IV SAB/Wr 231/22

IV SAB/Wr 231/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-08-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2547/22 - Wyrok NSA z 2024-09-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 i art. 6
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2022 r. w trybie uproszczonym w Wydziale IV sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Rady Izby Notarialnej we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 stycznia 2022 r. I. stwierdza bezczynność Rady Izby Notarialnej we W. w rozpoznaniu wniosku strony; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Radę Izby Notarialnej we W. do rozpoznania wniosku strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia; IV. zasądza od Rady Izby Notarialnej we W. na rzecz skarżącego D. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. S. jest bezczynność Rady Izby Notarialnej we W. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wiosek z dnia 11 stycznia 2022 r. Jak wynikało z akt sprawy Skarżący, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, wskazanym pismem zwrócił się do organu o udostępnienie informacji czy Rada Izby Notarialnej podjęła uchwałę o wyrażeniu zgody lub uchwałę o niewyrażeniu zgody na odebranie ślubowania i umieszczenie w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej we W. Pani K. B., córki L. i D., która uzyskała wynik pozytywny z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach 7 -9 września 2021r.
W uzasadnieniu Skarżący wywodził, że przez przedstawicieli Krajowej Rady Notarialnej (L. B.) prezentowane jest stanowisko, że Rada Izby Notarialnej może podejmować uchwały w sprawie zgody na odebranie ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych osób, które uzyskały wynik pozytywny z egzaminu notarialnego. Pogląd ten został zanegowany przez sąd administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1735/21 i sprawa najprawdopodobniej będzie rozpoznawana przez sąd wyższej instancji. Skarżący za zasadne uznał uzyskanie informacji, czy wobec K. B. Rada Izby Notarialnej we W. podjęła taką uchwałę.
Pismem z dnia 26 stycznia 2022 r. organ powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2174 ze zm., dalej u.d.i.p.) wskazał, że w pojęciu informacji publicznej nie mieszczą się sprawy indywidualne obejmujące dane identyfikacyjne osób będących stronami postępowań prowadzonych przez organ. Taki zaś byłby skutek udostepnienia żądanej przez Stronę informacji. Organ wskazał, że celem Skarżącego, co wynika z treści wniosku, jest uzyskanie informacji czy zostało wszczęte i zakończone postępowanie w indywidualnej sprawie. Ta zaś sfera działania ma charakter indywidualny, a nie publiczny i nie podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Nadto wniosek Strony nie wynika z dbałości o interes publiczny lecz zmierza do uzyskania informacji związanej ze sprawą rozpoznaną wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r. powołanym we wniosku, który dotyczy sprawy Skarżącego. Taka cecha wyklucza uznanie, że żądanie Strony dotyczy sprawy publicznej, co wynika z poglądów judykatury.
W skardze Strona zarzucając organowi bezczynność wnioskowała o jej stwierdzenie, zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek Strony i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt I NO 46/18 Skarżący wskazał, że uchwała jest jedyną formą wypowiedzi rady izby notarialnej, wobec tego informacja czy Rada Izby Notarialnej we Wrocławiu podejmowała uchwałę w określonej sprawie jest informacją publiczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślał zaangażowanie i osobisty interes Strony w dostępie do wnioskowanej informacji, podkreślając, że ten fakt w świetle poglądów orzecznictwa wyklucza uznanie, że jej udostępnienie winno nastąpić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji właściwą formą działania organu jest pismo informujące wnioskodawcę o kwalifikacji jego żądania. Tak też organ podstąpił w tej sprawie, informując Skarżącego w terminie zakreślonym ustawą o przyjętym stanowisku, co uchyla zarzut bezczynności.
Końcowo organ wskazał, powołując się także na podanie tej informacji z piśmie z dnia 26 stycznia 2022 r., że umieszczenie w wykazie zastępców notarialnych jest czynnością techniczną prezesa rady, o ile ślubowanie zostało przed prezesem złożone. W sytuacji zaś gdy prezes dostrzeże, że osoba, która nie spełnia wymogów określonych w ustawie Prawo o notariacie winien przekazać wniosek radzie cele rozstrzygnięcia, gdyż to rada prowadzi wykaz zastępców notarialnych. Przyjęcie ślubowania jest autonomiczną kompetencją prezesa, zaś odmowa przyjęcia ślubowania winna nastąpić w drodze uchwały.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r. Strona rozszerzyła uzasadnienie skargi, wywodząc, że K. B. uzyskała wynik pozytywny z egzaminu notarialnego, co wynika z informacji ogłoszonej przez Ministra Sprawiedliwości na stronie internetowej. Tym samym uzyskała ona status zastępcy notarialnego, co oznacza możliwość złożenia wniosku o powołanie na stanowisko notariusza, wystąpienie do prezesa właściwej rady notarialnej o odebranie ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępów notarialnych lub wybór innych planów życiowych.
Na swoich stronach internetowych Izby Notarialne zamieszczają informację stanowiące wykaz zastępców notarialnych wraz z informacją o miejscu pracy, na dowód czego Strona załączyła wydruki zawierające takie informacje. Zaznaczała, że w tym zakresie praktyka poszczególnych Izb Notarialnych jest różna, jedne ograniczają się do podania wykazów zastępców notarialnych, inne podają wykaz wraz z miejscem zatrudnienia zastępców notarialnych, jeszcze inne podają ww. wykaz wraz z datą odpowiedniego zaświadczenia Ministra Sprawiedliwości i datą złożenia ślubowania. Wszystkie Izby Notarialne łączy jedno, na ogólnodostępnych stronach internetowych publikują wykaz zastępców notarialnych danej Izby Notarialnej. Wyjątkiem jest Izba Notarialna we W., która nie publikuje takiego wykazu. W przypadku K. B. skoro nie złożyła wniosku o powołanie na notariusza mogła zrezygnować z pracy związanej z notariatem albo wystąpić do Prezesa Izby Notarialnej aby na podstawie art. 76 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2020 r. poz. 1192 ze zm., dalej Prawo o notariacie) odebrał od niej ślubowanie i umieścił na liście zastępców notarialnych.
Strona podkreślała, że domagała się jedynie wskazania czy taka uchwała (pozytywna, czy negatywna) została podjęta, nie zaś o podanie uzasadnienia takiej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Na wstępie, wobec przedmiotu zaskarżenia – bezczynności – należy podjąć próbę zdefiniowania tego pojęcia, gdyż ani ustawa o dostępie do informacji publicznej, ani ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcia tego nie kształtują. Definicja ta jest zawarta w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) jednak proste jej przywołanie nie ma uzasadnienia z uwagi na brak podstaw prawnych sięgania w tym zakresie do uregulowań art. 37 k.p.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, kodeks postępowania administracyjnego nakazuje stosować jedynie w określonym zakresie – art. 16 u.d.i.p.
Pojęcie to jednak funkcjonuje na tle omawianej ustawy, a sposób jego rozumienia został ukształtowany poprzez orzecznictwo sądów administracyjnych, uwzględniające zarówno dorobek piśmiennictwa jak i judykatury, odwołujący się w tym zakresie do doświadczeń wypracowanych na tle wykładni i stosowania art. 37 § 1 k.p.a., jak i specyfiki postępowania prowadzonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz potrzeb tej procedury.
I tak z bezczynnością organu administracji na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1238/16, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane tam orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05, orzeczenia dostępne w CBOSA).
Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Co istotne pojęcie bezczynności mieści w sobie także sytuację, w której zobowiązany ustawowo organ, co prawda udziela odpowiedzi, ale nie stanowi ona całkowitej realizacji wniosku strony, który w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej winien zostać rozpoznany, bądź też organ bezpodstawnie przyjmując, że żądane informacje nie podlegają udostępnieniu.
Badając istnienie bezczynności istotne są zatem trzy obszary: przedmiotowy, podmiotowy i czasowy. Bezczynność może dotyczyć wyłącznie sytuacji, w której zobowiązany do tego na mocy ustawy organ, pomimo obligu, nie udostępnia żądanych informacji, będących w jego posiadaniu (zakres podmiotowy). Przy czym objęte wnioskiem dane stanowią informację publiczną, zgodnie z kryteriami ustawy (zakres przedmiotowy). I ostatni aspekt, to termin, w którym organ obowiązany jest udostępnić wnioskowane dane – wynikający z art. 13 u.d.i.p. Jego przekroczenie powoduje, że organ popada w bezczynność.
Oceniając okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, w kontekście nakreślonych kryteriów, rzeczą jest niesporną, że na mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia publicznej.
Sporne między stronami jest natomiast zagadnienie dotyczące aspektu przedmiotowego, tj. zasadności udostępnienia informacji o uchwale w sprawie wyrażenia zgody na odebranie ślubowania i umieszczenie w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej we Wrocławiu wskazanej we wniosku osoby.
W opinii Strony opisana informacja ma charakter informacji publicznej zważywszy, że rada izby notarialnej wypowiada się poprzez uchwały. Skarżący wywodził, że obecny prezes Krajowej Rady Notarialnej prezentuje stanowisko, że rada może podejmować takie uchwały, co z kolei jest negowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zwracał się zatem z prośbą o podanie takiej informacji odnoszącej się do konkretnej, wskazanej we wniosku osoby.
W opinii organu wniosek Skarżącego nie dotyczy informacji publicznej z dwóch względów, po pierwsze sprawa, o którą pyta Strona dotyczy sprawy indywidualnej, niemającej publicznego charakteru. Po drugie motywacją strony jest uzyskanie informacji w związku z własną sprawą sądową prowadzoną pod sygn. akt VI SA/Wa 1735/21, a nie w interesie publicznym czego wymaga ustawa.
Odnosząc się do tak nakreślonego przedmiotu sporu trzeba stwierdzić, że na tle rozważanego stanu faktycznego pogląd organu nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przywołany przepis Konstytucji RP potwierdza więc generalne uprawnienie obywateli do dostępu do informacji m.in. o działalności organów samorządu zawodowego, nie uzależniając tego faktu od wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (co odnosi się do działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej uprawnienie to potwierdza, wskazując w powołanym już art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. także organy samorządów gospodarczych i zawodowych jako podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej.
Istotne jest zatem ustalenie zakresu rozumienia pojęcia informacji publicznej, w tym względzie punkt wyjścia stanowi przywoływany już zapis art. 61 ust. 1 Konstytucji oraz przepisy art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z brzmieniem wskazanych regulacji ustawowych każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, f) majątku, którym dysponują. (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Przy czym z brzmienia ww. przepisu wynika, że opisany w nim katalog ma charakter otwarty.
Podsumowując tę część rozważań trzeba stwierdzić, że prawo do uzyskania informacji o działalności organów samorządów zawodowych mieści się w zakresie informacji publicznej. Zatem czynności podejmowane przy realizacji tych zadań i dokumenty wytworzone w związku z nimi nie mogą mieć charakteru prywatnego.
Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać na przepis art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, który dotyczy tworzenia samorządów zawodowych, reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, jednocześnie norma ta ustanawia pieczę owych samorządów nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jako zawody zaufania publicznego należy, zgodnie z poglądami piśmiennictwa, rozumieć "zawody, w których pomyślność powszechna i dobro społeczne są powierzone pewnej grupie zawodowej, a w związku z tym wymagają one wysokiego poziomu etycznego. (...). Osoby wykonujące takie zawody podlegają swoistym kodeksom deontologicznym. Działają one w interesie publicznym i dla ochrony pewnych dóbr publicznych" (zob. J. Smarż, Definiowanie pojęcia "zawód zaufania publicznego", Studia Prawnicze 2012/3/123-155). Nie budzi zatem wątpliwości zasadność zaliczenia notariuszy do zawodu zaufania publicznego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.
W doktrynie wskazuje się, że zakres, w jakim państwo przekazuje władztwo publiczne samorządowi zawodowemu obejmuje: 1) przymusowe reprezentowanie interesów określonych zawodów wobec władz państwowych; 2) nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu; 3) dopuszczenie do wykonywania zawodu i prowadzenie rejestru osób mających prawo wykonywania danego zawodu; 4) czuwanie nad etyką wykonywania zawodu; 5) doskonalenie zawodowe i określenie programów kształcenia w zawodzie; 6) sądownictwo dyscyplinarne (zob. J. Hausner, D. Długosz. Tezy w sprawie zawodów zaufania publicznego, Warszawa 2002, s. 122).
W związku z tym piecza samorządu zawodowego, o której mowa w art. 17 ust. 1 Konstytucji, powinna być rozumiana w sposób możliwie szeroki, a mianowicie powinna obejmować nie tylko przyjmowanie do korporacji, organizowanie doskonalenia zawodowego notariuszów, ale wszelkie inne sprawy odnoszące się organizacji i działania notariuszy i osób ustawowo powołanych do wykonywania czynności notarialnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 70/71, dostępny w CBOSA).
Zgodnie z art. 35 pkt 2 i pkt 6 ustawy Prawo o notariacie do zakresu działania rady izby notarialnej należy nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności właściwej dla notariusza; 6) prowadzenie wykazów notariuszy, zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych izby.
Stosownie zaś do art. 37 ww. ustawy rada izby notarialnej przedstawia do dnia 31 marca każdego roku Ministrowi Sprawiedliwości, Krajowej Radzie Notarialnej oraz prezesowi właściwego sądu apelacyjnego wykaz zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych izby, według stanu na dzień 31 grudnia poprzedniego roku. Wykaz ten zawiera dane o liczbie aplikantów notarialnych objętych patronatem lub zatrudnionych, w ramach odbywania aplikacji, przez poszczególnych notariuszy wraz ze wskazaniem daty objęcia patronatem lub wskazaniem zatrudnienia, a także imiona i nazwiska aplikantów notarialnych, wskazanie formy odbywania aplikacji oraz imiona i nazwiska ich patronów a ponadto nazwiska osób skreślonych w poprzednim roku z wykazu zastępców notarialnych.
Norma art. 76 ustawy Prawo o notariacie stanowi zaś, że zastępcą notarialnym jest osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego i złożyła ślubowanie (§ 1). Minister Sprawiedliwości niezwłocznie po ustaleniu wyniku egzaminu notarialnego wydaje zaświadczenie o uzyskaniu statusu zastępcy notarialnego, które doręcza zastępcy notarialnemu i prezesowi rady izby notarialnej, właściwej według miejsca zamieszkania zastępcy notarialnego, a w wypadku osób, które nie mają miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prezesowi rady izby notarialnej, o której mowa w art. 74a § 2 zdanie drugie (§ 2). Na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w § 2, prezes rady właściwej izby notarialnej odbiera ślubowanie, a następnie umieszcza zastępcę notarialnego w wykazie zastępców notarialnych danej izby. Art. 15 § 1 stosuje się odpowiednio (§ 3).
Wreszcie zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o notariacie notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych) (§ 1). W wypadkach określonych w ustawie czynności notarialnych mogą dokonywać również zastępca notarialny lub aplikant notarialny (§ 2).
Z powołanych przepisów wynika, że zastępcy notarialni w określonych prawem granicach mogą wykonywać czynności notarialne, a kwestia złożenia prowadzenia wykazu zastępców notarialnych stanowi zadanie rady. Zasadniczo zatem informacje odnoszące się do tego, czy konkretna osoba została umieszczona w wykazie zastępców notarialnych odnosi się do sfery organizacji samorządu notarialnego stanowiąc tym samym sprawę publiczną, a nie prywatną.
