IV SAB/Wr 387/22

IV SAB/Wr 387/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 § 1pkt 1, art. 3 pkt 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi Miedzyzakładowej Organizacji Związkowej N. na bezczynność Dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] we W. w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 28 września 2021 r., która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] we W. do rozpoznania wniosku, o którym mowa w punkcie I wyroku w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej N. (dalej: strona skarżąca, wnioskodawca) jest stanowisko dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej nr [...] im [...] we W. (dalej: dyrektor szkoły, organ), wyrażone w piśmie z dnia 13 października 2021 r. (L .Dz. 102/210/08/2021 (nazwanym w skardze "decyzją"), będące odpowiedzią na wniosek strony z dnia 28 września 2021 r., złożony w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (D. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.).
Jak wynika z treści skargi, wnioskiem z dnia 28 września 2021 r. strona skarżąca zwróciła się do dyrektora szkoły o przesłanie wykazu ze wskazaniem wysokości przyznanych dodatków motywacyjnych zatrudnionym nauczycielom (nie wyłączając pracowników pełniących funkcje kierownicze) w roku szkolnym 2021/2022.
W odpowiedzi na ten wniosek, w piśmie z dnia 13 października 2021 r. organ odmówił wnioskodawcy ujawnienia wysokości przyznanych dodatków motywacyjnych nauczycielom w roku szkolnym 2021/2022 podnosząc, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają szczegółowej definicji osób pełniących funkcje publiczne, a co za tym idzie, brak jest przepisu prawa nakazującego traktowanie nauczycieli jako funkcjonariuszy publicznych, a nadto również wskazując, że ujawnienie żądanych informacji naruszałoby dobra osobistego danego nauczyciela.
W ramach dalszej argumentacji skargi skarżąca przedstawiła podjęte czynności zmierzające do zaskarżenia tego stanowiska. Wskazała, że w piśmie z dnia 3 listopada 2021 r dyrektor szkoły wyraził stanowisko, że odpowiedź na wniosek udzielona w pismo dnia 3 października 2021 r., nie stanowi decyzji administracyjnej w związku z czym art. 16 u.d.i.p. nie miał tu zastosowania. Wskazała również, że nie zgadzając się z tym stanowiskiem dyrektora szkoły skarżąca wniosła odwołanie do Prezydenta Wrocławia, który pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. stwierdził, że nie jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od stanowiska dyrektora szkoły.
Kwestionując stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia 13 października 2021 r. skarżąca podniosła, ze wyrażone tam stanowisko organu jest wadliwe z przyczyn formalnych i merytorycznych.
Zarzuty o charakterze formalnych strona wywodziła z faktu, że stanowisko organu nie zawiera ustawowych elementów decyzji, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 4 oraz pkt 607 k.p.a.
Biorąc pod uwagę aspekt merytoryczny stanowiska organu strona skarżąca zwróciła uwagę na treść art. 63 Karty Nauczyciela, w myśl którego, nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – kodeks karny. Zaakcentowała, iż także w orzecznictwie sądów administracyjnych nauczyciel jest traktowany jako osoba pełniąca funkcję publiczną. Dodała, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie, środki wydawane na wynagrodzenie nauczycieli zatrudnionych w placówkach publicznych stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p., toteż ujawnienie wnioskowanych informacji nie może stanowić naruszenia dóbr osobistych pracownika.
Podkreśliła, że ocena, czy dana informacja podlega udostępnieniu jako informacja publiczna nie zależy od uznania organu, albowiem jest to okoliczność obiektywna. Zwróciła nadto uwagę, że za sprawą art. 86 RODO prawodawca unijny wprost potwierdził możliwość udostępniania danych osobowych zawartych w dokumentach urzędowych, wyznaczając tym samym relację pomiędzy prawem do ochrony danych osobowych, a prawem dostępu do informacji publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w piśmie z dnia 13 października 2021 odpowiedział na wniosek strony oraz że odpowiedź ta nie jest decyzja administracyjną.
Z urzędu należy wskazać, że pismem z dnia 28 września 2021 r. strona skarżąca zwróciła się do dyrektora szkoły o przesłanie informacji na temat praktyki wynagradzania grona pedagogicznego, w tym, składników wynagrodzenia, oraz określenia, czy praktyka ta jest jednolicie stosowana wobec wszystkich nauczycieli zatrudnionych w palcówce oraz o przesłanie wykazu ze wskazaniem wysokości przyznanych dodatków motywacyjnych w roku szkolnym 2021/2022 poszczególnym zatrudnionym nauczycielom, nie wyłączając pracowników pełniących funkcje kierownicze.
W odpowiedzi na ten wniosek, w piśmie z dnia 13 października 2021 r. dyrektor szkoły poinformował wnioskodawcę, że dodatek motywacyjny w roku szkolnym 2021/2022 dla nauczycieli zatrudnionych w placówce jest przyznawany zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] lipca 2021 r.
W kwestii żądania przesłania "wykazu ze wskazaniem wysokości przyznanych dodatków motywacyjnych w roku szkolnym 2021/2022 poszczególnym zatrudnionym nauczycielom" organ nie zakwestionował faktu co do tego, że z uwagi na charakter placówki, mają zastosowanie przepisy dostępie do informacji publicznej, niemniej podniósł, że przepisy tej ustawy nie zawierają szczegółowej definicji osoby pełniącej funkcje publiczne, "a co za tym idzie, nie istnieje przepis, który nakazuje traktowanie nauczycieli jako funkcjonariuszy publicznych". Dodatkowo stwierdził, że realizacja wniosku w zakresie ujawnienia przyznanych dodatków motywacyjnych nauczycielom zatrudnionym w placówce w roku szkolnym 2021/2022 byłaby ujawnieniem informacji o wysokości dodatku, co stanowić będzie naruszenie dobra osobistego danego nauczyciela. Zaakcentował nadto, że ujawnienie wysokości wynagrodzenia bez zgody pracownika naraża pracodawcę na odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych pracownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy dyrektor szkoły, będący adresatem wniosku z dnia 28 września 2021 r., jaki strona złożyła w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sposób właściwy wywiązał się z ustawowego obowiązku realizacji tegoż wniosku, przy niespornym fakcie, że objęte żądaniem wniosku informacje nie zostały udostępnione wnioskodawcy.
Niewątpliwie (co w sprawie nie było też i kwestionowane), dyrektor publicznej szkoły podstawowej jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Nie ulega również kwestii, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej wyróżnić można określone sposoby realizacji wniosku złożonego w trybie tej ustawy. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może:
- udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),
- powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
- odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),
- powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
- powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
W okolicznościach faktycznych sprawy, dyrektor szkoły w formie czynności materialno-technicznej (tj. zwykłym pismem) poinformował wnioskodawcę o wskazanych w piśmie z dnia 13 października 2021 r. przyczynach nieuwzględnienia wniosku.
W ocenie Sądu, wspomniane pismo organu nie mogło zostać uznane za decyzję administracyjną (jaki to pogląd prezentowała strona skarżąca) z uwagi na brak niezbędnych ustawowych elementów z art. 107 k.p.a. (§ 1 pkt 4 i 5) do przyjęcia takiej kwalifikacji.
Podkreślić jednocześnie w tym miejscu trzeba, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, czynność materialno-techniczna organu w sprawach z zakresu zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej podlega kontroli Sądu, co oznacza z kolei dopuszczalność skargi w sprawie. Na tle okoliczności spornych rozstrzyganej sprawy za aktualny uznać należy pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 533/20 (dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak wszystkie inne orzeczenia powołane przez Sąd w sprawie), że skargę na bezczynność organu w sprawach dotyczących udzielenia informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą, a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz co do zasad i trybu jej udostępnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2223/14). Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p. Wówczas Sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w wyroku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/13, LEX nr 1317375).
Kierując się tymi względami, wniesiona przez stronę skarga została ostatecznie zakwalifikowana jako skarga na bezczynność dyrektora szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 września 2021 r.
Wspomnieć w tym miejscu trzeba, że stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 , poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa , o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a.
Sąd za trafną uznaje argumentację strony skarżącej co do tego, że informacje o których udostępnienie strona wystąpiła we wniosku dnia 28 września 2021 r. stanowią informację publiczną. Błędna ocena co do charakteru tych żądań doprowadziła zatem organ do bezczynności, albowiem żądana informacja publiczna nie została udostępniona wnioskodawcy pomimo upływu terminów przewidzianych w u.d.i.p.
Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej przysługuje "każdemu" na zasadach określonych w tej ustawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności wymienione w pkt 1 - 5, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3). Pojęcie informacji publicznej wyznacza treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tą regulacją, informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia natomiast przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Katalog ten nie jest wyczerpujący. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa jakie zostały wypracowane na tle analizy art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Podkreśla się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym.
W świetle dotychczasowych uwag, nie ulega wątpliwości, że w ramach informacji o sprawach publicznych mieszczą się również dane na temat sposobu wydatkowania środków publicznych. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że ze środków publicznych finansowane są min. wynagrodzenia dla nauczycieli szkół publicznych.
Wymaga przypomnienia, że jednym z celów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest społeczna kontrola procesu wydatkowania środków publicznych i transparentność działania organów w tym zakresie. Z założeniami ustawy koresponduje także sformułowana w art. 33 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2019. poz. 869) zasada jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi.
Co również trzeba zaakcentować, w orzecznictwie sądowym za powszechnie aprobowany uznać należy pogląd, że informacja dotycząca wynagrodzenia nauczycieli ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 207/19).
Co się tyczy zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. to należy wskazać, że wspomniany przepis stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym, ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym, o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Przechodząc w ten sposób do zasadniczej części sporu, a mianowicie oceny, czy nauczyciela szkoły publicznej można uznać za osobę pełniącą funkcję publiczną, to należy wskazać, że kwestia ta stanowiła już przedmiot rozważań sądów administracyjnych w wielu sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej (przykładowo w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - we Wrocławiu: z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 207/19; z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 150/21; z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 538/21; w Warszawie: z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 517/21 oraz w Gliwicach: z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 108/21 ). Podzielając stanowisko i argumentację zawartą w powołanych orzeczeniach, Sąd w składzie orzekającym przychyla się do poglądu, że nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a co za tym idzie, ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie ma do niego zastosowania.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji "osoby pełniącej funkcję publiczną". Wskazówek interpretacyjnych tego pojęcia należy zatem poszukiwać w innych aktach prawnych systemu, który co do zasady powinien być spójny.
Przez nauczyciela, zgodnie z definicją pomieszczoną w art. 3 pkt 9 ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2021 r. poz. 1915) należy rozumieć wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego szkoły, placówki i placówki doskonalenia nauczycieli.
Definicję nauczyciela zawiera również art.3 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r., poz. 1762) stanowiąc, że ilekroć w ustawie jest mowa nauczycielach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1.
Co wymaga także odnotowania,
przepis art. 63 ustawy Karta Nauczyciela stanowi, że nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517 oraz z 2021 r. poz. 1023).
Przepis art. 115 § 13 kodeksu karnego definiuje funkcjonariusza publicznego poprzez wskazanie, że jest nim m.in. osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych (art. 115 § 13 pkt 4).
Co w sprawie wymaga również odnotowania, niewątpliwie osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 pkt 3 kodeksu karnego, ale pojęcie to na gruncie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy rozumieć znacznie szerzej. W wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05 Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na rozróżnienie pojęć "osoba pełniąca funkcje publiczne" i "osoba publiczna". Według Trybunału pojęcie osoby pełniącej funkcje publiczne obejmuje osoby, które są związane formalnymi więziami z instytucją (organem władzy publicznej). Osobom tym przysługuje wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej, lub – innymi słowy – o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób albo łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Zasadniczym kryterium jest to, że informacja powinna być związana z działalnością publiczną. W związku z tym osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. Funkcję publiczną pełnią osoby, które wykonują powierzone im przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym. Cechą wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Ka 144/03).
Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 517/21, iż biorąc pod uwagę ukształtowany prawem zakres kompetencji rady pedagogicznej oraz fakt, że nauczyciel jest z mocy prawa jej członkiem należy przyjąć, że chociaż nauczyciel nie wydaje decyzji to jednocześnie nie wykonuje jedynie czynności usługowych, ale w sposób istotny oddziałuje na sferę publicznych praw w systemie oświaty. Należy w tym kontekście dostrzec, że w myśl art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe ( t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082) w szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki. W skład rady pedagogicznej wchodzą: dyrektor szkoły lub placówki i wszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole lub placówce oraz pracownicy innych zakładów pracy pełniący funkcję instruktorów praktycznej nauki zawodu lub prowadzący pracę wychowawczą z młodocianymi pracownikami w placówkach zbiorowego zakwaterowania, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza stanowi podstawowe zajęcie (art. 69 ust. 3 Prawa oświatowego). Do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej należy: 1) zatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki; 2) podejmowanie uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów; 3) podejmowanie uchwał w sprawie eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły lub placówki oraz radę rodziców; 4) ustalanie organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli szkoły lub placówki; 5) podejmowanie uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów; 6) ustalanie sposobu wykorzystania wyników nadzoru pedagogicznego, w tym sprawowanego nad szkołą lub placówką przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, w celu doskonalenia pracy szkoły lub placówki (art. 70 ust. 1 Prawa oświatowego).
Stosownie do treści art. 70 ust. 2 Prawa oświatowego, rada pedagogiczna opiniuje w szczególności: 1) organizację pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych, oraz organizację kwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeżeli szkoła lub placówka takie kursy prowadzi; 2) projekt planu finansowego szkoły lub placówki; 3) wnioski dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień; 4) propozycje dyrektora szkoły lub placówki w sprawach przydziału nauczycielom stałych prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze inne kompetencje rady, obejmujące opiniowanie: 1) dopuszczenia do użytku w danej szkole programu wychowania przedszkolnego lub programu nauczania (art. 22a ust. 2 ustawy o systemie oświaty); 2) uchwalania szkolnych programów wychowawczo-profilaktycznych w szkołach, gdzie nie tworzy się rad rodziców (art. 84 ust. 4 w zw. z art. 26 Prawa oświatowego.); 3) spraw dotyczących powierzania stanowiska dyrektora szkoły (art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego) oraz obsady innych stanowisk kierowniczych w szkole (art. 64 ust. 1 i 3 Prawa oświatowego); 4) aktu założycielskiego zespołu szkół (art. 91 ust. 5 Prawa oświatowego); 5) spraw dotyczących stypendiów szkolnych (art. 90g ust. 7, 10 i 11 ustawy o systemie oświaty).
Sąd w składzie orzekającym podziela także stanowisko wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia: 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 207/19 oraz 22 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 150/21, że przy ocenie tego, czy nauczyciel jest funkcjonariuszem publicznym nie można pomijać tego, że niewątpliwie, zadaniem o znaczeniu publicznym jest realizowanie konstytucyjnego prawa do wykształcenia. Z treści art. 70 ust. 4 Konstytucji RP wynika, że władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. Wykonywanie tego rodzaju zadań publicznych odbywa się zaś przede wszystkim poprzez pracę nauczycieli.
W świetle dotychczas zaprezentowanych rozważań nie ulega kwestii, że wysokość pobieranego przez nauczyciela wynagrodzenia pozostaje – co do zasady – w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej. Jak trafie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym (por. powołany wcześniej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 517/21), o ile wystąpienie takiego związku należy wykluczyć w odniesieniu do niektórych składników wynagrodzenia takich jak różnego rodzaju dodatki o charakterze socjalnym, związane np. z chorobą członka rodziny czy potrącenia np. z tytułu alimentów, to związek taki ewidentnie zachodzi w odniesieniu do składnika wynagrodzenia jakim jest dodatek motywacyjny, a którego ogólnymi warunkami przyznawania są:
1. osiągnięcia wychowawczo-opiekuńcze, wprowadzanie innowacji pedagogicznych, skutkujących efektami w procesie kształcenia i wychowania;
2. zaangażowanie w realizację czynności i zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela;
3. szczególnie efektywne wypełnianie zadań i obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem;
4. realizowanie w szkole zadań edukacyjnych, wynikających z przyjętych przez organ prowadzący priorytetów w realizowanej lokalnej polityce oświatowej ( § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy).
Stwierdzić zatem należy, że w rozpatrywanej sprawie, odmawiając realizacji wniosku zgodnie z żądaniem wnioskodawcy w powołaniu na prywatność osoby fizycznej, organ naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej albowiem odmowa realizacji żądania wniosku w tym zakresie nie miała umocowania w przepisach prawa. W sprawie uznać bowiem należało, że również nauczyciele są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. albowiem realizują zadania publiczne z zakresu oświaty. Związek z pełnieniem funkcji publicznych bez wątpienia zachodzi w odniesieniu do wynagrodzenia zasadniczego osoby pełniącej funkcję publiczną czy dodatku motywacyjnego oraz w odniesieniu do sposobu ustalania wynagrodzenia. Wynagrodzenie to jest rekompensatą za wykonywanie przez osobę pełniącą funkcję publiczną obowiązków służbowych, opłacaną ze środków publicznych.
Za poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjnym w wyroku z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 207/19 uzupełniająco wskazać trzeba, że jakkolwiek wartość związana z transparentnością życia publicznego nie może prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnych osób wykonujących funkcje publiczne, to osoby wykonujące funkcje publiczne z momentem ich podjęcia muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferze ich prywatności, niż w wypadku innych osób (por. wyrok TK z dnia 20 marca 2006 r. sygn. K 17/05, s. 4).
W sprawie organ błędnie zatem przyjął, iż realizacja wniosku w zakresie udostępnienia wykazu wysokości przyznanych poszczególnym nauczycielom w roku szkolnym 2021/2022 dodatków motywacyjnych narusza dobra osobiste pracownika.
Co ważne, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że imienna lista wynagrodzeń nauczycieli jest informacją publiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2021 r., II SAB/Rz 106/20; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2021 r., II SAB/Ol 105/20).
W nawiązaniu do stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy dodatkowo należy podnieść, że jedyną, prawidłową prawną formą działania organu jako podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest forma decyzji administracyjnej, czyli działanie organu w trybie decyzyjnym, a nie forma pisma informacyjnego.
Natomiast nie może o braku bezczynności w załatwieniu sprawy przesądzać jakakolwiek odpowiedź zredagowana przez adresata wniosku. Nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko, że niezależnie od treści i formy udzielonej odpowiedzi, jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie udzielenia informacji wyklucza zarzut bezczynności.
Zdaniem Sądu, udzielona przez organ w piśmie z dnia 13 października 2021 r. odpowiedź odnośnie do zasad wynagradzania grona pedagogicznego, w tym składników wynagrodzenia oraz pytania o to, czy praktyka ta jest jednolicie stosowana wobec wszystkich zatrudnionych w szkole nauczycieli nie stanowi adekwatnej i wyczerpującej odpowiedzi na żądanie wniosku w tym zakresie. Samo stwierdzenie, że dodatek motywacyjny jest przyznawany zgodnie z obowiązującą uchwałą nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] lipca 2021 r. nie może być bowiem uznane za właściwą realizację żądania wniosku.
Kierując się całością przedstawionej argumentacji Sąd w punkcie I wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku strony oraz na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania tego wniosku w terminie 14 dni licząc od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Wypełniając dyspozycję z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobowiązany był również orzec o charakterze stwierdzonej bezczynności. Zdaniem Sądu, bezczynność organu w sprawie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ odpowiedział na wniosek strony, a bezczynność organu wynikała z błędnej wykładni przepisów prawa i błędnego przyjęcia, że nauczyciel nie jest funkcjonariuszem publicznym. Niezależnie od trafności tego stanowiska organu, w sprawie organ nie zastosował także wymaganej dla odmowy udostępnienia informacji publicznej w powołaniu na przesłankę z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. formy decyzji administracyjnej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz strony skarżącej kwota 100 zł odpowiada równowartości wymaganego w sprawie wpisu sądowego od skargi.
.