IV SAB/Wr 1335/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStrona skarżąca, H. S., wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek wpłynął do organu 22 grudnia 2023 r. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku w listopadzie 2024 r. i ponaglenia wniesionego w październiku 2025 r., decyzja nie została wydana do dnia wniesienia skargi (3 października 2025 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że przewlekłość zachodzi, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane działania nie charakteryzują się koncentracją lub są pozorne. Analizując przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw cudzoziemców (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) oraz przepisy zawieszające biegi terminów w związku z konfliktem na Ukrainie (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), sąd uznał, że obowiązywanie tych przepisów, przedłużane wielokrotnie, nie może stanowić podstawy do nieograniczonego zawieszania prawa do sądu. Sąd stwierdził, że po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie obowiązywania art. 100d u.o.p. było niezgodne z Konstytucją RP. Mimo stwierdzenia przewlekłości, sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na stosowanie się przez organ do obowiązujących przepisów ustawowych, które nie pozwalały mu na samodzielne stwierdzenie ich niezgodności z Konstytucją. Po wniesieniu skargi, Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, co skutkowało umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji. Skarga w pozostałym zakresie została oddalona, a Wojewoda został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów zawieszających terminy postępowań administracyjnych w sytuacjach kryzysowych oraz ich zgodność z Konstytucją RP, a także zasady stwierdzania przewlekłości postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może wymagać dostosowania do innych przepisów lub sytuacji faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, w tym Wojewodę, w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, może być stwierdzone pomimo obowiązywania przepisów zawieszających biegi terminów w związku z sytuacją kryzysową (np. konfliktem zbrojnym)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może stwierdzić przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet jeśli organ stosuje się do przepisów zawieszających terminy, jeśli te przepisy naruszają Konstytucję RP lub jeśli sytuacja kryzysowa, która uzasadniała ich wprowadzenie, przestała istnieć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw cudzoziemców, które miały mieć charakter epizodyczny, może naruszać prawo do sądu i zasadę pewności prawa. W przypadku, gdy okoliczności nadzwyczajne ustąpiły, dalsze stosowanie tych przepisów może być uznane za nieproporcjonalne.
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, które nastąpiło w okresie obowiązywania przepisów zawieszających biegi terminów, może być uznane za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ stosował się do obowiązujących przepisów ustawowych, nawet jeśli te przepisy okazały się niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistego naruszenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Stosowanie się przez organ do obowiązujących przepisów, nawet jeśli są one później uznane za niezgodne z Konstytucją, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, ponieważ organy administracji nie są uprawnione do samodzielnego pomijania przepisów ustawowych.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, który jest w oczywistej sprzeczności z przepisem rangi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw.
Uzasadnienie
NSA przyjmuje, że w przypadku oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z Konstytucją RP, sąd może odmówić zastosowania takiego przepisu, jeśli jego stosowanie narusza konstytucyjne zasady, takie jak prawo do sądu.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym zakresie, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, bądź wolności i praw innych osób.
Pomocnicze
u.o.p. art. 100d § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis zawieszał biegi terminów w sprawach dotyczących udzielania cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, stały lub rezydenta UE, prowadzonych przez wojewodę, do dnia 4 marca 2026 r. (z wcześniejszymi nowelizacjami przedłużającymi ten okres).
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, kiedy przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłość.
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
u.o.c. art. 112 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa, od kiedy biegnie termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
k.p.a. art. 12 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego.
Odrzucone argumenty
Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez Wojewodę Dolnośląskiego. • Zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w terminie 14 dni. • Wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej od organu.
Godne uwagi sformułowania
O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne', dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Wobec powyższego należało stwierdzić, że niezgodność art. 100d u.o.p. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 2024 r.
Skład orzekający
Aneta Brzezińska
sprawozdawca
Daria Gawlak-Nowakowska
przewodniczący
Katarzyna Radom
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających terminy postępowań administracyjnych w sytuacjach kryzysowych oraz ich zgodność z Konstytucją RP, a także zasady stwierdzania przewlekłości postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może wymagać dostosowania do innych przepisów lub sytuacji faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przepisów nadzwyczajnych oraz praktycznego problemu przewlekłości postępowań administracyjnych, co jest istotne dla wielu osób ubiegających się o zezwolenia pobytowe.
“Czy przepisy nadzwyczajne mogą ograniczać prawo do sądu? WSA we Wrocławiu odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.