IV SAB/Wr 201/13

IV SAB/Wr 201/13 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2014-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska /sprawozdawca/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 4, art. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 161 par. 1 pkt 3, art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), , Protokolant : st. asystent sędziego Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] do rozpoznania wniosku skarżącego [...] z dnia 11 października 2013r. w części dotyczącej punktu 4 w terminie 14 dni od doręczenia organowi zobowiązanemu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w pozostałej części; III. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] w rozpatrzeniu wniosku w części, o której mowa w pkt I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę 357 (słownie trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 11 października 2013 r. [...] wystąpił do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
"1) kserokopii z dziennika lekcyjnego klasy 3A z roku szk. 2012/13 z tygodnia 15.04-19.04.2013 z wpisami tematów zajęć dydaktycznych
2) kserokopii zarządzeń dyrektora wydanych w okresie pierwszego półrocza roku kalendarzowego 2013 (z księgi zarządzeń)
3) kserokopii kart zastępstw doraźnych za okres od 02.09.2012 do 28.06.2013
4) kserokopii kwartalnych informacji o ilości członków składanych dyrektorowi Liceum Ogólnokształcącego [...] od roku 2012
5) kserokopii przydziałów nauczycielom godzin nauczania indywidualnego w roku szkolnym 2011/12 i 2012/13".
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 22 października 2013 r., poinformowano stronę postępowania, że charakter informacji publicznej posiadają jedynie zarządzenia dyrektora, które są dostępne do wglądu w sekretariacie szkoły. Pozostałe żądania wniosku nie stanowią natomiast informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: ustawa.
Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku w zakresie pkt 1, 3, 4, 5.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stanowisko organu jest błędne. Dziennik lekcyjny jest dokumentem, którego prawny obowiązek prowadzenia ma szkoła publiczna i w którym dokumentuje się realizację przez szkołę jej podstawowego zadania, jakim jest prowadzenie zajęć dydaktycznych dla uczniów. Realizacji zadań publicznych przez szkołę dotyczą karty zastępstw doraźnych nauczycieli oraz przydziały nauczycielom przez dyrektora szkoły obowiązku nauczania indywidualnego uczniów. Publicznoprawny aspekt mają także kwartalne informacje składane szkole przez związki zawodowe, których terenem działania objęta jest publiczna szkoła.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Liceum podał, że udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego wskazując mu, że zarządzenia Dyrektora z księgi zarządzeń dostępne są do wglądu w sekretariacie szkoły, zaś pozostałe 4 dokumenty, nie posiadają charakteru informacji publicznej.
Niewątpliwie też nie pozostawał w bezczynności w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie kserokopii kwartalnych informacji o ilości członków składanych Dyrektorowi Liceum od roku 2012, gdyż skarżący nie określił, o jakich członków mu chodzi.
Nadmienił natomiast, że jeżeli chodziłoby o członków związków zawodowych, to do udostępnienia takich informacji obowiązane są wprost organizacje związkowe, a udostępnieniu nie podlega informacja publiczna o związkach zawodowych i ich organizacjach (a także o partiach politycznych), gdyż art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy (podobnie jak art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy) odsyłają jedynie do art. 4 ust. 1 ustawy, a nie do art. 4 ust. 2 ustawy, który wymienia te podmioty.
Stąd w zakresie wniosku o udostępnienie danych związków zawodowych organ zobowiązany wniósł o oddalenie skargi.
Dalej podniósł, że w dniu 21 listopada 2013 r. udostępnił pozostałe dokumenty, o które wnosił skarżący. Przy czym, w dokumentach dotyczących przydziału nauczycielom godzin nauczania indywidualnego dane uczniów, których dotyczyły zostały poddane anonimizacji zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych.
Wobec powyższego, Dyrektor Liceum wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie.
W dniu 31 stycznia 2014 r., na rozprawie, skarżący zmienił żądanie skargi w ten sposób, że wniósł o umorzenie postępowania w zakresie informacji objętych pkt 1, 2, 3 i 5 wniosku z dnia 11 października 2013 r., przyznając fakt ich uzyskania. Jednocześnie podniósł, że w zakresie pkt 4 wniosku jego adresat pozostaje nadal bezczynny, albowiem winien posiadać informacje o ilości członków związku zawodowego, którego obszarem działania objęta jest Szkoła. Przyznał również, że adresat wniosku nie wzywał go do wyjaśnienia, o jakich członkach mowa w pkt 4 wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
|Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr |
|153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji |
|publicznej, która jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |
|W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym |
|terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia |
|ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (zob. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, |
|Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie |
|władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania|
|aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu |
|(zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności |
|konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego |
|aktu albo do podjęcia określonych czynności. |
|Prawo do uzyskiwania informacji zagwarantowane jest w Konstytucji RP. W myśl jej art. 61 ust. 1 prawo to obejmuje uzyskiwanie |
|informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne i o działalności organów samorządu |
|gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy |
|publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do |
|dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością |
|rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2 tego przepisu). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze |
|względów na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, |
|bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3 tego przepisu). |
|Wskazać należy, że zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji |
|publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwaną dalej: ustawa. |
|W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] wystąpił do Dyrektora Liceum z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w |
|postaci: "1) kserokopii z dziennika lekcyjnego klasy 3A z roku szk. 2012/13 z tygodnia 15.04-19.04.2013 z wpisami tematów zajęć |
|dydaktycznych, 2) kserokopii zarządzeń dyrektora wydanych w okresie pierwszego półrocza roku kalendarzowego 2013 (z księgi zarządzeń), |
|3) kserokopii kart zastępstw doraźnych za okres od 02.09.2012 do 28.06.2013, 4) kserokopii kwartalnych informacji o ilości członków |
|składanych dyrektorowi Liceum Ogólnokształcącego [...] od roku 2012, 5) kserokopii przydziałów nauczycielom godzin nauczania |
|indywidualnego w roku szkolnym 2011/12 i 2012/13" i zaskarżył do tutejszego Sądu bezczynność tego organu w zakresie realizacji pkt 1, |
|3, 4 i 5 przedmiotowego wniosku. |
|Bezspornym jest również co wynika z akt sprawy, iż w zakresie pkt 1, 3 i 5 omawianego wniosku organ zobowiązany uwzględnił skargę, |
|udostępniając skarżącemu żądane informacje. |
|W świetle powyższego postępowanie wszczęte w niniejszej sprawie skargą na bezczynność Dyrektora Liceum w tym zakresie stało się |
|bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu |
|przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., podlegało umorzeniu, o czym orzeczono w pkt II|
|sentencji wyroku. |
|Spór w sprawie sprowadza się natomiast do tego, czy żądana przez skarżący Związek w pkt 4 wniosku informacja stanowi informację |
|publiczną i czy Dyrektor Szkoły był zobowiązany do rozpoznania tego wniosku w trybie ustawy. |
|Przy czym, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż w istocie żądanie skarżącego w tym zakresie zostało nieprecyzyjne |
|sformułowane. Dopiero na rozprawie ostatecznie wyjaśnione zostało, czego tak naprawdę domaga się skarżący. Nie zmienia to jednak faktu,|
|że już wcześniej organ zobowiązany winien był zwrócił się do skarżącego o jednoznaczne określenie treści wniosku, celem jego |
|prawidłowej realizacji. Tymczasem w działaniach organu tego rodzaju czynności zabrakło. |
|Niezależnie jednak od powyższego skarżący sprecyzował, że domaga się od organu uzyskania kserokopii składanych Dyrektorowi w/w Liceum|
|od roku 2012 kwartalnych informacji o ilości członków związku zawodowego, którego obszarem działania objęta jest szkoła. |
|W tej sytuacji należy zatem ocenić, czy żądane przez skarżącego powyższe informacje stanowią informację publiczną. Pojęcie informacji |
|publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 w/w ustawy, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach |
|publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Sformułowania te nie są jednak zbyt jasne i rodzą problemy |
|interpretacyjne. W ocenie Sądu, przy ich wykładni należy uwzględnić treść art. 61 Konstytucji RP, który w punkcie 1 stanowi, że |
|obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działaniu organów publicznych, oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje |
|również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także osób oraz jednostek organizacyjnych|
|w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Tym samym, |
|prawo do informacji publicznej zostało w polskim systemie prawa ujęte szeroko. Trzeba również zważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 |
|ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, zostało bowiem przyznane każdemu. |
|Informację publiczną stanowi m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu |
|niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść |
|dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie |
|pochodzą wprost od nich. Przy czym, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów|
|(wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 28/12, publ. CBOSA). |
|Należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony został na |
|władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Zgodnie |
|natomiast z ust. 2 tego artykułu obowiązek taki obejmuje także organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne w rozumieniu ustawy |
|z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz.U. nr 100, |
|poz. 1080 ze zm.). |
|Z kolei, ust. 3 art. 4 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, |
|będące w posiadaniu takich informacji. |
|W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że żądanie przez skarżącego kserokopii kwartalnych informacji o : "ilości członków związku |
|zawodowego, którego obszarem objęta jest skarżona szkoła" - dotyczy informacji o liczbie członków zakładowej organizacji związkowej |
|(związkowych), działającej (działających) na terenie Szkoły, a przekazywanych przez organizacje związkowe do wiadomości dyrektorowi |
|szkoły na zasadzie art. 25¹ ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 854 ze zm.).|
|Oznacza to, że tego rodzaju informacja posiada walor informacji publicznej. Podkreślenia bowiem wymaga, że przedmiotem działalności |
|związkowej jest przede wszystkim szeroko rozumiana ochrona i reprezentacja praw i interesów pracowników. Ustawa o związkach zawodowych |
|dość szeroko i różnorodnie określa rodzaje praw i interesów mogących być przedmiotem działalności związków, np. prawa i interesy |
|zawodowe i socjalne, godność pracownika, interesy materialne i moralne zarówno indywidualne jak też i zbiorowe, zagadnienia dotyczące |
|prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W tym kontekście należałoby przyjąć, że związki zawodowe realizują "zadania publiczne", gdyż |
|przedstawioną wyżej działalność cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w |
|Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych |
|obywateli. |
|Niezaprzeczalne jest zdaniem Sądu również i to, że Dyrektor Liceum jest podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania |
|publiczne tj. zasadę powszechności wykształcenia, dysponuje też funduszami publicznymi i samorządowymi. Jest zatem organem zobowiązanym|
|do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. |
|akt IV SAB/Wr 70/10, LEX nr 1088431). |
|Jeśli zaś żądana informacja stanowi informację publiczną, to Dyrektor Liceum, nie udzielając takiej informacji, ani nie wydając decyzji|
|o odmowie jej udzielenia, pozostaje w bezczynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, |
|z jakich powodów określony akt nie został podjęty, lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu |
|spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem |
|organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z |
|błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania, albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do |
|załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1987 r., sygn. akt IV SAB 23/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 13). Przy czym, prowadzona|
|przez organ zobowiązany ze skarżącym korespondencja w żadnym razie nie zwalnia z zarzutu bezczynności wyartykułowanego w związku |
|z wniesioną skargą. |
|Ustawa o dostępie do informacji publicznej, statuując w art. 1 i 2 generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, wskazuje |
|jednocześnie na różne sposoby jej udostępniania, wymienione w jej art. 7 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 ustawy informacja |
|publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Nie jest przy tym wymagana |
|żadna szczególna forma, którą należałoby zachować przekazując wnioskodawcy żądaną informację. Z kolei, odmowa udostępnienia informacji |
|następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1). |
|Tymczasem organ zobowiązany, nie udostępnił żądanej informacji, która znajdowała się w jego posiadaniu. Nie wydał też decyzji |
|odmawiającej udzielenia informacji publicznej (na podstawie art. 16 ust. 1). Tym samym, pozostawał w bezczynności. |
|Istotnym jest przy tym to, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ|
|administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. |
|Okoliczność dysponowania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w trybie ustawy stosownymi dokumentami stanowiącymi |
|informację publiczną powoduje, iż zasadnym jest przyjęcie, że nie udzielając takiej informacji pozostaje on w bezczynności |
|w załatwieniu wniosku. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne |
|natomiast jest, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio (por. wyrok |
|WSA w Gorzowie Wlkp. Z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Go 10/13, publ. CBOSA). |
|W świetle powyższych ustaleń, Sąd nie podziela stanowiska organu, że o udostępnienie przedmiotowych informacji strona skarżąca winna |
|była występować do związków zawodowych. |
|Skoro zatem wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w omawianej ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po |
|wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, to Sąd działając w oparciu o przepis art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie l |
|sentencji. |
|Stwierdzona przez Sąd bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. |
|W sprawie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. |
| |
| |