IV SAB/WR 280/24

IV SAB/Wr 280/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-12-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /sprawozdawca/
Aneta Brzezińska
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. Ż. na bezczynność Burmistrza Polkowic w przedmiocie wypłaty diety w pełnej wysokości za pracę w obwodowej komisji wyborczej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. Ż. (dalej: skarżąca) jest bezczynność Burmistrza Polkowic (dalej: organ) w przedmiocie wypłaty diety w pełnej wysokości za pracę w obwodowej komisji wyborczej.
Skarżąca pismem z 2 marca 2024 r. wywiodła skargę na bezczynność organu, która w jej ocenie - polega na niewypłaceniu jej kwoty 140 zł tytułem zryczałtowanej diety na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 kwietnia 2003 r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących członkom obwodowych komisji do spraw referendum w referendum ogólnokrajowym oraz trybu udzielania im dni wolnych od pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1216, dalej: rozporządzenie MSWiA).
Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz dołączonych do niej dokumentów, skarżąca była członkiem Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w P. powołanej w celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz referendum ogólnokrajowego zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Wskazała przy tym, że powyższa komisja wykonywała zarówno zadania przewidziane w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 851 z późn. zm., dalej: uro), jak i zadania przewidziane w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r.- Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, dalej: kw). W dniu 20 października 2023 r. organ wypłacił jej kwotę 600 zł tytułem zryczałtowanej diety w związku z wyborami parlamentarnymi na podstawie § 8 ust. 1 pkt 5 lit. a uchwały nr 29/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących członkom komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Parlamentu Europejskiego (M. P. z 2023 r. poz. 850, dalej: uchwała PKW). Nie wypłacił natomiast kwoty 140 zł tytułem zryczałtowanej diety w związku z referendum ogólnokrajowym na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia MSWiA. Skarżąca argumentowała, że – w jej ocenie - zryczałtowana dieta przysługuje "za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania", toteż jej wypłata nie powinna zależeć od tego, że nazwa organu kolegialnego, w ramach którego określone czynności faktycznie wykonano, jest inna. Dalej motywowała, że na potrzeby wyborów oraz referendum w dniu 15 października 2023 r. zostały powołane tylko obwodowe komisje wyborcze na podstawie art. 182 § 1 kw a nie obwodowe komisje do spraw referendum na podstawie art. 13 ust. 1 uro. Jej zdaniem nie sposób jednak wiązać wypłaty należności z nazwą powołanej komisji, albowiem należności powinny odpowiadać zwiększonemu zakresowi zadań. Niezależnie od nazwy komisji, w ramach której funkcjonowali jej członkowie, wykonywali oni dodatkowe zadania, których nie wykonywaliby, gdyby nie doszło do jednoczesnego przeprowadzenia wyborów parlamentarnych i referendum ogólnokrajowego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wypłaty spornej kwoty 140 zł; 2) stwierdzenie, czy bezczynność, której dopuścił się organ, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej m.in. we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: ppsa. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w ww. przypadkach (por. art. 3 § 2 pkt 8 ppsa).
Zgodnie z powyższym, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2004 r., II SAB 259/03).
Analiza przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie przede wszystkim doprowadziła do wniosku, że wywiedziona skarga jest dopuszczalna albowiem zarzucana bezczynność dotyczy kwestii uprawnień wynikających z przepisów prawa publicznego, tj. uprawnienia do wynagrodzenia przysługującego członkom obwodowych komisji wyborczych.
Niemniej ustalenie, że skarga podlega rozpatrzeniu przez sąd nie przesądza automatycznie o jej zasadności. Na kanwie niniejszej sprawy konieczna stała się odpowiedź na pytanie, czy organ nie podjął wobec skarżącej stosownej czynności mimo istnienia – w konkretnej sytuacji – jej uprawnienia wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W tym zakresie Sąd wskazuje, że sporną kwestią okazała się wypłata skarżącej kwoty zryczałtowanej diety w związku z pełnieniem funkcji członka obwodowej komisji wyborczej, która - w jej ocenie - została zaniżona o kwotę 140 zł.
W niniejszej sprawie bezsporne było to, że skarżąca pełniła funkcję członka obwodowej komisji wyborczej powołanej na podstawie art. 182 § 1 kw. Zgodnie z art. 154 § 1 kw, członkom komisji wyborczych przysługują:
1) diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów;
2) zryczałtowane diety za czas związany z wykonywaniem zadań członka komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania w przypadku członków obwodowych komisji wyborczych.
Z kolei według art. 154 § 7 pkt 1 kw wysokość oraz szczegółowe zasady, na których przysługują ww. diety, zwrot kosztów podróży i noclegów oraz zryczałtowane diety określa w drodze uchwały Państwowa Komisja Wyborcza. Realizując delegację ustawową Państwowa Komisja Wyborcza wydała powołaną w skardze uchwałę (uchwała PKW) w której w § 8 ust. 1 pkt 5 określiła dla członków obwodowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zryczałtowaną dietę w kwocie 600 zł. Przy tym bezsporne w sprawie jest to, że skarżącej wypłacono dietę w tej wysokości.
Jeżeli zaś chodzi o sporną w ocenie skarżącej kwotę 140 zł, to wynika ona z treści przytoczonego w skardze rozporządzenia MSWiA. Przy tym jego delegacja została zawarta w art. 16 ust. 2 uro według którego, minister właściwy do spraw administracji publicznej, po porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady, na podstawie których przysługują członkom komisji obwodowych diety, zryczałtowane diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów, a także tryb udzielania im dni wolnych od pracy. Przy tym chodzi tutaj o obwodowe komisje do spraw referendum w rozumieniu art. 10 pkt 3 uro. Zgodnie więc z § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia MSWiA członkom komisji obwodowych do spraw referendum za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania przysługuje zryczałtowana dieta w wysokości 140 zł.
A zatem z treści ww. przepisów można wywieść generalne spostrzeżenie, że roszczenie o wypłatę spornej kwoty 140 zł byłoby uzasadnione pełnieniem stypizowanej prawnie funkcji - członka komisji obwodowej do spraw referendum.
W tym miejscu należy dostrzec, że na potrzeby przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego w dniu 15 października 2023 r. nie powołano komisji obwodowych do spraw referendum. Wynikało to z treści przepisów art. 90 ust.1 pkt 1 i 2 uro, według których – po pierwsze - w przypadku przeprowadzenia referendum w tym samym dniu, w którym odbywają się wybory do Sejmu i do Senatu lub wybory Prezydenta Rzeczypospolitej głosowanie przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla właściwych wyborów i na podstawie spisów wyborców sporządzonych dla tych wyborów oraz – po drugie - zadania komisarzy wyborczych i komisji obwodowych wykonują odpowiednio okręgowe i obwodowe komisje wyborcze powołane do przeprowadzenia właściwych wyborów.
Oznacza to, że w realiach referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. nie powołano komisji obwodowych do spraw referendum, gdyż ich funkcje realizowały obwodowe komisje wyborcze powołane na podstawie art. 182 kw. A jeżeli tak, to brak było podstawy do wypłaty odrębnej diety na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia MSWiA, bądź też podwyższenia diety wypłaconej na podstawie uchwały PKW o sporną kwotę.
Należy więc podkreślić, że nie można powiązać roszczenia skarżącej z treścią powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Jej zarzuty nie podlegają uwzględnieniu, albowiem stanowią polemikę z jednoznacznym brzmieniem omówionych wyżej norm prawnych.
Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że wykonywana przez Sąd kontrola działalności administracji publicznej (także w ramach skargi na bezczynność) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co jednoznacznie wynika z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Skoro nie można wywieść z przepisów prawa obowiązku organu do wypłaty spornej kwoty to skarga na bezczynność w tym zakresie pozbawiona jest merytorycznych podstaw.
W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa, jak w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 tej ustawy.