IV SAB/WR 302/24

IV SAB/Wr 302/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Aneta Brzezińska
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. odrzuca skargę w zakresie "braku zainteresowania z uwagi na notoryczne nieudzielanie odpowiedzi na wystąpienia pisemne"; II. stwierdza bezczynność Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w rozpoznaniu wniosku z dnia 16 listopada 2023 r., która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zobowiązuje Polski Związek Działkowców - Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie do rozpoznania wniosku, o którym mowa w punkcie II wyroku, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Polskiego Związku Działkowców - Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie na rzecz skarżącego S. H. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. H. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) zarzucił bezczynność Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w udostępnieniu informacji publicznej oraz w związku z brakiem zainteresowania na wystąpienia pisemne skarżącego.
W treści skargi skarżący podniósł, że do dnia jej sporządzenia nie otrzymał żadnej odpowiedzi na objęte zarzutami skargi pisma i wystąpienia (zastrzegając, że w jednym przypadku udzielona odpowiedź "była niemerytoryczna)", tj.:
1. pismo z dnia 10 listopada 2023 r. (wysłane drogą e-mailową w dniu 10 listopada 2023 r.) w/s informacji o rozliczeniu energii elektrycznej zużytej na działce, w tym o podstawach prawnych rozliczeń;
2. pismo z dnia 8 grudnia 2023 r. (wysłane drogą e-mailową w dniu 8 grudnia 2023 r.) w/s dalszej informacji o rozliczeniu energii elektrycznej zużytej na działce, w tym informacji o podstawach prawnych rozliczeń;
3. pismo z dnia 16 listopada 2023 r. (wysłane drogą e-mailową w dniu 17 listopada 2023 r.) "w/s informacji o dostępie do sprawozdania finansowego, FV za energię elektryczną, umów cywilno-prawnych, świadczeń pieniężnych, nagród, kosztów za nieczystości stałe, przychodów z tytułu użytkowania sali w Domu Działkowca, zebrania Sektorowego czy Konferencji Delegatów, innych uchwał Zarządu [...]";
4. pismo z dnia 23 listopada 2023 r. (wysłane drogą e-mailową w dniu 23 listopada 2023 r.)
w/s zgody na założenie paneli słonecznych;
5. pismo z dnia 10 grudnia 2023 r. (wysłane drogą e-mailową w dniu 11 grudnia 2023 r.) w/s informacji o telefonach służbowych
W ocenie skarżącego skarga znajduje uzasadnienie prawne z tego powodu, że ROD dysponuje majątkiem publicznym (w szczególności subwencją otrzymaną od ARiMR w wysokości 150.000 zł), a każda sprawa z zakresu udostępniania informacji publicznej podlega kognicji sądów administracyjnych, w tym także w zakresie działalności ROD. Jak argumentowała strona, "prawo dostępu do informacji publicznej" wywodzi się wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto, "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują majątkiem publicznym, mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." W nawiązaniu do powyższego w skardze zaznaczono, że ROD gospodaruje na gruntach, które uzyskał jako użytkowanie wieczyste od jednostek samorządu terytorialnego, co w konsekwencji powoduje, że jest podmiotem objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżący odwołał się do art. 7 i art. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wskazując, że zgodnie z art. 7 w/w ustawy, ROD zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych, zaś w myśl art. 4 w/w ustawy, ROD są urządzeniami użyteczności publicznej służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: zobowiązanie Rodzinnego Ogrodu Działkowego do przekazania informacji zamieszczonych w pismach, w tym wyjaśnienie przyczyn nie udzielania odpowiedzi; zasądzenie od zobowiązanego kosztów postępowania; nałożenie kary administracyjnej (grzywny) na Prezesa ROD A. M. i Wiceprezesa ROD W. K. za brak odpowiedzi na składane pisma do Zarządu ROD, nadto również, o zasądzenie zadośćuczynienia "z czego 50% zostanie przekazane na jedną z fundacji oławskich zajmujących się dziećmi niepełnosprawnymi".
