IV SAB/WR 332/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-12-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejRODbezczynność organuśrodki publiczneARiMRsąd administracyjnyprawo administracyjne

WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność ROD w Oławie w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej wydatkowania środków z ARiMR, zobowiązując do jej rozpoznania, jednocześnie odrzucając skargę w zakresie zarzutów dotyczących braku odpowiedzi na inne pisma.

Skarżący zarzucił bezczynność Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego (ROD) w Oławie w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej wniosku z 5 października 2023 r. w sprawie realizacji grantu z ARiMR. Sąd administracyjny uznał, że ROD jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie gospodarowania środkami publicznymi. Stwierdzono bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd zobowiązał ROD do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie odrzucono skargę w części dotyczącej zarzutów braku odpowiedzi na inne pisma, uznając je za niepodlegające kognicji sądu administracyjnego.

Skarżący S. H. wniósł skargę na bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając również brak zainteresowania organu na jego pisemne wystąpienia. Skarga dotyczyła szeregu pism i wniosków, w tym kluczowego wniosku z dnia 5 października 2023 r. o udzielenie informacji dotyczących realizacji grantu z ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy, odrzucił skargę w zakresie zarzutów dotyczących braku odpowiedzi na wystąpienia pisemne, uznając je za niepodlegające kognicji sądu administracyjnego. Jednocześnie sąd stwierdził bezczynność Zarządu ROD w Oławie w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 października 2023 r. dotyczącego ARiMR. Sąd podkreślił, że ROD, jako podmiot gospodarujący mieniem publicznym i realizujący zadania użyteczności publicznej, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie. Stwierdzona bezczynność nie została uznana za rażące naruszenie prawa, a sąd zobowiązał Zarząd ROD do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd oddalił dalej idącą skargę w zakresie żądania nałożenia kary administracyjnej, uznając, że stwierdzenie bezczynności i zobowiązanie do działania będą wystarczającymi środkami dyscyplinującymi. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ROD jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie, w jakim dysponuje środkami publicznymi, czyli w zakresie rozliczenia dofinansowania dotacji lub wykonywania zadań zleconych z udziałem środków publicznych.

Uzasadnienie

ROD jest stowarzyszeniem ogrodowym realizującym cele użyteczności publicznej, gospodarującym na gruntach Skarbu Państwa lub gminy, a także otrzymującym dotacje. W związku z tym, w zakresie wydatkowania środków publicznych podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Określa termin na udostępnienie informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Określa tryb odmowy udostępnienia informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie o bezczynności organu i zobowiązanie do jej usunięcia.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie o tym, czy bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje odrzucenie skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definiuje podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym te wykonujące zadania publiczne lub gospodarujące mieniem publicznym.

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Potwierdza prawo każdego do dostępu do informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Określa wyjątki od prawa dostępu do informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 7

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Wskazuje sposoby dostępu do informacji publicznej.

u.r.o.d. art. 4

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Określa, że rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej.

u.r.o.d. art. 7

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Określa źródła gruntów dla ROD i możliwość otrzymywania dotacji.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

Statut Polskiego Związku Działkowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

ROD jako podmiot gospodarujący mieniem publicznym jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w zakresie wydatkowania środków publicznych. Wniosek z dnia 5 października 2023 r. dotyczył informacji publicznej. Organ był w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 października 2023 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku odpowiedzi na pisma dotyczące bieżącego funkcjonowania ROD nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Pozbawienie skarżącego członkostwa w PZD wyklucza możliwość żądania informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Rodzinny ogród działkowy jest podstawową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Działkowców Polski Związek Działkowców jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale tylko w takim zakresie w jakim dysponuje środkami publicznymi Odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18 wskazać należy, że przy udzielaniu informacji publicznej na wniosek nie jest wystarczające opublikowanie informacji na jakiejkolwiek stronie internetowej lub w jakimkolwiek innym niż Biuletyn Informacji Publicznej systemie informacji.

Skład orzekający

Marta Pająkiewicz-Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Brzezińska

asesor

Andrzej Nikiforów

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązku udostępniania informacji publicznej przez Rodzinne Ogrody Działkowe oraz kwalifikowania bezczynności organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ROD i jego zobowiązań w zakresie informacji publicznej, szczególnie w kontekście środków publicznych. Nie wszystkie pisma skarżącego zostały uznane za podlegające kognicji sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i jego stosowania do organizacji takich jak ROD, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje również granice kognicji sądów administracyjnych.

Czy ROD musi ujawnić, jak wydaje publiczne pieniądze? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wr 332/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Aneta Brzezińska
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. odrzuca skargę w zakresie "braku zainteresowania z uwagi na notoryczne nieudzielanie odpowiedzi na wystąpienia pisemne"; II. stwierdza bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 października 2023 r. dotyczącego ARiMR, która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zobowiązuje Polski Związek Działkowców - Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie do rozpoznania wniosku, o którym mowa w punkcie II wyroku, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie na rzecz skarżącego S. H. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. H. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) zarzucił bezczynność Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w udostępnieniu informacji publicznej oraz w związku z nieudzielaniem odpowiedzi na wystąpienia pisemne skarżącego.
W treści skargi skarżący podniósł, że do dnia jej sporządzenia nie otrzymał żadnej odpowiedzi na objęte zarzutami skargi następujące pisma i wystąpienia: wiadomość e-mailową z dnia 24 marca 2023 r.; pismo z dnia 9 maja 2023 r. (pismo wysłane poprzez e-mail w dniu 10 maja 2023 r.); wiadomość e-mailową z dnia 12 maja 2023 r., wiadomość e-mailową z dnia 26 maja 2023 r. (powtórzoną w e-mailu z dnia 2 czerwca 2023 r.); wiadomość e-mailową z dnia 27 maja 2023 r.; wiadomość e-mailową z dnia 29 maja 2023 r. (powtórzoną w e-mailu z dnia 14 czerwca 2023 r.); pismo z dnia 6 czerwca 2023 r. , pismo z dnia 5 października 2023 r. oraz pismo z dnia 5 października 2023 r. w sprawie uzyskania informacji publicznej odnośnie do sposobu realizacji wniosku złożonego do ARIMR. Wniosek z dnia 5 października 2023 r. dotyczył "[...]udzielenia informacji w zakresie złożonego wniosku i sposobu realizacji w ARiMR [...]" i miał następującą treść:
1. Kiedy był wykorzystywany rębak, w jakim okresie, kto obsługiwał, jakie poniesiono koszty obsługi i bieżących opłat? Proszę o wskazanie dokładnych terminów wykorzystania rębaka i osób pracujących.
2. Przedstawienie pełnego rozliczenia otrzymanego grantu z ARiMR w zakresie:
1) wykonywanych zadań,
2) osób wykonujących zadania,
3) kosztów poszczególnych zadań wraz z terminowością, w tym kosztów pośrednich,
4) zasad wyboru oferentów, w tym przesłania zapytań ofertowych, protokołów wyboru, umów, faktur, protokołów odbioru, umów do kosztów pośrednich,
3. Przesłanie wszelkich modyfikacji wniosku, wraz z aneksami i podaniem terminów i przyczyn aneksowania wniosku.
4. Dlaczego nie zrealizowano w terminie wnioskowym zakupu energooszczędnych odbiorników energii elektrycznej - lamp? Termin wykonania minął 10.04.2023 roku, natomiast na terenie Ogrodu nie widać realizacji zadania do dnia dzisiejszego.
5. W zakresie monitoringu:
1) Dlaczego nie zrealizowano w terminie wnioskowym budowy monitoringu ogólnego, dlaczego powstało opóźnienie? Termin wykonania minął 10.04.2023 roku.
2) Dlaczego nastąpiła zmiana lokalizacji zaplanowanych miejsc założenia kamer?
3) Czym kierowano się przy wyborze obecnie założonych kamer oraz czy są one kompatybilne z obecnym system, gdzie poprzednio zakupione kamery podłączone są do programu Ezviz?
4) Kto ma dostęp do monitoringu, jakie są koszty utrzymania monitoringu (miesięczne abonamenty, zużycie prądu itp.)
5) Czy monitoring na Sektorze O., włączony jest w wbudowaną sieć?
6) Z jakich elementów składa się każda kamera (karta itp.)?
6. W zakresie murarek:
1) Dlaczego nie zrealizowano w terminie wnioskowym zakupu przeszło 80 budek murarkowych wraz z kokonami?
2) Ile zakupiono budek, jakie działki (z podaniem numerów) uczestniczyły w projekcie poprzez przekazanie budek
3) Czym się kierowano przy wyborze budek, które nie są wykonane z materiałów trwałych i wątpliwe jest ich przetrwanie przez 5 lat?
7. Na jakim obecnie etapie jest proces zakupu budek dla jerzyków? Wg stanu na gruncie realizacja zadania nie została wykonana.
W ocenie skarżącego skarga znajduje uzasadnienie prawne z tego powodu, że ROD dysponuje majątkiem publicznym (w szczególności subwencją otrzymaną od ARiMR w wysokości 150.000 zł), a każda sprawa z zakresu udostępniania informacji publicznej podlega kognicji sądów administracyjnych, w tym także w zakresie działalności ROD. Jak argumentowała strona, "prawo dostępu do informacji publicznej" wywodzi się wprost z Konstytucji, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto, "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują majątkiem publicznym, mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." W nawiązaniu do powyższego w skardze zaznaczono, że ROD gospodaruje na gruntach, które uzyskał jako użytkowanie wieczyste od jednostek samorządu terytorialnego, co w konsekwencji powoduje, że jest podmiotem objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżący odwołał się do art. 7 i art. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wskazując, że zgodnie z art. 7 w/w ustawy, ROD zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych, zaś w myśl art. 4 w/w ustawy, ROD są urządzeniami użyteczności publicznej służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: zobowiązanie Rodzinnego Ogrodu Działkowego do przekazania informacji zamieszczonych w pismach, w tym wyjaśnienie przyczyn nieudzielania odpowiedzi; zasądzenie od zobowiązanego kosztów postępowania; nałożenie kary administracyjnej (grzywny) na Prezesa ROD A. M. i Wiceprezesa ROD W. K. za brak odpowiedzi na składane pisma do Zarządu ROD.
W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców – Rodzinny Ogród im. Stanisława Staszica w Oławie wniósł o oddalenie skargi. Wskazano, że ROD im. Stanisława Staszica w Oławie nie reprezentuje władzy publicznej w związku z czym nie można mówić w przypadku tego podmiotu o kontroli zgodności administracji publicznej z porządkiem prawnym. Zwrócono uwagę, że składane przez skarżącego ciągłe pisma o udostępnianie wszelkich informacji oraz wysyłane skargi wpisują się w działalność mającą na celu całkowity paraliż Zarządu ROD.
W ramach podjętej polemiki ze skargą wyjaśniono jak niżej:
Zarząd ROD im. Stanisława Staszica w Oławie otrzymał e-maila skarżącego z dnia 24 marca 2023 r., jednakże nie odpowiedział na niego z powodu pozbawienia skarżącego prawa członka PZD przez organ OZ PZD we Wrocławiu uchwałą nr 115/IV/2023 z dnia 31 marca 2023 r. Zarząd ROD w Oławie uznał, że w treści pisma z dnia 24 marca 2023 r. skarżący domaga się udostępnienia informacji niejawnych oraz objętych tajemnicą RODO. Zwrócono uwagę, że skarżący jako były Prezes ROD w Oławie zna przepisy RODO jak również zasady udostępniania informacji finansowych Ogrodu. Niezależnie od powyższego poinformowano, że szwagier Prezes A. M. - M. M. nabył działkę O. [...], został przyjęty w poczet członków PZD uchwałą Zarządu ROD nr 81/04/2023 z dnia 5 kwietnia 2023 r. i wniósł obowiązującą opłatę w wysokości 766 zł.
Drugi szwagier Prezes A. M. – B. M. nabył działkę O. [...] został przyjęty w poczet członków PZD uchwałą Zarządu ROD nr 82/04/2023 i wniósł obowiązującą opłatę w wysokości 766 zł .Zwrócono uwagę, że w w/w piśmie skarżący pomawia Prezesa, Wiceprezesa i Sekretarza ROD.
Odnosząc się do kwestii ogrodzenia zewnętrznego sektora P. [...]-[...] podniesiono, że skarżący otrzymał pismo z dnia 4 maja 2023 r., które było kierowane do wszystkich działkowców z sektora P. [...]-[...]. Pismo skarżącego z dnia 9 maja 2023 r. (które wpłynęło do ROD w dniu 10 maja 2023 r.) jest reakcją na pismo ROD z dnia 4 maja 2023 r. i podobnie jak poprzednie pismo skarżącego ma ono znamiona pomówień i oszczerstw.
Na wiadomość e-mailową z dnia 12 maja 2023 r. skarżący otrzymał odpowiedź 13 czerwca 2023 r. Został poinformowany, że odczyt odbył się 4 kwietnia 2023 r. i trwa rozliczanie. W ramach przedstawionej w odpowiedzi na skargę argumentacji organ w tym miejscu zaznaczył, że odczyt był dokonany na przełomie marca i kwietnia z uwagi na problemy osobiste elektryka i warunki pogodowe.
Po otrzymaniu zawiadomienia e-mailowo z dnia 26 maja 2023 r. o uszkodzeniu kłódki w sektorze P., Zarząd podjął kroki w trybie pilnym i wymienił kłódkę na nową. Zarząd uznał e-maila za zgłoszenie i nie widział potrzeby udzielania odpowiedzi pisemnej.
Usługę wywozu nieczystości stałych na terenie O1. świadczy firma, która decyduje o tym, czy może odebrać śmieci z tego sektora, ponieważ znajduje się on w parku. Zarząd występował z wnioskiem do Burmistrza Urzędu Miasta w Oławie oraz do Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w Oławie o naprawę drogi dojazdowej do sektora P. Odbyła się wizja lokalna. Ostatecznie udało się dojść do porozumienia i nieczystości stałe były systematycznie odbierane. Zwrócono także uwagę, że położenie sektora w parku jest dużym problemem, droga dojazdowa jest gruntowa i grząska, niejednokrotnie rozjeżdżana przez działkowców z tego sektora, który znajduje się między wałami przeciwpowodziowymi.
Na terenie sektora P. wewnątrz sektora, działkowcy sami koszą koło swoich działek i nie jest wymagane koszenie kosiarką traktorową. Zwrócono uwagę, że w czasie gdy Prezesem ROD był skarżący sektor ten nigdy nie był koszony.
Jak dalej argumentowano, w dniu 13 czerwca 2023 r. skarżący otrzymał pismo odnośnie do odczytów liczników elektrycznych oraz rozliczenia. Pisanie do Zarządu kolejnych pism odnośnie do tego samego tematu jest uporczywością ze strony skarżącego.
W nawiązaniu do pisma z dnia 5 października 2023 r. dotyczącego informacji w zakresie wniosku złożonego do ARiMR i sposobu jego realizacji wskazano, że skarżący otrzymał odpowiedź na ten wniosek w piśmie z dnia 2 listopada 2023 r. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę podniesiono, że informacja dotycząca otrzymania i wydatkowania środków publicznych w wysokości 150.000 zł jakie ROD otrzymał z ARiMR była na bieżąco ujawniana na stronie internetowej Ogrodu na Facebooku. Wskazano również, że dokumenty z przebiegu realizacji zadań z ARiMR zostaną udostępnione Delegatom przed Konferencją Delegatów w bieżącym roku zgodnie z § 60 pkt 2 Statutu.
Na pismo z dnia 5 listopada 2023 r. dotyczące zmiany licznika na dwukierunkowy Zarząd ROD odpowiedział skarżącemu pismem z dnia 2 listopada 2023 r. W piśmie z dnia 13 grudnia 2023 r. Zarząd ROD podtrzymał swoją decyzję z dnia 2 listopada 2023 r.
Do zarzutów skargi odniesiono się także w piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2024 r. (podpisanym przez nowego Prezesa Zarządu ROD A. B.), w którym podniesiono m.in., że obecny zarząd pełni funkcję dopiero od 27 kwietnia 2024 r.
Skarżący dodatkową argumentację w sprawie przedstawił w pismach z dnia: 1 lipca 2024 r. i 9 grudnia 2024r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć w niepełnym zakresie.
Zakres skargi obejmuje zarzut bezczynności Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w udostępnieniu informacji publicznej a także zarzut "braku zainteresowania" tego organu na pisemne wystąpienia skarżącego. W treści skargi sprecyzowano, że jej przedmiotem są wymienione w skardze pisma i wystąpienia.
Dokonując oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić trzeba, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 5 października 2023 r. skierowany do Prezesa ROD w Oławie A. M.
Jakkolwiek trzeba zastrzec, że to treść wnioskowanych informacji decyduje o tym, czy rozpatrzenie wniosku winno nastąpić w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jednak w sprawie już sam początek pisma z dnia 5 października 2023 r. nie pozostawia wątpliwości Sądu, że pismo to skarżący wniósł w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ("W nawiązaniu do art. 61 Konstytucji RP w zakresie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów [...].)
Rzeczą adresata wniosku była zatem ocena sformułowanych w tym piśmie żądań pod kątem tego, czy żądane w tym piśmie informacje stanowią informację publiczną czy też nie.
Co wymaga w tym miejscu zaznaczenia, Sąd nie ma wątpliwości odnośnie do tego, że Polski związek Działkowców - Zarząd ROD jest jednym z podmiotów na których ciąży obowiązek realizacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z jednoczesnym zastrzeżeniem, że ocena ta dotyczy przypadków, które zostaną omówione niżej.
Rodzinny ogród działkowy jest podstawową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Działkowców (§ 53 Statutu) i posiada organy, którymi jest walne zebranie (konferencja delegatów), zarząd, komisja rewizyjna (§ 56 i nast. Statutu). Polski Związek Działkowców jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, które działa na podstawie przywołanej już wcześniej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach i Statutu PZD.
Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia (por. art. 4 ustawy).
Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, a także Statutem Stowarzyszenia Ogrodowego Polskiego Związku Działkowców uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 2 lipca 2015 r. z późn. zm. wprowadzonymi przez XIII Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 9 grudnia 2017 r. (tekst jednolity zarejestrowany w KRS w dniu 23 lutego 2018 r.), PZD realizuje cele użyteczności publicznej, nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 ustawy).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD. Nadto, jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1.
Samo stowarzyszenie ogrodowe, prowadzące działalność na obszarze danej gminy, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, może otrzymywać dotację celową z budżetu tej gminy, z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Dotacja, o której mowa w ust. 1, ma służyć realizacji celu publicznego, związanego z zadaniem gminy, o którym mowa w art. 6 ust. 1, i może być przeznaczona w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej, jeżeli wpłynie to na poprawę warunków do korzystania z przez działkowców, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do tego.
Co wymaga podkreślenia, Polski Związek Działkowców powstaje głównie ze składek członkowskich i opłat ogrodowych. Zgodnie z orzecznictwem, Polski Związek Działkowców jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale tylko w takim zakresie w jakim dysponuje środkami publicznymi, a więc wyłącznie w zakresie rozliczenia dofinansowania dotacji lub wykonywania zadań zleconych z udziałem środków publicznych (por. wyroki NSA sygn. akt I OSK 1455/13, I OSK 2564/16, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 124/19). . Sąd podziela wypracowany w orzecznictwie pogląd, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Byłoby to bowiem nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny (por. wyroki NSA: z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1974/14; z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 415/16). Tym samym należy przyjąć, że nie każda informacja będąca w dyspozycji PZD bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten PZD w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2245/15 i powołane w nim orzecznictwo).
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że rzeczą adresata wniosku z dnia 5 października 2023 r była ocena, czy wniosek ten, złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczy informacji mających taki właśnie charakter. Następnie, powinnością organu było rozpatrzenie tego wniosku w sposób odpowiadającym regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz tym przyjętym w orzecznictwie z zakresu zastosowania przepisów tej ustawy. Nie można pominąć, że w związku ze złożeniem wniosku w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca nakłada na organ zobowiązany określone obowiązki. Podmiot zobowiązany powinien bowiem albo udzielić takiej informacji w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1u.d.i.p., względnie, poinformować wnioskodawcę pismem, że zgłoszone żądanie nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1153/03, LEX nr 299295).
Akcentując powyższe należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że bez wątpienia, złożony przez stronę wniosek o udostępnienie informacji publicznej odnosi się do informacji publicznej mającej taki właśnie charakter, tj. będącej informacją publiczną. Pytania tegoż wniosku dotyczą bowiem sposobu realizacji wydatkowania środków publicznych jakie ROD w Oławie otrzymał od ARiMR. Mając na uwadze to, że wniosek z dnia 6 października 2023 r. został doręczony w dniu 16 października 2023 r. (co potwierdza znajdujący się w katach sprawy (k. 22 akt sądowych) dowód jego doręczenia) należy przyjąć, że termin rozpoznania tegoż wniosku upływał, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w dniu 30 października 2023 r. Bezspornie, do tego dnia żądana przez stronę informacja publiczna nie została udostępniona wnioskodawcy. Oceniając istnienie stanu bezczynności na dzień wniesienia skargi stwierdzić trzeba, w nawiązaniu do argumentacji pomieszczonej przez organ w odpowiedź na skargę (pismo z dnia 22 stycznia 2024 r.), że wbrew argumentacji podmiotu zobowiązanego, odpowiedź udzielona stronie w piśmie z dnia 2 listopada 2023 r. nie może zostać oceniona jako właściwe rozpoznanie wspomnianego wniosku. Jak wynika z treści pisma z dnia 2 listopada 2023 r., w punkcie pierwszym tego pisma organ odniósł się do wniosku skarżącego z dnia 5 października 2023 r. w ten sposób, iż poinformował, że na podstawie § 28 ust. 2 w zw. z § 27 i § 29 ust. 1 i 2 Statutu PZD został on prawomocnie pozbawiony członkostwa Polskiego Związku Działkowców i nie przysługują mu uprawnienia określone w § 14 Statutu PZD a dotyczące uzyskiwania informacji o działalności organów PZD.
Tymczasem, konsekwencją przesądzenia, że treść wniosku z dnia 5 października 2023 r. odnosi się do informacji publicznej jest stwierdzenie, że organ obowiązany był stronie w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnić żądaną informację publiczną, bądź też, wydać decyzje o odmowie jej udostępnienia w przypadku przyjęcia istnienia ku temu przesłanek ustawowych. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Powyższe przesądza, że okoliczność pozbawienia strony członkostwa Polskiego Związku Działkowców nie miała żadnego wpływu na możliwość wystąpienia do Zarządu ROD w Oławie z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących tego Ogrodu a mającej walor informacji publicznej.
Odnosząc się końcowo w tym miejscu do argumentacji podmiotu zobowiązanego, że informacja dotycząca otrzymania i wydatkowania środków publicznych w wysokości 150 000 zł jakie ROD otrzymał z ARiMR była na bieżąco ujawniana na stronie internetowej Ogrodu na Facebooku należy wyjaśnić, że sposoby dostępu do informacji publicznej zostały wskazane w art. 7 u.d.i.p. Odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18 wskazać należy, że przy udzielaniu informacji publicznej na wniosek nie jest wystarczające opublikowanie informacji na jakiejkolwiek stronie internetowej lub w jakimkolwiek innym niż Biuletyn Informacji Publicznej systemie informacji.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd w punkcie II sentencji wyroku działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stwierdził bezczynność PZD - Zarządu ROD im. Stanisława Staszica w Oławie w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 października 2023 r.
W tym samym punkcie sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że stwierdzona bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. W sprawie, jakkolwiek z opóźnieniem, to jednak podmiot zobowiązany odniósł się do wniosku strony z dnia 5 października 2023 r., a stwierdzona (pomimo udzielonej w piśmie z dnia 2 listopada 2023 r. odpowiedzi) bezczynność podmiotu zobowiązanego stanowiła konsekwencję błędnego przyjęcia, że informacje publiczne o które wnosił wnioskodawca w tymże wniosku nie moa zostać mu udostępniona z uwagi na prawomocne pozbawienie go członkostwa Polskiego Związku Działkowców.
W punkcie III sentencji wyrok Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał PZD – Zarząd ROD im. Stanisława Staszica w Oławie do rozpoznania wniosku z dnia 5 października 2023 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.
Odnosząc się uzupełniająco do argumentacji organu podniesionej w piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2024 r. należy wskazać, że fakt powołania nowego Zarządu ROD nie stoi na przeszkodzie wydaniu orzeczenia jak w punkcie II i III sentencji wyroku, albowiem zmiany osobowe w Zarządzie ROD nie mają wpływu na orzeczone kwestie.
Do oczekiwanego przez stronę rezultatu nie mogły natomiast doprowadzić zarzuty skargi dotyczące braku zainteresowania strony przeciwnej na wymienione w skardze wystąpienia strony zawarte w: wiadomości e-mailowej z dnia 24 marca 2023 r.; w piśmie z dnia 9 maja 2023 r. (pismo wysłane poprzez e-mail w dniu 10 maja 2023 r.); w wiadomości e-mailowej z dnia 12 maja 2023 r., w wiadomości e-mailowej w dniu 26 maja 2023 r. (powtórzonej w e-mailu z dnia 2 czerwca 2023 r.); w wiadomości e-mailowej z dnia 27 maja 2023 r.; w wiadomości e-mailowej z dnia 29 maja 2023 r. (powtórzonej w e-mailu z dnia 14 czerwca 2023 r.); w piśmie z dnia 6 czerwca 2023 r. oraz w piśmie z dnia 5 października 2023 r. Odnosząc się kolejno do treści w/w pism należy wskazać, że:
W piśmie z dnia 24 marca 2023 r. skarżący zarzuca ROD w Oławie używanie bez zgody skarżącego "druków ogrodowych", które wnioskodawca stworzył osobiście na potrzeby własne w czasie pełnienia funkcji Prezesa tego ROD. Podnosi, że Prezes ROD A. M. uchylając się od obowiązków w okresie od września do października 2022 r. nie przeprowadziła inwentaryzacji majątku. Zwraca uwagę na nieprawidłowości w wystawionych fakturach oraz domaga się wypłaty kwoty około 650 zł za dzień działkowca. Wnosi o pisemną informację o sposobie rozliczenia DJ (zarzucając, że do listopada 2022 r. nie przedstawiono w tym zakresie rachunku czy faktury). Pyta o wymienione w tym piśmie przedmioty. Zapytuje, czy Prezes Zarządu ROD A. M. sporządziła jakikolwiek dokument w sprawie przekazania szwagrowi miernika SONEL o wartości prawie 8.500 zł. Nadto również, domaga się udzielenia informacji w sprawie zwarcia umowy dzierżawy działki numer 153 i 154 oraz zapytuje, czy A. M. i W. K. "w dalszym ciągu odmówili lub zapłacili za bezprawnie wystawioną FV numer [...]/[...] z [...] r. na przeszło 9.000 zł firmie M., która należy do męża Pani M. czyli P. M.
W piśmie z dnia 9 maja 2023 r. skarżący zapytuje o to, dlaczego pisma dotyczące ogrodzenia zewnętrznego użytkowników działek z sektora P. [...]-[...] zostały wysłane tylko do wybranych osób z działki [...] i [...].
W wiadomości e-mailowej z dnia 12 maja 2023 r. wnosi o informację, dlaczego "zgodnie z regulaminem do 30.03.2023 nie nastąpił odczyt liczników za energię elektryczną oraz dlaczego nikt z prawie 400 osób nie ma informacji kiedy prąd będzie spisywany?".
W wiadomości e-mailowej z dnia 26 maja 2023 r. skarżący zgłasza potrzebę wymiany uszkodzonej "furtki od furtki na parkowej". W wiadomości z dnia 2 czerwca 2023 r., związanej z poprzednim e-mailem, wnosi o udzielenie informacji :"kiedy można spodziewać się wymiany uszkodzonej kłódki?".
W wiadomości e-mailowej z dnia 27 maja 2023 r. skarżący informuje że na sektorze [...] nie wywieziono sieci. Formułuje w związku z tym pytanie, czy pomimo niewykonania usługi będzie uregulowana odpłatność.
W wiadomości e-mailowej z dnia 29 maja 2023 r. skarżący wnosi o udzielenie informacji dlaczego na sektorze P. P. M. nie skosił alejek i terenu wokół sektora, jaką stawkę pobiera za wykonanie tej usługi oraz dlaczego "jeździ sobie swobodnie dostawczym busem po alejkach, rozjeżdżając je?".
W wiadomości e-mailowej z dnia 14 czerwca 2023 r. skarżący nawiązał do braku odpowiedzi na e-mail z dnia 29 maja 2023 r.
W piśmie z dnia 5 czerwca 2023 r. skarżący wnosi o udzielenie informacji w zakresie tego, kiedy nastąpi odczyt liczników za energię elektryczną oraz kiedy można się spodziewać rozliczenia wraz z prognozami.
W piśmie z dnia 5 października 2023 r. skarżący wnosi o wyrażenie zgody na założenie licznika dwukierunkowego zamiast obecnie znajdującego się (na sektorze P.) licznika głównego.
Jak wynika z treści tych pism, informacje o których wnosi skarżący w tym piśmie dotyczą kwestii związanych z funkcjonowaniem Ogrodu, przestrzegania regulaminu przez Prezesa ROD w Oławie oraz zarzutów związanych z niedopełnieniem przez Prezesa ROD A. M. swoich obowiązków. Tego rodzaju informacje nie stanowią materii podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Sformułowana w tym zakresie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego, którą wyznacza treść art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Z tych względów, w punkcie I wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę w zakresie zarzucanego przez stronę "braku zainteresowania z uwagi na notoryczne nieudzielanie odpowiedzi na wystąpienia pisemne".
Rozstrzygnięcie o oddaleniu dalej idącej skargi zawarte w punkcie IV wyroku odnosi do sformułowanego w skardze żądania wymierzenia stronie przeciwnej grzywny, którego to żądania Sąd nie uwzględnił. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność organu w zakresie wymienionym w punkcie II sentencji wyroku oraz zobowiązanie do rozpoznania wniosku z dnia 5 października 2023 r., nałożone w punkcie III sentencji wyroku stanowić będą dostateczne środki dyscyplinujące organ.
O kosztach postępowania (punkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawi art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się równowartość wpisu sądowego jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI