IV SAB/Wr 37/23

IV SAB/Wr 37/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alojzy Wyszkowski
Ireneusz Dukiel /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
*Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
ART. 1 UST. 1, ART. 4 UST. 1 PKT 1, ART. 4 UST.3 , ART. 10 UST. 1, ART. 13 UST. 1 I 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Burmistrza Miasta Świeradów-Zdrój w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 grudnia 2022 r. I. umarza postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza bezczynność Burmistrza Miasta Świeradów-Zdrój, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta Świeradów-Zdrój na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
M. S. (dalej jako strona lub skarżący) pismem z dnia 4 stycznia 2023r. wystąpił do tut. Sądu ze skargą na bezczynność Burmistrza Miasta Świeradowa-Zdroju (dalej jako organ lub podmiot zobowiązany) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że w dniu 9 grudnia 2022 r. przesłała organowi za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosek o udzielenie informacji publicznej w postaci:
- kopii zarządzenia organu nr 30/2015 z dnia 19 marca 2015 r.,
- szczegółowej informacji dotyczącej zasad wyboru/wyłonienia K., w którym w dniu 17 listopada 2022 r. odbyło się wydarzenie "[...]".
Skarżący zwrócił się również o wskazanie:
- czy miasto ogłaszało przetarg, zapytanie ofertowe na organizację/współorganizację tego wydarzenia;
- na jakiej podstawie dokonano wyliczenia ceny za usługę – 6.5000 złotych;
- co zawierała cena usługi;
- na jaką liczbę osób przewidziano wydarzenie;
- jak wyglądał wkład innych współorganizatorów;
- kto z ramienia organu nadzorował przeprowadzenie wydarzenia;
- kto kontrolował czy się ono odbyło (wraz z prośbą o kopię potwierdzenia – sprawozdania z realizacji wydarzenia);
- w jakiej formie przekazano zlecenie nr [...] (wraz z prośbą o kopię potwierdzenia: maila, nadania listu z zamówieniem [...]);
- czy miasto posiada instytucje kultury oraz obiekty, w których można organizować tego typu wydarzenia.
Skarżący podkreślił, że w dniu 23 grudnia 2022 r. żądana przez niego informacja została mu częściowo udostępniona. Organ nie udzielił jednak odpowiedzi w zakresie: kopii potwierdzenia maila, nadania listu z zamówieniem [...]; kopii potwierdzenia – sprawozdania z realizacji wydarzenia; informacji o wkładzie innych współorganizatorów; przewidywanej liczby uczestników; posiadania instytucji kultury bądź obiektów, w których można organizować tego typu wydarzenia.
Z tych powodów skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.) oraz wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w kwestionowanej części oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 23 grudnia 2022 r. udzielił już stronie zawnioskowanych przez nią informacji z zachowaniem wymaganego terminu. Niemniej jednak biorąc pod uwagę jej oczekiwania organ odniósł się do poruszonych w skardze kwestii, w stosunku do których miałby być bezczynnym, podając, że zamówienie usługi zostało odebrane w wersji papierowej; nie zostało sporządzone sprawozdanie z wydarzenia; wkład pozostałych współorganizatorów stanowił różnicę pomiędzy całkowitym kosztem przedsięwzięcia (13.000 zł) a wkładem organu (6.500 zł); brak jest informacji o faktycznej liczbie uczestników; instytucją kultury organizującą tego typu wydarzenia pozostaje Miejskie Centrum Kultury, Aktywności i Promocji Gminy.
Mając powyższe na uwadze organ wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia 27 lutego 2023 r. skarżący ustosunkował się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, uznając zawarte w niej wyjaśnienia za niekompletne. Dodał również, że bezczynność organu nie powinna być konwalidowana w ramach odpowiedzi na skargę. W związku z tym w całości podtrzymał on swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Organ w kolejnym piśmie procesowym (z dnia 17 marca 2023 r.) podniósł, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Wobec tego zawnioskował o odrzucenie wniesionej skargi jako niedopuszczalnej, względnie – z ostrożności procesowej – oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Jak wynika zaś z art. 3 § 3 u.p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 u.p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13, oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu).
Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do podniesionych przez organ kwestii formalnych należy stwierdzić, że wywiedziona w niniejszej sprawie skarga była dopuszczalna i należało przyjąć ją do merytorycznego rozpoznania. Wniesienie wybranego przez stronę środka prawnego w postaci skargi na bezczynność nie zostało bowiem obwarowane żadnym terminem. Potwierdza to treść art. 53 § 2b u.p.p.s.a. stanowiącego, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ten ostatni warunek nie ma jednak zastosowania w odniesieniu do postępowań z zakresu dostępu do informacji publicznych, albowiem reguły jego prowadzenia (poza pewnymi wyjątkami dotyczącymi decyzji) nie odbywają się według k.p.a., w ramach którego uregulowana została również instytucja ponaglenia. Oznacza to zatem, że strona może wnieść skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w dowolnym momencie (o ile oczywiście nadal trwa stan bezczynności) i nie jest w tym zakresie związana żadnymi terminami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 86/21, oraz z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 4287/18).
Przechodząc do podstaw prawnych wyrokowania zauważyć należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym.
W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej, oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organ – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości nie budził również fakt, że oczekiwane przez stronę informacje miały właśnie taki charakter, albowiem dotyczyły one dysponowania majątkiem komunalnym. Problematyczna pozostawała natomiast kwestia, czy organ wyczerpująco oraz z zachowaniem wymaganego terminu rozpatrzył żądanie strony w zaskarżonym zakresie.
Zdaniem Sądu, skarżący trafnie zarzucił organowi udzielenie mu niepełnej informacji na złożony przez niego wniosek. W piśmie z dnia 23 grudnia 2022 r. zabrakło bowiem wystarczającego odniesienia się do kwestionowanych obecnie zagadnień w postaci formy przekazania zamówienia na organizację wydarzenia, sporządzenia sprawozdania z jego przebiegu, określenia wkładu pozostałych współorganizatorów oraz liczby uczestników, a także wskazania gminnych instytucji kultury mogących realizować tego typu spotkania. Obowiązkiem organu było zaś takie sformułowanie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, aby zawierała ona precyzyjne dane, czyniące zadość oczekiwaniom strony. W żadnym razie nie powinna ona się ich domyślać ani wnioskować o ich istnieniu z kontekstu pisemnej wypowiedzi organu. Nie mógł on również usprawiedliwiać się faktem wcześniejszego udzielenia stronie dochodzonych informacji, jeśli nie zostały one przekazane w ramach aktualnie toczącego się postępowania. Stąd też treść pisma organu z dnia 7 grudnia 2022 r. nie zwalniała go z obowiązku ustosunkowania się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego dwa dni później.
Z tych powodów należało zatem przyznać rację stronie, że organ częściowo pozostawał w zwłoce z udzieleniem jej wszystkich zawnioskowanych informacji publicznych. Trzeba jednak równocześnie dostrzec, że organ stan ten usunął po wniesieniu przez stronę skargi na jego bezczynność. W udzielonej odpowiedzi na skargę ustosunkował się on bowiem do każdej z brakujących informacji, uzupełniając tym samym swoją odpowiedź udzieloną stronie w dniu 23 grudnia 2022 r. Wbrew zapatrywaniom skarżącego dotyczy to także sprawozdania z realizacji wydarzenia, względem którego organ wyjaśnił, że nie zostało ono sporządzone. Takie stwierdzenie wyczerpuje zaś żądanie wniosku, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji są tylko te podmioty, które znajdują się w ich posiadaniu. Jeśli zatem organ nie dysponuje oczekiwanym przez skarżącego dokumentem, to nie mógł mu go udzielić.
Podzielając przyjęty przez stronę punkt widzenia, że zawarte w odpowiedzi na skargę dane powinny się znaleźć już w piśmie z dnia 23 grudnia 2022 r., stanowiącym właściwą odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, Sąd ostatecznie uznał działania organu za wyczerpujące jego obowiązek wynikający z przepisów u.d.i.p. Zbędnym i nieefektywnym byłoby bowiem zobowiązywanie organu do udzielenia stronie informacji, które już zdążyła ona otrzymać i względem którym wyraziła swoje stanowisko. Skoro tak, to postępowanie w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ nie zlekceważył wniosku skarżącego, lecz ustosunkował się względem niego w jego zasadniczej części z zachowaniem ustawowego terminu. W stosunku zaś do kwestionowanego aktualnie zakresu danych pozostawał on w błędnym przekonaniu co do prawidłowości swojego działania. Dodatkowo już w toku postępowania sądowego udzielił stronie pełnych wyjaśnień na jej wszystkie zapytania. Nie można było zatem uznać, aby zwłoka organu nosiła znamiona świadomego i celowego naruszenia obowiązującego porządku prawnego, nawet jeśli termin na udostępnienie informacji publicznej w kwestionowanej części został przekroczony.
Stąd też należało uznać, że organ niewątpliwie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 9 grudnia 2022 r., która jednak nie miała charakteru rażącego naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a u.p.p.s.a. – orzeczono w pkt II sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w pkt III wyroku, a obejmujące zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi (100 zł), podjęte zostało na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 u.p.p.s.a. Rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wywiedzeniu skargi na bezczynność w tym zakresie, należy bowiem traktować jako jej uwzględnienie przez organ (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08).