W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców – Rodzinny Ogród im. Stanisława Staszica w Oławie wniósł o oddalenie skargi. W treści tego pisma wskazano, że ROD im. Stanisława Staszica w Oławie nie reprezentuje władzy publicznej w związku z czym nie można mówić w przypadku tego podmiotu o kontroli zgodności administracji publicznej z porządkiem prawnym. Zwrócono uwagę, że składane przez skarżącego ciągłe pisma o udostępnianie wszelkich informacji oraz wysyłane skargi wpisują się w działalność mającą na celu całkowity paraliż Zarządu ROD, poza tym skarżący z chwilą utraty członkostwa w PZD utracił prawo do informacji o działalności Zarządu ROD, co bardzo dokładnie wyjaśnił skarżącemu Okręgowy Zarząd we Wrocławiu w piśmie L.dz. 4669/2023 załączonym do odpowiedzi na skargę. Podniesiono także, że Prezes A. M. oraz Wiceprezes W. K. odpisywali na pisma skarżącego, czego dowodem są pisma dołączone do odpowiedzi na skargę.
Skarżący dodatkową argumentację w sprawie przedstawił w pismach z dnia: 1 lipca 2024 r. i 5 grudnia 2024r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć w niepełnym zakresie.
Zakres skargi obejmuje zarzut bezczynności Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w udostępnieniu informacji publicznej a także zarzut "braku zainteresowania" tego organu na pisemne wystąpienia skarżącego. W treści skargi sprecyzowano, że jej przedmiotem są wymienione w skardze pisma i wystąpienia.
Dokonując oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić trzeba, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 16 listopada 2023 r. skierowany do Prezesa i Wiceprezesa ROD w Oławie.
Treść wspomnianego pisma nie pozostawia wątpliwości Sądu, że pismo to skarżący wniósł w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, na co wskazuje już sam początek tego pisma: "W nawiązaniu do art. 61 Konstytucji RP w zakresie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów, kieruję wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie: [...].
Rzeczą adresata wniosku była zatem ocena sformułowanych w tym piśmie żądań pod kątem tego, czy żądane w tym piśmie informacje stanowią informację publiczną czy też nie.
Dla porządku należy w tym miejscu przypomnieć, że we wspomnianym już wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. skarżący zwrócił się o udostępnienie mu informacji w zakresie:
1. Sprawozdania finansowego za rok 2022 uzupełnionego o następujące pozycje:
1) wpływy i wydatki wraz z FV dotyczących energii elektrycznej dostarczonej przez firmę Tauron i zużytej na potrzeby działkowiczów i części wspólnej Ogrodu,
2) wpływy i wydatki wraz z fakturami dotyczących wywozu śmieci oraz pojemników na nieczystości stałe, dotyczących działkowców oraz części wspólnych z wyszczególnieniem na każdy Sektor osobno,
3) jakie nagrody, w jakiej wysokości i komu zostały przydzielone w roku 2022 wraz z uchwałami,
4) z kim podpisano umowy, na jaką usługę i z jakim wynagrodzeniem w roku 2022 wraz z uchwałami,
5) wpływy z tytułu użyczenia sali w Domu Działkowca, w tym:
a) ilość użyczeń,
b) daty użyczeń,
c) kwot uzyskanych z tytułu użyczeń, wraz z ilością zużytej energii elektrycznej oraz powstałych szkód,
d) na jakie cele wydatkowano środki z tytułu użyczenia sali i w jakiej pozycji zostały ujęte w sprawozdaniu finansowym.
2. Przesłanie skanów FV za energię elektryczną za okres styczeń - październik 2023 roku, przy jednoczesnym wskazaniu ilości poboru energii elektrycznej na częściach wspólnych,
3.Informacje dotyczące umów cywilno-prawnych, wynagrodzenia oraz rodzaju wykonywanej pracy zawartych przez Zarząd ROD z członkami PZD oraz spoza PZD wraz z uchwałami za okres styczeń - październik 2023 roku,
4. Świadczenia pieniężne, nagrody oraz inne wynagrodzenia dla aktywu ROD za okres styczeń . - październik 2023 roku z wyszczególnieniem osób i stanowiska za w/w okres oraz informację czy od osób pobierających świadczenia i nagrody odprowadzano składkę zdrowotną,
5. Informacji o kosztach za nieczystości stałe z podziałem na poszczególne Sektory za okres styczeń - październik 2023 roku,
6. Informacji o ilości użyczenia sali w Domu Działkowca za okres styczeń - październik 2023 roku, w tym podaniem dat, kwot, kosztów zużycia energii elektrycznej, szkód i na co przeznaczono zgromadzone środki,
7. W jakim terminie zwołano zebranie Sektora Piast w roku 2023, z jakiego powodu i dlaczego tylko na tym Sektorze, przesłania protokołu z zebrania,
8. Kiedy zwołano Konferencję Delegatów w roku 2023, jaki był program zebrania, jakie podjęto uchwały, przesłanie protokołów z zebrania oraz sprawozdania Zarządu za rok 2022,
9. Jakie decyzje podjęto przez Zarząd w okresie od 1 kwietnia do 12 maja 2023 roku, ile podjęto uchwał, w tym o przyjęciu nowych działkowiczów, jakie podpisano umowy, ile i komu wypłacono świadczeń i nagród, przesłanie protokołów z Zarządów oraz posiadanego pełnomocnictwa na wskazany okres.
Co wymaga w tym miejscu zaznaczenia, Sąd nie ma wątpliwości odnośnie do tego, że Polski związek Działkowców - Zarząd ROD jest jednym z podmiotów na których ciąży obowiązek realizacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z jednoczesnym zastrzeżeniem, że ocena ta dotyczy przypadków, które zostaną omówione niżej.
Rodzinny ogród działkowy jest podstawową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Działkowców (§ 53 Statutu) i posiada organy, którymi jest walne zebranie (konferencja delegatów), zarząd, komisja rewizyjna (§ 56 i nast. Statutu). Polski Związek Działkowców jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, które działa na podstawie przywołanej już wcześniej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach i Statutu PZD.
Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia (por. art. 4 ustawy).
Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, a także Statutem Stowarzyszenia Ogrodowego Polskiego Związku Działkowców uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 2 lipca 2015 r. z późn. zm. wprowadzonymi przez XIII Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 9 grudnia 2017 r. (tekst jednolity zarejestrowany w KRS w dniu 23 lutego 2018 r.), PZD realizuje cele użyteczności publicznej, nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 ustawy).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD. Nadto, jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1.
Samo stowarzyszenie ogrodowe, prowadzące działalność na obszarze danej gminy, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, może otrzymywać dotację celową z budżetu tej gminy, z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Dotacja, o której mowa w ust. 1, ma służyć realizacji celu publicznego, związanego z zadaniem gminy, o którym mowa w art. 6 ust. 1, i może być przeznaczona w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej, jeżeli wpłynie to na poprawę warunków do korzystania z przez działkowców, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do tego.
Co wymaga podkreślenia, Polski Związek Działkowców powstaje głównie ze składek członkowskich i opłat ogrodowych. Zgodnie z orzecznictwem, Polski Związek Działkowców jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale tylko w takim zakresie w jakim dysponuje środkami publicznymi, a więc wyłącznie w zakresie rozliczenia dofinansowania dotacji lub wykonywania zadań zleconych z udziałem środków publicznych (por. wyroki NSA sygn. akt I OSK 1455/13, I OSK 2564/16, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 124/19). . Sąd podziela wypracowany w orzecznictwie pogląd, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Byłoby to bowiem nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny (por. wyroki NSA: z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1974/14; z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 415/16). Tym samym należy przyjąć, że nie każda informacja będąca w dyspozycji PZD bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten PZD w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2245/15 i powołane w nim orzecznictwo).
Obowiązkiem Zarządu ROD było zatem rozpoznanie wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 22 listopada 2023 r.) w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W nawiązaniu do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy podnieść trzeba, iż przyjmując że wniosek z dnia 16 listopada 2023 r. wpłynął do Zarządu ROD w dniu 22 listopada 2023 r. to 14dniowy termin na rozpoznanie tegoż wniosku upływał z dniem 6 grudnia 2023 r. Zarząd ROD w tym terminie nie rozpoznał wniosku strony, tj. nie udzielił żądanych informacji, nie wyraził stanowiska czy wniosek ten odnosi się do informacji mającej walor informacji publicznej ani też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. W aktach sprawy nadesłanych do Sądu znajduje się natomiast pismo PZD – Zarząd ROD im. Stanisława Staszica w Oławie kierowane do skarżącego i opatrzone datą 20 grudnia 2023 r. (nr pisma: RODs-014/40/2023) w którym poinformowano wnioskodawcę, że jego pismo z dnia 16 listopada 2023 r., datowane w ROD na 22 listopada 2023 r., dotyczące udzielenia informacji finansowych ROD, zostało przekazane do Okręgowego Zarządu we Wrocławiu celem konsultacji.
W aktach sprawy znajduje się nadto także pismo PZD – Okręgowy Zarząd we Wrocławiu z dnia 29 grudnia 2023 r. o treści: "W związku z kolejnym pismem Pana S. H. z dnia 16.XI.2023r. w sprawie udostępnienia dokumentów ROD, w tym dokumentów finansowych i statutowo-organizacyjnych za rok 2022 i 2023 – Okręgowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców we Wrocławiu informuje, że w tej sprawie Pan S. H. otrzymał odpowiedź w piśmie OZ z dnia 14.XII.2023r. L.dz.4489/2023, które otrzymał również Zarząd ROD. Zgodnie z w/w pismem Pan S. H. z chwilą utraty członkostwa PZD utracił prawo do informacji o działalności Zarządu ROD z wyjątkiem informacji finansowej dotyczącej prowadzenia ogrodu za poprzedni rok udostępnianej działkowcom w sposób zwyczajowy na tablicach ogłoszeń w ROD najpóźniej do 1 lipca. Oczywiście żaden działkowiec w tym Pan S. H. nie posiada prawa wglądu do dokumentów Ogrodu. [...]".
Jeśli chodzi o zawartość nadesłanych przez organ akt, to znajduje się w nich również, wspomniane już pismo z dnia 14 grudnia 2023 r., jakie skarżący otrzymał od PZD Okręgowy Zarząd we Wrocławiu. Jak wynika z jego treści, pismo to zostało skierowane do skarżącego przez PZD – Okręgowy Zarząd we Wrocławiu w odpowiedzi na jego wniosek z dnia 5 października 2023 r., skierowany do Prezesa Zarządu ROD im. St. Staszica w Oławie, dotyczący udzielenia odpowiedzi w sprawach rozliczenia grantu z ARiMR. W piśmie tym Okręgowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców we Wrocławiu poinformował skarżącego, że zgodnie § 14 ust. 1 Statutu PZD skarżący jako działkowiec nie będący członkiem Polskiego Związku Działkowców utracił prawo do uzyskiwania informacji o działalności PZD oraz prawo do występowania z wnioskami i postulatami do organów PZD a sformułowane przez skarżącego (jako działkowca) zapytanie "może być co najwyżej analizowane i wykorzystywane do bieżącej działalności Zarządu ROD im. St. Staszica. Uzupełniająco dodano, że Dolnośląski Oddział Regionalny ARiMR w piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. w związku z przedłożeniem przez Zarząd ROD im. St. Staszica dokumentów rozliczeniowych poinformował o pełnym rozliczeniu kwoty transzy grantu potwierdzając wykonanie zadań objętych umową z DOR ARiMR. Wskazano, że ani skarżący ani działkowcy jako członkowie PZD nie mają prawa wglądu do dokumentów źródłowych w tym faktur dotyczących działalności Zarządu ROD. Takie prawo ma jedynie Komisja Rewizyjna oraz organy nadrzędne Polskiego Związku Działkowców. Poinformowano, że wykonanie zadań objętych Umową z ARiMR będzie ujęte w sprawozdaniu Zarządu ROD za rok 2023 na konferencji delegatów ROD im. St. Staszica wiosną 2024 r. W nawiązaniu do powyższego podniesiono, że w związku z utratą członkostwa PZD udział skarżącego zarówno w konferencji delegatów, jak i w zebraniu sektorowym jest niemożliwy a jak każdy działkowiec ma on natomiast prawo, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, do zapoznania się z informacją finansową dotyczącą prowadzenia ogrodu za poprzedni rok udostępnioną działkowcom w sposób zwyczajowy na tablicy ogłoszeń w ROD najpóźniej do dnia 1 lipca.
Analizując treść tych pism nie trudno nie zauważyć, że w sprawie wnioskodawca nie otrzymał konkretnej odpowiedzi na sformułowane w tym wniosku żądania, a jedynie ogólną informację że jako działkowiec nie będący członkiem Polskiego Związku Działkowców utracił on prawo do uzyskiwania informacji o działalności PZD (oraz o działalności ROD) oraz prawo wglądu do dokumentów źródłowych ROD oraz że pozostaje mu, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, prawo do zapoznania się z informacją finansową dotyczącą prowadzenia ogrodu za poprzedni rok udostępnioną działkowcom w sposób zwyczajowy na tablicy ogłoszeń w ROD najpóźniej do dnia 1 lipca.
Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że sposób zredagowania wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. obligował podmiot zobowiązany do szczegółowej analizy wszystkich sformułowanym w tymże wniosku żądań pod kątem oceny, które z tych żądań stanowią informację publiczną a które nie. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w odniesieniu do informacji mającej walor informacji publicznej obowiązuje norma z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. stanowiąca o tym, że każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Treść tego przepisu przesądza o tym , że okoliczność pozbawienia strony członkostwa Polskiego Związku Działkowców nie mogła mieć żadnego wpływu na możliwość wystąpienia do Zarządu ROD w Oławie z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących tego Ogrodu a mającej walor informacji publicznej. Z kolei właściwie przeprowadzona ocena żądań sformułowanych we wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. pod kątem oceny które z tych żądań dotyczy informacji publicznej wymagała odpowiedzi na pytanie, które z tych żądań dotyczą kwestii związanych z majątkiem publicznym bądź środkami publicznymi. Godzi się w tym miejscu przypomnieć, że w skład majątku PZD wchodzi zarówno majątek publiczny (grunty uzyskane od Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz dotacje) oraz majątek nie posiadający takiego waloru (jak choćby opłaty ogrodowe czy składki członkowskie). Rzeczą podmiotu zobowiązanego było uwzględnienie dwoistego charakteru majątku PZD przy ocenie żądań sformułowanych w puncie od 1 do 9 wniosku z dnia 16 listopada 2023 r.
Takiej analizy w sprawie zabrakło, a samo stwierdzenie, że skarżący z chwilą utraty członkostwa w PZD utracił prawo do informacji o działalności Zarządu ROD z wyjątkiem informacji finansowej dotyczącej prowadzenia Ogrodu za poprzedni rok udostępnianej działkowcom w sposób zwyczajowy na tablicach ogłoszeń w ROD najpóźniej do 1 lipca -
nie może zostać uznana za zwalniającą podmiot zobowiązany z obowiązku informacyjnego po myśli rozwiązań przyjętych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Rzeczą organu w toku ponownego rozpoznania sprawy jest przeprowadzenie oceny w zakresie tego które z żądań sformułowanych we wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. dotyczą informacji publicznej dokonywanej z punktu widzenia struktury majątkowej PZD i ROD w Oławie, a następnie, rozpoznanie tego wniosku zgodnie z obowiązkami jakie wynikają na podmiocie obowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ powinien mieć na uwadze treść § 151 i § 152 Statutu. Zgodnie z § 151 majątek PZD stanowią: nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne oraz inne prawa majątkowe. Majątek PZD powstaje ze składek członkowskich, opłat ogrodowych, dotacji, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku PZD oraz z ofiarności publicznej. W myśl z kolei § 152 środki pieniężne pochodzące ze składek członkowskich, opłat ogrodowych, darowizn, spadków, zapisów i innych źródeł stanowią podstawę funkcjonowania wszystkich jednostek organizacyjnych PZD w celu realizacji zadań PZD określonych ustawą i statutem.
W sprawie organ nie wyjaśnił natomiast, czy w sprawozdaniu finansowym o jakie wnosi skarżący w punkcie 1 wniosku ujęte zostały środki publiczne przyznane w ramach dotacji. Okoliczność ta nie pozostawała bez wpływu na zasadność powołania się prze organ na prawo strony do zapoznania się z informacją finansową Ogrodu w trybie art. 33 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Podobnie, organ nie odniósł się do tego, czy żądania sformułowane w punkcie od 2 do 9 wniosku stanowią informację publiczną czy też nie. Dodatkowo należy zauważyć, że pytanie – 7, 8 i 9 wniosku nie dotyczy stricte kwestii finansowych. Dokonanie oceny sformułowanych w w/w wniosku żądań pod kątem ich charakteru (czy stanowią informację publiczną czy nie) miało natomiast wpływ na konkretne obowiązki informacyjne podmiotu zobowiązanego na gruncie u.d.i.p. Kwestia pozbawienia strony członkostwa w PZD pozostaje na gruncie poruszonych zagadnień pozbawiona jakiegokolwiek znaczenia prawnego.
Z powodów wyżej przedstawionych udzielona stronie odpowiedź na wniosek z dnia 16 listopada 2023 r. nie może zostać oceniona za prawidłową realizację obowiązków informacyjnych podmiotu zobowiązanego. Powyższe oznacza, że adresat wniosku na dzień wniesienia skargi oraz na dzień wyrokowania pozostaje w bezczynności w udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 16 listopada 2023 r.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd w punkcie II wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stwierdził bezczynność Polskiego Związku Działkowców – Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie w rozpoznaniu wniosku z dnia 16 listopada 2023 r., a w punkcie III wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Polski Związek Działkowców – Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. Stanisława Staszica w Oławie do rozpoznania wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy będzie ponowne rozpoznanie wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. i dokonanie analizy sformułowanych w nich żądań pod kątem oceny, które z tych żądań spełniają kryteria informacji publicznej, a które taką informacją nie są. Adekwatnie do tych ustaleń organ powinien udostępnić stronie wnioskowaną informację publiczną, względnie wydać decyzję o odmowie jej uwzględnienia (w razie uznania że zachodzi przypadek uzasadniający jej wydanie przewidziany w ustawie), czy też, zwykłym pismem poinformować wnioskodawcę o niemożliwości udostępnienia tych informacji, które nie spełniają kryteriów informacji publicznej. Ocena w zakresie tego, które z żądań pomieszczonych we wniosku z dnia 16 listopada 2023 r. spełniają kryteria informacji publicznej należy do obowiązku podmiotu zobowiązanego w ramach ponownego rozpoznania tego wniosku .
W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 16 listopada 2023 r. nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ wprawdzie z naruszeniem przepisu art. 13 u.d.i.p. to jednak ustosunkował się do wniosku strony. Sposób udzielenia tej odpowiedzi, zakwestionowany przez Sąd, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że orzeczona bezczynność podmiotu zobowiązanego ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z tego względu, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.
Do oczekiwanego przez stronę rezultatu nie mogły natomiast doprowadzić zarzuty skargi dotyczące braku zainteresowania strony przeciwnej na wymienione w skardze wystąpienia strony zawarte w : piśmie z dnia 10 listopada 2023 r., 8 grudnia 2023 r., 23 listopada 2023 r. oraz w piśmie z dnia 10 grudnia 2023 r. wysłanym e-mailowo w dniu 11 grudnia 2023 r.
Jak sam podnosi skarżący w skardze, pismo z dnia 10 listopada 2023 r. dotyczy szeroko pojętych zarzutów skarżącego związanych z prawidłowością rozliczenia energii elektrycznej zużytej na działce. W piśmie tym skarżący w szczególności formułuje zarzut bezpodstawnego naliczania energii elektrycznej, domaga się odpowiedzi na pytanie – dlaczego nie został on powiadomiony o odczycie energii elektrycznej; dlaczego w rozliczeniu nie wskazano różnicy pomiędzy sumą liczników a licznikiem głównym; dlaczego w rozliczeniu nie wskazano kwoty zaliczek, które były dokonywane na konto Ogrodu w roku 2022; w jaki sposób wyliczono mu niedopłatę w wysokości 294,45 zł; jaki termin wnoszenia zaliczki na następny okres rozliczeniowy ustaliła KD w roku 2023; na jakiej podstawie i w jaki sposób wyliczono mu zaliczkę na rok 2023 w kwocie 527.18 zł.
W piśmie z dnia 8 grudnia 2013 r. skarżący ponawia zarzut odnośnie do niepowiadomienia go o odczycie licznika prądu oraz ponownie zapytuje w jaki sposób wyliczono mu niedopłatę w kwocie 294,45 zł.
W piśmie z dnia 23 listopada 2023 r. wnioskuje o wyrażenie zgody na założenie licznika dwukierunkowego zamiast obecnie znajdującego się licznika głównego na Sektorze Parkowa.
W piśmie z dnia 10 grudnia 2023 r. nawiązując do wcześniejszej korespondencji z organem skarżący zaprzecza temu by był właścicielem mebli, nadto, domaga się udzielania informacji na temat tego, kto posiada numer telefonu komórkowego poprzedniego Prezesa oraz drugi wskazany w tym piśmie. Zapytuje, czy interesujące go numery są nadal opłacane z konta Ogrodu czy też są wykorzystywane do celów prywatnych.
Jak wynika z treści tych pism, informacje o których wnosi skarżący w tym pismach dotyczą kwestii związanych z funkcjonowaniem Ogrodu, indywidualnych wniosków skarżącego jako działkowicza (pismo dotyczące wyrażenia zgody na założenie licznika dwukierunkowego), w tym zaś przede wszystkim kwestii związanych z podważaniem przez skarżącego wyliczonej mu niedopłaty i zaliczki na rok 2023 r. Tego rodzaju informacje nie stanowią materii podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Sformułowana w tym zakresie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego, którą wyznacza treść art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Z tych względów, w punkcie I wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę w zakresie zarzucanego przez stronę "braku zainteresowania z uwagi na notoryczne nieudzielanie odpowiedzi na wystąpienia pisemne".
Rozstrzygnięcie o oddaleniu dalej idącej skargi zawarte w punkcie IV wyroku odnosi do sformułowanego w skardze żądania wymierzenia stronie przeciwnej grzywny oraz zasądzenia na rzecz skarżącego "zadośćuczynienia", których to żądań Sąd nie uwzględnił. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność organu w zakresie wymienionym w punkcie II sentencji wyroku oraz zobowiązanie do rozpoznania wniosku z dnia 16 listopada 2023 r., nałożone w punkcie III sentencji wyroku stanowić będą dostateczne środki dyscyplinujące organ, bez potrzeby dodatkowego dyscyplinowania organu w postaci wymierzenia mu grzywny. Co się tyczy sformułowanego w skardze żądania zasądzenia "zadośćuczynienia" (z czego 50% skarżący deklaruje przeznaczyć na jedną z fundacji zajmujących się dziećmi niepełnosprawnymi) to Sąd także nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 127/24). Co również wymaga w tym miejscu odnotowania, rozstrzygnięcie przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a. oparte jest na uznaniu sędziowskim. Z użytej w art. 149 § 2 p.p.s.a. formuły "może orzec" wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej w razie stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy a nadto treść skargi Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania stronie od organu sumy pieniężnej (nazwanej w skardze odszkodowaniem). Strona w treści skargi nie uzasadniła swojego żądania w tym zakresie a okoliczności sprawy, w tym stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę nie wskazują na obawę by bez tej dodatkowej sankcji oraz nie realizował w przyszłości obowiązków wynikających z przepisów prawa.
O kosztach postępowania (punkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się równowartość wpisu sądowego jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.