrzygnięcia merytoryczne w sprawie skarżącej (decyzje z 27 stycznia 2023 r. i 28 kwietnia 20223 r.), niemniej jednak z uwagi na wywiedzione od nich odwołania, sprawy wraz z aktami sprawy były dwukrotnie przekazywane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu jako organu II instancji, celem ich rozpoznania. Ostatecznie też Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu dwukrotnie uchylało decyzje organu I instancji i przekazywało sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Ostatni raz przekazanie to miało miejsce 21 czerwca 2023 r., w konsekwencji czego przyjąć należy, że dopiero od tej daty (a nie od daty wpływu wniosku) dla organu I instancji rozpoczął bieg dwumiesięcznego terminu na załatwienie sprawy, jako sprawy skomplikowanej. Organ I instancji nie wyczekał bezczynnie upływu tegoż terminu, lecz z przyczyn niezależnych od niego - w okresie od 21 czerwca 2023 r. (zwrot akt sprawy przez SKO we Wrocławiu) do 25 października 2023 r. (data wpływu skargi do organu) - w sposób uprawniony i z uzasadnionych powodów przedłużał ten termin, o czym każdorazowo zawiadamiał skarżącą (pisma: z 26 czerwca 2023 r., 11 lipca 2023 r. 21 sierpnia 2023 r., 20 września 2023 r.). Zaznaczenia wymaga, że przedłużanie terminu wynikało (również) z postawy samej skarżącej, która to korzystając z przysługujących jej uprawnień składała (w tym czasie) do organu I instancji liczne wnioski dowodowe, ponaglenia, pisma procesowe, zapytania. Powyższe inicjowało po stronie organu I instancji konieczność podejmowania określonych czynności procesowych (np. udzielania odpowiedzi na pisma skarżącej, jak miało to miejsce w piśmie z `26 września 2023 r.), a tym samym wpływało (w sposób niezależny od organu) na czas trwania prowadzonego postępowania. Zważywszy chociażby na liczne wnioski dowodowe skarżącej (np. wniosek z 26 czerwca 2023 r, a zatem wniosek złożony bezpośrednio po zwrocie akt z SKO we Wrocławiu o przeprowadzenie dowodów z zaświadczenia z zakładu pracy o jej dochodach za miesiąc maj 2023 r., oświadczenia o zarobkach męża K. W. za miesiąc maj 2023 r., przeliczenia na złotówki dochodu męża pozyskiwanego w Euro) organ I instancji zobligowany był do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie. Organ I instancji występował zatem kolejno do: ZUS – 10 lipca 2023 r., do NUS w Oleśnicy – 10 lipca 2023 r., do KRUS w Oleśnicy – 10 lipca 2023 r., do D. - 14 lipca 2023 r. do Szkoły Podstawowej nr [...] w T. – 16 sierpnia 2023 r. Z uwagi zaś na przeprowadzony wywiad środowiskowy (7 lipca 2023 r.) i nieścisłości, które w jego trakcie wyszły na jaw (okoliczność otrzymywania świadczenia K.) organ I instancji wzywał skarżącą do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez: przedłożenie oryginału zaświadczenia o wynagrodzeniu męża s[...] na małoletnie dzieci, wyciągu z konta bankowego potwierdzającego kwotę wynagrodzenia skarżącej, jako dokumentów niezbędnych do wydania decyzji merytorycznej w sprawie przyznania synowi skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych. W zawiadomieniu z 20 września 2023 r. organ I instancji wskazał natomiast skarżącej – jako przyczynę niezałatwienia sprawy – konieczność przekazania całości akt sprawy do SKO we Wrocławiu, z uwagi na wniesienie przez skarżącą ponagleń (ponaglenia z 22 sierpnia i 29 sierpnia 2023 r.). Wówczas organ I instancji wskazał również stronie skarżącej, że dalsze czynności zostaną podjęte po zwrocie akt sprawy" i powyższego dotrzymał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu rozpoznało ponaglenia skarżącej i wydało dwa odrębne postanowienia: jedno 12 września 2023 r. (uznając, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości w sprawie), drugie 3 października 2023 r. (uznając ponaglenie za nieuzasadnione) i dopiero wówczas przekazało akta sprawy do organu I instancji. Po zwrocie tych akt, organ I instancji, przystąpił do dalszych czynności wyjaśniających w sprawie tj. pismem 20 października 2023 r. wezwał skarżącą do zgłoszenia się do ośrodka pomocy społecznej w celu złożenia wyjaśnień dotyczących alimentów. Skarżąca natomiast – nie stawiła się na wezwanie organu I instancji (w tym nie przedstawiła dokumentów do których była przez ten organ wzywana, a które były niezbędne do wydania merytorycznej decyzji) – a jednocześnie pismem z 21 października 2023 r. (które wpłynęło do organu 25 października 2023 r.) wywiodła skargę na bezczynność tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Na wezwanie organu I instancji (z 20 października 2023 r.) skarżąca odpowiedziała natomiast dopiero pismem z 25 października 2023 r., a zatem już po wpływie skargi do organu, podnosząc przy tym nowe okoliczności w sprawie, a zarazem nie przedstawiając organowi dokumentów do których była wzywana. W konsekwencji powyższego, to skarżąca tak de facto uniemożliwiła organowi I instancji zakończenie jej sprawy do dnia wniesienia skargi. Ostatecznie organ I instancji 7 listopada 2023 r. wydał (i to już trzecią w sprawie skarżącej) decyzję, co uczynił niemalże bezpośrednio po udzieleniu mu przez skarżącą odpowiedzi na wezwanie z 20 października 2023 r. (a zatem sprzed daty wniesienia skargi). Końcowo podkreślenia wymaga, że z art. 35 § 5 k.p.a. wynika, że terminy załatwiania spraw określają czas efektywny, jakim dysponuje organ administracji publicznej załatwiający sprawę na jej rozpatrzenie i podjęcie decyzji. Do terminów tych nie wlicza się jednak (co zostało uwzględnione w sprawie) terminów dokonania określonych czynności; okresów opóźnień powstałych z winy strony (np. z powodu niestawienia się do organu na wezwanie z 20 października 2023 r., czy też nieprzedłożenia oryginału zaświadczenia o dochodach męża), czy też wreszcie okresów opóźnień powstałych z przyczyn niezależnych od organu (np. braku akt sprawy, które były przekazywane przez organ I instancji do organu wyższego stopnia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w związku z wniesionymi przez skarżącą środkami zaskarżenia od decyzji organu I instancji i ponagleniami). W ocenie Sądu, postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, w szczególności z uwzględnieniem okresu po wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 24 maja 2024 r. i zwrocie akt do organu I instancji (21 czerwca 2023 r.) do dnia wniesienia skargi (25 października 2023 r.) – a zatem przez okres 5 miesięcy, nie można organowi zarzucić także przewlekłości, gdyż nie sposób uznać, aby w podejmowanych przez organ I instancji, opisanych wyżej, czynnościach nie było racjonalnego uzasadnienia, że czynności te nie wynikały z istoty sprawy, bądź miały pozorny charakter. Czynności podjęte przez organ I instancji były bowiem – zdaniem Sądu – uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy, w tym postawą skarżącej i jej licznymi wnioskami zawartymi w licznych pismach procesowych skierowanych do organu oraz koniecznością prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z uwagi (chociażby) na nowe okoliczności sprawy i wnioski dowodowe skarżącej. I co istotne w sprawie, organ podjął je zmierzając do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie sposób uznać za skarżącą, że organ ten "nie chciał zakończyć postępowania". Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI