IV SAB/Wr 376/24

IV SAB/Wr 376/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
*Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1, art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 marca 2023 r. I. odrzuca skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 27 marca 2023 r.: w punkcie 2 w części "oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym [...]"; w punkcie 3 w części "oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznych [...]"; w punkcie 3 w części "oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznych [...] użytkowanym"; II. dalej idącą skargę oddala.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 27 marca 2023 r. D. K. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy Rudna (dalej: organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Jaki zakres informacji na temat środka trwałego, umożliwia uzyskać system informatyczny SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia, który użytkowany jest przez Urząd Gminy Rudna od 30 września 1999 r. Proszę o wskazanie wszystkich możliwych do uzyskania/wygenerowania danych na temat środka trwałego, używając systemu SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia.
2. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od l stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia).
3. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia).
4. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia użytkowanym).
Strona wniosła o bezzwłoczne przesłanie żądanych informacji w formie elektronicznej na poddany adres email.
W odpowiedzi organ – pismem z dnia 8 maja 2023 r. (wysłanym wraz z załącznikami na wskazany przez Stronę adres) poinformował Stronę, że:
Ad. 1 zadane pytanie w przedmiotowej sprawie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ad. 2-4 w załączeniu przesłał wykazy zmian w kartotece środków trwałych oraz wykazy zmian w ewidencji wyposażenia za lata 2020-2022 wygenerowane z systemu informatycznego SIGID zawierające m.in. nazwę środka trwałego oraz koszt zakupu.
Ponadto organ zauważył, że czynności związane z wygenerowaniem wszystkich danych dotyczących środków trwałych ujętych w systemie informatycznym stanowi informację publiczną przetworzoną, niemniej jednak we wniosku nie znaleziono wystarczającego uzasadnienia, dlaczego uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a organ nie posiada gotowego zestawienia we wnioskowanym zakresie. Powołując się więc na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wystąpił do Wnioskodawcy o wskazanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, powodów, dla których spełnienie żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie poinformował, że na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin do załatwienia sprawy przedłużony zostaje do 2 miesięcy od daty wpływu wniosku z uwagi na konieczność uzyskani dodatkowych informacji od Wnioskodawcy, od których uzależnione będzie dalsze działanie organu tj. konieczność przygotowania żądanej informacji lub przygotowania decyzji administracyjnej.
Skarżący pismem z dnia 23 maja 2023 r. wezwał organ do udostępnienia wnioskowanej informacji, bądź do wydania stosownej decyzji.
Decyzją z dnia 29 maja 2023 r., nr OK. 1431.92.1.2023 organ odmówił w całości udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji żądanych w przedmiotowym wniosku: "2. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2022r. do 31 grudnia 2022 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 3. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 4. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia)". Organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej jako informacji przetworzonej wobec niewykazania przez Wnioskodawcę wystąpienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO) decyzją z dnia 18 lipca 2023 r., nr SKO/IP-422/65/2023, po rozpoznaniu odwołania Strony, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2023 r., nr OK.1431.92.3.2023 organ odmówił w całości udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji żądanych w przedmiotowym wniosku: "2. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2022r. do 31 grudnia 2022 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia).
3. środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 4. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia)". Organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej jako informacji przetworzonej wobec niewykazania przez wnioskodawcę wystąpienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji.
SKO decyzją z dnia 10 października 2023 r., nr SKO/IP-422/I09/2023, po rozpoznania odwołania Strony, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 23 listopada 2023 r., nr OK.1431.92.5.2023 organ odmówił w całości udostępnienia informacji publicznej w zakresie, informacji żądanych w przedmiotowym wniosku: "2. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 3. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 4. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia)". Organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej jako informacji przetworzonej wobec niewykazania przez wnioskodawcę wystąpienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji.
SKO decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r., nr SKO/IP-422/2/2024, po rozpoznaniu odwołania Strony, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
SKO podzieliło zarzut Skarżącego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność wydrukowania ponad 600 stron zestawienia środków trwałych i wyposażenia przez co - na co wskazuje organ - jest narażony na generowanie bardzo wysokich kosztów. Przypomniało, że Skarżący w złożonym wniosku z dnia 27 marca 2023 r. żądał udostępnienia informacji, publicznej drogą elektroniczną na podany przez niego adres e-mail, a nie w formie papierowej. Organ winien zatem ocenić, czy wytworzenie żądanej informacji wymagałoby takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalny tok działania organu i utrudniły wykonywanie przypisanych mu zadań, a także, czy działania podjęte w tym zakresie (jakie dokładnie) przez podmiot zobowiązany miałyby tylko charakter techniczny, czy również intelektualny, wymagający zaangażowania odpowiednich zasobów w celu wyodrębnienia materiałów źródłowych, a następnie ich analizy i stworzenia zestawienia odpowiadającego kryteriom wskazanym przez stronę. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny, czy organ posiada tak skonfigurowany system informatyczny, który zawierałby wszystkie żądane informacje, a zatem czy jest możliwość szybkiego automatycznego wygenerowania informacji objętych wnioskiem i przesłania drogą elektroniczną na adres e-maił Wnioskodawcy. W tym zakresie organ ograniczył się do arbitralnego stwierdzenia, że "nie posiada tak skonfigurowanego systemu informatycznego, który zawierałby wszystkie żądane informacje, a zatem nie ma możliwości szybkiego i automatycznego wygenerowania informacji objętych wnioskiem i przesłania drogą elektroniczną na adres e-maił wnioskodawcy", nie przedstawiając przy tym jakichkolwiek argumentów uzasadniających taki stan rzeczy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji podał, że w przygotowanie żądanej informacji należałoby zaangażować 1 pracownika Referatu ds. Księgowości Budżetowej Urzędu Gminy Rudna, co odciągałoby go od wykonywania przypisanych mu zadań (20 godzin pracy), Zdaniem Kolegium dopiero podanie szacunkowej liczby osób zatrudnionych w Urzędzie Gminy, które należałoby zaangażować w przygotowanie informacji publicznej (w tym przypadku jest to l osoba) i odniesienie tej liczby do ogółu pracowników Urzędu, wykonujących zbliżone obowiązki zawodowe, dawałoby obraz tego, czy w istocie przygotowanie informacji publicznej dla Wnioskodawcy niosłoby negatywne konsekwencje organizacyjne dla Urzędu. Odnosząc się do akcentowanej w zaskarżonej decyzji kwestii kosztów wytworzenia informacji publicznej .według kryteriów wskazanych przez Wnioskodawcę SKO wskazało, że także i w tym przypadku w sprawie nie wykazano, by przeliczone przez organ pierwszej instancji koszty w kwocie 1.000,00 zł były kosztami wynikającymi ze zlecenia pracownikowi obowiązków w zakresie przygotowania informacji publicznej dla wnioskodawcy poza godzinami pracy jakie obowiązują pracowników tego Urzędu. SKO przypomniało, że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga wykazania, że uwzględnienie wniosku obejmującego żądanie udostępnienia przetworzonej informacji publicznej wymagałoby podjęcia niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe. Końcowo SKO podkreśliło, że Skarżący we wniosku z dnia 27 marca 2023 r. wnosi m.in. o udostępnienie "wszystkich pozostałych informacji dostępnych w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia". Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wezwać Stronę o doprecyzowanie w tym zakresie wniosku poprzez podanie konkretnych danych, których udostępnienia się domaga. Nie jest rolą organu domyślanie się jakie dane są objęte żądaniem Skarżącego. Zaniechanie więc przez organ pierwszej instancji wyjaśnienia tych okoliczności, z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. (organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy), art. 77 § 1 k.p.a. (nie rozpatrzono całego materiału dowodowego) oraz art. 107 § 3 k.p.a. (decyzja nie zawiera pełnego uzasadnienie faktycznego i prawnego), co tym samym stanowi podstawę do podjęcia orzeczenia jak w osnowie.
Pismem z dnia 29 lutego 2024 r. skierowanym do Wnioskodawcy organ wskazał, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 27 marca 2023 r., w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy nr SKO/IP-422/2/2024 z dnia 16 stycznia 2024 r. (do Urzędu Gminy Rudna wpłynęła dnia 15 lutego 2024 r.) wzywa o doprecyzowanie zakresu "wniosku poprzez podanie konkretnych danych (...). Nie jest rolą organu domyślanie się jakie dane są objęte żądaniem skarżącego" (str. 11-12 ww. decyzji). W związku z powyższym organ wezwał Skarżącego w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma o doprecyzowanie pytania, w innym przypadku wniosek pozostanie bez rozpatrzenia. Jednocześnie poinformował, iż na podstawie art. 13 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin załatwienia sprawy przedłużony zostaje do 2 miesięcy tj. do dnia 14 kwietnia 2024 r. z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od wnioskodawcy, od których uzależnione będzie dalsze działanie podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku.
Pismem z dnia 18 marca 2024 r. Skarżący w odpowiedzi na pismo z dnia 29 lutego 2024 r. poinformował, iż to organ, a nie wnioskodawca jest użytkownikiem systemu informatycznego ŚIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia. W związku z powyższym to organ winien był oprócz nazwy środka trwałego oraz kosztu jego zakupu, udostępnić pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia. Nie mniej jednak, skoro organ nie posiada wiedzy w zakresie środków technicznych, którymi dysponuje Wnioskodawca załączył "pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia", które otrzymał od organu pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. w odpowiedzi na wniosek z dnia 30 marca 2023 r., zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt IV SAB/Wr 264/23.
Decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 r., nr OK.1431.92.8.2024 organ odmówił w całości udostępnienia informacji publicznej w zakresie, informacji żądanych w przedmiotowym wniosku: "1. (...) wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 2. (...) wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 3. (...) wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia użytkowanym)". Organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej jako informacji przetworzonej wobec niewykazania przez wnioskodawcę wystąpienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji oraz z uwagi na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej.
Skarżący w dniu 19 kwietnia 2024 r. za pośrednictwem organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 marca 2023r. zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: MPPOIP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji podlegającej udostępnieniu lub wydaniem decyzji administracyjnej odmownej, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji,
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: UDIP) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania Wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie,
4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 UDIP, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot zobowiązany jest w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji, poinformowania Wnioskodawcy o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie wniosku lub wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostępnienia informacji w określonym ustawowo terminie.
W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 marca 2023 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 PPSA orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności, na podstawie art. 149 § la PPSA - stwierdzenie, że bezczynność podmiotu zobowiązanego w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie z tego tytułu, na podstawie art. 149 § 2 i art. 154 § 6 PPSA, grzywny w wysokości 5000 zł oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że żądane informacje nie wykraczały poza zwykłe zasady działania urzędu, poza powszechne standardy, a realizacja jego wniosku wymagała jedynie systemowego wygenerowania istniejących danych, którego dokonać miał użytkowany przez Gminę Rudna system informatyczny SIGID. Wskazał, że na obecnym etapie sprawy organ dopuścił się fałszywych oświadczeń w zakresie rzekomego pisma z dnia 8 maja 2023 r., w którym jak twierdzi, rzekomo poinformował Skarżącego, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną oraz wezwał do wskazania istnienia szczególnego interesu społecznego. Organ dotychczas nie wykazał w jakiej formie rzekomo zostało przesłane Skarżącemu to pismo oraz nie był w stanie wiarygodnie wykazać, że doręczono Skarżącemu takie pismo. Organ nie odniósł się do wniosku. W związku z powyższym w dniu 23 maja 2023 r. wezwał organ do udostępnienia wnioskowanej informacji lub wydania decyzji administracyjnej. Błędną decyzją z dnia 29 maja 2023 roku organ odmówił udostępnienia informacji publicznej. W ramach uzasadnienia organ wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ponieważ organ nie dysponuje żądanymi informacjami w formie wskazanej we wniosku. SKO decyzją z dnia 18 lipca 2023 r. uchyliło w całości błędną decyzję organu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2023 r. organ ponownie bezzasadnie odmówił udostępnienia informacji. W ramach uzasadnienia organ fałszywie wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ponieważ organ nie dysponuje żądanymi informacjami w formie wskazanej we wniosku. SKO decyzją z dnia 10 października 2023 r. uchyliło w całości błędną decyzję organu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia 23 listopada 2023 r. organ ponownie bezzasadnie odmówił udostępnienia informacji. W ramach uzasadnienia organ fałszywie wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ponieważ organ nie dysponuje żądanymi informacjami w formie wskazanej we wniosku. SKO decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. uchyliło w całości błędną decyzję organu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 29 lutego 2024 r. organ wezwał Skarżącego do doprecyzowania wniosku, choć posiadał wiedzę jakie konkretnie informacje organ może wygenerować przy użyciu systemu informatycznego SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia. W odpowiedzi z dnia 18 marca 2024 r. wezwał organ do udostępnienia informacji lub wydania decyzji administracyjnej. W piśmie szczegółowo wskazał - załączając pismo organu, jakich informacji się domaga, tj. jakie informacje organ może wygenerować przy użyciu systemu informatycznego SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia. W związku z powyższym organ pismem z dnia 16 kwietnia 2024 r. udostępnił Skarżącemu wykaz środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Jednak zakres informacji był znacznie mniejszy, aniżeli zakres informacji wskazany we wniosku. Doszło więc do udostępnienia informacji publicznej innej niż objętej zakresem przedmiotowym złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pismo organu nie miało cech i nie stanowiło decyzji administracyjnej. Skarżący podkreślił, że organ nie udzielił dotychczas informacji w zakresie pytania 1 wniosku, natomiast w zakresie pytań 2, 3 i 4 wniosku domagał się informacji w zakresie środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2022 r. precyzując, że domaga się nazwy środka trwałego, kosztu jego zakupu oraz wszystkich pozostałych informacji dostępnych w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia. Organ realizując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 264/23 dotyczący innego wniosku u.d.i.p. wskazał jakie konkretnie informacje dostępne są w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia. W ocenie Skarżącego niedopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ udziela odpowiedzi wybiórczo i dowolnie, pomijając część pytań wniosku, a zarazem informując o sprawach, o które Wnioskodawca nie pytał. Taki sposób załatwienia wniosku nie pozwala na zwolnienie się z zarzutu bezczynności. Tego typu zachowanie powinno być uznane za rażące naruszenie prawa i stanowczo potępione w trybie sądowej kontroli administracji publicznej. Co do rozumienia pojęcia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa odwołał się do literatury oraz wyroków sądów administracyjnych. Przypomniał też, że skorzystanie ze środków, o których mowa w przepisie art. 149 § 2 PPSA, jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Końcowo stwierdził, że w związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji, pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku informacji. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wskazał, że w toku trwającego postępowania w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ ostatecznie udzielił Skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. oraz z dnia 16 kwietnia 2024 r., w których szczegółowo odniósł się do pytań skarżącego i udzielił informacji, w których był posiadaniu. Mając zatem na uwadze powyższe, nie sposób zatem uznać, że organ pozostawał w bezczynności, doszło bowiem do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 28 maja 2024 r. Skarżący podtrzymał skargę oraz odniósł się do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy m.in. postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest zarzucana w skardze bezczynność Wójta Gminy Rudna w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 27 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Jaki zakres informacji na temat środka trwałego, umożliwia uzyskać system informatyczny SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia, który użytkowany jest przez Urząd Gminy Rudna od 30 września 1999 r. Proszę o wskazanie wszystkich możliwych do uzyskania/wygenerowania danych na temat środka trwałego, używając systemu SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia.
2. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od l stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia).
3. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2021r. do 31 grudnia 2021 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia).
4. Środków trwałych zakupionych przez Gminę Rudna w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. (nazwa środka trwałego, koszt jego zakupu oraz wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia użytkowanym).
Podkreślić należy, że środki zaskarżenia w sprawach dostępu do informacji publicznej nie mają jednolitego charakteru, a uch rodzaj zależny jest od sposobu rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W niniejszej sprawie organ rozpatrzył ww. wniosek Skarżącego w ten sposób, że w zakresie pytania 1 uznał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, natomiast co do pytania 2, 3 i 4 w części udostępnił żądaną informację w formie czynności materialno-technicznej, a w części wydał decyzję odmowną.
Wskazać zatem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika m.in., że skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności.
Skarga na bezczynność została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu 19 kwietnia 2024 r. Tymczasem organ rozpoznając część wniosku Skarżącego o udostępnieniu informacji publicznej wydał w dniu 16 kwietnia 2024 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji żądanych w przedmiotowym wniosku: "1. (...) wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 2. (...) wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia). 3. (...) wszystkie pozostałe informacje dostępne w systemie informatycznym SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia użytkowanym)".
Skoro przed wniesieniem skargi na bezczynność organ w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p. w części rozpoznał i "załatwił" decyzją wniosek Skarżącego o udzielenie informacji, odpada cel skargi na bezczynność organu w części załatwionej przez organ decyzją odmowną, a w konsekwencji zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w tej części przez sąd administracyjny. Wobec powyższego Sąd uznał, że wniesiona skarga w tym zakresie nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż podane w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na tej podstawie Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
W pozostałym zakresie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Podkreślić bowiem należy, że w przypadku, gdy organ uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, sąd zobligowany jest do rozpoznania wniesionej skargi i rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się udostępnienia interesujących go danych. Ponadto nie stanowi wypełnienia obowiązku informacyjnego, wynikającego z przepisów u.d.i.p., udostępnienie informacji w części, niepełnej, wymijającej albo chaotycznej.
Zdaniem Sądu, nie można postawić organowi zarzutu bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Strony z dnia 27 marca 2023 r. co do punktu 1 wniosku oraz co do pozostałej części punktu 2,3 i 4 wniosku.
Jak wynika z akt sprawy organ skierował bowiem do Strony pismo z dnia 8 maja 2023 r. stanowiące odpowiedź na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym poinformował – co do pytania nr 1, że zadane pytanie w przedmiotowej sprawie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, natomiast w zakresie pytania 2,3 i 4 przesłał wykazy zmian w kartotece środków trwałych oraz wykazy zmian w ewidencji wyposażenia za lata 2020-2022 wygenerowane z systemu informatycznego SIGID zawierające m.in. nazwę środka trwałego oraz koszt zakupu.
Ustawodawca pojęcie "informacji publicznej" określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2. Wskazać należy, iż ustawodawca, określając pojęcie "informacji publicznej", odwołał się do kategorii sprawy publicznej. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w rozumieniu tej ustawy informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.
Skoro zatem ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to przyjąć należy, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).
Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej – odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań u.d.i.p. – jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej – Państwa (por. np. wyroki NSA z dnia: 7 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3461/21 i 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3195/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż organ zasadnie wskazał, iż pytanie nr 1, tj. Jaki zakres informacji na temat środka trwałego, umożliwia uzyskać system informatyczny SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia, który użytkowany jest przez Urząd Gminy Rudna od 30 września 1999 r. Proszę o wskazanie wszystkich możliwych do uzyskania/wygenerowania danych na temat środka trwałego, używając systemu SIGID Ewidencja Środków Trwałych i Wyposażenia - nie ma waloru informacji publicznej. Skarżący de facto pytał o możliwości programu informatycznego, który stanowi narzędzie wykorzystywane w pracy w organie, nie jest natomiast informacją wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym, nie stanowi dokumentu urzędowego. Program ten służy wyłącznie w pracy i nie wyznacza kierunków działania organu.
Zatem wskazaną odpowiedź organu, jako prawidłową względem punktu 1 oraz adekwatną względem części punktu 2 punktu 3 oraz punktu 4 złożonego wniosku, uznać należy za czyniącą zadość obowiązkom informacyjnym z u.d.i.p.
Wobec powyższego Sąd działając na postawie art. 151 p.p.s.a. dalej idącą skargę oddalił (punkt II sentencji wyroku).