IV SAB/Wr 258/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził rażące naruszenie prawa przez Wójta Gminy Rudna w związku z bezczynnością w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej rejestru umów, zobowiązując go do załatwienia wniosku i wymierzając grzywnę.
Skarga dotyczyła bezczynności Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia rejestru umów z 2021 roku. Pomimo wcześniejszych wyroków WSA i uchylanych decyzji SKO, organ nadal nie udostępnił informacji w pełnym zakresie, dokonując anonimizacji danych i nie dostarczając wszystkich wymaganych elementów. Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa, zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, wymierzył grzywnę 500 zł oraz zasądził koszty postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie rejestru umów zawartych przez Gminę w 2021 roku. Wnioskodawca domagał się udostępnienia danych takich jak data zawarcia umowy, numer, kontrahent, przedmiot, wartość netto i brutto, okres obowiązywania oraz dodatkowe informacje/aneksy. Wójt Gminy wielokrotnie wydawał decyzje odmawiające udostępnienia informacji, które były następnie uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nawet po wydaniu przez WSA wyroku w czerwcu 2023 r. nakazującego załatwienie wniosku, organ nadal nie wykonał go w pełni, udostępniając rejestr z licznymi brakami i anonimizacjami. Sąd uznał, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, zobowiązał Wójta do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy Rudna w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie rejestru umów miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Organ wielokrotnie wydawał decyzje odmawiające udostępnienia informacji, które były uchylane, a nawet po wyroku WSA nadal nie udostępnił informacji w pełnym zakresie, dokonując anonimizacji i pomijając wymagane elementy. Brak załatwienia wniosku w całości, pomimo wcześniejszych orzeczeń, uzasadnia kwalifikację rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_rażące_naruszenie_prawa
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do załatwienia wniosku.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wymierza organowi grzywnę.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
W przypadku opóźnienia w udostępnieniu informacji, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach i nowym terminie (nie dłuższym niż 2 miesiące).
u.d.i.p. art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub ograniczenie prawa dostępu wymaga wydania decyzji.
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
Przywołany w skardze w kontekście ograniczenia prawa do informacji.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Przywołana w kontekście prawa do otrzymywania i przekazywania informacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Udostępnione informacje były niekompletne i zanonimizowane, niezgodne z zakresem wniosku. Organ nie wykonał w pełni wcześniejszych zobowiązań sądu.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. Organ twierdził, że udostępnił szczegółowe informacje i że żądanie dotyczące aneksów wymaga przetworzenia.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa udostępnione stronie informacje nie są zgodne z zakresem wniosku organ naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej zarzut nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie podlegał ocenie Sądu
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący
Anetta Makowska-Hrycyk
członek
Marta Pająkiewicz-Kremis
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ w przypadku uporczywej bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej, mimo wcześniejszych orzeczeń sądu. Podkreślenie obowiązku pełnego udostępnienia informacji lub wydania decyzji odmownej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw o bezczynność w dostępie do informacji publicznej i interpretacji 'rażącego naruszenia prawa'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwałą walkę obywatela o dostęp do informacji publicznej z opornym urzędem, co jest istotne dla transparentności władzy lokalnej. Podkreśla wagę konsekwentnego egzekwowania prawa przez sądy administracyjne.
“Wójt Gminy Rudna ukarany za ukrywanie umów: Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Wr 258/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-09-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Makowska-Hrycyk Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/ Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 czerwca 2022 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 2 czerwca 2022 r. w części, a bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do załatwienia wniosku z dnia 2 czerwca 2022 r. w nierozpoznanej części, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. wymierza Wójtowi Gminy Rudna grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; IV. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2022 r. D. K. zwrócił się do Wójta Gminy Rudna (dalej: Wójt Gminy, organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "Rejestru umów zawartych przez Gminę Rudna w 2021 r. zawierającego następujące dane: datę zawarcia umowy, nr umowy, nazwę kontrahenta, przedmiot umowy, wartość umowy netto, wartość umowy brutto, okres obowiązywania, dodatkowe informacje/aneksy ( analogicznie do Rejestru umów z 2019 roku, który został usunięty po ujawnieniu kontrowersyjnych umów zawartych z kolegami partyjnymi Wójta Gminy Rudna, panami M. K. oraz W. D.)." W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 marca 2024 r. wniesionej na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skarżący zarzucił naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie żądanej informacji publicznej, co doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji; - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieudostępnienie żądanej informacji; - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie; - art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 w zakresie w jakim z konwencji wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem i wniósł o: 1. zobowiązanie Gminy Rudna do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, o charakterze rażącego naruszenia prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000 zł; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona opisała przebieg zdarzeń związanych ze złożonym przez nią wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Wskazała, że organ po otrzymaniu wspomnianego wniosku, pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. wezwał ją do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej oraz wydłużył termin jej udostępnienia do dnia 24 lipca 2022 r. Pismem z dnia 17 czerwca 2022 r. wnioskodawca wezwał organ do - udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2022 r. organ odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: Samorządowe Kolegium Odwoławcze) decyzją z dnia 19 września 2022 r. uchyliło w całości tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 10 października 2022 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej oraz wydłużył termin rozpoznania wniosku o 2 miesiące. Do rzeczonego pisma organ załączył rejestr umów z 2021 r., jednak rejestr ten nie zawierał szeregu informacji, tj. nie był zgodny z zakresem złożonego przez stronę wniosku. Na skutek wniesionej przez stronę skargi na bezczynność organu, wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 62/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: stwierdził bezczynność Wójta w zakresie rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. i orzekł, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. w przedmiocie udostępnienia rejestru umów w zakresie wskazania wartości umowy netto i brutto oraz dodatkowych informacji/aneksów w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w kwocie 300 zł Decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy odmówił stronie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 września 2023 r. uchyliło w całości tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia 9 listopada 2023 r. Wójt Gminy odmówił stronie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 stycznia 2024 r. uchyliło w całości tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 31 stycznia 2024 r., doręczonym skarżącemu w dniu 15 lutego 2024 r., udostępnił dwa rejestry, które sumarycznie zawierały 479 pozycji. Jednak zakres informacji był znacznie mniejszy aniżeli zakres informacji w analogicznym rejestrze umów z 2019 r. Doszło więc do udostępnienia informacji publicznej innej niż objęta zakresem wniosku. Decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. Wójt gminy ponownie odmówił wnioskodawcy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, w podanych okolicznościach faktycznych doszło do udostępnienia informacji publicznej w sposób niezgodny z zakresem złożonego wniosku, albowiem: - w 21% pozycji (101 pozycjach z 479 pozycji) w kolumnie pod nazwą "Nazwa kontrahenta" zostały przez organ zanonimizowane poprzez zastosowanie sformułowania osoba fizyczna / osoby fizyczne: pozycje 12, 22, 39, 45, 54-79, 87, 93, 110, 134-135, 143, 171-172, 178-187, 194-200, 219-220, 234-236, 241, 251, 253, 257, 261-263, 271-272, 290, 293, 301, 303, 312, 315, 319-325, 327-328, 337, 365, 368, 372- 373, 