IV SAB/WR 288/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Chocianowie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązując organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni.
Skarżący P.P. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osoby prowadzącej profil Facebook Biblioteki. Organ uznał, że informacja nie jest informacją publiczną. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA oddalającego skargę, WSA we Wrocławiu, związany wykładnią NSA, stwierdził bezczynność organu, uznając żądaną informację za informację publiczną.
Sprawa dotyczyła skargi P.P. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Chocianowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o podanie imienia i nazwiska osoby prowadzącej profil Facebook Biblioteki oraz jej funkcji. Organ początkowo uznał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił jednak wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że WSA błędnie wyprowadził brak charakteru informacji publicznej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi jedynie o ograniczeniu dostępu, a nie o braku statusu informacji publicznej. NSA podkreślił, że WSA nie zbadał istoty sprawy, tj. czy żądana informacja jest informacją publiczną w świetle art. 61 Konstytucji RP i u.d.i.p. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA we Wrocławiu, związany wykładnią NSA, stwierdził, że Dyrektor Biblioteki dopuścił się bezczynności, a żądana informacja stanowi informację publiczną. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, informacja o osobie prowadzącej oficjalny profil organu w mediach społecznościowych, który służy do wykonywania zadań publicznych i kontaktu z mieszkańcami, stanowi informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd, związany wykładnią NSA, uznał, że profil organu na Facebooku jest narzędziem do wykonywania zadań publicznych i kontaktu z mieszkańcami. Informacje o osobie odpowiedzialnej za prowadzenie takiego profilu są związane z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej i podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdza się, że organ dopuścił się bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § 1 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdza się, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązuje się organ do załatwienia wniosku w określonym terminie.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Definicja informacji publicznej jako każdej informacji o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Katalog informacji stanowiących informację publiczną.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Katalog informacji stanowiących informację publiczną.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres prawa do informacji obejmujący również samorząd gospodarczy i zawodowy oraz inne podmioty wykonujące zadania władzy publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 3 § 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami strony.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ograniczenie prawa do informacji ze względu na prywatność lub tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd wskazał, że przepis ten nie może być podstawą do uznania, że informacja nie jest informacją publiczną.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Termin udostępniania informacji publicznej - bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Możliwość przedłużenia terminu udostępniania informacji do 2 miesięcy.
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Warunki udostępniania informacji publicznej przetworzonej.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przesłanki umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa do informacji.
Konstytucja RP art. 54 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przedłużenia terminu załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądana informacja o osobie prowadzącej oficjalny profil organu w mediach społecznościowych stanowi informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że informacja o osobie prowadzącej profil Facebook nie jest informacją publiczną, powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Godne uwagi sformułowania
Sąd kasacyjny dostrzegł, że istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska WSA, który - w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - uznał, iż żądana we wniosku informacja w zakresie dostępu pracowników organu do portalu społecznościowego Facebook nie ma charakteru informacji publicznej. NSA zauważył, że uznając, iż żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną, Sąd I instancji w ogóle nie poczynił rozważań odnośnie charakteru prawa do informacji publicznej i jego zakresu. Sąd kasacyjny podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji w istocie w ogóle nie skonfrontował treści wnioskowanej przez skarżącego informacji z normami kształtującymi pojęcie informacji publicznej, wyrażonymi w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie sposób zatem uznać, że informacje o tym kto (w imieniu organu) jest odpowiedzialny za prowadzenie ww. oficjalnego profilu nie stanowią informacji publicznej. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący sprawozdawca
Daria Gawlak-Nowakowska
sędzia
Marta Pająkiewicz-Kremis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacje o osobach prowadzących oficjalne profile organów w mediach społecznościowych stanowią informację publiczną, oraz że bezczynność organu w tym zakresie podlega kontroli sądowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku i specyfiki mediów społecznościowych jako narzędzia komunikacji publicznej. Interpretacja może być różna w zależności od szczegółów dotyczących charakteru profilu i zakresu publikowanych na nim treści.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu mediów społecznościowych w kontekście dostępu do informacji publicznej, co jest istotne dla wielu instytucji i obywateli.
“Kto stoi za profilem biblioteki w internecie? Sąd rozstrzyga, czy to informacja publiczna.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 288/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Marta Pająkiewicz-Kremis
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1, § 1a oraz § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Chocianowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Chocianowie dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 8 sierpnia 2019 r. i że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Chocianowie do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Chocianowie na rzecz P. P. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
P. P. (dalej: wnioskodawca, autor wniosku, skarżący) - wnioskiem
z 8 sierpnia 2019 r. - wystąpił do Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy
w C. (dalej: Dyrektor BP, organ) o udostępnienie informacji publicznej: "Kto z imienia i nazwiska prowadzi profil Facebook Biblioteki Publicznej Miasta
i Gminy w C.? Proszę o podanie funkcji i stanowiska". W piśmie z 20 sierpnia 2019 r. Dyrektor BP wyjaśnił, że: "(...) Facebook jest serwisem społecznościowym, w ramach którego użytkownicy mogą między innymi dzielić się wiadomościami i zdjęciami. Posiadanie przez Bibliotekę Publiczną Miasta i Gminy
w C. strony w portalu społecznościowym Facebook służy promocji Biblioteki, prezentuje inicjatywy społeczne, a także przedstawia zamierzenia
i dokonania lokalnej władzy. Na prowadzonym Facebooku prowadzone są dyskusje, wymieniane poglądy, a także zamieszczane komentarze". Po analizie wniosku stwierdził, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bowiem nie mieści się w pojęciu definicyjnym zawartym w art. 1 ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. - dalej: u.d.i.p.).
Pismem z 31 sierpnia 2019 r. skarżący wezwał organ do realizacji wniosku
z 8 sierpnia.
W piśmie z 12 września 2019 r., odpowiadając na ww. wezwanie, organ podtrzymał swoje stanowisko.
Skarżący zaskarżył bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2-3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) przez nieprawidłowe przyjęcie, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi i o zasądzenie zwrotu kosztów. Stwierdził, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2-3 u.d.i.p., zaś odpowiedź organu jest wymijająca, przez co pozostaje on
w stanie bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 6 grudnia 2019 r. Sąd oddalił w całości skargę na bezczynność organu. Uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ocenił, że przyjęte przez organ - jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - stanowisko, że żądana przez skarżącego informacja nie może być kwalifikowana jako informacja publiczna jest prawidłowe. Zdaniem Sądu - w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy i że ograniczenie to nie dotyczy informacji
o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach ponoszenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługujących im praw. Sąd stwierdził, że osoba prowadząca profil organu na portalu społecznościowym Facebook, jak również dokonująca na tym portalu wpisów, nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zważył, że wykaz danych na portalu Facebook - nawet dotyczących działalności publicznej władz lokalnych - nie jest wykonywaniem zadań publicznych i nie jest formą podejmowania decyzji w określonych sprawach publicznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł autor wniosku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 26 maja 2023 r. (III OSK 4224/21) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchylił wyrok Sądu I instancji oraz sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
Sąd kasacyjny dostrzegł, że istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska WSA, który - w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - uznał, iż żądana we wniosku informacja w zakresie dostępu pracowników organu do portalu społecznościowego Facebook nie ma charakteru informacji publicznej. Ocenił, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
NSA zauważył, że uznając, iż żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną, Sąd I instancji w ogóle nie poczynił rozważań odnośnie charakteru prawa do informacji publicznej i jego zakresu. Podniósł, że stwierdzenie
o braku posiadania przez sporną informację przymiotu informacji publicznej Sąd ten błędnie wyprowadził z treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który to przepis ustanawia systemowe ograniczenie w dostępie do informacji publicznej, w sytuacji, gdy dotyczy ona prywatności osób fizycznych lub tajemnicy przedsiębiorcy. Wyłożył, że w oparciu o treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie można budować argumentacji mającej uzasadnić, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej, lecz co najwyżej, że dostęp do tej informacji - mającej charakter informacji publicznej już z samego powołania się przez organ na ten przepis - podlega ograniczeniu. Innymi słowy, przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. może znaleźć zastosowanie wyłącznie po uprzednim przesądzeniu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną.
Sąd kasacyjny podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji w istocie
w ogóle nie skonfrontował treści wnioskowanej przez skarżącego informacji
z normami kształtującymi pojęcie informacji publicznej, wyrażonymi w art. 61 ust. 1
i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Dodał, że - w konsekwencji - Sąd ten nie wyjaśnił, czy żądana we wniosku z 8 sierpnia 2019 r. informacja jest informacją publiczną. Oznacza to, że istota sprawy nie została wyjaśniona, co zobowiązuje NSA do uchylenia skarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zgodnie z zaprezentowaną wyżej oceną prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność organu w sprawie wniosku skarżącego
o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona.
Na wstępie zaakcentować należy, że w związku z tym, że w sprawie WSA we Wrocławiu wydał wyrok, który został zaskarżony skargą kasacyjną, uwzględnioną przez NSA, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciami zapadłymi wcześniej w sprawie. Zauważa się bowiem, że stosownie do regulacji art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1705 ze zm. - dalej: p.p.s.a.): "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej, od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., trzeba rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji.
WSA we Wrocławiu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż dokonana przez NSA w wyroku z 26 maja 2023 r. (III OSK 4224/21) wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. Sąd, w składzie rozpoznającym ponownie sprawę, mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni prawa wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd, ewentualnie, jeśli po wydaniu orzeczenia przez Sąd kasacyjny zmieniłby się stan prawny. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane
w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że w sprawie organ dopuścił się bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
W sprawie bezsporne pozostaje, że Dyrektor BP jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej. Zadaniem Sądu jest natomiast rozstrzygnięcie, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, a w konsekwencji, czy nie udostępniając tych informacji organ dopuścił się bezczynności.
W sprawie - co przesądził NSA - niezbędne jest wyjaśnienie charakteru prawa do informacji publicznej i jego zakresu w polskim porządku prawnym.
Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów,
z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Jednocześnie Konstytucja RP w art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach: ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie
z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Oznacza to, że jest to prawo do informacji
o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności, nie jest informacją publiczną. Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest zatem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego
i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie,
w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W języku polskim przyjmuje się, że pojęcie działalności oznacza "ogół działań, czynności, starań podejmowanych w określonym celu, zakresie" (por. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 1, Warszawa 1999, s. 216). Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania
i zrealizowanie określonego celu, a nie jakakolwiek aktywność. Odniesienie użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "działalności" do działalności takich podmiotów, jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, upoważnia do stwierdzenia, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
Prawo dostępu do informacji, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, nie ma charakteru prawa wolnościowego, lecz stanowi polityczne prawo o treści pozytywnej określonej przez prawodawcę. De facto to prawodawca przesądza o jego kształcie, wskazując podmiot uprawniony, podmiot zobowiązany oraz przedmiot świadczenia. Nie jest to również prawo tożsame z osobistą wolnością wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, o jakiej stanowi odrębna regulacja konstytucyjna, tj. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, zamieszczony
w Rozdziale II Konstytucji RP w części zatytułowanej "Wolności i prawa osobiste". Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006 r. (K 17/05) zwrócił uwagę, że gwarancje konstytucyjne dotyczące prawa dostępu do informacji (art. 61 Konstytucji RP) nie mogą być w pełni utożsamione z prawem określonym w art. 54 Konstytucji RP, zapewniającym wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania
i rozpowszechniania informacji. Zakresy tych przepisów częściowo się krzyżują, jednakże wolność pozyskiwania i rozpowszechnienia informacji jest ujęta szerzej niż prawo z art. 61 Konstytucji RP. Nie każda bowiem informacja, która zgodnie
z wolnością ujętą w art. 54 Konstytucji RP, może być pozyskana i rozpowszechniona, w tym także odnosząca się do sfery prywatnej osoby, może być uznana za informację, co do której istnieje po stronie danego organu władzy publicznej obowiązek ujawnienia, skonkretyzowany w ustawie o dostępie do informacji.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca zawarł w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2. Wskazać należy, że ustawodawca, określając pojęcie "informacji publicznej", odwołał się do kategorii sprawy publicznej. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w rozumieniu ustawy, informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie
z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (zob.:
H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.
Skoro zatem ustawowe pojęcie sprawy publicznej, rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej, nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to przyjąć należy, że sprawa publiczna to przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym
z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10).
Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej - odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań u.d.i.p. - jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak
i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej - Państwa (por. np. wyroki NSA z: 7 października 2021 r., III OSK 3461/21 i 7 lipca 2021 r., III OSK 3195/21).
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że żądane przez skarżącego we wniosku z 8 sierpnia 2019 r. informacje stanowią informację publiczną. Zgodzić się bowiem trzeba ze stanowiskiem skarżącego, że profil organu na portalu społecznościowym Facebook jest oficjalnym (urzędowym) profilem w mediach społecznościowych oraz że profil ten służy jako narzędzie pomocne przy wykonywaniu zadań publicznych oraz do kontaktu z mieszkańcami. Nie sposób zatem uznać, że informacje o tym kto (w imieniu organu) jest odpowiedzialny za prowadzenie ww. oficjalnego profilu nie stanowią informacji publicznej. Przeciwnie, profil zawiera komunikaty urzędowe (nawet jeżeli nie może służyć do prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych) dotyczące spraw publicznych, a jeżeli jest prowadzony w ramach obowiązków pracowniczych przez pracowników, to dodatkowo przeznacza się na ten cel środki publiczne.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.
Wskazać należy, że - w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż
w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Ustawa przewiduje (wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p.) różne sposoby udostępniania informacji publicznej. Jednym z nich jest udostępnianie informacji na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p.
Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, że stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udziela informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia, przy czym dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej; nie informuje wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy (u.d.i.p.), gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też nie wskazuje, że nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też nie informuje, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie odmawia udostępnienia informacji lub nie umarza postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2, stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., w formie decyzji administracyjnej lub nie odmawia udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku
z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy.
Skargę na bezczynność organu w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji oraz co do zasad i trybu jej udostępnienia. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p. Wówczas Sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi
i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia.
Jak wynika z akt tej sprawy, organ do dnia wniesienia skargi i wyrokowania przez Sąd nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p., ani też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pozostaje tym samym
w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku. Dlatego też, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I zdanie pierwsze sentencji wyroku.
Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądzono w pkt I zdanie drugie sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W sprawie nie sposób dopatrzeć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął pod uwagę, że organ nie zignorował wniosku skarżącego i odpowiedział na wniosek, jednak jego argumentacja okazała się wadliwa. Bezczynność organu wynikała z niedostatecznej znajomości problematyki udostępniania informacji publicznej i błędnej interpretacji przepisów.
W tym stanie rzeczy Sąd - w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
Z przedstawionych wyżej względów Sąd orzekł jak w pkt l-III sentencji wyroku.
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI