II SAB/KE 89/22

II SAB/Ke 89/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1-2, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1, 1a i 2, art. 151, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia N. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia N. z dnia 22 czerwca 2022 r., w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim na rzecz Stowarzyszenia N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 20 września 2022 r. Stowarzyszenie N. wniosło skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego (SR) w Ostrowcu Świętokrzyskim w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 22 czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("udip") poprzez ich niezastosowanie skutkujące brakiem udostepnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy i powinny być udostępnione;
2. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 udip poprzez odmowę udostepnienia informacji publicznej w nieprzewidzianej przez prawo formie;
3. art. 13 ust. 1 udip poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku;
4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że informacja, której udzielenia wnioskodawca żądał pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. nie może stanowić informacji publicznej, w sytuacji gdy analogiczny wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przesłany przez wnioskodawcę do innych sądów, a sądy te udzieliły informacji, uznając tę informację za informację publiczną.
Skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, że Prezes SR w Ostrowcu Świętokrzyskim dopuścił się bezczynności, bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 22 czerwca 2022 r. w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Ponadto wniesiono o przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie ze stanowiskiem Prezesa SR w Ostrowcu Świętokrzyskim wyrażonym w piśmie z dnia 2 września 2022 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 22 czerwca 2022 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wypłaconego wynagrodzenia powołanych biegłych sądowych w zakresie badań automatów do gier za sporządzone opinie w okresie 2017-2021 r., żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu udip.
Zdaniem skarżącego, osoba fizyczna będąca biegłym sądowym w postępowaniu prowadzonym przez organ państwowy pełni funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 udip, ponieważ jej opinia służy wypracowaniu i wydaniu rozstrzygnięcia pozostającego w kompetencjach organu państwowego. Ma bezpośredni i realny wpływ na merytoryczną treść decyzji o znaczeniu publicznym, a zatem jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 115 § 19 Kodeksu karnego. Treść art. 194 i 195 KPK wskazuje, że do ustawowych obowiązków biegłego należy w szczególności podjęcie czynności zleconych postanowieniem sądu. Opinie biegłych stanowią zaś informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Na tle opisanego zagadnienia przytoczono orzecznictwo sądów administracyjnych. Nie ma więc racji organ twierdząc, że żądane informacje w zakresie sumy wynagrodzenia wypłaconego biegłym sądowym za z opinie dotyczące automatów do gier w postępowaniach sądowych nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu udip. Co więcej, kwoty wydatkowane na finansowanie ww. opinii stanowią wydatki publiczne, a gospodarka środkami publicznymi jest jawna zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
W odpowiedzi na skargę Prezes SR w Ostrowcu Świętokrzyskim wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że biegły sądowy nie jest podmiotem mieszczącym się w pojęciu osób pełniących funkcje publiczne. Pełni bowiem jedynie funkcję organu pomocniczego wymiaru sprawiedliwości, środka dowodowego. Informacje dotyczące wynagrodzenia konkretnych biegłych sądowych, którzy zostali wskazani we wniosku z dnia 22 czerwca 2022 r. nie stanowią więc informacji publicznej w rozumieniu art. 1 udip i art. 61 Konstytucji RP. Organ powołał się w tym kontekście na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05. Wskazał, że żądane informacje nie dotyczą działania Sądu jako instytucji, lecz zmierzają do ustalenia informacji dotyczącej ściśle określonej we wniosku osoby fizycznej.
W opinii organu, w niniejszej sprawie nie doszło do odmowy udostępnienia informacji publicznej, a jedynie do poinformowania skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Wniosek został doręczony organowi w dniu 25 sierpnia 2022 r., a odpowiedź udzielona w dniu 2 września 2022 roku. Nie sposób zatem mówić o niedochowaniu przez organ terminu z art. 13 ust. 1 udip. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, organ wskazał, że skarga nie zawiera uzasadniania co do motywów jego złożenia, ani co do wysokości żądanej kwoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym wymagane poprzedzenie jej ponagleniem, o którym mowa w art. 37 Kpa i art. 53 § 2b Ppsa, ponieważ w tych sprawach przepisy Kpa stosuje się wyłącznie w zakresie wskazanym w art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej "udip".
Stosownie do art. 1 ust. 1 udip każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W sprawie bezsporne jest, że Prezes Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z przepisów udip wprost wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 udip W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1), do których niewątpliwie należy zaliczyć także prezesów sądów powszechnych wszystkich szczebli, będących organami władzy sądowniczej, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 14 maja 2019 r., sygn. IV SA/Wr 70/19; w Olsztynie z dnia 19 maja 2020 r., sygn. II SA/Ol 169/20; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 listopada 2020 r., II SA/Go 447/20; w Poznaniu z dnia 6 października 2022 r., sygn. IV SAB/Po 120/22).
Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. W sytuacji gdy wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, ponieważ żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, organ zobowiązany jest zawiadomić o tym wnioskodawcę (w formie pisma). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, ale organ odmawia jej udostępnienia, albo zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 udip), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2). Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 137/18).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie wniosek opatrzony datą 22 czerwca 2022 r. wpłynął do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim pocztą elektroniczną w dniu 24 sierpnia 2022 r. W dniu 2 września 2022 r. Prezes Sądu poinformował wnioskodawcę, również za pośrednictwem poczty elektronicznej, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów udip. Termin z art. 13 ust. 1 tej ustawy został więc formalnie zachowany.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy żądana przez Stowarzyszenie informacja ma charakter informacji publicznej. Jak wynika z treści załącznika z dnia 22 czerwca 2022 r., przesłanego z wiadomością e-mail do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim w dniu 24 sierpnia 2022 r., Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji w następującym zakresie: "Jaka suma wynagrodzenia za sporządzone opinie biegłych sądowych w postępowaniach sądowych (na ogół o czyn z art. 107 KKS) toczących się przed tutejszym Sądem została wypłacona biegłym z zakresu badań automatów do gier przez w latach 2017-2021 w rozbiciu na poszczególne lata tj. 2017, 2018, 2019, 2020, 2021" Równocześnie przedstawiło listę 19 biegłych ze wskazaniem ich imion i nazwisk.
Tak sformułowane pytanie sugeruje, że skarżącemu Stowarzyszeniu chodzi o to, czy Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim wydatkował jakiekolwiek środki pieniężne na wymienionych w treści załącznika biegłych z listy o wskazanych kwalifikacjach, w postępowaniach sądowych, a jeśli tak to w jakiej wysokości i w rozbiciu na poszczególne lata tj. 2017, 2018, 2019, 2020, 2021. Z pytania nie wynika natomiast, aby pytający zwracał się o wskazanie konkretnego wynagrodzenia, przyznanego dla konkretnego biegłego. Nie wiadomo również, co oznacza lista podanych w załączniku 19 imion i nazwisk biegłych. W ocenie Sądu, każde żądanie o udostępnienie informacji publicznej powinno być na tyle precyzyjne, by nie było wątpliwości co do jego treści. Niedozwolone jest domniemywanie rzeczywistego zakresu żądanej informacji. Wprawdzie w analizowanej sprawie obie strony zdają się rozumieć wniosek z dnia 22 czerwca 2022 r. jako żądanie informacji na temat wysokości wynagrodzenia konkretnego biegłego z załączonej listy biegłych, jednakże, jak już wyżej podniesiono, Prezes SR w Ostrowcu Świętokrzyskim nie dysponował jasnym i niepozostawiającym wątpliwości pytaniem od skarżącego Stowarzyszenia.
Przepis art. 6 ust. 1 udip zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu – w którym znalazły się m.in. informacje: o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (pkt 2 lit. f) czy majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (pkt 5 lit. a). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 2874/21, stwierdził, że "każde wydatkowanie środków publicznych jest sprawą publiczną, bez względu na cel jaki jest realizowany". Sąd w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela. Nie ma więc wątpliwości, że sformułowane przez Stowarzyszenie żądanie informacji dotyczącej wysokości środków publicznych wydatkowanych na wynagrodzenie dla biegłych sądowych (ogólnie lub konkretnej specjalności), w poszczególnych latach od 2017 r. do 2021 r., mieści się w pojęciu informacji publicznej. Argumentacja organu, że żądane informacje nie dotyczą działania sądu jako instytucji publicznej jest więc chybiona.
Odmienną kwestią jest natomiast to, czy informacją publiczną jest wskazanie konkretnego wynagrodzenia przyznanego konkretnemu biegłemu. W tym względzie ocena będzie zależeć od uznania biegłego za osobę pełniącą funkcje publiczne. Przesłankę ograniczającą prawo do informacji publicznej stanowi bowiem m.in. prywatność osoby fizycznej, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa (por. art. 5 ust. 2 udip). W sytuacji, gdyby organ uznał, że prawo do żądanych informacji podlega ograniczeniu z uwagi na omawianą przesłankę, powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Na obecnym etapie nie ma potrzeby do rozstrzygania ww. kwestii, ponieważ nie była ona objęta pytaniem zadanym przez skarżącego.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze tzw. czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku, we właściwej formie. W szczególności nie wydaje wymaganej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 udip lub, w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego), albo decyzji o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 udip), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie wystąpiło do organu o udostępnienie informacji publicznej wiadomością e-mail z dnia 24 sierpnia 2022 r. Wprawdzie organ w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 udip udzielił odpowiedzi, jednakże błędnie uznał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Do dnia orzekania przez tut. Sąd organ, nie przedłużając terminu załatwienia sprawy – stosownie do art. 13 ust. 2 udip – ani nie udostępnił skarżącemu wnioskowanych informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. Niewątpliwie zatem 14-dniowy termin na załatwienie sprawy upłynął bezskutecznie.
Zgodnie z art. 149 § 1 Ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a).
Wobec powyższego, Sąd stwierdziwszy bezczynność Prezesa SR w Ostrowcu Świętokrzyskim w załatwieniu wniosku z dnia 22 czerwca 2022 r., doręczonego organowi w dniu 24 sierpnia 2022 r., zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I wyroku).
Oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a Ppsa w zw. z art. 21 in principio udip, Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Podkreślić bowiem należy, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a Ppsa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu "rażącym naruszeniem prawa" jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu ocenianego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13).
W niniejszej sprawie sytuacja taka, zdaniem Sądu, nie miała miejsca. Organ zareagował bowiem na wniosek skarżącego terminowo, natomiast pozostawał jedynie w błędnym przekonaniu co do charakteru żądanych informacji – co jednak, zdaniem Sądu, nie wynikało ze złej woli organu, lecz błędnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
Odnosząc się z kolei do zgłoszonego w skardze żądania przyznania od organu na podstawie art. 149 § 2 Ppsa sumy pieniężnej należy wyjaśnić, że z ww. przepisu jasno wynika, iż suma ta jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. I OSK 1314/16; z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. I OSK 1506/16).
W świetle powyższego zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 Ppsa sumy pieniężnej od organu, tak jak i nałożenie na organ grzywny, jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. I GSK 1695/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1685/17). O ile jednak grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą), o tyle w przypadku sumy pieniężnej, choć wskazane funkcje też zachowują pewne znaczenie, to na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (straty, krzywdy, itp.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W postanowieniu z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 705/16, NSA wyraźnie stwierdził, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa, stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do określonego uszczerbku (o charakterze majątkowym lub niemajątkowym) wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana, w istotnej mierze, wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 Ppsa możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Ograniczając się w tym zakresie do procesowego aspektu tego zagadnienia, należy stwierdzić, że sąd rozpoznający skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyroki NSA: z dnia 7 września 2017 r., sygn. I OSK 798/17; z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1685/17).
W rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie swego wniosku o przyznanie sumy pieniężnej w ogóle nie uzasadniło poza wskazaniem, że jej przyznanie będzie miało charakter prewencyjny i mobilizujący organ. W ocenie Sądu, taka argumentacja nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla przyznania skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej. Jak już wyżej wskazano, zastosowania tego środka w konkretnej sprawie należy upatrywać przede wszystkim w jego funkcji kompensacyjnej, potrzeby uruchomienia której w niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał. Już z tych względów skarga w tej części zasługiwała na oddalenie (pkt III wyroku), na podstawie art. 151 Ppsa.
O kosztach postępowania (pkt IV wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa, uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika zawodowego (480 zł) ustalone według stawek minimalnych na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800, ze zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).