IV SAB/Wr 269/24

IV SAB/Wr 269/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący/
Katarzyna Radom
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
*Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Wójta Gminy Świdnica w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 21 grudnia 2023 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Świdnica do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 21 grudnia 2023 r.; II. stwierdza, że Wójt Gminy Świdnica dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wójta Gminy Świdnica na rzecz skarżącego K. J. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2023 r. K. J. zwrócił się do Wójta Gminy Świdnica o udostępnienie za pośrednictwem poczty elektronicznej informacji publicznej, w następującym zakresie:
1. Czy Gmina Świdnica od roku 1980 do roku 2023 wydzierżawiała, użyczała, użyczała nieodpłatnie lub udostępniała do użytkowania w innej formie (proszę podać jakie) działki drogowe nr [...] i nr [...] w całości lub w ich części położone we wsi K., gmina Ś. kolejnym właścicielom zabudowanej działki gruntowej nr [...]/[...], położonej we wsi K., gm. Ś., tj. panu Z. N., pani R. M., pani P. N.?
2. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, proszę o podanie informacji czy z tego tytułu Gmina Świdnica pobierała opłaty od w/w osób i w jakiej wysokości? Proszę o udostępnienie uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających fakt wydzierżawiania, użyczania, użyczania nieodpłatnego lub udostępniała do użytkowania w innej formie działek drogowych nr [...] i nr [...] w całości lub w części, położonych we wsi K., gmina Ś., kolejnym właścicielom zabudowanej działki gruntowej nr [...]/[...], położonej we wsi K. gm. Ś., tj. panu Z. N., pani R. M., pani P. N.?
3. Jeżeli takie opłaty nie były pobierane proszę o wyjaśnienia dlaczego?
4. Proszę o podanie szacunkowych wielkości strat w złotych, jakie gmina Świdnica poniosła z tytułu użytkowania wyłącznego przez kolejnych właścicieli działki nr [...]/[...], położonej we wsi K., gm. Ś., tj. pana Z. N., pani R. M. oraz panią P. N. działek drogowych nr [...] o powierzchni [...] m kw. oraz działki drogowej nr [...] o powierzchni [...] m kw.?
Działki te położone są we wsi K., gmina Ś. i jak twierdzi Pani P. N. są one zagrodzone ogrodzeniem trwałym i użytkowane kolejno przez osoby wymienionych jak wyżej od roku 1980 do chwili obecnej.
W dniu 29 grudnia 2023 r. organ poinformował stronę, że w związku z koniecznością wglądu do dokumentów archiwalnych i źródłowych udzielenie informacji nastąpi zgodnie z art. 13 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie do dnia 30 stycznia 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2024 r. (wpływ do organu 22 lutego 2024 r.) na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie
i wniósł o:
1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku i udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej nie później niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku,
2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,
3. zasądzenie grzywny w najwyższej możliwej wysokości,
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił objętej wnioskiem informacji publicznej i nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia, a więc pozostaje w bezczynności. Skarżący zwrócił też uwagę, że nie otrzymał żadnej informacji od organu, dotyczącej wniosku z 21 grudnia 2023 r., która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Zapytania dotyczyły fragmentów dróg publicznych, które mają stanowić przedmiot sprzedaży, a dostęp do nich został odcięty ogrodzeniem wybudowanym przez osobę prywatną. Termin udostępnienia informacji minął w dniu 2 stycznia 2024r.
Pismem z dnia 23 lutego 2024 r. organ udzielił wnioskodawcy następującej informacji:
1. Gmina od 1980 do 2023 roku nie wydzierżawiała, nie użyczała i nie udostępniała w żadnej innej formie działek drogowych nr [...] i nr [...], położonych w K. na rzecz osób trzecich.
2. Mając na względzie brak odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, odpowiedź na pytanie drugie jest bezprzedmiotowe.
3. Opłaty z tytułu dzierżawy lub użyczenia pobierane są na podstawie zawartych umów dzierżawy lub użyczenia, które nie były zawierane.
4. Z uwagi na fakt, że dla działek nr [...] i nr [...] umowy dzierżawy nie zostały zawarte odpowiedź na pytanie jest bezprzedmiotowa.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że istota sporu sprowadza się do tego, czy skarżący domagał się informacji w trybie u.d.i.p. Zdaniem organu, wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2023 r. i 21 grudnia 2023 r. nie można traktować w całości jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bowiem wniosek nie dotyczy danych wytworzonych i przechowywanych przez organ. Ponadto skarżący działa w interesie własnym związanym z naruszeniem posiadania i nakazaniem wydania części nieruchomości. Organ nie miał obowiązku informowania wnioskodawcy o swoim stanowisku w kwestii charakteru żądanych danych. W związku z tym organ potraktował i zakwalifikował pismo skarżącego jako wniosek w trybie art. 221 k.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2024 r. skarżący podkreślił, że jego wniosek z dnia 19 czerwca 2023 dotyczył danin publicznych w odniesieniu do dwóch działek drogowych, stanowiących własność gminy, zajęcia tych działek przez osobę prywatną oraz sprzedaży mienia gminnego. Natomiast wniosek z dnia 21 grudnia 2023 r. dotyczył stanu przeszłego i strat w dochodach gminy, poniesionych w wyniku braku należytej troski w odniesieniu do działek drogowych nr [...] i [...]. Skarżący zauważył, że Komisja Rady Gminy wycofała się ze swojego stanowiska odnośnie sprzedaży działek drogowych, wskazując na potrzebę udrożnienia dojazdu do działek, których skarżący nie jest właścicielem (pismo organu z dnia 22 marca 2024 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 21 grudnia 2023 r., Wójt Gminy udzielił pismem z dnia 23 lutego 2024 r., już po wpłynięciu do organu skargi strony do WSA w dniu 22 lutego 2022 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia mu informacji, żądanej w złożonym wniosku na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Należy zauważyć, że skarżący we wniosku z dnia 21 grudnia 2023 r. zwrócił się o udzielenie mu informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.). Również organ uznał wniosek skarżącego za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, bowiem w piśmie z dnia 29 grudnia 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że udzielenie informacji nastąpi zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie do 30 stycznia 2024 r. Wobec zbliżonego przedmiotu obu zapytań wnioskodawcy i bliskiej daty ich złożenia organ w piśmie z dnia 29 grudnia 2023 r. przedłużył termin rozpoznania obu wniosków skarżącego do dnia 30 stycznia 2024 r. Również odpowiedź organu z dnia 23 lutego 2024 r. została udzielona przez organ "na wniosek o udostępnienie informacji publicznej". Nietrafne jest więc stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że "organ potraktował i zakwalifikował ww. pismo skarżącego jako wniosek z art. 221 k.p.a.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Wniosek skarżącego, niewątpliwie dotyczy gospodarowania majątkiem Gminy w postaci dróg gminnych, położonych na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości K., tj. wydzierżawiania lub użyczania dróg gminnych położonych na działkach nr [...] i nr [...] oraz pobierania z tego tytułu opłat.
W ocenie Sądu, oczekiwana przez stronę we wniosku informacja dotycząca dróg gminnych stanowi, wbrew stanowisku organu, informację publiczną, albowiem dotyczy ona prawidłowości gospodarowania majątkiem gminnym w postaci dróg gminnych. Jest to informacja o majątku jednostki samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Należy zauważyć, że w odpowiedzi na skargę organ wskazuje, że celem skarżącego było uzyskanie informacji, służących jego indywidualnemu interesowi. Jednakże organ nie wyjaśnił, w jaki sposób informacja dotycząca dróg gminnych miałaby zaspokoić jedynie indywidualny interes skarżącego. Poza tym w odpowiedzi z dnia 23 lutego 2024 r. organ nie powoływał się na nadużycie przez skarżącego prawa do informacji publicznej, a ocenie Sądu nie podlega argumentacja organu zawarta jedynie w odpowiedzi na skargę.
W związku z powyższym Sąd zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 21 grudnia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku).
Sąd uznał, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego i bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, albowiem organ przedłużył termin udzielenia odpowiedzi do dnia 30 stycznia 2024 r. Udzielenie z opóźnieniem odpowiedzi na wniosek z dnia 21 grudnia 2023 r. nie nastąpiło z powodu złej woli organu, albowiem odpowiedź została udzielona następnego dnia po wpłynięciu skargi do organu, a opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi nie było znaczne. Wobec powyższego Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny (pkt III sentencji wyroku).
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).