IV SAB/Wr 195/13

IV SAB/Wr 195/13 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2014-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1219/14 - Wyrok NSA z 2015-05-07
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80
Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 4 ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 1998 nr 15 poz 64
par. 7 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania  dyscyplinarnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 października 2013r. [...] zwrócił się do Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. o udostępnienie informacji poprzez przesłanie kserokopii:
1/ protokołów z rozpraw(y) ze sprawy o nr akt [...];
2/ orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w tej sprawie - w formie zanonimizowanej co do osób nie będących funkcjonariuszami publicznymi.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. pismem z dnia 21 października 2013r. skierowanym do w/w [...] stwierdził, że żądana informacja, a to kserokopie protokołów z rozpraw(y) ze sprawy o nr akt [...] nie są informacją publiczną w rozumieniu art.1 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zdaniem w/w przewodniczącego akta postępowania dyscyplinarnego nie są również dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a sama sprawa nie dotyczy majątku publicznego.
Dodatkowo wskazano, że postępowanie dyscyplinarne dla nauczycieli toczy się zgodnie z art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) i rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. 1998 r. Nr 15 poz. 64). Przepisy przywoływanego rozporządzenia, ustanawiające jawność rozpraw, nie przewidują udostępniania akt sprawy, sporządzania z nich i doręczania osobom trzecim jakichkolwiek z nich odpisów.
Jednocześnie odnosząc się do dalszej części wniosków, w zakresie:
1. Orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w sprawie [...] oraz
2. Wykazu spraw dyscyplinarnych nauczyciel, w których w składzie orzekającym uczestniczyła lub uczestniczy: [...]
przekazano w załączeniu zanonimizowane orzeczenie dyscyplinarne sygn. akt [...], oraz poinformowano, że niżej wymienione osoby uczestniczyły w następujących sprawach dyscyplinarnych, rozpatrywanych na wniosek rzecznika dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego:
1. [...];
[...];
3. [...].
Pismem z dnia 28 października 2013r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. w sprawie załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] 2013 r. [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym pkt 1 wniosku z równoczesnym zobowiązaniem organu do załatwienia sprawy w zakresie w/w w orzeczonym terminie oraz o zasądzenie od na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Strona skarżąca wskazała, że w dniu 8 października 2013 r. został wniesiony do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez udostępnienie kserokopii protokołów rozpraw przeprowadzonych przez komisję dyscyplinarną. Pomimo upływu ustawowego terminu strona przeciwna nie udostępniła żądanej informacji choć w ocenie skarżącego żądana informacja należy do kategorii informacji publicznej, gdyż sprawy dyscyplinarne nauczycieli należą do kategorii spraw publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, a także art. 61 Konstytucji RP).
Wobec bezczynności organu skarga niniejsza stała się zdaniem skarżącego konieczna.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Uzasadniając powyższy wniosek, stwierdzono, że Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli nie ma legitymacji biernej do tak sformułowanego przedmiotu sporu, bowiem nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.), stąd nie pozostaje w bezczynności.
Nadto wskazano, że status i pozycję Przewodniczącego Komisji w postępowaniu dyscyplinarnym normują wyłącznie przepisy art. 77, 78 oraz 80 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz § 7 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz.U. 1998 r. Nr 15, poz. 64). Stanowią one, że przewodniczący komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli jest powoływany (jak zresztą wszyscy członkowie komisji) przez wojewodę, przy którym działa komisja, spośród nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i innych placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), a także spośród nauczycieli zatrudnionych w urzędach organów administracji rządowej na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych. Funkcje i zadania przewodniczącego komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli definiuje przepis § 22 ust. 1 i § 26 w/w rozporządzenia i są to czynności organizacyjno-techniczne, związane z wyznaczeniem składu orzekającego w konkretnej sprawie i pierwszego terminu posiedzenia składu orzekającego.
Oznacza to zdaniem strony przeciwnej, że przewodniczący komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli podejmuje wyłącznie czynności wytyczone przepisami Karty Nauczyciela i cytowanego rozporządzenia MEN. Nie może więc występować we własnym imieniu na zewnątrz w jakiejkolwiek sprawie. Nie jest ani władzą publiczną ani organem władzy publicznej, czy jakimkolwiek innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazując na przepisy w/w rozporządzenia strona przeciwna podkreśliła, że nie wynika z nich także jakikolwiek inny obowiązek dla Przewodniczącego, związany z wnioskami o udzielenie informacji publicznej.
Nie istnieje również inny przepis, który nakładałby na Przewodniczącego jakąkolwiek tego rodzaju powinność.
Natomiast niesporne jest, że - pomimo tych zastrzeżeń i uwag - zostało do skarżącego wystosowane pismo z odpowiedzią na jego wniosek.
Skoro więc skarga jest formalnie wadliwa a merytorycznie nieuzasadniona, wniosek o jej oddalenie lub odrzucenie zasługuje zdaniem strony przeciwnej na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej w dalszej części również: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany do określonego działania, miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
W niniejszej sprawie, kluczowym zagadnieniem stało się określenie podmiotu posiadającego legitymację bierną do występowania w niniejszym postępowaniu, a konkretnie, czy podmiot, do którego strona skarżąca skierowała wniosek z dnia 8 października 2013r. o udzielenie informacji publicznej, a to Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. jest podmiotem właściwym w sprawie jej udostępnienia. Powyższe ustalenie Sądu jest niezbędne do rozstrzygnięcie, czy w/w podmiot do którego strona skarżąca skierowała swe żądanie o udostępnienie informacji pozostaje w bezczynności, czy też nie jest bezczynny.
I tak zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowo-administracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednakże w celu wskazania konkretnego podmiotu, który w niniejszej sprawie występuje po stronie organu, niezbędne jest odwołanie się do norm prawnych stanowiący podstawę stosunku proceduralnoprawnego, w ramach którego podmiot ten pozostaje w stanie bezczynności.
W tej sytuacji w niniejszej sprawie, odwołać się należy do stosownych regulacji zawartych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) . I tak w myśl przepisów w/w ustawy , realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależnione od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek.
Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy zgodnie z art.4 ust. 1 są "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne (ust. 2) i po trzecie: zgodnie z art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu tejże informacji.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawy nie jest spełniona druga z w/w przesłanek, innymi słowy adresat wniosku strony skarżącej , a to Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. nie jest podmiotem o którym stanowi art.4 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie bowiem z art.4 ust.1 w/w ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, państwowe lub samorządowe osoby prawne albo inne państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne bądź inne podmioty (jednostki), które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne , w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wprawdzie wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji określone w cyt. wyżej przepisie art. 4 ust. 1 ustawy nie jest enumeratywne, tym niemniej wskazuje, że są to organy władzy publicznej, organy samorządów i podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne, bądź dysponujące majątkiem publicznym..
Zdaniem Sądu - w świetle powyższego, nie można przyporządkować Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. do żadnej z kategorii podmiotów, o jakich mowa w cyt. wyżej art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodzić się należy ze stroną przeciwną, że pozycja (status) przewodniczącego komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli przy wojewodzie ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), zaś szczegółowy zakres zadań (kompetencji) określony został w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15, poz. 64). Istotne jest przy tym, że rozporządzenie to zgodnie uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011r., III PZP 1/11, nie utraciło mocy obowiązującej po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, co oznacza, że akt ten nadal obowiązuje. Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego zostało zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn.akt I OSK 1831/12, LEX Nr 1328085).
Niesporne jest w sprawie, że zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli reguluje w/w ustawa z 26 stycznia 1982 Karta Nauczyciela w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna". Zawarty w ustawie tej przepis art. 77 ust.1 stanowi, że w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli orzekają w pierwszej instancji komisje dyscyplinarne przy wojewodach dla nauczycieli wszystkich szkół na terenie województwa.
Niewątpliwie z przepisem tym łączy się przepis art.79 ust.1 w/w ustawy, stosownie do którego, organ przy którym została powołana komisja dyscyplinarna wyznaczy, w drodze zarządzenia, dla każdej komisji dyscyplinarnej rzecznika dyscyplinarnego (...). Wskazać przy tym należy na przepis § 13 ust.2 w/w rozporządzenia, w myśl którego do zadań rzecznika należy między innymi prowadzenie postępowania wyjaśniającego (pkt 1) oraz składanie do komisji wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego (pkt 2).
Z kolei zgodnie z art.80 ust.1 tejże ustawy, postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego. Komisje dyscyplinarne wydają orzeczenia po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy (ust.2).
Powyższa regulacja oznacza, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli składa się niejako z dwóch faz postępowania, a to fazy podejmowania i prowadzenia określonych czynności przez rzecznika dyscyplinarnego, oraz fazy postępowania prowadzonego przez komisję dyscyplinarną przy wojewodzie .
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z § 7 ust.3 w/w rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998r., członków komisji dyscyplinarnej , w tym przewodniczącego i jego zastępców, powołuje, odwołuje i ustala ich liczbę oraz funkcje, wojewoda lub właściwy minister, przy którym ta komisja działa, zwani dalej "organem, przy którym działa komisja", w porozumieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli.
Zgodnie z kolei z § 11 ust.1 w/w rozporządzenia komisja dyscyplinarna pierwszej instancji orzeka w składzie trzyosobowym, gdzie przewodniczącym składu orzekającego jest przewodniczący komisji albo wyznaczony przez niego zastępca (ust.3).
Istotny jest przy tym przepis § 12 omawianego rozporządzenia, który stanowi, że przewodniczący komisji kieruje pracami komisji, a w szczególności zaznajamia się z każdą sprawą wpływającą do komisji (pkt 1), ustala składy orzekające, powołuje przewodniczącego składu, jeżeli sam nie przewodniczy składowi, oraz wyznacza termin pierwszego posiedzenia składu (pkt 2), zapewnia szybki i sprawny przebieg postępowania dyscyplinarnego, a także zgodność postępowania z obowiązującymi przepisami (pkt 3).
Także do zadań przewodniczącego komisji należy w myśl § 22 ust.1 rozporządzenia wyznaczanie składu orzekającego, jak i zawiadamianie o terminie rozprawy rzecznika dyscyplinarnego oraz wzywanie na rozprawę obwinionego, jego obrońcę oraz świadków i biegłych (§ 26 ust.1 rozporządzenia).
Przytoczone wyżej uprawnienia (kompetencje) , a w jakie wyposażony został przewodniczący komisji dyscyplinarnej przy wojewodzie, nie pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, że ów przewodniczący komisji jest władny występować we własnym imieniu na zewnątrz z informacjami w sprawach objętych postępowaniem dyscyplinarnym, w tym zwłaszcza wydawać we własnym imieniu decyzje, bądź inne akty, jako, że posiadane przez przewodniczącego komisji dyscyplinarnej uprawnienia ograniczają się w istocie do czynności natury techniczno - organizacyjnych, jako, że związane są z funkcją organizacyjną i kierowaniem pracami komisji .
Wskazać przy tym należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie, zgodnie z którym to wojewoda jako organ władzy publicznej (art.4 ust.1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) realizujący zadania administracji rządowej w województwie i dysponujący uprawnieniami pozwalającymi mu we własnym imieniu i w przypisanej formie występować na zewnątrz, nie zaś rzecznik dyscyplinarny dla nauczycieli - jest podmiotem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wytworzonej przez tegoż rzecznika (por. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB/Wr 28/12; z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB 29/12; z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB 34/12 i odpowiednio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012r., sygn.akt I OSK 2034/12; z dnia 6 grudnia 2012r., sygn.akt I OSK 2035/12; z dnia10 stycznia 2013r., sygn.akt I OSK 2318/12).
Skoro zaś jak wskazano w w/w wyroku z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB/Wr 29/12, postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli w ramach przewinień dyscyplinarnych tychże , w ujęciu systematyki ustawowej przyjętej w Karcie Nauczyciela, jest częścią szerzej rozumianego postępowania dyscyplinarnego, to idąc tym tokiem rozumowania przyjąć należy, że i komisja dyscyplinarna dla nauczycieli przy wojewodzie nie jest podmiotem o którym jest mowa w cyt. wyżej art.4 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako, że prowadzone przed tą komisją dyscyplinarną postępowanie jest niewątpliwie dalszym ciągiem czynności podejmowanych w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie to Wojewoda D. jako organ władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem (art.4 ust.1 pkt 1 ustawy) - do którego winno było być skierowane żądanie strony skarżącej o udostępnienie określonej informacji.
Tak więc przyjąć należało, że adresat żądania (wniosku) strony skarżącej, a to Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. nie pozostawał i nie pozostaje bezczynny, jako, że nie był uprawniony, a tym samym zobowiązanym do jego rozpoznania.
Sąd nie podziela tym samym stanowiska WSA w Gliwicach zaprezentowanego w wyroku z dnia 28 listopada 2013r., sygn.akt IV SAB/Gl 103/13, a na który to wyrok powoływała się strona skarżąca w wystąpieniu na rozprawie przed tut. Sądem.
Również w/w Przewodniczącemu Komisji Dyscyplinarnej nie można postawić zarzutu bezczynności co do przekazania przedmiotowego wniosku właściwemu organowi, czyli Wojewodzie D. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek taki nie wynika ani z omawianych przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym, jak i nie wynika z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza, że przepis art.16 ust.2 tej ustawy dopuszcza jedynie stosowanie przepisów k.p.a., czyli również art.65 k.p.a. wyłącznie do decyzji administracyjnych, a nie do całego postępowania wszczętego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2013r., sygn.akt I OSK 2318/12).
W okolicznościach tej sprawy, przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Sąd, czy żądanie objęte wnioskiem strony skarżącej, a dotyczące przesłania kserokopii określonych dokumentów, tj. protokołów z rozpraw(y) ze sprawy o nr akt [...] - stanowi, czy też nie stanowi informacji publicznej oraz czy udostępnienie określonej informacji podlega , czy tez nie podlega ograniczeniom ustawowym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.