IV SAB/Wr 36/19

IV SAB/Wr 36/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na bezczynność B S.A. z/s w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2018 r. (data wpływu 17 grudnia 2019 r.) Stowarzyszenie A w W. zwróciło się do B S. A. z siedzibą w L. o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1.informacje o łącznie wypłaconych nagrodach w Spółce w poszczególnych latach 2017 i 2018,
2.informacje o nagrodach wypłaconych w 2018 r. każdemu pracownikowi przez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody,
3.informacje o łącznie wypłaconych premiach w Spółce w poszczególnych latach 2017 i 2018,
4.informacje o premiach wypłaconych w 2018 r. każdemu pracownikowi przez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody.
W piśmie z dnia 20 grudnia 2018 r. Spółka poinformowała, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, ustawa nie ma zastosowania do Spółki B S. A.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Spółki w zakresie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 7 grudnia 2018 r. Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia tego wniosku, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zapewniającego prawo do uzyskiwania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa przez jego nieuzasadnione ograniczenie oraz naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim zobowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, przez brak udzielenia odpowiedzi na wniosek.
Według strony, nie budzi wątpliwości, że przedmiotem działalności Spółki jest wykonywanie zadań publicznych. Spółka jest bowiem ujęta w wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie określenia wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Ujęcie Spółki w powyższym wykazie dowodzi, że jest to spółka z udziałem Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej i wykonuje zadania publiczne, które są istotne dla gospodarki państwa. Strona wskazała, że podmioty, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządowe mają pozycję dominującą, zobowiązane są do udzielenia każdej posiadanej informacji, którą ustawa kwalifikuje jako informację publiczną, bez względu na to, jakiej sfery działalności danego podmiotu ona dotyczy.
Zdaniem strony, niesporne jest w orzecznictwie sądowym zaliczenie przedsiębiorstw energetycznych do kategorii podmiotów wykonujących zadania publiczne. Jeżeli zadania danego podmiotu mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to stanowią one zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bez względu na to, czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania w zakresie produkcji energii, jej przesyłania, dystrybucji czy sprzedaży, to winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu ustawy. Nie można podzielić stanowiska, że w przypadku gdy Skarb Państwa nie posiada w spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, to spółka nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej.
Według strony, spółka zobowiązana jest do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Poza tym majątek Spółki znajduje oparcie w środkach publicznych, które Skarb Państwa lub podmioty z nim związane przekazały na rzecz Spółki.
W odpowiedzi na skargę Spółka podtrzymała swoje stanowisko, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej ze względu na brak zastosowania do Spółki art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, Skarb Państwa nie ma w Spółce pozycji dominującej i Spółka nie dysponuje majątkiem publicznym. Kryterium wskazującym, które spółki mają istotne znaczenie dla gospodarki państwa nie było dysponowanie mieniem publicznym, ale przedmiot i skala działalności. Twierdzenie to wynika z uzasadnienia projektu ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Żądane informacje nie wypełniają też zakresu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d cyt. ustawy, ponieważ Spółka nie dysponuje majątkiem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych oraz innymi prawami majątkowymi przysługującymi państwu i jego długami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Kontroli sądu w przypadku skargi na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).
W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) - zwanej dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji zgodnie z przepisami u.d.i.p. albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. albo też nie podlega udostępnieniu na zasadach u.d.i.p.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej wysokości nagród i premii wypłaconych w latach 2017 i 2018, w tym nagród i premii wypłaconych poszczególnym pracownikom w roku 2018.
W rozpoznawanej sprawie sporne jest, czy skarżona Spółka jest podmiotem zobowiązywanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W ocenie Sądu, Spółka nie należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązanych z woli ustawodawcy do udostępniania informacji publicznej.
Spółka nie dysponuje bowiem majątkiem publicznym, jak też Skarb Państwa nie ma w niej pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2019, poz. 369 ze zm.) przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. Tymczasem Skarb Państwa posiada obecnie 31,79 % akcji Spółki i tym samym w świetle obowiązujących regulacji nie można przyjąć, że zajmuje pozycję dominującą, skoro warunkiem koniecznym jest, aby jego udział przekraczał 40%.
Nie można się również zgodzić z twierdzeniem strony skarżącej, jakoby Spółka dysponowała majątkiem publicznym, albowiem udziału Skarbu Państwa w kapitale Spółki nie można utożsamiać z dysponowaniem majątkiem publicznym. Majątek ten jest własnością Spółki jako odrębnej od Skarbu Państwa osoby prawnej, a nie majątkiem podmiotów, które wniosły go do Spółki. Tym samym Spółka z tego tytułu nie dysponuje majątkiem publicznym, lecz własnym majątkiem. W tym rozumieniu nie jest to "majątek publiczny", ponieważ nie stanowi własności Skarbu Państwa, a jest własnością podmiotu gospodarczego działającego w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 877/11, CBOSA; wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1017/11, CBOSA). Należy też zwrócić uwagę, że art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wymienia osoby lub jednostki organizacyjne, które dysponują majątkiem publicznym w odróżnieniu od osób prawnych, w których Skarb Państwa może mieć pozycję dominującą. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. o obowiązku udzielania informacji nie przesądza natomiast okoliczność, że "majątek skarżonej spółki znajduje swoje oparcie w środkach publicznych, które Skarb Państwa lub podmioty z nim związane przekazały na rzecz spółki".
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej argumentem przemawiającym za uznaniem, że Spółka wykonuje zadania publiczne nie może być fakt, iż znalazła się ona w wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa – tj. została wymieniona w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 95), wydanym na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2259). Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym spółka z udziałem Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m. in. wydobywanie i przerób rudy miedzi (pkt 15) może być uznana za spółkę o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Zgodnie z upoważnieniem ustawowym, zamieszczonym w art. 31 ust. 2 cyt. ustawy, Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, uwzględniając znaczenie prowadzonej przez spółkę działalności dla gospodarki państwa.
Wpisanie na wykaz takich spółek powoduje, że osoba wykonująca uprawnienia przysługujące Skarbowi Państwa na walnym zgromadzeniu takiej spółki działa na podstawie pisemnej instrukcji do głosowania. Nie oznacza to jednak, że podmiot wpisany na wykaz takich spółek wykonuje zadania publiczne lub też dysponuje majątkiem publicznym. Oznacza to jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą, która z uwagi na jej przedmiot, powoduje uznanie spółki za spółkę o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa i tym samym konieczne było określenie chociażby pisemnej instrukcji do głosowania dla osoby wykonującej uprawnienia w imieniu podmiotu uprawnionego do wykonywania praw z akcji. Należy jednak zaznaczyć, że kryterium wyznaczającym spółki o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa nie było wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym, ale przedmiot i skala prowadzonej działalności gospodarczej. Twierdzenie to znajduje swoje potwierdzenie chociażby w uzasadnieniu do projektu wymienionej ustawy (por. VIII.1053, Zasady zarządzania mieniem państwowym), gdzie wskazano wprost, że wyodrębnienie kategorii spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa miało na celu otoczenie szczególnym nadzorem najistotniejszych podmiotów z punktu widzenia ich znaczenia dla gospodarki państwa, w tym skali prowadzonej działalności oraz udziału danej spółki w rynku. Jak wynika z KRS Spółki głównym przedmiotem działalności Spółki jest górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych, produkcja miedzi i pozostałych metali nieżelaznych, a działalność Spółki w tym zakresie ma istotne znaczenie dla gospodarki państwa.
Wobec powyższego Spółka nie jest w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko takie zajął również w odniesieniu do skarżonej Spółki WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wr 292/17. Nie można więc czynić Spółce uzasadnionego zarzutu co do bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej i naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Tym samym uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.