IV SAB/WR 13/25

IV SAB/Wr 13/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 29 października 2024 r. I. stwierdza bezczynność Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu w zakresie rozpoznania pkt 6 wniosku z dnia 29 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, uznając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu do rozpoznania pkt 6 wniosku, o którym mowa w pkt I sentencji wyroku w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu na rzecz B. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. P. jest bezczynność Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 29 października 2024 r.
Jak wynikało z akt sprawy pismem z dnia 29 października 2024 r., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, u.d.i.p.), Skarżący wystąpił z prośbą o o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kosztów poniesionych przez Skarb Państwa w sprawie 1-0510-32/2024/PN. We wniosku złożonym drogą elektroniczną nawiązał do otrzymanego od Komendy Miejskiej Policji we Wrocławiu pisma z dnia 26 kwietnia 2024 r. w sprawie 1-0510-32/2024/P2sl, wnioskując o informacje dotyczące kosztów poniesionych przez Skarb Państwa w realizacji postępowania skargowego objętego pismem Policji z dnia 17 kwietnia 2024 r. Domagał się podania
1. Informacji ilu funkcjonariuszy zostało przydzielonych w poszczególnych jednostkach Policji do realizacji postępowania skargowego objętego w/w sygnaturą.
2. Jaka była ilość godzin pracy poświęcona przez poszczególnych funkcjonariuszy przydzielonych do realizacji postępowania skargowego objętego w/w sygnaturą np. policjant J. K. nad tą sprawą spędził 11 godzin i 44 minuty.
3. Jaki był koszt wynikający z umów o pracę poszczególnych policjantów w odniesieniu do godzin pracy jakie poświęcili na wykonanie postępowania objętego tą sygnaturą.
4. Jaki był czas pracy poszczególnych funkcjonariuszy poświęcony na ustalanie z administratorem budynku F. w związku z realizacją postępowania objętego tą sygnaturą, a wraz z czasem jaki na to jaki był to koszt brutto wynikający z umowy o pracę poszczególnych policjantów.
5. Jaki był czas pracy poszczególnych funkcjonariuszy poświęcony na uzyskanie, a następnie obejrzenie zapisów z monitoringu nieruchomości P., w związku z realizacją postępowania objętego tą sygnaturą, a wraz z czasem jaki na to poświęcił jaki był koszt brutto wynikający z umowy o pracę poszczególnych policjantów.
6. Jaki był łączny koszt poniesiony na wysyłkę listów do osoby skarżącego, P., F. i innych w celu wyjaśnienia sprawy objętej tą sygnaturą.
Pismem z dnia 8 listopada 2024 r. Komendant Miejski Policji we Wrocławiu (dalej: także KMP) poinformował Skarżącego, że w odniesieniu do punku 1 wniosku sprawa o sygnaturze nr 1-0510-32/2024/PN została przydzielona do realizacji jednemu funkcjonariuszowi KMP. W zakresie punktów od 2 do 6 wniosku KMP nie dysponuje żądanymi danymi. Udzielając dalszych wyjaśnień organ wskazał, że nie gromadzi danych w zakresie "ilości godzin pracy", kosztu wynikającego z umów o pracę w odniesieniu do godzin pracy, innych danych, poszczególnych czynności w związku z ustaleniami we wskazanych instytucjach poświęconych na realizację postępowania skargowego (pytania od 2 -5). W odniesieniu do punktu 6 wniosku organ wskazał, że nie gromadzi danych w zakresie kosztów poniesionych na "wysyłkę listów" związanych z realizacją opisanego postępowania skargowego.
W dniu 23 grudnia 2024 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłość organu. W jej treści wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej odnosił się do kwestii zarządzania finansami publicznymi, zaś odpowiedź organu trudno uznać za prawdziwą i zgodną z prawdą. W opinii Skarżącego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że KMP działając z góry powziętym zamiarem dopuszcza się uporczywego działania wbrew prawu i umyślnie łamie prawo w zakresie obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Strony udzielona mu w dniu 8 listopada 2024 r. odpowiedź stwierdzająca, że organ nie ma wiedzy na temat poniesionych kosztów jest fałszywa. To właśnie Komendant Miejski Policji we Wrocławiu zlecił przeprowadzenie postępowania wskazanego we wniosku. W toku postępowania funkcjonariusze, działający w imieniu i na rzecz Komendanta, wykonywali niecelowe, nieuzasadnione, działania, powodując szkodę Skarbu Państwa.
Dalej Strona wyjaśniła, że zgodnie z dostępnymi informacjami postępowanie skargowe dotyczyło braku rzetelności Komisariatu Policji Wrocław G. w gospodarowaniu finansami publicznymi. Okoliczności tych Skarżący dopatrywał się w odstąpieniu od wezwania na przesłuchanie jednego z obywateli Polski (co generuje koszt wysyłki list poniżej 10 zł), co skutkowało skargą tego obywatela. W wyniku czego KMP podjął czynności angażując w wyjaśnienia tej sprawy nieznaną ilość funkcjonariuszy, którzy w niejasnych okolicznościach weszli w posiadanie nagrań z monitoringu z placówki P. przy "ul. [...]" we W. i przeglądali kilkadziesiąt godzin nagrań z monitoringu. To działanie kosztowało Skarb Państwa tzw. roboczogodziny policjantów, którym wynagrodzenie jest wypłacane z finansów publicznych. Celem wyjaśnienia powodu braku podjęcia najprostszych i najmniej kosztownych działań w miejsce czynności generujących kilkutysięczne wydatki zasadne stało się wystąpienie o informację publiczną jakie rzeczywiście poniesiono w związku z tym koszty. W odpowiedzi na wniosek Skarżącego organ podał, że nie posiada takich danych, co nie jest prawdą, gdyż ma on informację ilu policjantom zlecono czynności i ile godzin zajmowano się tą sprawą w opisanym we wniosku zakresie. Końcowo Strona podkreślała, że nie jest zainteresowana danymi osobowymi ale wysokością poniesionych z budżetu państwa kosztów opisanego postępowania.
Wnioskowała o zobowiązanie organu do zaprzestania dalszego łamania prawa i udostępnienia wnioskowanych informacji mając na uwadze publiczne źródło finansowania wydatków organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu opisał przebieg okoliczności faktycznych sprawy. Potwierdził także, że postępowanie o podanej we wniosku sygnaturze akt prowadził jeden funkcjonariusz, któremu zlecono czynności związane ze zbadaniem skargi M. M. na bezczynności, przewlekłości i złośliwości ze strony funkcjonariuszy KP Wrocław G. w zakresie realizacji pomocy prawnej dla KPP w J. Organ wskazał, że postępowanie skargowe prowadzono na podstawie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2024r. poz 572). W toku postępowania dokonano ustaleń wskazujących na niezasadność skargi, o czym poinformowano jego stronę pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. W dniu 12 kwietnia 2024 r. M. M. skierował do KMP kolejne pismo wyrażając niezadowolenie z załatwienia jego skargi. Po ponownej analizie sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany stanowiska w sprawie skargi, o czym poinformowano stronę tego postępowania pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r.
Dalej organ wskazywał, że wniosek Skarżącego z dnia 29 października 2024 r. o udzielenie spornej informacji publicznej dotyczył ww. sprawy. Odnosząc się do odpowiedzi udzielonej w dniu 8 listopada 2024 r., w zakresie punktów 2-6 wniosku, organ potwierdził, że nie dysponuje żądanymi danymi (nie posiada wnioskowanych informacji). Dane dotyczące określenia czasu poświęconego na wykonywanie poszczególnych czynności w konkretnej sprawie (w tym przypadku sprawie skargowej), nie są ewidencjonowane w ten sposób, aby było możliwe wyliczenie czasu poświęconego na realizowanie czynności w ramach jednej sprawy. A co z tego wynika nie można określić ani godzin ani kosztów pracy. Natomiast wysyłka listów realizowana jest na podstawie umowy zawartej z operatorem. Nie jest prowadzona ewidencja kosztów wysyłki listów do każdej konkretnej sprawy. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że brak żądnych informacji nie uzasadnia zarzutu bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej wystąpi wówczas gdy ustawowo zobowiązany organ nie podejmie prawem przewidzianych działań w terminie wynikającym z zapisów prawa, co istotne działania te muszą dotyczyć informacji publicznej. Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie też, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Milczenie organu przez całe 14 dni jest dowodem na to, że organ ten dopuścił się bezczynności. Jest to bowiem stan obiektywny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 44/21, dostępny w CBOSA). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma bowiem znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Bezczynność w zakresie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmuje także sytuację, w której organ odnosi się do wniosku strony jednakże zakres, forma lub treść informacji nie odpowiadają prawu.
Z przywołanych rozważań wynika, że oceniając skargę na bezczynność organu w zakresie informacji publicznej należy ustalić, czy podmiot będący adresatem wniosku strony jest ustawo zobowiązany do jego rozpoznania, po drugie czy treść wniosku odnosi się do informacji publicznej i wreszcie, czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Jednocześnie z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest wskazanie na przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowi on, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że postępowanie organu w tej sprawie odpowiada prawu w zakresie obejmującym pięć pierwszych pytań zawartych we wniosku Skarżącego z dnia 29 października 2024 r. w zakresie zaś pkt 6 nie wyjaśnia w sposób prawidłowy powodów braku żądanych informacji, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu w tym względzie.
Uzasadniając przedstawiony pogląd wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 145, dalej: ustawa o Policji) organami administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest komendant powiatowy (miejski) Policji. Na tej podstawie nie może budzić zastrzeżeń, że Komendant Miejski Policji we Wrocławiu, będący adresatem wniosku Strony, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Okoliczności te nie są przez strony sporu negowane.
Nie jest negowany także charakter żądanych informacji, jako informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem taki walor ma każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie realizowania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w: Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 85/07, Kielcach z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SAB/Ke 7/08 oraz Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 109/08, dostępne w CBOSA). Zagadnienia dotyczące majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowią informację publiczną, co do zasady podlegająca udostępnieniu (art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. f u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Przepis art. 13 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Z akt sprawy wynika, że na wniosek Skarżącego odnoszący się do informacji publicznej złożony w dniu 29 października 2024 r. zobowiązany ustawowo organ odpowiedział w dniu 8 listopada 2024 r., a zatem w terminie. W zakresie pytania ujętego w pkt 1 wniosku udzielił odpowiedzi, która nie budzi zastrzeżeń Skarżącego. Wątpliwości odnoszą się natomiast do dalszych pytań ujętych w pkt od 2 do 5, gdyż w tym zakresie organ wskazał, że nie dysponuje żądanymi informacjami. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązek udostępnienie informacji publicznej podmiotów zobowiązanych ogranicza się do tych danych, którymi dysponują. Jeśli adresat wniosku nie posiada żądanych informacji nie ma obowiązku ich poszukiwania, czy wskazania podmiotu, który nimi dysponuje, wystarczy, że w takim przypadku poinformuje wnioskodawcę o tym, że żądanych danych nie posiada. Wynika to wprost z treści przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p., zaś powołane także w odpowiedzi na skargę orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że bezczynność wyklucza przekazanie wnioskodawcy, w zakreślonym prawem terminie, że organ nie dysponuje żądaną informacją. Organ ma bowiem obowiązek udostępnienia owej informacji tylko wtedy gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas gdy powinien ją posiadać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt II SA 1852/03; z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2235/12, dostępne w CBOSA). Powyższe oznacza, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi, na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p., negatywną przesłankę udostępnienia owej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 638/14, dostępny w CBOSA ). Przy czym konieczne jest poczynienie istotnego zastrzeżenia, że w takim przypadku szczególnego znaczenia nabiera uwiarygodnienie oświadczenia o nieposiadaniu informacji, które podmiot powinien posiadać, gdy informacja ta jest związana z zakresem jego działalności i posiadaną kompetencją, a jej wytworzenie wynika z przepisu prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2598/19, dostępny w CBOSA). Powtarzając za powołanym orzeczeniem, powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych dokumentów winno być nie tylko jasne i konkretne, ale także zawierać wyjaśnienie dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, mimo że powinien je posiadać. Przedstawione informacje winny być na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli sądowi dokonać oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej, mimo że powinien taką informację posiadać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 851/09; wyrok z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 156/12 LEX 1264575, dostępne w CBOSA).
Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że zastrzeżeń Sądu nie budzą odpowiedzi i ich wyjaśnienie odnoszące się do pkt od 2 do 5 pisma organu z dnia 8 listopada 2024 r. Obowiązujące przepisy nie obligują organu do dokonywania ewidencjonowania ilości godzin pracy poświęconych na realizację poszczególnych zadań, w szczególności w zakresie gromadzenia materiału dowodowego w postępowaniu skargowym prowadzonym na podstawie Działu VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, co uniemożliwia podanie kosztu pracy poświęconego na realizację ww. zadania. W tym względzie mieszczą się także czas i koszty związane z czynnościami dokonania ustaleń z administratorem budynku F. czy P. Zatem stanowisko organu w tym zakresie nie budzi zastrzeżeń. Brak obowiązku prowadzenia takich statystyk, czy informacji – w zakresie czasu pracy poświęconego na poszczególne czynności powoduje, że organ nie dysponuje takimi danymi, nie jest w stanie ich ustalić w żaden sposób, a to jak wskazano powoduje brak możliwości obliczenia kosztów pracy poświęconych na realizację ww. zadań.
Inaczej jednak rzecz się ma z pytaniem dotyczącym kosztów wysyłki listów związanych z realizacją postępowania skargowego. W tym zakresie odpowiedź organu wskazująca, że nie gromadzi takich danych nie jest przekonująca, gdyż obieg korespondencji regulowany jest przez Instrukcję Kancelaryjną (dostępną na stronie https://dolnoslaska.bip.policja.gov.pl/dokumenty/zalaczniki/39/39-62448.pdf). Wynika z niej, że w organie prowadzony jest dziennik korespondencji (wpływu lub wypływu), czyli rejestr papierowy lub elektroniczny służący do ewidencjonowania wpływającej i wypływającej korespondencji jawnej. Ewidencjonowana jest zatem każda przesyłka wpływająca i wysyłana z organu, co umożliwia ustalenie liczby wysłanych przesyłek oraz ich adresata. Ta informacja, w zestawieniu z kosztem wysyłki pozwoli, co do zasady ustalić żądane przez Stronę informacje. Przy czym przeszkodą w dokonaniu takich ustaleń nie jest fakt zawarcia umowy z operatorem, gdyż w jej treści podany jest ustalony koszt wysyłki określonych przesyłek, co wynika z informacji dostępnych na stronie internetowej P. S.A.
Z treści odpowiedzi udzielonej Stronie na pytanie nr 6 i odpowiedzi na skargę nie wynika, że takich danych ustalić nie można, organ wskazał jedynie, że nie nie jest prowadzona ewidencja kosztów wysyłki, czego Sąd nie neguje. Podane jednak fakty wskazują, że organ jest w stanie ustalić te wartości, zatem brak zestawienia danych dotyczących kosztów wysyłki, przy istnieniu takiej możliwości na podstawie prowadzonych, obowiązujących w organie, ewidencji oraz zawartych umów nie może być zrównany z brakiem takich informacji. Zatem w tym zakresie stanowisko organu nie zostało w sposób właściwy uzasadnione, co obligowało Sąd do stwierdzenia bezczynności organu w zakresie rozpoznania pkt 6 wniosku Strony z dnia 29 października 2014 r. Podstawę prawną tego orzeczenia stanowi art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku), a wobec tego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ww. ustawy Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy (pkt II sentencji wyroku).
Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd jest zobowiązany do orzeczenia, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając działanie organu w tej sprawie nie sposób przyjąć takiej kwalifikacji. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Próżno dopatrywać się takich elementów w postawie organu reagującego w terminie na wniosek Skarżącego, udzielającego mu odpowiedzi lub wskazującego powody odmowy. Fakt odmiennej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – przyjęcia założenia, że wnioskowane informacje muszą być ujęte w zestawieniu, a nie pozyskane z innych danych – nie może stanowić podstawy do uznania istnienia rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie oddalające dalej idącą skargę (pkt III sentencji wyroku), wsparte jest na art. 151 p.p.s.a. i odnosi się do zarzutów Skargi w zakresie bezczynności organu co rozpoznania pkt 2-5 wniosku. W tym zakresie, jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach nie sposób ustalić podstaw obowiązujących organ do ewidencjonowania czasu pracy pracowników poświęconego na poszczególne czynności w zakresie prowadzonego postępowania skargowego, co wyklucza możliwość ustalenia kosztów tej pracy. Jest to zatem sytuacja diametralnie odmienna od tej odnoszącej się do kosztów wysyłki pism wygenerowanych w toku tego postępowania.
W tym punkcie rozstrzygnięcia Sądu mieści się także zarzut przewlekłości organu w zakresie procedowania wniosku Skarżącego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje tego pojęcia, nie czyni tego także ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest ono definiowane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.). Przepis art. 37 § 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że jest to stan prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Takich zaś okoliczności w sprawie Sąd nie dostrzega. Jak wskazano wniosek Skarżącego został rozpoznany w zakreślonym przez prawo terminie 14 dni, zaś jego błędna kwalifikacja może być i była zwalczana w ramach skargi na bezczynność, o czym Sąd rozstrzygnął w pkt I i III sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania ma umocowanie w art. 199, art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a. Wynika z nich, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 p.p.s.a.). Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku o kosztach należnych stronie sąd orzeka z urzędu (art. 210 § 2 p.p.s.a.). Na tej podstawie orzeczono o zwrocie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w wysokości 100 zł, stanowiących równowartość wniesionego wpisu od skargi.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, w zakresie objętym pkt I sentencji wyroku, organ będzie zobowiązany do podjęcia czynności zgodnie z zaleceniami Sądu i udostępnienia żądanej przez Skarżącego informacji publicznej lub wykazania, z powołaniem na konkretne przeszkody, że taką informacją nie dysponuje.