W konsekwencji wiedza o tych faktach stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji. Prowadzenie wykazów notariuszy, zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych izby stanowi zadanie rady izby notarialnej, która w tym zakresie wykonuje zadania publiczne. Mogą być one wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i cechuje je nie tylko użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub w ustawie.
W treści złożonego wniosku Strona nie odwołała się do wspomnianego wykazu ale wnioskowała o udzielnie informacji, czy organ podjął uchwałę w sprawie wyrażenia (lub niewyrażenia) zgody na odebranie ślubowania i umieszczenie wskazanej we wniosku osoby w wykazie zastępców notarialnych. Przy czym we wniosku wskazano, że takie uprawnienie organu jest wyrażane przez przedstawiciela organów Krajowej Rady Notarialnej.
W odpowiedzi organ, wbrew stanowisku wyrażanemu w odpowiedzi na skargę, nie odniósł się do opisanego zagadnienia w zakresie opisanych kompetencji organu, stwierdzając jedynie, że żądane informacje dotyczą indywidualnej sprawy, a Strona działa w interesie prywatnym.
Odnosząc się do tych uwag trzeba wskazać, że zgodnie z art. 76 § 3 ustawy Prawo o notariacie to prezes właściwej izby notarialnej odbiera ślubowanie, a następnie umieszcza zastępcę notarialnego w wykazie zastępców notarialnych danej izby. Nie zmienia to jednak faktu, że nadal sam fakt przyjęcia ślubowania i umieszczenia konkretnej osoby w wykazie zastępców notarialnych stanowi informację publiczną, gdyż jest elementem procedury zmierzającej do uzyskania statusu zastępcy notarialnego powołanego do wykonywania niektórych czynności notarialnych.
To zaś prowadzi do wniosku, że organ nie mógł żądania Strony rozpoznać w sposób wskazany w piśmie z dnia 26 stycznia 2022 r. Winien bowiem odpowiedzieć w sposób merytoryczny, czy rada wydała, czy też nie taką uchwałę, co obejmuje również odpowiedź wskazującą na brak takich uprawnień po stronie organu. Taka też była intencja wniosku, choć z pewnością sformułowanego w sposób mało precyzyjny.
Końcowo trzeba się odnieść do wskazanych w odpowiedzi organu tez podnoszących indywidulany charakter postępowania, którego dotyczył wniosek i działanie Strony z pobudek osobistych, a nie w interesie publicznym. Ocenę charakteru "postępowania" w sprawie umieszczenia zastępcy notarialnego w wykazie zastępców notarialnych – jako sprawy publicznej - przedstawiono już w rozważaniach Sądu. Tym samym na znaczeniu traci i druga ze zgłaszanych przez organ okoliczności, łączona w piśmie organu z prywatnym aspektem postępowania. Niezależnie od tego trzeba wskazać, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji prawo do uzyskiwania informacji tam wskazanych ma obywatel. Zgodnie zaś z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Sądowi znane jest powołane przez organ orzecznictwo, jednakże zapadło ono na tle odmiennych okoliczności faktycznych. W realiach tej sprawy fakt, że Skarżący jest stroną sporu w innych sprawach odnoszących się do okoliczności poruszanych we wniosku nie uchyla możliwości poznania praktyki innych organów, co wypełnia powoływane przez organ pojęcie transparentności życia publicznego.
Dotąd powiedziane uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu w zakresie objętym skargą i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy we wskazanym zakresie, zgodnie z wytycznymi Sądu, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd był zobowiązany do oceny czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie odnotowania wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie organ procedował z zachowaniem terminów, zaś fakt bezczynności wynikał z odmiennej wykładni przepisów, co nie może wiązać się z zarzutem kwalifikowanego naruszenia prawa i wyklucza w ocenie Sądu uznanie, że naruszenie przepisów miało rażący charakter.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł o bezczynności organu administracji w zaskarżonym zakresie i w tych także granicach zobowiązał go do rozpoznania wniosku Strony z dnia 2 marca 2021 r. Nadto uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.