IV SAB/Wr 188/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-09-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejumowy cywilnoprawneanonimizacja danychjawność gospodarkiśrodki publicznekontrola społecznabezczynność organuprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność spółki w udostępnieniu części informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych, uznając jednak, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący, radny M. M., złożył skargę na bezczynność Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. w T. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych. Spółka udostępniła umowy, ale zanonimizowała dane osobowe kontrahentów oraz nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów. Sąd uznał, że spółka dopuściła się bezczynności w tej części wniosku, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązując ją do uzupełnienia informacji.

Przedmiotem skargi była bezczynność Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. w T. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek radnego M. M. z dnia 12 stycznia 2023 r. Wniosek dotyczył m.in. umów cywilnoprawnych zawartych przez spółkę. Spółka udostępniła 34 umowy, jednak zanonimizowała dane osobowe kontrahentów (imiona, nazwiska, podpisy, nazwy podmiotów, NIP, adresy, zakres czynności, numery prawa do wykonywania zawodu, specjalizacje) oraz nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów (harmonogramów czasu wykonywania świadczeń medycznych). Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał, że spółka dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu punktu 3 wniosku w zakresie zanonimizowanych danych oraz załączników. Podkreślono, że jawność gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, a dane kontrahentów organów władzy publicznej, w tym imiona i nazwiska, zasadniczo podlegają udostępnieniu. Sąd przyznał rację skarżącemu, stwierdzając bezczynność, ale jednocześnie uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Spółka została zobowiązana do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, a skarżącemu zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której gmina posiada 100% udziałów, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że Prezes Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (24)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Ochrona danych osobowych kontrahentów organów władzy publicznej ma ograniczony zakres; dane takie jak nazwy firm, imiona i nazwiska, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia zasadniczo podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

p.p.s.a. art. 119 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena, czy naruszenie prawa miało charakter rażący.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o działalności leczniczej art. 3 § 1

Ustawa o działalności leczniczej art. 4 § 1

Ustawa o działalności leczniczej art. 101 § 1

Ustawa o działalności leczniczej art. 106 § 3

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty art. 8 § 1

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty art. 8 § 2

u.i.l. art. 52 § 4

Ustawa o Izbach lekarskich

Naczelna Rada Lekarska udostępnia informacje zawarte w Centralnym Rejestrze Lekarzy w ramach informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka z o.o. z udziałem gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Anonimizacja danych osobowych kontrahentów umów cywilnoprawnych dotyczących wydatkowania środków publicznych jest niedopuszczalna. Niedostarczenie załączników do umów stanowi bezczynność.

Odrzucone argumenty

Organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek. Anonimizacja danych osobowych zleceniobiorców oraz harmonogramów wykonywania usług była uzasadniona ochroną prywatności.

Godne uwagi sformułowania

jawność gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. ochrona danych o kontrahentach organów władzy publicznej, takich jak ich nazwy (firmy) albo imiona i nazwiska, ma ograniczony zakres, co oznacza, że zasadniczo dane takie podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej przez sam fakt zawarcia takiej umowy z podmiotem publicznym, osoba fizyczna pozbawia się częściowo prawa do prywatności. lekarze wykonują zawód zaufania publicznego i szczególnej odpowiedzialności, stąd też winni być podmiotami możliwymi do pełnej identyfikacji na płaszczyźnie zawodowej.

Skład orzekający

Daria Gawlak-Nowakowska

sprawozdawca

Katarzyna Radom

przewodniczący

Marta Pająkiewicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udostępniania danych osobowych kontrahentów umów cywilnoprawnych zawieranych przez podmioty publiczne, w tym lekarzy, w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem gminy i umów cywilnoprawnych związanych z wydatkowaniem środków publicznych. Interpretacja może być odmienna w przypadku umów niepublicznych lub gdy anonimizacja jest ściśle uzasadniona innymi przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście umów zawieranych przez spółki komunalne i anonimizacji danych. Jest to istotne dla transparentności wydatkowania środków publicznych.

Czy spółka komunalna może ukrywać dane swoich kontrahentów? Sąd wyjaśnia zasady dostępu do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wr 188/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 266/24 - Wyrok NSA z 2025-03-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 stycznia 2023 r. I. stwierdza, że Prezes Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 3 wniosku skarżącego M. M. z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie danych zanonimizowanych przez organ oraz załączników nr 1 do umów, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. do rozpoznania punktu 3 wniosku skarżącego M. M. z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie danych zanonimizowanych przez Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz załączników nr 1 do umów w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. M. jest bezczynność Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: organ, Spółka) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 stycznia 2023 r.
Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2023 r. M. M. (dalej: Strona, Skarżący, Wnioskodawca), radny Rady Miejskiej w Trzebnicy, zwrócił się do Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: organ, Spółka) wniósł o udostępnienie kserokopii nw. dokumentacji lub skanów (na adres e-mail):
1. Proszę o udostępnienie aktualnej struktury organizacyjnej Państwa spółki
2. Proszę o udostępnienie umów na wynajem pomieszczeń w budynku przychodni zawartych przez Państwa w 2023 r.,
3. Proszę o udostępnienie umów cywilno-prawnych zawartych przez Państwa po dacie,
4. Proszę o udostępnienie umów na obsługę prawną Państwa spółki obowiązujących w 2023 r.,
5. Proszę o udostępnienie regulaminu wynagrodzeń obowiązującego w Państwa spółce.
Pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. organ poinformował skarżącego, że realizacja wniosku nie jest możliwa w terminie 14 dni z uwagi na konieczność zapewnienia przez organ realizacji bieżących spraw spółki, spowodowaną dużym obłożeniu pracą pracowników organu i szerokim zakresem żądanych przez Skarżącego informacji oraz że rozpatrzenie wniosku nastąpi w terminie określonym przepisem art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tj. w terminie do dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Pismem z dnia 9 marca 2023 r. organ w odpowiedzi na wniosek z dnia 12 stycznia 2023 r. wskazał:
Ad. 1 Odpowiedź na to pytanie została Panu udzielona pismem z dnia 20.07.2021 r. Od tego czasu struktura nie uległa zmianie.
Ad. 2 W okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 09 marca 2023 r. nie zawarto nowych umów na wynajem pomieszczeń w budynku Przychodni.
Ad. 3 W załączeniu umowy cywilno-prawne zawarte po dacie 04.12.2022 - ilość 34 sztuk
Ad.4. W załączeniu umowa na obsługę prawną Spółki obowiązująca w 2023 r. - ilość 1 sztuka
Ad. 5 W załączeniu przesyłam Regulamin wynagrodzenia obowiązujący w Naszej Spółce.
Strona w dniu 6 czerwca 2023 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa G. sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: UDIP) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego wniosła o:
1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie nieudostępnionych, bo zanonimizowanych informacji publicznych, tj. imion, nazwisk, podpisów osób zawierających z organem zobowiązanym umowy cywilnoprawne, nazwy podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zakresu czynności opisanych w umowach, numerów prawa do wykonywania zawodu, dziedziny prowadzonej działalności leczniczej, informacji o zakresie ukończonej specjalizacji i ewentualnie innych danych, które podmiot zobowiązany zanonimizował, ale nie poinformował o tym fakcie skarżącego;
2. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie nieudostępnionych załączników, tj. harmonogramów czasu wykonywania świadczeń medycznych - określonych jako załączniki numer 1 do zawartych umów cywilnoprawnych;
3. zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 12 stycznia 2023 r. zwrócił się do komunalnej spółki, tj. G. sp. z o.o. - w którym Gmina Trzebnica posiada 100% udziałów, o udostępnienie mi informacji publicznej. Swoje pytania zawarł w pięciu punktach, w tym w punkcie 3:Proszę o udostępnienie umów cywilno-prawnych zawartych przez Państwa po dacie 04.12.2022. Jako formę udostępnienia wskazał informacje przesłane w formie skanów na mój adres email. Do odpowiedzi z dnia 9 marca 2023 r. na pytanie 3 wniosku załączono 34 umowy cywilno-prawne. Nie poinformowano go jednak, że umowy zostały zanonimizowane oraz zakresie tego zanonimizowania. W związku z tym, że zanonimizowano nie tylko adresy zamieszkania osób prywatnych i numery pesel - z czym można się zgodzić, ale również imion, nazwisk i podpisów osób zawierających z organem zobowiązanym umowy cywilnoprawne, nazwy podmiotu, NIP i adresu prowadzącego działalność gospodarczą, zakresu czynności opisanych w umowach, numerów prawa do wykonywania zawodu, dziedziny prowadzonej działalności leczniczej, informacji o zakresie ukończonej specjalizacji i ewentualnie innych danych, które podmiot zobowiązany zanonimizował, ale nie poinformował o tym fakcie skarżącego. Ponadto, nie załączono do wszystkich umów kompletnych załączników. Brakuje w nich Harmonogramów czasu wykonywania świadczeń medycznych - określonych jako załączniki numer 1 do zawartych umów cywilnoprawnych.
Skarżący podkreślił, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku, a ze względu na wydłużenie po 60 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, udzielił wyłącznie częściowej odpowiedzi w zakresie punktu 3, anonimizując dane związane z imieniem i nazwiskiem osób oraz ich podpisów, ale również nazwy podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zakresu czynności opisanych w umowach, numerów prawa do wykonywania zawodu, dziedziny prowadzonej działalności leczniczej, informacji o zakresie ukończonej specjalizacji. Być może zanonimizowane zostały również jeszcze inne dane, ale z uwagi na brak wskazania - trudno domyśleć się w pełnego zakresu - ukrytych przede mną danych. Ponadto skarżący wskazał, że nie otrzymał również wszystkich załączników do zawartych umów. W związku z czym, w odniesieniu do tej części wniosku, która nie została zrealizowana, organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną, bowiem z takim stanowiskiem i działaniem organu nie sposób się zgodzić.
Skarżący podkreślił, że ograniczenie dostępności informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady (por.: ust. 1 i 3 art. 61 Konstytucji RP), a zatem w myśl reguły - exceptiones non sunt extendendae - ewentualne wątpliwości w tym przedmiocie należy przesądzać na rzecz zasady jawności (por. wyroki NSA z 18 marca 2015 r., I OSK 951/14 i 8 lipca 2015 r., I OSK 1530/14). Następnie odniósł się do rozumienia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie obowiązku udostępniania danych osobowych kontrahentów umów zawieranych z podmiotami publicznymi w kontekście orzecznictwa sądów administracyjnych, które przywołał oraz literatury prawniczej.
Skarżący wskazał, że dla niego, jako osoby żądającej dostępu do informacji publicznej, związanej z zawieraniem umów cywilnoprawnych przez podmiot publiczny choćby imiona i nazwiska stron takich umów mogą być ważniejsze niż ich treść i jest to z oczywistych względów zrozumiałe. W ocenie Skarżącego trudno byłoby bronić poglądu, że udostępnienie imion i nazwisk osób w takiej sytuacji stanowiłoby ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw tych osób (art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Zauważył, że w niektórych przypadkach umowy cywilnoprawne mogą zostać wykorzystane do przepływu środków publicznych do osób niekompetentnych, ale związanych w różny sposób z osobą/podmiotem, która takimi środkami dysponuje (np. zatrudnienie na podstawie takiej umowy krewnych osoby kierującej danym organem). Stąd za zasadne należy uznać stanowisko, że dane osobowe wszystkich osób, z którymi podmioty publiczne podpisały umowy cywilnoprawne, powinny zostać ujawnione. Takie stanowisko jest szczególnie ważne, jeżeli kontrola społeczna sposobu działania władz publicznych ma być efektywna, a nie fasadowa (zob. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., I OSK 2499/13, ZNSA 2015/5/175-182).\
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Organ wskazał, że skarga dotyczy zakresu dokonanej anonimizacji dokumentów. Organ nie zgodził się z zarzutami Skarżącego, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został zrealizowany i organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępniania informacji publicznej. Organ podkreślił, że anonimizacji podlegały dane osobowe mogące identyfikować zleceniobiorców oraz harmonogramy wykonywania usług, a to z uwagi na fakt, że harmonogramy spowodowałyby natychmiastową identyfikację osób świadczących usługi na rzecz organu. Organ jest małą przychodnią, gdzie bez trudu można zapoznać się harmonogramami prac poszczególnych zleceniobiorców. Organ nie dokonał anonimizacji kwot wynagrodzeń, a jak wynika z treści skargi Skarżącego właśnie o tą informację mu chodziło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że jako Prezes Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p), jak również, iż żądane informacje stanowią informację publiczną.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Stąd, aktualny pozostaje wypowiadany w orzecznictwie sądowym pogląd, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było - w wymaganych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej - terminie i formie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/22).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 12 stycznia 2023 r. złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie dotyczącym żądania sformułowanego w punkcie 3 tegoż wniosku.