383, 405, 412-419, 421. - w kolumnie pod nazwą "Wartość umowy netto" w 31% pozycji (150 pozycji z 479 pozycji), które wskazują na wydatkowanie środków publicznych brakuje informacji w zakresie kwoty netto dysponowanych środków/kwoty netto umowy: pozycje nr 10, 12-13, 22, 31-33, 35-36, 51, 80-81, 90, 102-104, 111, 114, 123, 132-133, 136-142, 149-150, 159, 165-169, 172-173, 175, 178-187, 194-204, 215-218, 220, 225, 234-237, 240-243, 245-251, 253, 256, 261, 267-269, 271-276, 282-287, 292, 296-297, 303, 311-312, 315, 319-321, 323, 327-329, 334-337, 346-347, 349, 353, 359-360, 365-368, 372-373, 380-382, 388, 391, 395, 399, 401, 403, 405, 421, 423, 431; dodatkowy wykaz pozycja: 6-10, 19-20, 45. Brakujące kwoty netto wynikają z pozostawienia "pustych" lub "wykreskowanych" rubryk oraz zastosowania sformułowania "nie dotyczy". Pozycje dotyczą umów zlecenie na wykonywanie usług dla gminy, opłat za wynajem/dzierżawę nieruchomości, dotacji, czy darowizn. - w kolumnie pod nazwą "Wartość umowy brutto" w 27% pozycji (131 pozycji z 479 pozycji), które wskazują na wydatkowanie środków publicznych brakuje informacji w zakresie kwoty brutto dysponowanych środków/kwoty brutto umowy: pozycje nr 22-23, 51,80-81, 90, 102-104,111,114, 123,132- 133, 137-142, 149-150, 159, 165-169, 172-173, 175, 178-187, 194-204, 215-218, 220, 225, 234-237, 241- 243, 245-251, 253, 256, 261, 267-269, 271-273, 283-287, 296-297, 303, 311, 315, 319-321, 323, 327, 329, 334-337, 346-347, 349, 359-360, 365-368, 372-373, 380-381, 388, 391, 395, 399, 401, 403, 405, 423, 431; dodatkowy wykaz pozycja: 6-10, 19-20, 45. Brakujące kwoty netto wynikają z pozostawienia "pustych" lub "wykreskowanych" rubryk oraz zastosowania sformułowania "nie dotyczy". Pozycje dotyczą umów zlecenie na wykonywanie usług dla gminy, opłat za wynajem nieruchomości, dotacji, czy darowizn. - w kolumnie pod nazwą "Data umowy" w pozycji nr 172 brakuje informacji w zakresie daty zawarcia umowy. - w kolumnie pod nazwą "data realizacji" w 16% pozycji (76 pozycji z 479 pozycji) brakuje informacji w zakresie okresu terminu realizacji umowy: pozycje nr 13, 80, 90, 102-104, 111, 114, 132, 137-142, 149-150, 165-167, 171-173, 175, 201-204, 215-217, 245-250, 257, 267-269, 283-287, 296-301, 311, 319, 324, 334-336, 344-347, 349-350, 355, 359-360, 364, 383, 386, 388, 391, 396, 403-404, 431. - w kolumnie pod nazwą "Rodzaj" nie określono charakteru w 47% pozycji (227 pozycji z 479 pozycji) zawartych umów: pozycje nr 10, 12-13, 19, 22-23, 31-33, 35-36, 51, 54-79, 81, 88-90, 102-108, 111, 114-118, 123-124, 126, 132-135, 137-143, 149-151, 164-169, 172-173, 175, 178-187, 189-190, 194-204, 208, 210-211, 215-221, 225-227, 229-231, 234-237, 240-243, 245-259, 261, 267-269, 271-277, 282-287, 289, 292, 296-297, 300, 303, 306-307, 309-312, 315, 317-323, 327-329, 334-337, 344-347, 349-350, 356, 359-360, 363-368, 370, 372-374, 376, 380-382, 387-389, 391, 395-396, 398-400, 403-405, 420-421, 423, 427, 431. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. W ramach przedstawionej w tym piśmie argumentacji organ ten wskazał, że w toku trwającego postępowania organ ostatecznie wydał decyzję z dnia 31 stycznia 2024 r., od której to decyzji skarżącemu przysługuje odpowiedni tryb odwoławczy. Zwrócił uwagę, że w sprawie skarżący otrzymał szczegółowe informacje – w zakresie stron, wartości i innych kwestii dotyczących zawieranych umów. Skarżący domaga się jednak udostępnienia informacji w zakresie – "dodatkowe informacje (aneksy)", która to informacja nie jest zawarta w rejestrze umów i wymaga przetworzenia, co zostało szczegółowo opisane w w/w decyzji. Ponadto organ wskazał, że skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. Na poparcie tej tezy organ podał, że wnioskodawca w roku 2022 r. skierował do Urzędu Gminy 123 pism, w tym kilkadziesiąt stanowiących wnioski o dostęp do informacji publicznej, natomiast w 2023 r. już 25 pism. Żądania skierowane przez wnioskodawcę w przeważającej mierze miały na celu wyłącznie uzyskanie informacji służącej indywidualnemu jego interesowi. Wnioski te w przeważającej mierze dotyczą bądź informacji, które są bezsporne i powszechnie w gminie znane, bądź których treść można odnaleźć na stronach internetowych Gminy, w tym w biuletynie informacji publicznej. Działanie wnioskodawcy ma na celu zaburzenie sprawności funkcjonowania aparatu Wójta Gminy jakim jest Urząd tej Gminy i ma na celu podważenie zaufanie mieszkańców do transparentności organów gminy. Powyższe wskazuje, iż celem wnioskującego o dostęp do informacji publicznej są inne motywy niż troska o dobro publiczne, a udostępnienie informacji nie przysłuży się usprawnieniu realizacji zadania publicznego. W piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r. skarżący podjął polemikę ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1591/13 oraz z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Tryb decyzji administracyjnej ustawodawca zastrzegł do przypadków odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ustawowe (niewykazanie przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej o charakterze przetworzonym, odmowa udostępnienia informacji publicznej uwagi na tajemnice prawnie chronione) lub w przypadku umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), informacje o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) oraz informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 17/16 oraz we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 323/15). W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy przypomnieć w tym miejscu wypada, że wnioskiem z dnia 2 czerwca 2022 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie rejestru umów zawartych przez Gminę Rudna w 2021 r. zawierających następujące dane: datę zawarcia umowy, nr umowy, nazwę kontrahenta, przedmiot umowy, wartość umowy netto, wartość umowy brutto, okres obowiązywania, dodatkowe informacje/aneksy. Na skutek wniesionej przez stronę skargi na bezczynność organu, wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 62/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: stwierdził bezczynność Wójta w zakresie rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. i orzekł, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. w przedmiocie udostępnienia rejestru umów w zakresie wskazania wartości umowy netto i brutto oraz dodatkowych informacji/aneksów w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, III. umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. w pozostałym zakresie; IV. wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w kwocie 300 zł V. zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W treści uzasadnienia Sąd wskazał, iż uznanie przez organ, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej wymaga od niego podjęcia działań wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Konieczne staje się wezwanie wnioskodawcy do wykazania przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. wykazania, że uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a w dalszej kolejności ocena, czy taka okoliczność w sprawie wystąpiła. Brak uznania, że wnioskodawca ma taki właśnie cel uzyskania informacji skutkuje ograniczeniem prawa do informacji publicznej, co zgodnie z art. 16 u.d.i.p. wymaga już wydania decyzji ograniczającej prawo dostępu do takiej informacji. W rozpoznawanej sprawie organ wykonał jedynie część z nałożonych na niego obowiązków - wezwał stronę do wykazania przesłanek wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Błędnie natomiast wywiódł, że brak podania przez stronę ww. okoliczności, jej milczenie winno skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W takim bowiem przypadku obowiązkiem organu było wydanie decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p., gdyż organ nie udostępniając informacji publicznej ogranicza prawa strony w tym zakresie. Na tej podstawie, stwierdzając bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku strony, Sąd zobowiązał do dokonania tej czynności w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym zaznaczył, że na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy uwagi te odnoszą się do tej części wniosku skarżącego z dnia 2 czerwca 2022 r., która nie została mu udostępniona w drodze czynności materialno - technicznej w dniu 10 października 2022 r., tj. udostępnienia rejestru umów w zakresie wartości umowy netto i brutto oraz w zakresie dodatkowych informacji/ aneksów. W pozostałym zakresie, wobec udostępnienia stronie pozostałej części żądanych informacji Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. W toku niniejszego postępowania należało ocenić, czy czynności jakie podjął organ po wydaniu wspomnianego wyroku można uznać za odpowiadające obowiązkom informacyjnym z ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że przy piśmie z dnia 31 stycznia 2024 r. organ dodatkowo udostępnił stronie dodatkową dokumentację, łącznie - dwa rejestry, które sumarycznie zawierały 479 pozycji. W rezultacie, w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem z dnia 2 czerwca 2022 r., ocena Sądu dotyczyła prawidłowości wykonania przez organ zaleceń Sądu pomieszczonych w wyroku z dnia 7 czerwca 2023 r., nadto również, w związku z udostępnieniem stronie dodatkowego rejestru za 2021 r., przeprowadzenie oceny, czy dodatkowa dokumentacja udostępniona stronie przy piśmie z dnia 31 stycznia 2024 r. zawiera wszystkie żądane przez strony elementy tj. datę zawarcia umowy, nr umowy, nazwę kontrahenta, przedmiot umowy, wartość umowy netto, wartość umowy brutto, okres obowiązywania, dodatkowe informacje/aneksy. Co się tyczy wykonania przez organ zaleceń Sądu pomieszczonych w wyroku z dnia 7 czerwca 2023 r., to trzeba zauważyć, że Wójt Gminy trzykrotnie już wydawał w sprawie decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej traktując część informacji jakie zażądała strona jako informację publiczną przetworzoną i przyjmując, że wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Jakkolwiek zgodność z prawem decyzji administracyjnej nie podlega kontroli Sądu w sprawie na bezczynność organu, niemniej, nie sposób w sprawie pominąć okoliczności, że każda z decyzji wydanych przez Wójta Gminy jako adresata wniosku w sprawie zostało uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazana do ponownego rozpoznania. W istocie, w każdym przypadku z tożsamą argumentacją. Co przy tym najistotniejsze, również akcentowana w odpowiedzi na skargę decyzja organu z dnia 31 stycznia 2022 r. (ostatnia z trzech w/w decyzji tego organu) została – jak ustalił Sąd – w dniu 24 marca 2024 r. uchylona przez organ drugiej instancji a sprawa ponownie przekazana organowi pierwszej instancji (adresatowi wniosku) do ponownego rozpoznania. W konsekwencji należało stwierdzić, że na dzień wyrokowania w sprawie, nie istniała w obrocie prawnym decyzja o odmowie udostepnienia stronie informacji publicznej w zakresie wartości umowy netto i brutto oraz w zakresie dodatkowych informacji/ aneksów w powołaniu na art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oznacza to z kolei, że w sprawie na dzień orzekania nie doszło do załatwienia wniosku strony z dnia 2 czerwca 20022 r. w całości (częściowo poprzez udostepnienie wnioskowanych informacji w formie czynności materialno-technicznej, a częściowo w trybie decyzyjnym). Dokonując analizy treściowej 479 pozycji pomieszczonych w rejestrach, jakie organ doręczył stronę przy piśmie z dnia 31 stycznia 2024 r. zgodzić się należy z argumentacją skargi, że udostępnione stronie informacje nie są zgodne z zakresem wniosku, albowiem organ dokonał anonimizacji części pozycji w kolumnach pod nazwą: "Nazwa kontrahenta", "Wartość umowy netto", "Wartość umowy brutto", "Data umowy", "data realizacji", "rodzaj" W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że każda osoba zawierająca umowę z organem Gminy i pobierającą wynagrodzenie ze środków publicznych musi liczyć się możliwością udostępnienia danych dotyczących tych umów i pobieranych wynagrodzeń na podstawie przepisów u.d.i.p. Nieudostępnienie przez organ pełnej informacji, o jaką wystąpił wnioskodawca skutkuje przyjęciem, że także w przypadku rejestru udostępnionego stronie przy piśmie z dnia 31 stycznia 2024 r. organ naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, z której wynika, że jeżeli adresata wniosku jest w posiadaniu informacji publicznej to powinien ją udostępnić stronie w drodze czynności materialno-technicznej lub wydać decyzję o odmowie jej udostepnienia w powołaniu na przesłanki ustawowe ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. Nawiązując w tym miejscu do wspomnianej już decyzji z dnia 31 stycznia 2024 r. należy wzmiankowo zwrócić uwagę, że nawet gdyby przyjąć, że orzeczona w tej decyzji odmowa udostepnienia informacji publicznej w zakresie wartości umowy netto i brutto oraz w zakresie dodatkowych informacji/ aneksów obejmowała także nieudostępniona stronie pełna treść dokumentacji jaka strona otrzymała przy piśmie organu z dnia 31 stycznia 2024 r., to uwzględniając stan faktyczny na dzień wyrokowania, wobec wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego przez organ drugiej instancji, Sąd nie mógł wydać orzeczenia o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 2 czerwca 2022 r. w części nieudostępnionej i nie objętej (funkcjonująca w obrocie prawnym) decyzją o odmowie udostępnia informacji publicznej. Uzupełniająco należy dodatkowo wspomnieć o tym, że spośród części zanonimizowanych przez organ znalazły się także dane o niektórych kontrahentach, który to element treściowy żądnej informacji publicznej został wymieniony wprost w treści wniosku, a zatem nie jest to "dodatkowa informacja" w rozumieniu użytym w decyzji z dnia 31 stycznia 2024 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W nawiązaniu do zarzutu organu że skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej wskazać trzeba, że zarzut ten pojawił się w odpowiedzi na skargę i jako taki nie podlegał ocenie Sądu. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie I wyroku stwierdził bezczynność Wójta Gminy jednocześnie uznając, że stwierdzona bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa pozostawiając dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości uznaniu sądu orzekającego a uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy i opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności czy przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie, rażące naruszenie prawa musi posiadać dodatkowe cechy w stosunku do "normalnego" naruszenia prawa i wyraźnie odróżniać się wśród innych naruszeń prawa stanowiąc przypadek wyjątkowy na ich tle. Jest to więc stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają przyjęcie, że stwierdzona bezczynność organu ma taki właśnie kwalifikowany charakter. W punkcie II wyroku Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku z dnia 2 czerwca 2022 r. w części nierozpoznanej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W punkcie III wyroku, działając na podstawie 149 § 2 p.p.s.a., Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł jako środek dyscyplinujący organ w załatwieniu wniosku strony z dnia 2 czerwca 2022 r. W ocenie Sądu okoliczności sprawy uzasadniają przypuszczenie, że organ unika udostępnienia stronie wnioskowanej informacji publicznej. O kosztach postępowania (punkt V wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI