IV SAB/WR 454/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta Jelenia Góra w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej aktów notarialnych, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni.
Skarżąca Z. S.A. zwróciła się do Prezydenta Miasta Jelenia Góra o udostępnienie numerów i dat aktów notarialnych dotyczących zbycia gruntów i sieci przesyłowych. Organ odmówił, powołując się na ochronę aktów notarialnych przepisami prawa. Sąd administracyjny uznał, że choć same akty notarialne nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej, to ich treść, jeśli dotyczy mienia komunalnego, może być informacją publiczną. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi Z. S.A. na bezczynność Prezydenta Miasta Jelenia Góra w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wnioskowała o podanie numerów i dat aktów notarialnych dotyczących zbycia gruntów i sieci przesyłowych, argumentując potrzebę ustalenia odpowiedzialnych za dewastację infrastruktury. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia informacji, wskazując na przepisy Prawa o notariacie, ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które chronią akty notarialne i ograniczają do nich dostęp. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że choć same akty notarialne nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej ze względu na przepisy szczególne (art. 110 Prawa o notariacie, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), to ich treść, jeśli dotyczy mienia komunalnego, może stanowić informację publiczną. Sąd stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, podkreślając, że organ nie wykazał złej woli, a jedynie błędnie zinterpretował zakres informacji podlegających udostępnieniu. W konsekwencji, sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Same akty notarialne nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na przepisy szczególne (Prawo o notariacie, ustawa o księgach wieczystych i hipotece, Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jednakże, treść aktu notarialnego, jeśli dotyczy mienia komunalnego lub stanowi informację o działalności organu, może być uznana za informację publiczną i podlegać udostępnieniu po odpowiednim opracowaniu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA i przepisy Prawa o notariacie, ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, stwierdził, że akty notarialne są chronione i ich udostępnianie jest ograniczone do określonego kręgu podmiotów. Niemniej jednak, treść aktu notarialnego, która ma charakter informacji o sprawach publicznych, podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o ile nie narusza przepisów odrębnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wyłącza możliwość udostępnienia aktu notarialnego w trybie wniosku o udzielenie informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek orzeczenia o charakterze stwierdzonej bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o notariacie art. 110 § 1
Ustawa Prawo o notariacie
Akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym.
Prawo o notariacie art. 110 § 2
Ustawa Prawo o notariacie
u.k.w.i.h. art. 301 § 4
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.p.g.k. art. 24 § 5
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Treść aktu notarialnego dotycząca mienia komunalnego może stanowić informację publiczną, nawet jeśli sam akt jest chroniony. Organ błędnie uznał, że cała żądana informacja nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Akty notarialne nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na przepisy szczególne.
Godne uwagi sformułowania
akt notarialny jest chroniony w systemie prawa w sposób komplementarny i nie może być ujawniony ograniczenie dostępu do dokumentów, jakim są akty notarialne osnowa umowy stanowiąca treść aktu notarialnego, jako informacja dotycząca mienia gminy, winna zostać zakwalifikowana jako informacja publiczna stwierdzona bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa
Skład orzekający
Daria Gawlak-Nowakowska
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Brzezińska
członek
Anetta Makowska-Hrycyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście aktów notarialnych, rozróżnienie między samym dokumentem a jego treścią jako informacją publiczną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wnioskowana informacja dotyczy mienia komunalnego. Interpretacja może być odmienna w przypadku aktów notarialnych dotyczących wyłącznie spraw prywatnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście dokumentów chronionych przepisami szczególnymi, co jest częstym problemem w praktyce administracyjnej.
“Czy akty notarialne to tajemnica? Sąd wyjaśnia, kiedy ich treść staje się informacją publiczną.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 454/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Anetta Makowska-Hrycyk
Daria Gawlak-Nowakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1, art. 149 par. 1a, art. 200 i art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Z. S.A. z siedzibą w J. na bezczynność Prezydenta Miasta Jelenia Góra w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 5 lipca 2023 r. I. stwierdza, że Prezydent Miasta Jelenia Góra dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 5 lipca 2023 r., a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Prezydenta Miasta Jelenia Góra do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 5 lipca 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; III. zasądza od Prezydenta Miasta Jelenia Góra na rzecz Z. S.A. z siedzibą w J. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 lipca 2023 r. Z. S.A. w J. (dalej: Skarżąca, Strona, Wnioskodawca) za pomocą platformy ePUAP zwróciły się do Urzędu Miasta Jelenia Góra (dalej: organ) wskazując, że w związku z kradzieżami części sieci przesyłowej, jak i estakady przy "u. [...]" na działkach nr [...], [...]/[...], [...]/[...] przy "ul. [...]" obręb [...] w J. zwracają się o informację publiczną: Jakimi aktami notarialnymi (numer i data) został zbyty każdy ww. grunt działka czy w którymś z tych aktów notarialnych widnieje zbycie tych sieci wraz z estakadą. Podkreślono, że sprawa bardzo pilna, bo właściciel musi mieć dostęp do sieci i estakady, a postępowanie prowadzone przez PINB pominęło ww. akty notarialne.
Pismem z dnia 20 lipca 2023 r. organ nawiązując do pisma z dnia 5 lipca 2023r. dotyczącego udostępnienia informacji na temat zbycia działek nr [...],[...]/[...] oraz [...]/[...] przy "ul. [...]", Obr. [...], [...] poinformował Stronę, że brak jest podstaw prawnych do udostępnienia wnioskowanych informacji. Organ wskazał, że powyższe wynika z faktu, że numer aktu notarialnego stanowi jego treść, a akt notarialny jest chroniony w systemie prawa w sposób komplementarny i nie może być ujawniony. Udostępnianiu aktów notarialnych sprzeciwiają się przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie {Dz. U z 2022 r., poz. 1799). Ograniczenie dostępu do aktów notarialnych wynika także z treści ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r., poz. 146 z późn. zmian.) oraz z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.).
Pismem z dnia 30 lipca 2023 r. Wnioskodawca podkreślił, że jest stroną umowy i jako strona umowy zwrócił się do organu - drugiej strony o wskazane dane aktów notarialnych.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. organ w nawiązaniu do dotychczasowej korespondencji oraz pisma otrzymanego drogą elektroniczną w dniu 31 lipca 2023 r. poinformował Wnioskodawcę, że zasady udostępnienia danych z rejestru publicznego ewidencji gruntów i budynków uregulowane są w art. 24 ust. 5 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.), zgodnie z którymi "starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli innych podmiotów, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:
1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2a) operatorów:
a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777 i 784),
b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 716, 868, 1093,1505 i 1642);
3) innych podmiotów niż wymienione w pkt l-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art 40 a ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne materiały zasobu udostępniane są odpłatnie na podstawie wniosku (formularz EGiB), który umieszczono w BIP- KARTY USŁUG na stronie internetowej Urzędu Miasta Jeleniej Góry. W przypadku udostępnienia danych wymagane jest pełnomocnictwo od właściciela (władającego) gruntu bądź wykazanie interesu prawnego w dostępie do danych objętych wnioskiem, tzn. wskazania konkretnego przepisu prawa zobowiązującego organ do udzielenia danej informacji lub uprawniającego wnioskującego do jej otrzymania. Jednocześnie poinformował, iż zgodnie z art 110 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1799) strony umowy lub osoby, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcy prawni mogą ubiegać się o wydanie wypisu aktu notarialnego w kancelarii, gdzie sporządzony był ten akt.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2023 r. Strona żądała wydania aktów notarialnych.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2023 r. organ w nawiązaniu do pisma w sprawie wydania aktów notarialnych zbycia gruntów oznaczonych geodezyjnie nr [...], [...]/[...] oraz [...]/[...], położonych przy "ul. [...]" w J. poinformował, że zgodnie z postanowieniami art.10 ustawy z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1799 z późn. zm.) to notariusz sporządza wypisy aktów notarialnych, odpisy i wyciągi dokumentów, które zgodnie z art. 110 § 1 wyżej przywołanej ustawy, wydaje stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Jednocześnie poinformował, że dostęp do aktów notarialnych został ograniczony do wybranego kręgu podmiotów poprzez przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r, o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 146 z późn. zm.). Zgodnie z treścią jej art. 301 ust. 4 akta ksiąg wieczystych, w których znajdują się również akty notarialne, może przeglądać tylko osoba mająca interes prawny oraz notariusz. Natomiast dostęp do informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, którego częścią są akty notarialne ogranicza z kolei norma zawarta w art. 24 ust 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.). W związku z powyższym akt notarialny jest chroniony w systemie prawa, w sposób komplementarny i nie może być ujawniony w drodze dostępu do informacji publicznej, z uwagi na treść art. 1 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia organ podtrzymał stanowisko zawarte w dotychczasowej korespondencji i przypomniał, że strony umowy (bądź ich następcy prawni) zbycia działek oznaczonych geodezyjnie nr [...], [...]/[...] oraz [...]/[...], Obr. [...], [...], położonych przy "ul. [...]" w J., mogą ubiegać się o wydanie wypisu aktu notarialnego w kancelarii notarialnej, w której był on sporządzony. Ponadto, mogą przeglądać akta ksiąg wieczystych, w których znajdują się m.in. akty notarialne, bądź na podstawie wniosku, który umieszczono na stronie internetowej Urzędu Miasta Jelenia Góra w BIP- KARTY USŁUG, zakładka GEODEZJA I KARTOGRAFIA, ubiegać się o (odpłatne) udostępnienie materiałów z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2023 r. Strona zwróciła się o podanie numerów aktów notarialnych.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. organ w odpowiedzi na pismo z dnia 17 sierpnia 2023 r. poinformował Stronę, iż sprawa udostępnienia aktów notarialnych, została jej szczegółowo wyjaśniona w dotychczasowej korespondencji. Jeszcze raz podkreślił, że akt notarialny jest chroniony w systemie prawa, w sposób komplementarny i nie może być ujawniony w drodze dostępu do informacji publicznej. Miasto Jelenia Góra jako jednostka samorządu terytorialnego jest zobligowana do działania w oparciu o ogół przepisów m.in. prawa cywilnego, konstytucyjnego i administracyjnego. W związku z powyższym, wiążące są przepisy zarówno ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1799 z późn. zm.) jak i przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece {t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 146 z późn. zm.). Ponadto poinformował, że Urząd nie odmawia stronom umowy, ani ich następcom prawnym udostępniania informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, którego częścią są akty notarialne. Jak Strona była informowana w dotychczasowej korespondencji, strony umowy mogą ubiegać się na wiele sposobów o dane z aktów notarialnych m.in. na podstawie wniosku o udostępnienie materiałów z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, prowadzonego przez Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Miasta Jelenia Góra. Wzór takiego wniosku (do pobrania) umieszczony jest na stronie internetowej Urzędu Miasta Jelenia Góra w BIP- KARTY USŁUG, zakładka GEODEZJA I KARTOGRAFIA. Materiały zasobu udostępniane są odpłatnie. Wzór takiego wniosku został przesłany Stronie oraz wskazane zostało miejsce jego złożenia.
W skardze Strona wskazała, że Gmina Jelenia Góra wydała szereg decyzji, w tym z dnia 8.09.2023 r. w sprawie odmowy udzielenia informacji w postaci przekazania umów zbycia działek nr [...], [...]/[...], [...]/[...] przy [...] obręb [...] w J. Skarżący wniósł uchylenie w całości ww. decyzji z powodu oczywistego i rażącego naruszenia prawa, "tj. nie podania podstawy prawnej odmowy przekazania aktów notarialnych, których stroną jest SKARŻĄCY, a więc nawet NIE ma potrzeby zaczerniać dane stron. Dokumenty te zawieruszyły się. Skarżący zwrócił się o te akta w interesie własnym i publicznym, tj. złodzieje dewastują urządzenia, więc treść umów jest niezbędna, aby ustalić osobę odpowiedzialną za te budowle, a tym samym ukrócić złodziejstwo. Złośliwość urzędu pokazuje fakt, iż organ wskazuje, gdzie można pozyskać te dokumenty tak, jakby gmina JG była wyjątkiem. Tym bardziej organ powinien je udostępnić stronie, która ma prawo wglądu do akt i żądania dowolnych dokumentów z akt sprawy".
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podkreślił, że w sprawie nie wydano decyzji administracyjnej. Strona skarżąca została w sposób wyczerpujący poinformowana o możliwościach pozyskania informacji, o które się ubiegała jak również została podana podstawa prawna, w oparciu o którą organ udzielił odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności w udzieleniu informacji publicznej.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, iż Prezydent Miasta jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jasno wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p. W szczególności są nimi "organy władzy publicznej" (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego ("j.s.t."), w tym ich organy wykonawcze, jakimi w szczególności są właśnie wójtowe / burmistrzowie / prezydenci miast (por. wyroki WSA: z 15.01.2013 r., II SAB/Ol 165/12; z 02.06.2015 r., IV SAB/Po 47/15; z 14.06.2016 r., IV SAB/Wr 75/16; z 27.07.2016 r., II SAB/Gd 91/16; z 21.07.2017 r., II SAB/Bd 65/17; z 31.07.2017 r., II SA/Kr 672/17; z 27.04.2018 r., II SAB/Wa 665/17; z 28.12.2018 r., II SAB/Po 108/18; z 09.04.2019 r., IV SAB/Gl 18/19; z 21.11.2019 r., IV SAB/Wr 99/19; z 25.09.2020 r., IV SAB/Po 90/20 – opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - w skrócie: CBOSA).
Przedmiot informacji publicznej określa art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazujący czego dotyczy informacja publiczna, a formy dostępu do tej informacji wskazuje art. 61 ust. 2 Konstytucji RP. Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", co oznacza, że jest to prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Ponadto prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", co oznacza, że jest to prawo do informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz prawo do informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Z kolei art. 61 ust. 2 Konstytucji RP nie wskazuje czego dotyczy informacja publiczna, lecz określa formy dostępu do niej stanowiąc, że "Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu". Przepis ten odczytywany łącznie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP nie modyfikuje przedmiotu informacji publicznej, a prowadzi do wniosku, że zarówno dostęp do dokumentów, jak i wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, są formami uzyskiwania informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Rezultaty wykładni językowej, celowościowej i systemowej art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prowadzą do wniosku, że prawo do informacji publicznej o prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), wskazując że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
W niniejszej sprawie Strona składając w dniu 5 lipca 2023 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej domagała się podania "Jakimi aktami notarialnymi (numer i data) został zbyty każdy ww. grunt działka czy w którymś z tych aktów notarialnych widnieje zbycie tych sieci wraz z estakadą".
Organ pismem z dnia 20 lipca 2023 r. poinformował Stronę, że brak jest podstaw prawnych do udostępnienia wnioskowanych informacji uznając, że numer aktu notarialnego stanowi jego treść, a akt notarialny jest chroniony w systemie prawa w sposób komplementarny i nie może być ujawniony. Wskazał organ, że udostępnianiu aktów notarialnych sprzeciwiają się przede wszystkim przepisy ustawy Prawo o notariacie. Ograniczenie dostępu do aktów notarialnych wynika także z treści ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Odnosząc się do tych argumentów to zgodzić należy się ze stanowiskiem, że akt notarialny (czy też jego wypis) nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p .Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zgodnie akceptowany w orzecznictwie pogląd wyrażony w wyroku NSA z 12 czerwca 2015 r. (sygn. akt: I OSK 1373/14, CBOSA), iż przeciwko udostępnianiu aktu notarialnego w ramach dostępu do informacji publicznej przemawia wykładnia systemowa. Z art. 110 § 1 i 2 Prawa o notariacie, wynika wprost, że akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Przewidziane w art. 110 § 1 Prawa o notariacie ograniczenia w wydawaniu wypisów z aktów notarialnych, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wyłączają możliwość udostępnienia aktu notarialnego w trybie wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W świetle powyższej regulacji prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym intencją ustawodawcy było ograniczenie dostępu do dokumentów, jakim są akty notarialne, zwłaszcza gdy się zważy, że w sytuacji gdyby dostęp taki mógłby uzyskać każdy w oparciu o przepisy u.d.i.p., unormowanie zawarte w art. 110 § 1 i 2 Prawa o notariacie nie znajdowałoby racjonalnego uzasadnienia, a sytuacja osób mających interes prawny w zakresie dostępu do aktu notarialnego byłaby gorsza niż każdej z osób ubiegających się o udostępnienie postaci tego dokumentu w oparciu o przepisy u.d.i.p. Zauważyć dodatkowo należy, że dostęp do aktów notarialnych został ograniczony do wybranego kręgu podmiotów nie tylko w ustawie – Prawo o notariacie, ale również w ustawie o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Akta ksiąg wieczystych przechowywanych w sądzie może przeglądać, w obecności pracownika sądu, osoba mająca interes prawny oraz notariusz (art. 361 ust. 2 ustawy), przy czym nie wydaje się dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, jeżeli dokumenty te stanowią podstawę wpisu, a odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych wydaje się na żądanie osób mających interes prawny lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej albo jednostki samorządu terytorialnego (art. 361 ust. 3 i 4 ustawy). Z kolei art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ogranicza dostęp do informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, którego częścią są akty notarialne do kręgu osób wskazanych w tym przepisie. Postać dokumentu aktu notarialnego jest zatem chroniona w systemie prawa w sposób komplementarny, co oznacza, że nie może być on ujawniony w drodze dostępu do informacji publicznej z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Jednakże ograniczenie dostępu do dokumentu jakim jest akt notarialny nie wyłącza dostępu do treści tego dokumentu w zakresie, w jakim treść ta ma charakter informacji publicznej. Bez wątpienia akt notarialny może zawierać informację publiczną. Zwrócić należy uwagę, że Wnioskodawca składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej, domagał się udostępnienia nie samych aktów notarialnych lecz ich zawartości, tj. treści postanowień samych zawartych notarialnie umów.
Należy wyjaśnić, że informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, którą tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (zob. wyrok NSA z 30 października 2002 r., sygn. II SA 1956/02 nr 78062). Tym samym uznać należy, że osnowa umowy stanowiąca treść aktu notarialnego, jako informacja dotycząca mienia gminy, winna zostać zakwalifikowana jako informacja publiczna. Odpowiednio spreparowana, w zgodzie z przepisami dotyczącymi np. ochrony danych osobowych podlegałaby zatem udostępnieniu i w sposób nienaruszający przepisów odrębnych (w tym również art. 110 § 1 Prawa o notariacie).
Jeżeli zatem Wnioskodawca domaga się udostępnienia mu treści określonych postanowień umowy dotyczących wskazanych działek, wówczas informacja taka, po jej należytym opracowaniu, podlegałaby udostępnieniu. Nieprawidłowe w tej sytuacji jest stanowisko organu uznające, że żądanie Strony dotyczyło wydania aktów notarialnych, a zatem informacji do której nie mają zastosowania przepisu u.d.i.p.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd w punkcie I sentencji wyroku działając na podstawie art. 149 § 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność organu uznając, że organ nie rozpoznał wniosku Strony z dnia 5 lipca 2023 r.
Zobligowany normą z art. 149 § 1a p.p.s.a. do orzeczenia o charakterze stwierdzonej bezczynności, Sąd w punkcie I sentencji wyroku orzekł, że stwierdzona bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, a powody dla których Sąd stwierdził bezczynność organu w sprawie nie mogą stanowić podstawy wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
W punkcie II sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Strony przez organ, w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.
O kosztach, na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się wartość uiszczonego przez Stronę wpisu sądowego w kwocie 100 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI