IV SAB/Wr 410/25

IV SAB/Wr 410/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 21 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 25 lutego 2025 r.) I. stwierdza, że Prezydent Wrocławia dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 25 lutego 2025r.) II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Wrocławia nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Wrocławia do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 21 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 25 lutego 2025 r.); IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz skarżącego A. W. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
A. W. Prezes Zarządu O. (dalej: Strona, Skarżący) wnioskiem z dnia 21 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 25 lutego 2025 r.) zwrócił się do Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej w sprawie:
1. Dlaczego miasto Wrocław zezwoliło na przyjazd neonazistowskich żołnierzy [...]. B. do miasta, oraz jaki jest cel ich wizyty?
2. Czy miasto podjęło działania w sprawie weryfikacji działalności ideologicznej A., jeśli tak to jakie działania zostały podjęte?
3. Czy pomimo tego, że zaproszenie brygady A. nie było z inicjatywy miasta Wrocław, zostaną podjęte kroki prawne wobec konsulatu Ukrainy oraz żołnierzy propagujących neonazistowskie i banderowskie symbole? Pragnę przypomnieć, że takie czyny są prawnie zabronione w Polsce poprzez artykuł 256 § 1 Kodeksu karnego.
4. Czy miasto Wrocław w jakikolwiek sposób wsparło finansowo przyjazd, zakwaterowanie czy wyżywienie żołnierzy [...]. B. na czas wizyty w mieście?
Skarżący wniósł o przesłanie odpowiedzi na wskazany adres: [...], [...]-[...] W.
Pismem z dnia 12 marca 2025 r. organ w nawiązaniu do złożonego wniosku
o dostęp do informacji publicznej w dniu 25 lutego 2025 r. przekazał odpowiedzi:
1. Miasto Wrocław nie wydaje zezwoleń na przyjazd do miasta. Inicjatorem i organizatorem wizyty był Konsulat Generalny Ukrainy we Wrocławiu, do którego należy kierować pytania o cel wizyty.
2. Miasto Wrocław, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym nie podejmuje działań mających na celu weryfikację działalności ideologicznej.
3. W takcie spotkania nie zostały odnotowane incydenty, które uzasadniałyby podjęcie kroków prawnych przeciwko uczestnikom.
4. Miasto Wrocław nie przekazało żadnych środków finansowych na cele związane z wizytą żołnierzy [...]. B.
Powyższe pismo organ wysłał na adres wskazany przez Skarżącego.
W dniu 20 marca 2025 r. do organu wpłynęło ponaglenie Skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Pismem z dnia 24 marca 2025 r. organ poinformował Skarżącego, iż wniosek o dostęp do informacji publicznej Stowarzyszenia K. z dnia 21 lutego 2025 r. złożony w dniu 25 lutego 2025 r. w formie papierowej w Kancelarii Prezydenta Wrocławia dotyczący wizyty we W. żołnierzy brygady A. został zrealizowany przez Biuro Współpracy z Zagranicą w dniu 12.03.2025 r. Udostępnienie informacji publicznej nastąpiło w sposób i w formie wskazanej we wniosku stosownie do art. 14 ust. 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U., z 2022 r. poz. 902). tj. w formie pisemnej na adres Stowarzyszenia "ul.[...]", [...]-[...] W. Przygotowane pismo z odpowiedzią na ww. wniosek zostało wysłane do Skarżącego drogą pocztową w dniu 13.03.2025 r. Jednocześnie wyjaśniono, ani ww. ustawa ani Zarządzenie NR K/5/24Prezydenta Wrocławia z dnia 19 lipca 2024 r. w sprawie trybu udostępniania informacji publicznej w Urzędzie Miejskim Wrocławia, w sytuacji udostępniania informacji publicznej w formie pisemnej, nie nakładają na organ obowiązku przesyłania pisma jako przesyłki rejestrowanej w związku z tym, że udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno-techniczną, do której nie stosuje się przepisów k.p.a. Powyższe znajduje również oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych np. "(...) Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest sformalizowane, zaś wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom zawartym w k.p.a., gdyż nie stanowi podania (wniosku) w rozumieniu art. 63 k.p.a., to na etapie, na którym następuje udostępnienie informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, nie stosuje się przepisów k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2021 r. IV SAB/Wr 450/20)".
Powyższe pismo z dnia 24 marca 2025 r. wraz z załącznikiem w postaci odpowiedzi z dnia 12 marca 2025 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ wysłał do Skarżącego drogą pocztową – priorytet - na wskazany przez Skarżącego adres. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotową przesyłkę Skarżący otrzymał w dniu 26 marca 2025 r.
Skarżący w dniu 21 marca 2025 r. złożył skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na jego rzecz sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł oraz zasądzenie od organu na jego rzecz wszelkich kosztów postępowania, wg. norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z 25.02.2025 r. wystąpił do Prezydenta Wrocławia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w sprawie przyjazdu ukraińskich żołnierzy [...]. B. do W. We wniosku wykazał, że informacją, o których udostępnienie wystąpił, nie można odmówić waloru informacji publicznej, a zatem, że wniosek z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest w pełni zasadny. Pomimo upływu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminu, zobowiązującego organ do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, Prezydent Wrocławia nie udzielił mu wnioskowanej informacji. Nie otrzymał również żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Skoro zatem organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku, tj. nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywiste jest, że organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie.
Przedmiotowa skarga została przekazana do organu jako niewłaściwie wniesiona bezpośrednio do Sądu – celem udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt sprawy. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 2 kwietnia 2025 r., natomiast do Sądu została przekazana przez organ w dniu 17 kwietnia 2025r. (k: 6, 7, 8 akt sprawy sądowej).
Organ w odpowiedzi na skargę poinformował, że w niniejszej sprawie udzielił Skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 24 marca 2025 r. (k: 8 akt sprawy sądowej).
Pismem z dnia 28 lipca 2025 r. organ wskazał, że nie posiada dowodu doręczenia Skarżącemu pisma organu z dnia 12 marca 2025 r. będącego odpowiedzią na zapytanie z dnia 21 lutego 2025 r. złożone z powołaniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z wolą Skarżącego odpowiedź została przesłana na wskazany adres korespondencyjny listę zwykłym, nadanym w Kancelarii Ogólnej Urzędu, czego potwierdzeniem jest pieczątka tejże Kancelarii z dnia 13 marca 2025 r. na egzemplarzu dołączonym do akt sprawy. Tym samym spełnione zostało żądanie Skarżącego co do sposobu i formy udzielenia odpowiedzi. Organ nadmienił, iż żaden z zapisów przedmiotowej ustawy nie nakłada na organ obowiązku przekazywania odpowiedzi listem poleconym (k: 36 akt sprawy sądowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi zaś, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej wystąpi wówczas gdy ustawowo zobowiązany organ nie podejmie prawem przewidzianych działań w przewidzianym terminie, co istotne działania te muszą dotyczyć informacji publicznej.
Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.) albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Milczenie organu przez całe 14 dni jest dowodem na to, że organ ten dopuścił się bezczynności. Jest to bowiem stan obiektywny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 44/21, dostępny w CBOSA). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że Prezydent Wrocławia jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie ma również sporu, że udostępnione Skarżącemu przez organ informacje stanowią informację publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie "informacji publicznej" zawarte w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej est bardzo szerokie, o czym przekonuje otwarty katalog przedmiotowy podany w art. 6 u.d.i.p. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w istocie wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (por. T. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast., M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego z dnia 21 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 25 lutego 2025 r.) został rozpoznany przez organ, który w dniu 12 marca 2015 r. sporządził odpowiedź skierowaną do Skarżącego w dniu 13 marca 2025 r. a także przy piśmie z dnia 24 marca 2025 r. Zatem po upływie terminu wynikającego z powołanego przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który upływał z dniem 11 marca 2025 r. Nie jest sporne, że w tym czasie organ nie poinformował i nie wykazał, że w tym terminie informacja nie może być udostępniona, słowem nie skorzystał z trybu przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
W świetle zapisu art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).
W ocenie Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to fakt udostepnienia żądanej informacji, jak i okres zwłoki w rozpoznawaniu wniosku Strony nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd nie znalazł podstaw do przyznania Stronie sumy pieniężnej, o czym orzekł w pkt IV sentencji wyroku i oddalił skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Oceniając całokształt działań organu oraz mając na względzie to jaką funkcję ma spełnić instytucja przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organum w nieterminowym załatwieniu sprawy nie daje podstaw do zastosowania ww. przepisu. Okres bezczynności nie był długi, jak również Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa. Podkreślenia również wymaga, że przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). Takiego stanowiska organu Sąd nie dostrzegł.
Z uwagi na rozpoznanie wniosku Strony Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.