Formułując zarzut bezczynności Skarżący podniósł, że w odpowiedzi na jego wniosek organ udostępnił jedynie część z żądanych informacji publicznych, tj. zrealizował żądania wniosku z punktu 1, 2, 4 i 5. W odniesieniu do żądania wniosku (sformułowanego w punkcie 3 wniosku), organ udzielił częściowej informacji – anonimizując dane zawarte w udostępnionych umowach oraz nie udostępniając załączników do przedmiotowych umów. Zdaniem Strony, odpowiedź jakiej organ udzielił jej w odniesieniu do żądania zawartego we wniosku pod numerem 3 nie może zostać uznana za wystarczającą, a tym samym, za chroniącą organ przed zarzutem bezczynności.
Odpierając ten zarzut organ podnosi w odpowiedzi na skargę, że udzielił Stronie odpowiedzi na jej wniosek i nie pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępniania informacji publicznej. Podkreślił, że anonimizacji podlegały dane osobowe mogące identyfikować zleceniobiorców oraz harmonogramy wykonywania usług, a to z uwagi na fakt, że harmonogramy spowodowałyby natychmiastową identyfikację osób świadczących usługi na rzecz organu.
W zaistniałym sporze Sąd przyznał rację Skarżącemu, a zatem uznał, że odpowiedź, jakiej organ udzielił Stronie odnośnie do zgłoszonego przez nią żądania w punkcie 3 wniosku nie może zostać uznana za należyte wywiązanie się przez adresata wniosku z obowiązku udzielenie odpowiedzi na wniosek co do wymienionego żądania.
W kontekście wskazanej przez organ anonimizacji danych podkreślić należy, że jawność gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli. Według ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, również ochrona danych o kontrahentach organów władzy publicznej, takich jak ich nazwy (firmy) albo imiona i nazwiska, ma ograniczony zakres, co oznacza, że zasadniczo dane takie podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej, a nie podlegają wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób wskazaną art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok SN z 08.11.2012 r., I CSK 190/12, OSNC 2013, Nr 5, poz. 67; a także wyroki NSA: z 11.12.2014 r., I OSK 213/14; z 04.02.2015 r., I OSK 531/14; dostępne w CBOSA). Przemawia za tym funkcja kontroli społecznej, pozwalająca lokalnej społeczności weryfikować wykonanie umów zawartych przez j.s.t., w tym racjonalne i gospodarne wydawanie środków publicznych, a także sprawdzać, czy zawierane umowy nie stanowią swoistego przejawu nepotyzmu lub korupcji politycznej, które w oczywisty sposób podkopują zasady funkcjonowania społeczności lokalnej. Przeciwdziałanie owym zjawiskom dostatecznie usprawiedliwia transparentne funkcjonowanie samorządu terytorialnego (por. wyrok NSA z 31.01.2020 r., I OSK 2335/18, CBOSA). W praktyce orzeczniczej sądów jawność danych osobowych podmiotów będących stronami umów zawieranych z podmiotami publicznymi, korzystających z majątku publicznego, nie jest, co do zasady, kwestionowana (por. wyroki NSA: z 19.12.2016 r., I OSK 2060/16; z 22.03.2016 r., I OSK 2317/14; z 13.04.2016 r., I OSK 2563/14; z 15.06.2016 r., I OSK 3217/14; z 25.11.2016 r., I OSK 2153/14; z 04.02.2015 r., I OSK 531/14; z 09.10.2014 r., I OSK 267/14 i I OSK 546/14). Formułuje się bowiem słuszną tezę, że przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej, zważywszy że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Z tego względu podmiot (w tym osoba fizyczna) zawierając umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, z którą wiąże się wydatkowanie środków publicznych, nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych, jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia, zachowa prawo do prywatności (por. m.in. wyrok SN z 8.11.2012 r., I CSK 190/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 67; a także wyroki NSA: z 11.12.2014 r., I OSK 213/14; z 04.02.2015 r., I OSK 531/14; oraz wyroki WSA: z 10.10.2019 r., IV SA/Wr 343/19, z 19.05.2016 r., II SAB/Go 33/16, z 06.04.2017 r., IV SA/Po 47/17; dostępne w CBOSA). Należy uznać, że przez sam fakt zawarcia takiej umowy z podmiotem publicznym, osoba fizyczna pozbawia się częściowo prawa do prywatności. Jeśli zatem umowa cywilnoprawna dotyczy wydatkowania publicznych środków, to osoba zawierająca taką umowę powinna mieć świadomość, że w takiej sytuacji jej imię i nazwisko mogą zostać ujawnione (por. wyrok WSA z 04.09.2013 r., II SA/Gd 447/13, CBOSA). Bez tych danych treść umowy, a nawet informacja o wynagrodzeniu, są niedostateczne (i na odwrót). Jest to bowiem niezbędne, aby w pełni ocenić celowość wydatkowanych środków. Dane osobowe osób, z którymi zawarto umowy cywilnoprawne, umożliwiają ocenę, czy realizację umowy powierzono osobom posiadającym odpowiednią wiedzę i umiejętności pozwalające na jej wykonanie, oraz czy sama umowa nie była w istocie zakamuflowanym sposobem nieuprawnionego przepływu środków publicznych do osób prywatnych (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I OSK 2499/13, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2015, nr 5, s. 180).
Podkreślić także należy, że lekarze wykonują zawód zaufania publicznego i szczególnej odpowiedzialności, stąd też winni być podmiotami możliwymi do pełnej identyfikacji na płaszczyźnie zawodowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 295 t.j.) działalność lecznicza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Działalność leczniczą wykonują podmioty lecznicze wymienione w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, a w tym przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, jednostki budżetowe (...), instytuty badawcze (...), fundacje i stowarzyszenia (...), posiadające osobowość prawną jednostki organizacyjne stowarzyszeń, osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (...), jednostki wojskowe. Zgodnie z art. 106 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku podmiotu leczniczego, do rejestru wpisuje się numer księgi rejestrowej oraz dane dotyczące nazwy firmy albo imienia i nazwiska oraz adres podmiotu. Mając na względzie przedstawione regulacje należy uznać, że rejestr podmiotów, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej nie dotyczy lekarzy zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Jednakże rejestr, o którym mowa w przepisach ustawy o zawodach lekarza i dentysty dowodzi jawności danych osobowych każdego z lekarzy posiadających uprawnienia do wykonywania zawodu. Zauważyć trzeba, że w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty przewiduje się, że lekarz, który uzyskał prawo wykonywania zawodu (albo ograniczone prawo wykonywania zawodu), podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez właściwą okręgową radę lekarską, a Naczelna Rada Lekarska określi szczegółowy tryb postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty i prowadzenia rejestru lekarzy (art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Z przepisów tych należy więc wywieść wniosek, że lekarze i pielęgniarki, niebędący funkcjonariuszami publicznymi, ale podlegający wpisowi do właściwego rejestru, nie mogą korzystać z ochrony danych w rejestrze tym zawartych (w szczególności dotyczy to imienia i nazwiska). Rejestr pod adresem (http://rejestr.nil.org.pl/) prowadzony jest w formie ewidencyjno-informatycznej i zawiera szereg danych osobowych, między innymi imię i nazwisko lekarza lub dentysty, który posiada prawo do wykonywania zawodu. Obecnie prowadzi go Naczelna Izba Lekarska na podstawie danych przekazywanych przez wszystkie Okręgowe Izby Lekarskie. Przy czym istotne jest uregulowanie zawarte w art. 52 ust. 4 w ustawie z dnia 2 grudnia 2009 r. o Izbach lekarskich (Dz. U. 2018, poz. 168 ze zm., dalej: u.i.l.) z którego wynika, że Naczelna Rada Lekarska udostępnia informacje zawarte w Centralnym Rejestrze Lekarzy, o których mowa w art. 49 ust. 5 pkt 1, 2, 11-13, 22-25, 31-34 i 42-44, w ramach informacji publicznej, w rozumieniu u.d.i.p., obejmują one m.in: tytuł zawodowy (pkt 1), imię i nazwisko lekarza (pkt 2), numer ograniczonego wykonywania zawodu (pkt 11), numer prawa wykonywania zawodu (pkt 12), numer rejestracyjny w okręgowym rejestrze lekarzy (pkt 13), rodzaj i stopień posiadanej specjalizacji, tytuł specjalisty (pkt 22), rodzaj umiejętności zawodowej (pkt 23) ponieważ do udostępniania informacji w tym zakresie ustawa o izbach lekarskich odsyła do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem ograniczenie prawa do prywatności w zakresie wskazanych powyżej danych, w tym imion i nazwisk lekarzy, wynika ze wskazanych przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o działalności leczniczej, czyniąc te informacje jawnymi. Zdaniem Sądu powyższa ocena, dotycząca wprost umów, znajduje zastosowanie także w odniesieniu do załączników do umów, jako stanowiących ich integralną część. Jeżeli objęte wnioskiem Strony umowy cywilnoprawne wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami nr 1 dotyczyły wydatkowania publicznych środków brak było podstaw do anonimizacji ww. danych dotyczących kontrahentów organu oraz niewydania załączników nr 1.
Uznać zatem należy, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu punktu 3 wniosku Skarżącego z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie danych zanonimizowanych oraz niewydania załączników nr 1 do umów. o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Stąd też należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2893/21, z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2741/21). Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważącego traktowania strony. Organ odpowiedział na wniosek z dnia 12 stycznia 2023 r. Jednakże stanowisko organu w zakresie spornym - z powodów, o których była już mowa wyżej - nie zasługuje na aprobatę Sądu .
O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI