Orzeczenie · 2025-11-20

IV SAB/Wr 440/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-11-20
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
pomoc społecznaświadczenia rodzinneZUSbezczynność organuKodeks postępowania administracyjnegoprawo do sąduterminy załatwiania sprawaktywnie w żłobkuustawa o wspieraniu rodziców

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. H. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o świadczenie 'aktywnie w żłobku'. Skarżący złożył wniosek 1 października 2024 r. i do dnia wniesienia skargi (3 stycznia 2025 r.) nie otrzymał odpowiedzi ani decyzji. Sąd uznał, że ZUS dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, jednakże stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania ZUS do załatwienia sprawy i oddalił dalej idącą skargę, w tym żądanie stwierdzenia przewlekłości, wymierzenia grzywny oraz zobowiązania do ukarania pracownika. Sąd podkreślił, że choć ZUS przekroczył terminy, to nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, zwłaszcza że sprawa została ostatecznie załatwiona, a bezczynność ustała przed rozpoznaniem skargi. Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia grzywny ani do uwzględnienia żądania ukarania pracownika, wskazując na brak kompetencji sądu w tym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu administracji publicznej, a także kwestia formalnej dopuszczalności skargi na bezczynność w przypadku nieprawidłowego wniesienia ponaglenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki świadczenia 'aktywnie w żłobku' i procedury jego przyznawania przez ZUS, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych spraw. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bezczynność organu (ZUS) w rozpatrzeniu wniosku o świadczenie 'aktywnie w żłobku' miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność ZUS w rozpatrzeniu wniosku o świadczenie 'aktywnie w żłobku' nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu, choć niewątpliwa, nie osiągnęła stopnia kwalifikowanego naruszenia prawa. Wskazano, że samo przekroczenie terminu nie jest wystarczające, a rażące naruszenie wymaga jawnego braku woli załatwienia sprawy lub wielokrotnego przekroczenia ustawowych terminów. W tej sprawie sprawa została ostatecznie załatwiona, a bezczynność ustała przed rozpoznaniem skargi.

Czy skarżący prawidłowo wniósł ponaglenie do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że mimo skierowania ponaglenia do ZUS zamiast do Prezesa ZUS, skarżący dopełnił warunku formalnego przed złożeniem skargi na bezczynność, ze względu na brak pouczenia przez organ o prawidłowej procedurze.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ nie zastosował art. 36 § 1 k.p.a. (nie zawiadomił o przyczynach niezałatwienia sprawy, nie wskazał nowego terminu ani nie pouczył o prawie do wniesienia ponaglenia). W związku z tym, mimo skierowania ponaglenia do niewłaściwego organu, skarżący spełnił warunek formalny do wniesienia skargi na bezczynność.

Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie?

Odpowiedź sądu

Nie, takie żądanie nie mieści się w kompetencjach orzeczniczych sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że żądanie zobowiązania ZUS do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie nie należy do jego kompetencji orzeczniczych.

Czy sąd administracyjny może orzec o przewlekłości postępowania, jeśli na dzień wniesienia skargi organ był bezczynny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie stwierdzenia przewlekłości było nieuzasadnione, ponieważ na dzień wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności, a nie przewlekłości.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił bezczynność (niezałatwienie sprawy w terminie) od przewlekłości (prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne). Wskazał, że na dzień wniesienia skargi organ nie podjął żadnej czynności procesowej, co wyczerpuje znamiona bezczynności, a nie przewlekłości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono bezczynność nie rażącą
Stwierdzono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 1 października 2024 r., która to bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do załatwienia sprawy zostało umorzone. Dalej idąca skarga została oddalona.

Przepisy (24)

Główne

u.w.r.w.d. art. 2 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 2 § 2

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 15 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 16

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 23 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 35 § 1

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 35 § 2

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 35 § 3

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

u.w.r.w.d. art. 35 § 4

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.f.p. art. 6

Ustawa o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa

p.p.s.a. art. 52 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność ZUS w rozpatrzeniu wniosku o świadczenie 'aktywnie w żłobku'. • Naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. • Niewłaściwe pouczenie strony przez organ o procedurze wnoszenia ponaglenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu. • Zarzut przewlekłości postępowania. • Niedopuszczalność skargi z powodu wniesienia ponaglenia do niewłaściwego organu.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa • nie można wyprowadzać wniosku o niedopuszczalności skargi • dopełniła warunku formalnego przed złożeniem skargi na bezczynność • niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę • rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym • z reguły dopiero sytuacja, gdy długość postępowania stanowi wielokrotność (kilkunastokrotność) miary czasu wyznaczonego przez prawodawcę jako maksymalny termin załatwienia sprawy, pozwala mówić o przekroczeniu na tyle dużym • na dzień wystąpienia ze skargą organ dopuścił się bezczynności, a nie przewlekłości • żądanie zobowiązania ZUS do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie nie mieści się w kompetencjach orzeczniczych sądu administracyjnego

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący

Marta Pająkiewicz-Kremis

sprawozdawca

Anetta Makowska-Hrycyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu administracji publicznej, a także kwestia formalnej dopuszczalności skargi na bezczynność w przypadku nieprawidłowego wniesienia ponaglenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki świadczenia 'aktywnie w żłobku' i procedury jego przyznawania przez ZUS, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych spraw. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji i prawa obywatela do sądu. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice między zwykłym przekroczeniem terminu a rażącym naruszeniem prawa, co jest istotne dla praktyków.

Bezczynność ZUS: Kiedy przekroczenie terminu staje się rażącym naruszeniem prawa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst