IV SAB/Wr 1361/21

IV SAB/Wr 1361/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Marta Pająkiewicz-Kremis
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 § 1, § 1a oraz § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 października 2021 r. I. stwierdza bezczynność Prokuratora Rejonowego w O. w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 11 października 2021 r.; II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, o którym mowa w pkt I wyroku; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Prokuratora Rejonowego w O. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11 października 2021 r., przesłanym drogą poczty e-mail J. M. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Prokuratura Rejonowego Prokuratury Rejonowej w O. (dalej: organ, Prokurator) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1) ile sekcji zwłok zostało przeprowadzonych w przypadku podejrzenia zgonu na COVID-19 licząc od początku ogłoszenia stanu pandemii do czasu udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek;
2) ile wniosków zostało skierowanych do w/w Prokuratury o przeprowadzenie sekcji zwłok w przypadku podejrzenia zgonu na COVID-19;
3) jakie podmioty wnioskowały o przeprowadzenie sekcj i zwłok w przypadku podejrzenia zgonu na COVID-19;
4) czy oprócz Ministra Zdrowia (w tym przypadku należy wskazać osobę oraz datę przekazania tych informacji) - do jakich innych organów (jak np. Sanepid, Główny Inspektor Sanitarny, Minister Sprawiedliwości, Prezes Rady Ministrów, Przewodniczący Rady Medycznej przy Premierze) były przekazywane wyniki przeprowadzonych sekcji zwłok lub informacje dotyczące stwierdzenia przyczyn zgonów;
5) czy zostało stwierdzone, co było przyczyną zgonów na COVID-19.
Jako sposób i formę udostępnienia żądanych informacji wnioskodawca wskazał pisemne nadesłanie informacji na jego adres .
Pismem z dnia 15 listopada 2021 r., nadanym drogą pocztową w dniu 16 listopada 2021r., wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.)
Skarżący wniósł o:
1) ustalenie, że jego wniosek z dnia 11 października 2021 r. dotyczył informacji publicznej;
2) zobowiązanie Prokuratora do udzielenia żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia 11 października 2021 r. - w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku;
3) stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania;
4) zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.- jako swoistego zadośćuczynienia za udzielenie bezsensownej odpowiedzi na wniosek;
5) zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.
Ponadto, skarżący wniósł o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego i zobowiązanie Prokuratora do przekazania Sądowi informacji publicznej, o której mowa we wniosku o dostęp do informacji publicznej w celu ustalenia przez Sąd, czy wniosek dotyczył informacji publicznej.
Według skarżącego Prokurator pozostaje w bezczynności, albowiem nie udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 11 października 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie , umorzenie postępowania w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ przyznał, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w drodze wiadomości e-mail z dnia 11 października 2021 r. Termin instrukcyjny 14 dni na udzielenie informacji publicznej upływał w dniu 25 października 2021 r. Pismem z dnia 25 października 2021 r. organ poinformował skarżącego o skierowaniu zapytań do Komendanta KP w D. Komendanta Powiatowego Policji w O., w związku z czym termin udzielenia informacji publicznej ulegnie wydłużeniu do dnia 11 grudnia 2021 r. Według organu, wynikający z przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p instrukcyjny termin 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku upływał w dniu 11 grudnia 2021 r.
Organ przyznał też , że pismo z dnia 25 października 2021 r. z powodu wprowadzania nowego systemu informatycznego w jednostkach Prokuratury nie zostało w tej dacie skutecznie wyekspediowane, dlatego pismem z dnia 22 listopada 2021 r. przekazano skarżącemu wyjaśnienia w tym zakresie oraz treść pisma z dnia 25 października 2021 r. Prokurator podniósł ,że dopiero po otrzymaniu odpowiedzi na skierowane zapytania do podległych sobie jednostek Policji mógł udzielić informacji skarżącemu. W tym zakresie organ powołał się na pismo I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia 6 grudnia 2021 r. , z którego wynika, że w Komendzie Powiatowej Policji w O. nie jest prowadzony rejestr dotyczący statystyk zgonów wskutek zarażenia COVID-19, w związku z czym nie ma możliwości udzielenia informacji na pytania zawarte w piśmie Prokuratora z dnia 22 października 2021 r. Z kolei, w piśmie Komendanta Komisariatu Policji w D. z dnia 6 grudnia 2021 r. wskazano, że Komisariat Policji w D. nie prowadzi żadnej statystyki ani wykazu spraw, gdzie jedną z danych byłoby zachorowanie na wirus COVID-19, dlatego nie posiada informacji, ile zgonów nastąpiło w wyniku choroby COVID-19, kto został powiadomiony w wyniku takiego zgonu oraz czy zostało stwierdzone zachorowanie u denata. Jednocześnie wskazano że takie statystyki powinno prowadzić Ministerstwo Zdrowia, zaś Prokuratura Rejonowa w O. jest informowana o zgonach bez określenia, czy zgon miał związek z zachorowaniem na COVID-19, czy nie.
Dalej organ podniósł , że pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. - w odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej - skierowano do skarżącego pismo informacyjne , w którym wskazano, że zawarte we wniosku z dnia 11 października 2021 r. zapytania , odnoszące się do statystyk zgonów na COVID-19 ,nie pozostają w zakresie działalności organu, jakim jest Prokuratura.
Według organu, żądana przez skarżącego informacja nie mieści się w zakresie przedmiotowym oraz podmiotowym u.d.i.p., jak również z uwagi na brak bezczynności organu, skarga złożona w niniejszej sprawie powinna zostać oddalona jako bezzasadna, a postępowanie w sprawie – umorzone.
Z kolei odnosząc się do treści skargi Prokurator skonstatował , że skarżący sam ma wątpliwości co do charakteru informacji, o których udostępnienie wystąpił, co wynika z wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia przez Sąd, czy wniosek dotyczył informacji publicznej.
Organ podniósł, że skoro Prokurator jak i podlegle mu jednostki Policji, nie prowadzą rejestrów ani ewidencji odnoszących się do statystyk zgonów na COVID-19, natomiast w kompetencjach Prokuratora leży podjęcie decyzji o przeprowadzeniu oględzin i otwarciu zwłok ludzkich w przypadku podejrzenia przestępczego spowodowania śmierci (art. 209 § 1 k.p.k.), a nie w przypadku podejrzenia zgonu na COVID-19, stwierdzono, że organ nie jest w posiadaniu informacji, o których udzielenie zwrócił się skarżący w swoim wniosku.
Dodano, że za oddaleniem skargi i umorzeniem postępowania przemawia fakt, że żądana przez skarżącego informacja nie mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej. Na gruncie u.d.i.p. organ jest zobowiązany do udzielenia informacji, ale tylko takiej, która znajduje się w jego posiadaniu, która stanowi informację publiczną i której używa do zrealizowania powierzonych prawem działań. Tym samym, na zasadach określonych w przepisach u.d.i.p., nie można domagać się wytworzenia informacji, której organ nie posiada bądź udostępnienia informacji, która nie ma charakteru informacji publicznej lub powinna zostać udostępniona w innym trybie. Poinformowanie skarżącego, że treść wniosku nie dotyczy sprawy z zakresu podlegającego udostępnieniu w trybie przewidzianym u.d.i.p. stanowi czynność materialno-techniczną.
Zdaniem organu, podjął on nakazane prawem czynności zmierzające do powiadomienia skarżącego o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie na udzielenie odpowiedzi. Ponadto, pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. , przed upływem instrukcyjnego terminu 2-miesięcznego do udzielenia odpowiedzi , organ poinformował, że udzielenie informacji publicznej we wnioskowanym przez skarżącego zakresie dotyczy informacji, których organ nie posiada. Wobec tego Prokurator podjął działania w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, co wyklucza zarzut bezczynności.
W związku z tym jako bezpodstawny ocenił organ wniosek skarżącego o stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jako zadośćuczynienia za udzielenie bezsensownej odpowiedzi na wniosek.
W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2022 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę , skarżący podtrzymał wnioski skargi. Jednocześnie wniósł o nałożenie na organ grzywny w wysokości 5000 zł na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ze względu na brak przekazania tut. Sądowi pełnych akt postępowania przy odpowiedzi na skargę oraz wprowadzenie Sądu w błąd w zakresie daty nadania pisma z dnia 25 października 2021 r. Według skarżącego , pismo to zostało nadane dopiero w dniu 6 grudnia 2021 r. , a nie jak wskazał Prokurator w dniu 22 listopada 2021 r. , co obrazuje skan koperty pisma, w którym zaznaczony został znak sprawy oraz data nadania, której kserokopię dołączył do przedmiotowego pisma . Skarżący podniósł także ,że nie otrzymał pisma z dnia 22 listopada 2021 r., przy którym miałoby zostać przekazane pismo z dnia 25 października 2021 r.
W ocenie skarżącego, powyższe działania Prokuratora wskazują na to, że nawet po dniu otrzymania skargi, co nastąpiło w dniu 22 listopada 2021 r., Prokurator nie podejmował czynności wymaganych prawem – co w przypadku organu stojącego na straży praworządności jest oceniane bardzo negatywnie. Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. przekazanie do sądu administracyjnego następuje w ciągu 15 dni od daty jej otrzymania, tymczasem skarga została przekazana przez organ dopiero pismem datowanym na dzień 17 grudnia 2021 r. zatem po upływie 25 dni, co świadczy o rażącym naruszeniu obowiązków prawnych przez organ powołany do przestrzegania prawa.
Jednocześnie skarżący zarzucił, że Prokurator przekazując skargę nie załączył pełnych akt postępowania, co narusza przepis art. 54 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje sądowi skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej bądź elektronicznej.
Dodatkowo skarżący wskazał, że Prokurator w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, o którą skarżący wnioskował dnia 11 października 2021 r. Wbrew przedstawionemu w odpowiedzi na skargę stanowisku organu (str. 9 pisma), skarżący nie zwracał się o udzielenie informacji o prowadzonych rejestrach lub ewidencjach , lecz zadał konkretne pytania odnośnie ilości przeprowadzonych sekcji zwłok w przypadku zachorowania na COVID-19 – na to pytanie skarżący nie otrzymał dotychczas żadnej odpowiedzi. Według skarżącego, za odpowiedź nie można uznać pisma Prokuratora z dnia 10 grudnia 2021 r. , bowiem wyjaśniona została podstawa prawna czynności prokuratury lub braku obowiązku prawnego przeprowadzenia sekcji zwłok w przypadku zgonu na COVID-19 – co nie było przedmiotem wniosku o dostęp do informacji publicznej. Końcowo skarżący podniósł, że Prokurator w żadnym miejscu swojego pisma nie odpowiedział, ile sekcji zwłok zostało przeprowadzonych w związku z podejrzeniem zgonu na COVID-19 i omijając odpowiedź na to i pozostałe pytania zawarte we wniosku wskazał, że odnosząc się do statystyk zgonów na COVID-19 nie pozostają w zakresie działalności organu jakim jest Prokurator.
Sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania zawarty w wyżej wymienionym piśmie z dnia 4 kwietnia 2022 r. wniosek o wymierzenie organowi grzywny i zarejestrował go pod nową sygnaturą IV SO/Wr 25/22 .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2022, poz 329.ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a , kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 149 §1 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności . Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy , bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej . Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, przewiduje, wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. , różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p.
W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że stosowny wniosek skarżący złożył, zaś adresat wniosku na przedmiotowy wniosek zareagował, wystosowaniem do skarżącego pisma z dnia 10 grudnia 2021 r. Analiza treści powyższego pisma w kontekście złożonej przez stronę skargi na bezczynność organu wymaga stwierdzenia, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy jest on w posiadaniu wnioskowanej informacji, a następnie czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w dalszej kolejności podmiot zobowiązany powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. .
Mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy, jakim jest bezczynność organu, należy wyjaśnić, czy informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji. Jest to niezbędne, aby stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06, Lex 291197).
Prawo do uzyskiwania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów.
Oceniając pod takim kątem żądanie objęte przedmiotowym wnioskiem stwierdzić należy, że informacja, o której w nim mowa ma niewątpliwie walor informacji publicznej i jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji. Dotyczy bowiem przedmiotu, o którym mowa w art.6 ust.1 pkt 3 lit. a u.d.i.p., a więc informacji o zasadach i trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych . Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęta jest bowiem informacja o faktach i dokumentach wskazujących na tryb procedowania przez podmioty wymienione w art. 4 ust.1 u.d.i.p. , w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych . Objęte wnioskiem informacje związane są z procedurą przeprowadzenia oględzin i otwarcia zwłok z udziałem prokuratora, o której mowa w art.209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego ( tj. Dz.U. 2021, poz.534 ).
W związku z tym nie ma racji organ , kiedy wywodzi ,że dane , o których mowa przedmiotowym wnioskiem nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko organu w tym zakresie jest niekonsekwentne i dotknięte wewnętrzną sprzecznością , bowiem z jednej strony organ kwestionuje publiczny charakter żądanych informacji , a z drugiej strony podejmuje próby uzyskania tych danych w podległych mu jednostkach , a finalnie stwierdza, że dane odnoszące się do statystyk zgonu na Covid-19 nie pozostają w zakresie jego działalności .
Z kolei oceniając pod względem podmiotowym przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy, że podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej (art. 4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p.) . Nie ulega wątpliwości, że takim organem w rozumieniu art. 4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. jest Prokurator Rejonowy. W związku z tym należy zaliczyć go do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej .
Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować jako czynność materialno-techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia jest to decyzja administracyjna.
Oceniając pod takim kątem pismo organu z dnia 10 grudnia 2021 r. adresowane do skarżącego, stwierdzić należy ,że jest ono dostatecznym odniesieniem się do żądanej przez stronę informacji w przedmiotowym wniosku .
Po pierwsze , w odniesieniu do informacji objętej punktami 1-5 przedmiotowego wniosku organ poinformował wnioskodawcę, że nie jest możliwe udostępnienie wnioskowanych danych z uwagi nieprowadzenie statystyk zgonów na Covid-19 . Stanowisko w tym zakresie organ uzasadnił brakiem stosownego obowiązku wynikającego z zakresu działalności organu. Twierdzenie w tym zakresie organ dostatecznie uwiarygodnił znajdującymi się w aktach sprawy pismami podległych mu jednostek Policji, do których zwrócił się o udzielenie wnioskowanych przez skarżącego informacji. A mianowicie z pism I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia 6 grudnia 2021 r. i Komendanta Komisariatu Policji w D. z dnia 6 grudnia 2021 r., wynika, że w Komendach Powiatowych Policji w O. i D. nie są prowadzone rejestry lub wykazy spraw , dotyczące statystyk zgonów wskutek zarażenia COVID-19. W związku z nieposiadaniem tych informacji ,Komendy Policji nie miały możliwości udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie Prokuratora z dnia 22 października 2021 r.
W tym miejscu przywołać należy treść art. 4 ust. 3 u.d.i.p. , z którego wynika ogólna zasada, wedle której do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu. Z brzmienia cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów. Trzeba zatem przyjąć, że obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją. Przy czym podmiot, który twierdzi, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku, powinien twierdzenie to uwiarygodnić. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. W ocenie Sądu powyższemu obowiązkowi organ zadość uczynił.
Spajając te część rozważań , stwierdzić należy ,że odpowiedź organu sformułowana w piśmie z dnia 10 grudnia 2021 r. , aczkolwiek lakoniczna , była jednak wystarczająca do prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącego i świadczy o zastosowaniu przez organ prawidłowej prawnej formy działania. W związku z tym ocena w takim kontekście działania organu podjętego w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia - na moment rozpoznania przez sąd administracyjny skargi - zarzutu jego bezczynności, aczkolwiek przyjęty przez organ tryb procedowania w zakresie udostępniania żądanej informacji publicznej ocenić należy jako wadliwy .
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku ( art.13 ust.1 u.d.i.p.) , przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielania informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art.13 ust.1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art.13 ust.2 u.d.i.p. . A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku.
Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że reakcja organu na udzielenie informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego z dnia 11 października 2021 r. nastąpiła dopiero w piśmie organu z dnia 10 grudnia 2021 r. Jednakże zauważyć należy, że udostępnienie żądanej informacji nastąpiło dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność organu i po upływie czternastodniowego przewidzianego przez ustawodawcę terminu , co wynika z prostego porównania daty sporządzenia skargi i jej wpływu do organu (23 listopada 2021 r.), daty udzielenia odpowiedzi na wniosek (10 grudnia 2021 r.) , daty sporządzenia odpowiedzi na skargę (17 grudnia 2021 r.) oraz daty przekazania skargi przez organ do Sądu (22 grudnia 2021 r. – prezentata poczty).
A zatem w dacie zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie organ niewątpliwie pozostawał bezczynny w załatwieniu przedmiotowego wniosku, co uzasadniało rozstrzygnięcie w pkt I tenoru wyroku. Przy czym bez znaczenia dla oceny bezczynności pozostaje zastosowany przez organ , przewidziany art. 13 ust.2 u.d.i.p. tryb przedłużenia terminu do udzielania odpowiedzi na przedmiotowy wniosek . Po pierwsze, instrument ten zastosował organ w ostatnim dniu terminu przewidzianego do udzielenia odpowiedzi, a po drugie , w terminie przewidzianym do udzielenia odpowiedzi skutecznie nie ekspediował pisma informującego o przedłużeniu terminu . Trafnie bowiem skarżący podniósł, że wysyłka tegoż pisma nastąpiła dopiero w dniu 6 grudnia 2021r. , a zatem po upływie 14- dniowego terminu do udzielenia informacji .Natomiast reakcja organu na przedmiotowy wniosek , w postaci pisma informacyjnego z dnia 10 grudnia 2021r. , czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu na dzień jej rozpoznania.
Wskazać bowiem należy, że skargę na bezczynność organu sąd administracyjny rozpoznaje według stanu faktycznego i prawnego na datę rozpoznania skargi. W tej sytuacji postępowanie w niniejszej sprawie w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w badanej sprawie, w związku z czym wydanie wyroku w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego stało się zbędne. Z tych względów orzeczono jak w pkt III tenoru wyroku . Takie działanie organu było wystarczające dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku w tym zakresie .
Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przemawia za tym fakt, że organ nie pozostawił wniosku skarżącego bez odpowiedzi, podjął czynności zmierzające do udzielenia odpowiedzi i ustosunkował się do niego, wprawdzie z przekroczeniem terminu zakreślonego ustawą o dostępie do informacji publicznej, lecz bezczynność w zakresie faktycznego udzielenia żądanych danych wynosiła niewiele, ponad 6 tygodni. Z powyższego wynika, że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miało charakteru opóźnienia znacznego i tym samym nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Natomiast ostatecznie wniosek został prawidłowo załatwiony przy wykorzystaniu przez podmiot zobowiązany właściwej prawnej formy działania , a mianowicie pisma informacyjnego Z tych względów Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II wyroku.
Jednocześnie Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej . Należy bowiem zwrócić uwagę, że z literalnej wykładni art. 149 § 2 p.p.s.a., wynika, że przyznanie sumy pieniężnej zależy od uznania sądu (może nastąpić z urzędu, bez wniosku strony). Przepis ten stanowi, że "sąd może", a nie "sąd przyznaje". Tym samym Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1558/20, podkreślając, że ten dyscyplinująco-represyjny środek o dodatkowym charakterze powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Tym samym chodzi o sytuacje, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto musi istnieć uzasadniona obawa, że bez dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednak na gruncie rozpatrywanej sprawy brak stwierdzenia ,że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa , wykluczał celowość przyznania skarżącemu sumy pieniężnej . Z tych względów dalej idącą skargę oddalono ( pkt IV tenoru wyroku) .
O kosztach postępowania (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zaliczając do niezbędnych kosztów procesu uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł i koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Końcowo wyjaśnić również należy ,że Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.