IV SAB/Wr 251/23

IV SAB/Wr 251/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 133
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi S.Ć. na bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w przedmiocie przekazania odwołania I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu S. Ć. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. Ć. jest bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w przedmiocie przekazania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu odwołania od decyzji z dnia 14 marca 2023 r. nr UDIP.1431.772.2022 r.
W skardze, złożonej w dniu 29 marca 2023 r. (data wpływu do Sądu w dniu 2 czerwca 2023 r.) Strona zarzucała naruszenie art. 133 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez brak przekazania w terminie siedmiu dni, wynikającym z ustawy, odwołania Strony od decyzji wydanej w przedmiocie prawa do informacji publicznej.
Skarżący wnioskował o zobowiązanie organu do przekazania jego odwołania z dnia 15 marca 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu; zasądzenie kosztów postępowania; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny.
W uzasadnieniu wyjaśniał, że w dniu 15 marca za pośrednictwem, platformy ePUAP złożył odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji Burmistrza Gminy Trzebnica z dnia 14 marca 2003 r. Pismo kierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł za pośrednictwem organu I instancji, który nie przekazał go w terminie. Strona przywołała art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) uzasadniając dopuszczalność skargi. W opinii Strony nie jest to pierwsza sytuacja, w której organ spóźnia się z przekazaniem akt, co stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą wymierzenia grzywny.
Na dowód opieszałego działania organu Strona wskazała na ponaglenie z dnia 31 stycznia 2023 r., w którym zarzucała nieprzekazanie w terminie odwołania od uprzedniej decyzji organu z dnia 14 grudnia 2022 r. Dopiero po wpływie ponaglenia odwołanie Strony zostało przekazane zgodnie z właściwością. Organ mimo posiadanej wiedzy o terminie w jakim należy dokonać tej czynności nadal ignoruje przepisy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu opisał okoliczności faktyczne sprawy stwierdzając, że w dniu 14 października 2022 r. Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Pismem z dnia 28 października 2022 r. organ poinformował Stronę, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej. u.d.i.p.), wzywając do wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pismem z dnia 7 listopada 2022 r. Skarżący nie zgadzając się taką kwalifikacją domagał się udostępnienia żądanych informacji.
W dniu 8 grudnia 2022 r. Skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wydanej przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku datowanego na dzień 14 października 2022 r.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że osoba podpisana pod decyzją działała bez umocowania.
W dniu 14 marca 2023 r. organ udzielił pracownikowi K. K. upoważnienia do podpisywania decyzji, korzystając z tego upoważnienia podpisano i wysłano Stronie decyzję o nr UDiP.1431.77.2.2022 (z dnia 14 marca 2023 r.)
W piśmie datowanym na dzień 19 lipca 2023 r. odwołującym się do akt sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 97/23 (włączonym do akt sprawy zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z dnia 16 października 2023 r.), Strona wskazała, że do dnia jego sporządzenia nie uzyskała od organu odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 14 października 2022 r. W dniu 14 marca 2023 r. ponownie wydano dokument zatytułowany "decyzja", jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2023 r. po raz kolejny stwierdziło niedopuszczalność odwołania Skarżącego od tego aktu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ nie doręczył skutecznie rozstrzygnięcia, gdyż wysłał je co prawda drogą elektroniczną ale nie opatrzył właściwym podpisem zaufanym. Akta wróciły do organu w kwietniu 2023 r., a Strona nadal nie otrzymała decyzji ani odpowiedzi na pytania sformułowane we wniosku. Dalej Strona, odnosząc się do bezczynności organu w zakresie przekazania odwołań od wydanych w I instancji decyzji zarzucała notoryczne opóźnianie się z przekazaniem jego odwołań do organu właściwego. Wskazane odwołanie od pierwszej decyzji przekazano w dniu 1 lutego 2023 r., a zatem po upływie 35 dni, zaś kolejne (dotyczące rozpoznawanej sprawy) z dnia 15 marca 2023 r. po upływie siedmiodniowego terminu, tj. w dniu 29 marca 2023 r. Skargę z dnia 29 marca 2023 r. na bezczynność w przekazaniu drugiego odwołania przekazano do Sądu dopiero w dniu 2 czerwca 2023 r.
W opinii Strony takie postępowanie organu jest celowe, świadomie ignorowane jest prawo Skarżącego do informacji publicznej, o czym świadczy skala błędów popełnianych przez osoby mające przygotowanie do rozpoznawania tego typu spraw oraz notoryczne przekraczanie terminów. Analizując akta sprawy Strona wywodziła, że również Sąd miał problem z wyegzekwowaniem niezbędnych dla rozpoznania sprawy działań. Skarżący ponownie wyrażał pogląd o świadomym naruszeniu prawa przez organ, gdyż żądane informacje są dla organu niewygodne.
Do pisma Skarżący załączył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 października 2023 r., pismo organu z dnia 1 lutego 2023 r. przekazujące odwołanie od decyzji z dnia 14 grudnia 2022 r. oraz kolejne z dnia 29 marca 2023 r. (w którym wskazano na decyzję z dnia 14 grudnia 2022 r.), pismo organu (w formie elektronicznej z dnia 2 czerwca 2023 r.) przekazujące do Sądu skargę strony z dnia 29 marca 2023 r.
Na wezwanie Sądu z dnia 16 października 2023 r. organ nadesłał dowód doręczenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we Wrocławiu przesyłki przekazującej odwołanie Strony z dnia 15 marca 2023 r. od decyzji z dnia 14 marca 2023 r. Z załączonych dokumentów wynikało, że odwołanie Strony zostało przekazane organowi w dniu 29 marca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie czynności przekazania odwołania Skarżącego od decyzji wydanej w I instancji w dniu 14 marca 2023 r. Zgodnie z art. 133 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w zgodnie z art. 132 k.p.a.
W orzecznictwie dominuje pogląd, że bezczynność w zakresie realizacji obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. jest objęta kognicją sądu administracyjnego i stronie w tym zakresie służy skarga do sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Przekazanie odwołania w ww. trybie organowi wyższej instancji jest bowiem czynnością materialno-techniczną, dla której ustawodawca ustanowił ściśle określony siedmiodniowy termin (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 3671/18 i z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 2524/18, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Stronie zatem służy skarga na opieszałość organu w przedmie przekazania odwołania, w tym zakresie podlega ona badaniu przez Sąd, który w pierwszej kolejności jest zobowiązany do oceny dopuszczalności skargi. Badanie winno objąć m.in. moment złożenia skargi odnoszony do daty dokonania przez organ czynności w trybie art. 133 k.p.a. Jakkolwiek zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie (podkreślenie Sądu) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, to zasada ta doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy przed wniesieniem skargi organ dopełnił czynności, która jest przedmiotem zaskarżenia.
Pogląd taki wybrzmiewa z tezy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w: CBOSA). Poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznając przedstawione mu zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności merytorycznego rozpoznawania skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania orzekł, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu przyjętego podglądu Sąd m.in. wskazał, że skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. Po szerokim objaśnieniu w treści uzasadnienia ww. uchwały przedmiotu skargi na bezczynność Sąd w poszerzonym składzie wyjaśnił, że ma on zasadnicze znaczenie dla wykładni przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. Termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326).
Przywołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego ma opinii Sądu odpowiednie zastosowanie także do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Tym samym dokonanie przez organ czynności wynikających z przepisów przed wniesieniem skargi uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba dostrzec, że bezspornie skarga na bezczynność organu w zakresie przekazania odwołania od decyzji z dnia 14 marca 2023 r. została wniesiona zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. do organu w dniu 29 marca 2023 r. Termin ten wyznacza moment złożenia skargi. Fakt, że organ nie przekazał jej w terminie wyznaczonym przepisami prawa Sądowi w kwestii oceny daty wniesienia skargi nic nie zmienia. Opóźnienie to stanowi natomiast podstawę do wywodzenia środków prawnych w trybie art. 55 p.p.s.a., co z resztą Strona zrealizowała składając wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Na marginesie tylko dodać trzeba, że postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r. działając pod sygn. akt IV SO/Wr 13/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zasadność wniosku Strony i wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie skargi wraz z aktami w zakreślonym przez prawo terminie (fakt znany Sądowi z urzędu).
Zgodnie z analizą dokumentu wniesienia skargi został on podpisany elektronicznie w dniu 29 marca 2023 r. o godzinie 19:28 i przekazany organowi (k-2 akt sądowych). Zgodnie zaś z przedłożoną Sądowi dokumentacją odwołanie od decyzji organu zostało wyekspediowane do organu odwoławczego w tym samym dniu 29 marca 2023 r. (k- 84-88 akt sądowych). Analiza ww. dokumentów dowodzi, że przesyłkę nadano w dniu 29 marca 2023 r. o godzinie 13:34. Tym samym w dacie złożenia skargi organ dokonał już czynności wymaganej prawem, choć istotnie z uchybieniem terminu wynikającego z art. 133 k.p.a. Powyższe zaś nakazuje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, gdyż w świetle powołanej już uchwały z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II OPS 5/19 prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie oceny bezczynności w zakresie czynności materialnoprawnej organu po jej dokonaniu nie jest prawnie dopuszczalne. Podjęcie przez organ działania skutkuje ustaniem stanu bezczynności.
W konsekwencji dokonanie zaskarżonej czynności przed wniesieniem przez Stronę skargi stanowiło przeszkodę w jej merytorycznym rozpoznaniu, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 232 § pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na tej podstawie Sąd w pkt II sentencji orzeczenia orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącego kwoty wpisu w wysokości 100 zł.