IV SAB/Wr 460/24

IV SAB/Wr 460/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk
Daria Gawlak-Nowakowska
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 769
art. 210
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. Y. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 2 lipca 2020 r., a bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych); IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 lipca 2020 r. B. Y. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) wystąpiła do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP.
W dniu 28 września 2020 r. pobrano od strony odciski linii papilarnych.
Pismem z dnia 5 marca 2021 r. strona wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy.
Pismem z dnia 25 marca 2021 r. Wojewoda wdrożył procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Z 2020 r. poz. 35 ze zm.).
Także pismem z dnia 25 marca 2021 r. organ wezwał stronę na podstawie art. 64
§ 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256, dalej: k.p.a.) do uzupełnienia formularza wniosku w części A pkt 3 oraz do przedłożenia 4 sztuk fotografii, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Poinformował nadto stronę o tym, że do wydania decyzji niezbędne będzie dostarczenie dokumentów wymienionych w tym piśmie.
Pismem z dnia 21 maja 2021 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 27 maja 2021 r.) strona wniosła ponaglenie.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2021 r. organ na podstawie art. 149 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach poinformował, że decyzja w sprawie zostanie wydana w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku wraz z dokumentami niezbędnymi do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia. Wskazując na powyższe organ wezwał stronę do przedłożenia w terminie 14ni:
- aktualnego potwierdzenia posiadania środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania;
- potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Pismem z dnia 1 września strona cofnęła ponaglenie, a pismem z dnia 21 września 2021 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 24 września 2021 r.) wniosła o przedłużenie terminu wyznaczonego na uzupełnienie braków "o kolejne 30 dni".
Przy piśmie z dnia 17 grudnia 2021 r. strona przedłożyła zaświadczenie o środkach posiadanych na rachunku bankowym.
Pismem z dnia 15 lipca 2022 r. strona wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy.
Pismem z dnia 22 maja 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 30 maja 2023 r.) strona wniosła o udzielenie dostępu do akt sprawy oraz o udzielenie informacji o stanie sprawy.
Pismem z dnia 30 listopada 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 5 grudnia 2023 r.) strona wniosła ponaglenie.
Pismem z dnia 13 maja 2024 r. organ wezwał stronę do przedłożenia, w terminie 14 dni, oświadczenia o aktualnym, głównym celu pobytu na terytorium RP lub korekty formularza wniosku w części c.i ("główny cel pobytu"). Zaznaczył, że z treści zaświadczenia o kontynuacji studiów stacjonarnych wynika, że z dniem 30 września 2023 r. upłynął przewidywany termin studiów.
Wskazał, że jeżeli głównym celem pobytu wnioskodawcy pozostaje podjecie lub kontynuacja studiów stacjonarnych, to strona obowiązana jest w w/w terminie do przedłożenia:
- aktualnego zaświadczenia jednostki prowadzącej studia o kontynuacji przez wnioskodawcę studiów wraz z kartą okresowych osiągnięć studenta;
- aktualnego zaświadczenia jednostki prowadzącej studia o uregulowaniu opłat za studia w danym roku akademickim (w przypadku studiów odpłatnych);
- aktualnych dokumentów dotyczących miesięcznych kosztów zamieszkania na terytorium RP;
- aktualnego potwierdzenia posiadania ubezpieczenia zdrowotnego;
- potwierdzenia posiadania środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium RP (po odliczeniu środków przeznaczonych na pokrycie kosztów zamieszkania i opłaty za studia).
Pismem z dnia 14 maja 2024 r. organ zawiadomił stronę o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. W piśmie tym organ powołał się na art. 37 § 3a w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. Z 2024 r. poz. 167).
W skardze na bezczynność Wojewody w udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP strona zarzucając naruszenie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 73 k.p.a. i art. 112a ustawy o cudzoziemcach wniosła o:
- stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązanie Wojewody do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 30 dni od uwzględnienia skargi;
- zobowiązanie organu do podjęcia skutecznych działań i środków zapobiegających w przyszłości stanom bezczynności i przewlekłości;
- pociągniecie do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie w sytuacji rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 100c o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa a także dodany później art. 100d, mają zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, lecz do każdego cudzoziemca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność Wojewody okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W dalszej jednostce redakcyjnej (§ 1a) wskazano, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.): "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1". Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także – na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 (obie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).
Sąd uwzględnił w toku kontroli sądowej zmianę stanu prawnego wywołaną ustawą z 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91), która m.in. wprowadziła 60-dniowy termin do wydania decyzji z wniosku cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy liczony od określonych zdarzeń (art. 1 pkt 13 ustawy zmieniającej dodający art. 112a w ustawie o cudzoziemcach). Zmiana ta jednak nie ma wpływu na ocenę bezczynności organu w sprawie poddanej kontroli Sądu. Jak Sąd wskazał, bezczynność jest bowiem oceniana na dzień wniesienia skargi. Nie ma wątpliwości, że wniosek strony (z dnia 7 lipca 2020 r.) wszczął postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i toczyło się ono do dnia wejścia w życie ww. ustawy (29 stycznia 2022 r.) wedle reguł i terminów wyznaczonych k.p.a.
Ustawa zmieniająca zawiera ponadto regulacje przejściowe, stanowiąc w art. 7 ust. 1, że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 oraz ustawy zmienianej w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem art. 8-11 i art. 13.
Przepis art. 13 ustawy zmieniającej stanowi zaś, że w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust.1). Jeżeli w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wojewoda wezwał cudzoziemca lub jednostkę przyjmującą, o której mowa w art. 3 pkt 5b ustawy zmienianej w art. 1, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4 i art. 203 ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1. W tym przypadku terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ust. 1 lub art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, biegną od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę, a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - od dnia jej wejścia w życie (ust.2). Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust.3).
Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2022 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 408/22 (dostępny w CBOSA) i przyjmuje za własną.
Z treści wskazanych norm należy wyprowadzić wniosek, że do spraw wszczętych a niezakończonych będą miały zastosowanie nowe regulacje prawne, odnoszące się m.in. do terminów wydania decyzji. Analiza regulacji wskazanej w art. 112a ustawy o cudzoziemcach pozwala na wyprowadzenie wniosku, że termin na wydanie decyzji rozpocznie swój bieg od uzupełnienia braków formalnych wniosku (złożenia kompletnego wniosku). Co istotne, to mocą dalszych regulacji art. 13 ustawy zmieniającej m.in. początkowy bieg terminu na wydanie decyzji zakreślono poprzez odwołanie się do zdarzeń faktycznych mających miejsce przed wejściem w życie ustawy (upływ terminu wyznaczonego przez organ na uzupełnienie braków formalnych wniosku - art. 13 ust. 2 ustawy). W tym zatem zakresie ustawodawca nie tylko zdecydował się na bezpośrednie stosowanie nowych przepisów ustawy do postępowań będących w toku, ale nowe regulacje odnosi do zdarzeń, które miały miejsce przed jej wprowadzeniem.
Fakt ten nie może jednak wpłynąć na ocenę istnienia stanu bezczynności w rozpoznawanej sprawie.
Pomijając zagadnienie użycia w przepisie art. 112a ustawy o cudzoziemcach sformułowania: "termin na wydanie decyzji" w zestawieniu z powołanym w art. 35 k.p.a. określeniem: "termin załatwienia sprawy", to moment dokonywanej w sprawie przez Sąd oceny wyklucza badanie prowadzenia postępowania (bezczynności, przewlekłości) organów administracji wg nowych reguł. Niezależnie bowiem od faktu "przywrócenia" organowi ustawą zmieniającą terminu na wydanie decyzji w sprawie, nie może umknąć ocenie Sądu to, że w sprawie z wniosku wniesionego do organu przez stronę w dniu w 7 lipca 2020 r. organ popadł w zwłokę wiele miesięcy przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o cudzoziemcach. Niewątpliwie zatem, organ rozpatrując sprawę strony dopuścił się bezczynności, a oceny tej nie może zmienić fakt wniesienia skargi po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej. Odmienny pogląd, oparty wyłącznie na wprowadzonej nowelizacji, pomijałby całokształt porządku prawnego i naruszał zasady konstytucyjne. (art. 2 Konstytucji RP – zasada demokratycznego państwa prawnego i wyprowadzana z niej zasada zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, zwana również zasadą lojalności państwa względem obywateli). Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że zasada z art. 2 Konstytucji RP wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny (TK – K 27/00) – por. M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, LEX/el. 2021, art. 2).
Adresatem nowych przepisów jest niewątpliwe organ administracji, jednakże skutki tych działań (ich braku) dotyczą stron postępowania, ich prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Zatem w świetle przedstawionych zasad ocena sprawności działania organów administracji musi być dokonywana z uwzględnieniem regulacji obowiązujących w dacie złożenia wniosku.
Zabieg ustawodawcy podjęty w przepisach przejściowych, "odnawiający" niejako początek biegu terminu do wydania decyzji (art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej), w realiach toczonego sporu mógłby jedynie wpływać na orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Przy czym fakt zaistnienia bezczynności powoduje, że terminy rozpoznania kontrolowanej przez Sąd sprawy już minęły, zaś zobowiązanie wynikające z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. winno być jedynie skorelowane z trybem działania organów administracji. Te zaś winny mieć odzwierciedlenie w aktach sprawy, gdyż na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, bierze zatem po uwagę te okoliczności, które zostały w nich ujawnione.
Podstawę procesową działania Wojewody w sprawie regulują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a). Art. 12 k.p.a. opisuje zasadę szybkości postępowania organów administracji, mają one działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Rozwinięciem tej zasady są dalsze zapisy regulujące terminy załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. ustawodawca wskazał m.in., że sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z tego okresu ustawodawca wyłączył terminy przewidziane w przepisach dla dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania, trwania mediacji, opóźnień leżących po stronie wnioskodawcy lub niezależne od organu administracji. Jednocześnie art. 36 § 1 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Przy czym stosownie do § 2 ww. przepisu obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z tych zapisów jednoznacznie wynika, że sprawa winna być rozpoznana w terminie miesiąca, zaś skomplikowana - zamknięta po upływie dwóch miesięcy.
Dalsze przepisy ustawy definiują̨ pojęcie bezczynności organu. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane przez sformułowanie: "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Zarówno w literaturze prawa, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga zaakcentowania, że – zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że sprawa skarżącego nie należy do skomplikowanych, zatem termin na jej rozpoznanie jest niezwłoczny, nie dłuższy niż miesiąc. Ramy te w niniejszej sprawie zostały istotnie przekroczone. O czym była już mowa, wniosek strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w dniu 7 lipca 2020 r. Pomijając fakt pobrania od strony odcisków linii papilarnych w dniu 28 września 2020 r. należy przyjąć, że pierwszą czynność zmierzającą do rozpoznania wniosku Wojewoda podjął dopiero w dniu 25 marca 2021 r. Wtedy to bowiem wdrożył procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Kolejne czynności procesowe organu także zostały podjęte w warunkach bezczynności ze strony organu, albowiem miały one miejsce odpowiednio w dniach - 31 sierpnia 2021 r. i 13 maja 2024 r. Jak wynika z akt, do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji doszło dopiero w dniu 26 czerwca 2024 r., co miało miejsce nie tylko już po skardze, ale i w warunkach oczywistego i nie znajdującego uzasadnienia w okolicznościach faktycznych naruszenia przez Wojewodę wszelkich zasad i terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W tym samym punkcie wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sad orzekł, że stwierdzona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Działanie organu naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy i to w sposób rażący, nadzwyczajny i nie mający uzasadnienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Na tę ocenę̨ wpływa niewątpliwie nieskomplikowany charakter sprawy, która nie wymaga gromadzenia dowodów, powoływania biegłych, przesłuchiwania świadków. Sytuacja zatem, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu oraz podjęcie jakiejkolwiek czynności, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Za naganne Sąd uznał brak dochowania obowiązku informacyjnego, określonego w art. 37 k.p.a. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy wobec informacji, że Wojewoda w dniu 26 czerwca 2024 r. wydal decyzję w sprawie.
Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd w punkcie III sentencji wyroku przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną , o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., w wysokości 1.500 zł. Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, w okolicznościach tej sprawy, uzasadnia zasądzenie na rzecz strony sumy pieniężnej we wskazanej kwocie jako adekwatnej. W ocenie Sądu, przyznana stronie suma pieniężna stanowić będzie środek dyscyplinujący organ w terminowym załatwieniu spraw w przyszłości.
Zawarte w punkcie IV sentencji wyroku orzeczenie Sądu oddaleniu dalej idącej skargi odnosi się do zawartego w skardze żądania "pociągnięcia do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie", co nie leży w kompetencjach orzeczniczych sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. żądanie skargi w tym zakresie zostało oddalone.
Końcowo należy wskazać, że w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 100 c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ponieważ termin ustawowy załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej upłynął przed wejściem w życie art. 100c i art. 100d rzeczonej ustawy i wobec tego nie mógł on ulec zawieszeniu na mocy tych przepisów.
O kosztach (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.