IV SAB/Wr 446/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-24
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
bezczynność organuświadczenie uzupełniająceZUSsąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sądupostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na bezczynność Prezesa ZUS w sprawie świadczenia uzupełniającego, uznając sprawę za należącą do właściwości sądów powszechnych.

Skarga została wniesiona przez S. S. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Sąd administracyjny, po analizie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania cywilnego, uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości rzeczowej. Świadczenie uzupełniające zostało zakwalifikowane jako inne świadczenie w sprawach należących do właściwości ZUS, co zgodnie z art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c. przekazuje sprawę do rozpoznania sądom powszechnym. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., skarga została odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę S. S. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Sąd administracyjny przeprowadził analizę dopuszczalności skargi, odwołując się do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (u.p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 u.p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym orzekają w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w określonych przypadkach. Jednakże, sąd administracyjny stwierdził, że przedmiotowa sprawa, dotycząca świadczenia uzupełniającego, nie mieści się w katalogu spraw podlegających jego jurysdykcji. Ustawa o świadczeniu uzupełniającym stanowi, że przyznanie, odmowa, zmiana lub stwierdzenie ustania prawa do świadczenia następuje w drodze decyzji. Ponadto, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd powołał się na art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c., który definiuje sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym inne świadczenia w sprawach należących do właściwości ZUS, jako sprawy cywilne rozpoznawane przez sądy powszechne. W świetle art. 476 § 3 k.p.c., sprawy te obejmują również te wszczęte na skutek niewydania decyzji przez organ rentowy we właściwym terminie. W konsekwencji, sąd uznał, że świadczenie uzupełniające jest świadczeniem należącym do właściwości sądów powszechnych. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do jego właściwości, postanowiono odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Świadczenie uzupełniające jest innym świadczeniem w sprawach należących do właściwości ZUS, co zgodnie z art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c. kwalifikuje sprawę jako cywilną podlegającą rozpoznaniu przez sądy powszechne, a nie sądy administracyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.u. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

u.ś.u. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

u.e.r.f.u.s.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 476 § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

k.p.c. art. 476 § 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także m.in. sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca świadczenia uzupełniającego nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych, zgodnie z przepisami k.p.c. dotyczącymi spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem zaskarżenia jest bowiem bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotycząca kontynuacji wypłaty świadczenia przewidzianego przez ustawę z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji świadczenie uzupełniające - którego wypłaty domaga się skarżący - jest innym świadczeniem, o którym mowa w art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c. W sprawie, której przedmiotem jest to świadczenie, właściwy jest zatem sąd powszechny.

Skład orzekający

Tomasz Świetlikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń uzupełniających i innych świadczeń z ZUS, a także stosowanie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu świadczenia i sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśniamy właściwość w sprawach świadczeń uzupełniających.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wr 446/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi: S. S. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 września 2023 r. S. S. (dalej: strona) wniósł do Sądu skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie.
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 u.p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 u.p.p.s.a.):
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a u.p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 u.p.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a.
Odnosząc przywołane przepisy do przedmiotu skargi wniesionej przez stronę do tutejszego Sądu należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotycząca kontynuacji wypłaty świadczenia przewidzianego przez ustawę z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 156). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, ustalenie prawa do świadczenia uzupełniającego następuje na wniosek osoby uprawnionej składany odpowiednio do organu wypłacającego świadczenie emerytalno-rentowe albo rentę socjalną, a w przypadku pozostałych osób uprawnionych - do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy, przyznanie prawa do świadczenia uzupełniającego, odmowa prawa do świadczenia uzupełniającego, zmiana wysokości świadczenia uzupełniającego oraz stwierdzenie ustania prawa do świadczenia uzupełniającego następuje w drodze decyzji. W myśl natomiast art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, dotyczących m.in. postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego i wypłaty tego świadczenia, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136 tej ustawy.
Jak wynika z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm., dalej: k.p.c.), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania - stosownie do art. 2 k.p.c. - powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Zgodnie z art. 476 § 2 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych (pkt 1), emerytur i rent (pkt 2), a także innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pkt 4). W świetle zaś art. 476 § 3 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także m.in. sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że świadczenie uzupełniające - którego wypłaty domaga się skarżący - jest innym świadczeniem, o którym mowa w art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c. W sprawie, której przedmiotem jest to świadczenie, właściwy jest zatem sąd powszechny.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI