IV SAB/Wr 1143/25

IV SAB/Wr 1143/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-01-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Aneta Brzezińska
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 2 lipca 2025 r. I. stwierdza, że Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu dopuściło się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu do rozpatrzenia wniosku z dnia 2 lipca 2025 r. w zakresie pytania nr 1 w terminie 14. dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. oddala skargę dalej idącą; V. zasądza od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji "NYSA" Sp. z o.o. w Zgorzelcu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skargą z 15 IX 2025 r. A. Z. (dalej "skarżący") zakwestionował bezczynność P. "[...]" sp. z o.o. w Z. (dalej jako "[...]") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 2 VII 2025 r. Zażądano przy tym: stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania P. do rozpatrzenia wniosku i udzielenia rzetelnej odpowiedzi w terminie do 14 dni oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniesiono, że P. nie przekazał wszystkich żądanych informacji pomimo upływu terminu wyznaczonego do ich udostępnienia.
P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podnosząc, że żądane informacje zostały udzielone z uwzględnieniem wszystkich ustawowych obowiązków w zakresie udostępnienia informacji o charakterze publicznym.
Jak wynika z akt administracyjnych, skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych:
Wnioskiem z 2 VII 2025 r. skarżący nawiązując do poprzednich informacji udzielonych mu przez P. zwrócił się o udzielenie dodatkowych informacji, poprzez:
1) przesłanie wykazu ilości pracowników fizycznych z podaniem wykonywanej czynności każdego z nich, niezbędnych do utrzymania ciągłego ruchu zakładu w godzinach od 15:00 do 7:00 pracownicy zmianowi oraz w godzinach od 7:00 do 15:00 czyli w godzinach otwarcia zakładu.;
2) podanie logicznego uzasadnienia, dlaczego zarząd spółki nie prowadzi działalności pozostałej związanej z budową sieci, pomimo takiego obowiązku i zleca te prace firmom zewnętrznym, przynosząc w ten sposób znaczne straty finansowe spółce.
P., pismem z dnia 14 VII 2025 r., zawiadomiło, że wniosek zostanie rozpatrzony do dnia 29 VIII 2025 r.
Następnie, pismem z dnia 28 VIII 2025 r., P. udzieliło skarżącemu następujących informacji:
1) P. nie prowadzi szczegółowej ewidencji konkretnych czynności wykonywanych każdego dnia przez każdego z pracowników fizycznych i nie ma możliwości odtworzenia przebiegu tych czynności na bazie posiadanych dokumentów i ewidencji. Dokumentem potwierdzającym stawienie się danego pracownika w pracy w określonym dniu jest lista obecności podpisywana przez każdego pracownika.
2) P. nie zgadza się ze stanowiskiem, że zlecanie prac firmom zewnętrznym przynosi znaczne straty finansowe. Działalność w zakresie robót związanych z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych stanowi bowiem przedmiot pozostałej działalności gospodarczej P., która jest realizowana w miarę posiadanych zasobów kadrowych i organizacyjnych. P. w pierwszej kolejności wykonuje obowiązki związane z zapewnieniem prawidłowego pod względem jakości i ilości poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków. Jest to działalność kluczowa ze względu na konieczność realizacji ustawowych zadań własnych gminy Zgorzelec oraz gminy miejskiej Zgorzelec oraz należyte zabezpieczenie potrzeb mieszkańców obu gmin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zakresem sądowej kontroli objęte jest zatem także postępowanie organu w zakresie realizacji prawa dostępu do informacji, w tym informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "UoDIP", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie do art. 2 ust. 1 UoDIP, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. W myśl zaś art. 13 ust. 1 UoDIP, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność P. w zakresie udostępnienia informacji dotyczących działalności, organizacji pracy i zatrudnienia. Jest przy tym okolicznością znaną powszechnie, że P. stanowi spółkę komunalną, w której jedynymi udziałowcami są podmioty publiczne, tj. gmina Zgorzelec oraz miasto Zgorzelec. P. jest więc osobą prawną samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 UoDIP. To zaś oznacza, że informacje dotyczące działalności, organizacji pracy i zatrudnienia w takim podmiocie traktować należy jako informacje o charakterze publicznym. Dotyczą one bowiem - wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 UoDIP - organizacji podmiotu jakim jest P. oraz zasad funkcjonowania.
Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. wyrok NSA z 11 III 2015 r., I OSK 934/14 - CBOSA).
Wniosek z 2 VII 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej został złożony przez skarżącego w tym samym dniu. P. miało 14 dni na udostępnienie żądanych informacji, względnie na zawiadomienie o powodach opóźnienia i określenie – nie dłuższego jak 2 miesiące - terminu udostępnienia informacji. Takie terminy rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyznaczają przepisy z art. 13 ust. 1 i 2 UoDIP.
Jak wynika z nadesłanych akt, P. wprawdzie udzieliło skarżącemu odpowiedzi w terminie wyznaczonym na podstawie art. 13 ust. 2 UoDiP, jednak dla oceny bezczynności istotne jest także, czy stanowisko organu pokrywa się w pełni z zakresem żądanych informacji. Tylko pod takim warunkiem uznać można, że wniosek został rozpatrzony.
Tymczasem w okolicznościach sprawy odpowiedź udzielona w zakresie pytania nr 1 wniosku skarżącego budzi istotne zastrzeżenia. Skarżący bowiem wnioskował o wskazanie pracowników niezbędnych do "utrzymania ciągłego ruchu zakładu", a więc zatrudnionych na stanowiskach, które muszą być obsadzone stale (24 h na dobę) w związku z ciągłym ruchem zakładu. Chodziło przy tym o wskazanie ilości takich pracowników i wykonywanych przez nich czynności niezbędnych do utrzymania ruchu zakładu. W udzielonej przez P. odpowiedzi poinformowano skarżącego, że nie jest prowadzona szczegółowa ewidencja czynności wykonywanych każdego dnia przez poszczególnych pracowników i nie ma możliwości odtworzenia przebiegu tych czynności. W ocenie Sądu, taka odpowiedź jest nieadekwatna do pytania sformułowanego w pkt. 1 wniosku skarżącego. Skarżący bowiem nie żądał podania mu konkretnych czynności wykonywanych każdego dnia przez każdego pracownika. Chodziło o wskazanie ilości pracowników niezbędnych do utrzymania ciągłego ruchu zakładu i wskazanie związanych z tym czynności wykonywanych przez tych pracowników. Trafnie więc podnosił skarżący, że w istocie nie otrzymał on informacji w żądanym zakresie. To zaś przesądza o zasadności zarzutu bezczynności, bowiem pomimo upływu terminu wyznaczonego przez P., wniosek nie został rozpatrzony. P. pozostaje zatem w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku w zakresie pytania zawartego w pkt. 1 wniosku skarżącego z dnia 2 VII 2025 r.
Jak wynika z art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Sąd w niniejszej sprawie zobowiązał P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 2 VII 2025 r. w zakresie pkt. 1 w terminie 14 dni, gdyż taki termin wynika zasadniczo z przepisów UoDIP, tak więc należy go uznać za wystarczający.
Stosownie do art. 149 § 1a ppsa, stwierdzając bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynny będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (zob. wyrok NSA z 17 XI 2015 r., II OSK 652/15; wyrok NSA z 8 III 2017 r., I OSK 1925/16 – CBOSA).
W ocenie Sądu okoliczności stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy zwrócić uwagę, że reakcja (odpowiedź) P. na wniosek nastąpiła w wyznaczonym terminie. Bezczynność w zakresie rozpatrzenia żądania z pkt. 1 wniosku jawi się raczej jako rezultat niezrozumienia intencji skarżącego i treści wniosku, a nie celowej i uporczywej obstrukcji.
Nie ma natomiast podstaw do stwierdzenia bezczynności P. w rozpatrzeniu wniosku skarżącego w zakresie pytania zawartego w pkt 2. Podkreślić należy, że przedmiotem wniosku o informację publiczną mogą być wyłącznie fakty, dane i dokumenty pozostające w posiadaniu organu (podobnie NSA w motywach wyroku z 23 VII 2025 r., III OSK 153/25 – publ. CBOSA). Nie można zatem w trybie dostępu do informacji publicznej domagać się od organu opinii, stanowiska, oceny czy uzasadnienia odnośnie do kwestii przedstawionych we wniosku o udzielenie informacji, chyba że taka opinia, stanowisko, ocena lub uzasadnienie zostały przez organ wyrażone już wcześniej i utrwalone w formie dokumentu. W konkretnym przypadku skarżący w ramach pkt. 2 wniosku domagał się "logicznego uzasadnienia", dlaczego P. nie prowadzi działalności w zakresie budowy sieci. Tak sformułowane żądanie, domagające się stanowiska w sprawie przedstawionej przez skarżącego, wykraczało poza obowiązki organu wynikające z przepisów UoDIP. P. miał więc w tym zakresie podstawy, by ograniczyć się do poinformowania skarżącego, że żądanie sformułowane w pkt. 2 wniosku nie dotyczy informacji publicznej. Skoro jednak, jak wynika z udzielonej skarżącemu odpowiedzi, P. zdecydowało się przedstawić swoje stanowisko w tej kwestii, a nadto uczyniło to w terminie określonym w art. 13 ust. 2 UoDIP, to Sąd nie miał podstaw do stwierdzenia bezczynności w tym zakresie. Skargę więc w tej części należało oddalić na zasadzie art. 151 ppsa.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 100 zł (wpis od skargi).
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.