IV SAB/Wr 344/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-02-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organudostęp do informacjiprawo administracyjnetransport publicznyprzewozy szkolnestarostawniosekrozpoznanie wniosku

Podsumowanie

WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Starosty Lubańskiego w udostępnieniu informacji publicznej, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, zobowiązując organ do rozpoznania wniosku.

Skarga dotyczyła bezczynności Starosty Lubańskiego w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z 20 czerwca 2023 r. Skarżący pytał o działania organu podjęte w następstwie pisma P. sp. z o.o. z 24 maja 2023 r. dotyczącego problemów z finansowaniem przewozów szkolnych. Organ uznał żądanie za niebędące informacją publiczną. Sąd uznał, że żądanie dotyczyło faktów i sprawy publicznej, a cel wnioskodawcy nie ma znaczenia dla kwalifikacji informacji. Stwierdzono bezczynność, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, i zobowiązano organ do rozpoznania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę K. B. na bezczynność Starosty Lubańskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskiem z 20 czerwca 2023 r. domagał się informacji o działaniach podjętych przez Starostę lub Zarząd Powiatu Lubańskiego w następstwie pisma P. sp. z o.o. z 24 maja 2023 r., które dotyczyło problemów z finansowaniem przewozów szkolnych i prosiło o interwencję starosty. Starosta Lubański uznał, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej, argumentując, że nie dotyczy przyszłych działań ani nie mieści się w katalogu z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał jednak, że skarżący pytał o faktyczne działania organu, a nie hipotetyczne zamierzenia, co stanowi informację publiczną dotyczącą sprawy publicznej (realizacji przewozu dzieci do szkół). Sąd podkreślił, że cel wnioskodawcy nie ma znaczenia dla kwalifikacji informacji jako publicznej. Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, i zobowiązano Starostę do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dotyczy faktów i ma związek ze sprawą publiczną, niezależnie od celu wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pytanie o działania organu podjęte w reakcji na pismo P. sp. z o.o. dotyczyło faktów i miało związek ze sprawą publiczną (realizacja przewozu dzieci do szkół), a zatem stanowiło informację publiczną. Cel wnioskodawcy nie ma znaczenia dla tej kwalifikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezwzględną_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie 'sprawa publiczna' odnosi się do spraw ogółu, dobra wspólnego, władzy publicznej i wspólnoty publicznoprawnej.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności oraz stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Wyliczenie w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter przykładowy, a nie zamknięty.

u.d.i.p. art. 4 § 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek organu informowania o braku podstaw do udzielenia informacji lub braku dysponowania nią.

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek odmowy udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania w formie decyzji administracyjnej.

u.d.i.p. art. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Warunek dotyczący informacji przetworzonej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie informacji o działaniach organu podjętych w następstwie pisma P. sp. z o.o. dotyczy faktów i ma związek ze sprawą publiczną. Cel wnioskodawcy nie ma znaczenia dla kwalifikacji informacji jako publicznej. Organ błędnie zinterpretował żądanie jako dotyczące przyszłych lub hipotetycznych działań.

Odrzucone argumenty

Żądanie nie dotyczy informacji publicznej, ponieważ nie dotyczy przyszłych działań ani nie mieści się w katalogu z art. 6 u.d.i.p. Wniosek ma na celu zabezpieczenie prywatnych interesów wnioskodawcy lub jego małżonki.

Godne uwagi sformułowania

informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych nie stanowią informacji publicznej zdarzenia przyszłe i hipotetyczne kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej cel, dla którego wnioskodawca żąda udostępnienia określonej informacji nie może podlegać badaniu przy ocenie, czy mamy do czynienia z informacją publiczną

Skład orzekający

Katarzyna Radom

przewodniczący

Marta Pająkiewicz-Kremis

sprawozdawca

Gabriel Węgrzyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej i brak badania celu wnioskodawcy przy jej kwalifikacji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa administracyjnego – dostępu do informacji publicznej i bezczynności organów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład praktycznego zastosowania przepisów.

Czy cel Twojego wniosku o informację publiczną ma znaczenie? Sąd Administracyjny odpowiada.

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SAB/Wr 344/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Świadczenie socjalne
Sygn. powiązane
III OSK 1621/24 - Wyrok NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Starosty Lubańskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 20 czerwca 2023 r. I. stwierdza, że Starosta Lubański dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 20 czerwca 2023 r., która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Starostę Lubańskiego do rozpoznania wniosku, o którym mowa w punkcie I wyroku, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Starosty Lubańskiego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 100 (słowie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2023 r. K. B. zwrócił się do Starosty Powiatu Lubańskiego o udzielenie – w trybie dostępu do informacji publicznej – informacji na temat tego, jakie działania Starosta lub Zarząd Powiatu Lubańskiego podjął w następstwie pisma P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r.
Z urzędu należy wskazać, że odpowiadając na wcześniejszy wniosek strony złożony w trybie dostępu do informacji publicznej Starostwa Powiatu Lubańskiego poinformował wnioskodawcę (w piśmie z dnia 19 czerwca 2023 r.) o treści wspomnianego P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r., jak również doręczył stronie – w trybie dostępu do informacji publicznej – wspomniane P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r., kierowane do tego organu.
Odpowiadając na wniosek strony z dnia 20 czerwca 2023 r., Starosta Powiatu Lubańskiego w piśmie z dnia 30 czerwca 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że żądanie wniosku nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2022 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Organ wyjaśnił, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie analizy art. 6 u.d.i.p. organ wywiódł, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu. Wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie wszystkie przyszłe działania organu mają przy tym taki charakter, ale jedynie te, które dotyczą zamierzeń władzy ustawodawczej i wykonawczej o polityce wewnętrznej i zagranicznej, o projektowaniu aktów normatywnych i o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji oraz wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań. Z tego względu organ uznał, że objęta wnioskiem z dnia 20 czerwca 2023 r. informacja nie mieści się w katalogu z art. 6 u.d.i.p., jak i w zakresie objętym zakresem normowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, co przesądza o braku podstaw prawnych do podjęcia przez organ działań zgodnych z żądaniem wnioskodawcy. Uzupełniająco organ przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 400/19, odnoszący się do tego, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
W skardze z dnia 28 lipca 2023 r. skarżący zarzucił Staroście Lubańskiemu bezczynność wynikającą z nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 20 czerwca 2023 r.
W treści skarżący zawarł polemikę ze stanowiskiem organu odnośnie do kwalifikacji żądania wniosku jako informacji publicznej. Zdaniem strony, wnioskowana przez nią informacja stanowi informację publiczną, albowiem dotyczy interesu publicznego, który strona łączy z próbą wpływania (jak podkreśliła - być może nieuprawnionego) organów powiatu na sferę działania innego podmiotu publicznego, dotyczącą kontroli finansowania (ze środków publicznych) stosowanych ulg za przewozy osobowe w ramach publicznego transportu zbiorowego. Skarżący nadmienił także, że odpowiedź na wniosek ma znaczenie nie tylko dla wnioskodawcy, ale również dla innych przewoźników wykonujących usługi przewozu uczniów do szkół, na co wnioskodawca wprost wskazał w treści wniosku dowodząc, że wnioskowana przez P. sp. z o.o. ingerencja Starosty może naruszać uczciwość konkurencji na rynku lokalnym.
W nawiązaniu do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na wniosek (piśmie z dnia 30 czerwca 2023 r.) skarżący zwrócił także uwagę na to, że przedstawiona w tym piśmie argumentacja (rozważania prawne) są nieadekwatne do treści zadanego przez stronę pytania, albowiem pytanie strony nie dotyczyło przyszłych działań Starosty lub Zarządu Powiatu, lecz działań przeszłych, tj. dokonanych.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:
- zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku z dnia 20 czerwca 2023 r. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;
- orzeczenie zwrotu kosztów według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że "zakres przedmiotowy żądania udzielania informacji o określonych faktach i stanach dotyczy jedynie tych, które istnieją w chwili udzielania informacji nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeniach podejmowania działań".
Swoją argumentację w sprawie organ rozwinął w piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2023 r. w którym wskazał, że pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. skarżący wystąpił do tego organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dotyczącej P. sp. z o.o. z siedzibą w L. oraz wstrzymania, zawieszenia lub zagrożenia wykonywania przewozów przez tego przewoźnika. Jednocześnie, skarżący wystąpił o przesłanie mu skanu pisma złożonego przez tego przewoźnika. Organ odpowiedział stronie na ten wniosek w piśmie z dnia 19 czerwca 2023 r., w którym poinformował, że dowóz dzieci na terenie Powiatu Lubańskiego jest realizowany przez P. sp. z o.o. z siedzibą w L., jednakże zostało zasygnalizowane zagrożenie realizacji tych usług. Jako załącznik do pisma z dnia 19 czerwca 2023 r. przesłano stronie skan pisma V. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r. Następnie, małżonka skarżącego, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P. w L. sp. z o.o. w skierowanym do organu piśmie z dnia 1 czerwca 2023 r. wyraziła gotowość przejęcia całości linii komunikacyjnych w Publicznym Transporcie Zbiorowym. Według organu, wiedzę o trudnościach podmiotu konkurencyjnego (jakim jest P. sp. z o.o. z siedzibą w L.) małżonka strony uzyskała od skarżącego, celem kompleksowej realizacji usług Publicznego Transportu Zbiorowego na terenie Powiatu Lubańskiego.
Konstatując organ stwierdził, że jedynym motywem występowania przez skarżącego z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej jest zabezpieczenie partykularnych interesów skarżącego bądź jego małżonki oraz eliminacja z rynku lokalnego potencjalnego konkurenta, nie zaś pozyskanie informacji dla zaspokojenia celów publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Co wymaga również odnotowania na wstępie, w myśl art. 21 tej ustawy, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.).
W myśl z kolei art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udziela informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia, przy czym dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej; nie informuje wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też nie wskazuje, że nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też nie informuje, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy); nie odmawia udostępnienia informacji lub nie umarza postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p. w formie decyzji administracyjnej lub nie odmawia udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się ponadto pogląd, że skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą, a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz co do zasad i trybu jej udostępnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2223/14, CBOSA). Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p. Wówczas Sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia. (por. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/13, LEX nr 1317375).
W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że wnioskiem dnia 20 czerwca 2023 r. skarżący zwrócił się do Starosty Powiatu Lubańskiego o udzielenie – w trybie dostępu do informacji publicznej – informacji na temat tego, jakie działania Starosta lub Zarząd Powiatu Lubańskiego podjął w następstwie pisma P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r.
Dla przejrzystości dalszych wywodów Sądu należy odnotować, że skarżący wiedzę na temat treści pisma P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r., jakie ta spółka skierowała do Starosty Powiatu Lubańskiego, powziął w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2023 r., skierowanym do Starosty Lubańskiego skarżący wystąpił bowiem o:
1. udzielenie informacji na temat tego, czy P. sp. z o.o. w L. wystąpiło do Starostwa Powiatowego w Lubaniu z informacją (pismem) o wstrzymaniu, zawieszeniu lub zagrożeniu wykonywania przewozów na terenie gminy?
2. jeśli tak, to udzielenie informacji – na jaki okres i z jakiej przyczyny; wnioskodawca wniósł także o udostępnienie stanu takiego pisma w/ spółki.
Jak również wynika z akt sprawy, odpowiadając na ten wniosek organ poinformował stronę o treści pisma P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r., jak również doręczył stronie skan tego pisma.
Wniosek strony z dnia 20 czerwca 2023 r., do którego odnosi się skarga w kontrolowanej sprawie, stanowi w istocie zapytanie o to, w jaki sposób organ zareagował na prośbę przewoźnika P. sp. z o.o. zawartą w piśmie z dnia 24 maja 2023 r., skierowanym do organu. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że w piśmie z dnia 24 maja 2023 r., skierowanym do Starosty Lubańskiego w/w przewoźnik poinformował, że w związku ze wstrzymaniem (z powodów wymienionych w tym piśmie) przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego w kwietniu 2023 r. w całości wypłaty dopłat za bilety sprzedane przez tego przewoźnika w marcu 2023 r, P. sp. z o.o. od czerwca nie będzie w stanie realizować przewozu dzieci do szkoły na terenie powiatu Lubańskiego oraz zwrócił się o interwencję Starosty Lubańskiego u w/w Marszałka w sprawie odblokowania środków, które w/w przewoźnikowi są niezbędne do dalszego funkcjonowania oraz dowożenia dzieci do szkół.
W kontrolowanej sprawie nie jest w żaden sposób kwestionowane, że adresat wniosku z dnia 20 czerwca 2023 r. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej po myśli reguły z art. art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Strony spierają się natomiast w odniesieniu do tego, czy treść żądania wniosku z dnia 20 czerwca 2023 r (innymi słowy – zapytanie strony o to, jakie działanie w następstwie pisma P. sp. z o.o. podjął Starosta lub Zarząd Powiatu Lubańskiego) stanowi informację publiczną, czy też nie.
Sąd nie podziela stanowiska organu zaprezentowanego w piśmie z dnia 20 czerwca 2023 r., i podtrzymanego w odpowiedzi na skargę, odmawiającego charakteru informacji publicznej informacji, o jaką pytała strona we wniosku z dnia 20 czerwca 2023 r. Za nietrafną tym samym Sąd ocenia również argumentację organu przywołaną na poparcie tego stanowiska.
Jak należy wnioskować z treści pisma organu z dnia 30 czerwca 2023 r., stanowiącego odpowiedź na wniosek strony złożony w sprawie, treść wniosku z dnia 20 czerwca 2023 r. Starosta Lubański sprowadza do żądania udostępnienia informacji o hipotetycznych działaniach tego organu, co zdaniem adresata wniosku wyklucza przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną.
Co do zasady należy zgodzić się z organem, że informacją publiczną jest informacja o faktach, zdarzeniach lub określonych stanach faktycznych, jeżeli dotyczy spraw publicznych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I SAB/Sz 12/23). A contrario, nie stanowią informacji publicznej zdarzenia przyszłe i hipotetyczne.
W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy trafnie jednak zarzuca skarżący w skardze, że argumentacja, jaką organ przedstawił w piśmie z dnia 30 czerwca 2022 r. na poparcie stanowiska, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej nie jest adekwatna do treści żądania wniosku. Wnioskodawca nie pytał bowiem o "niezmaterializowane zamierzenia" organu odnośnie do pisma P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r., lecz o to, jakie konkretnie działania podjął ten organ lub Zarząd Powiatu Lubańskiego w związku z treścią tego pisma. Pytanie zadane wniosku dotyczyło zatem faktów i miało związek ze sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. albowiem dotyczyło kwestii związanej z realizacją przewozu dzieci do szkół na terenie gmin powiatu przez dotychczasowego przewoźnika, sprzedającego bilety szkolne z ulgą ustawową na liniach regularnych na podstawie umów zawartych z gminami.
O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 187/23).
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem jest akcentowane w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 677/19). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednocześnie szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", którą definiuje się jako każdą informację, dotyczącą faktów lub danych, wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Podkreśla się przy tym, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to zatem, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6176/21).
Zdaniem Sądu, kwestia związana z niezakłóconym realizowaniem dojazdu dzieci do szkół z gmin z terenu powiatu Lubańskiego niewątpliwie spełnia kryteria sprawy publicznej. Z tego względu, postawione na kanwie okoliczności wynikających z pisma P. sp. z o.o. z dnia 24 maja 2023 r. pytanie strony o to, jakie działania Starosta lub Zarząd Powiatu Lubańskiego podjął w następstwie tego pisma również mieści się w pojęciu informacji o sprawie publicznej w znaczeniu wcześniej omówionym.
Niezależnie od dotychczas podniesionych argumentów należy zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję organu, który pismo przewoźnika z dnia 24 maja 2023 r. wcześniej uznał za informację publiczną i doręczył stronie jego skan w trybie dostępu do informacji publicznej, a obecnie, zapytanie strony o to, jakie działania organ podjął w związku z tym pismem adresat wniosku interpretuje jako zapytanie nie mające charakteru informacji publicznej.
Końcowo, w nawiązaniu do stanowiska organu eksponującego prywatny a nie publiczny cel wnioskodawcy w uzyskaniu żądanej informacji należy podnieść, że cel, dla którego wnioskodawca żąda udostępnienia określonej informacji nie może podlegać badaniu przy ocenie, czy mamy do czynienia z informacją publiczną. Kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. W wyroku z dnia 17 marca 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III OSK 2615/21, NSA wyraził pogląd, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę (który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej), ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej. Przychylając się do tego stanowiska Sąd zauważa, że przyjęcie poglądu przeciwnego sprowadzałoby się w istocie do tego, że wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służyłoby "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależałaby od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz mogłaby mieć charakter informacji publicznej a innym razem nie. Warto w tym miejscu odwołać się również do wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2115/13, w którym stwierdzono, że odmowa zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym byłaby odmową dokonaną w oparciu o nieznane kryterium ustawowe.
Z tego powodu, akcentowane przez organ okoliczności mogące w jego ocenie wskazywać na prywatny interes wnioskodawcy w żądaniu udostepnienie informacji publicznej nie miały doniosłości prawnej.
Podsumowując, na skutek nieprawidłowego zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej organ popadł w zwłokę, skutkującą tym, że wniosek strony nie został załatwiony w terminie ustawowym. Samo udzielenie przez organ odpowiedzi (w piśmie z dnia 30 czerwca 2022 e.) na wniosek strony z dnia 20 czerwca 2023 r., przy przyjęciu błędnego złożenia, że wniosek ten nie dotyczy informacji publicznej, nie chroni organu przed oceną zasadności postawionego w skardze zarzutu bezczynności organu w sprawie.
Z tych względów, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził (w punkcie I sentencji wyroku), że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wspomnianego wniosku, która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd doszedł do przekonania, że okoliczności sprawy nie uzasadniają przypisania organowi bezczynności o charakterze kwalifikowanym. Organ zareagował na wniosek strony, lecz ostatecznie błędnie przyjął w okoliczność faktycznych sprawy, że żądana przez stronę informacja nie ma waloru informacji publicznej.
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (punkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiściła strona inicjując postępowanie sądowe w sprawie.