IV SAB/Wr 1069/24

IV SAB/Wr 1069/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /przewodniczący/
Ewa Kamieniecka
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 795/25 - Wyrok NSA z 2025-10-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1-1a i 2, art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1184
art. 44 ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radą Adwokacką we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 września 2024 r. I. stwierdza, że Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu dopuściła się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 11 września 2024 r. w zakresie punktów 1, 2 oraz 4 – 15; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką we Wrocławiu do rozpatrzenia punktów 1, 2 oraz 4 - 15 wniosku strony skarżącej z dnia 11 września 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 IX 2024 r. J. W. (dalej "skarżący") zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu (dalej "ORA") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej adwokata D. K., poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. W którym roku Adwokat ukończył wyższe studia prawnicze?
2. Na jakiej uczelni Adwokat odbywał ww. studia?
3. Z jaką oceną Adwokat ukończył ww. studia?
4. W jakich latach Adwokat odbywał aplikację adwokacką?
5. Kiedy Adwokat złożył egzamin adwokacki?
6. Z jakim wynikiem Adwokat złożył egzamin adwokacki?
7. Czy wobec Adwokata począwszy od 1 IX 2020 r. do 4 IX 2024 r. toczyły się lub toczą obecnie postępowania dyscyplinarne?
8. Czy wobec Adwokata począwszy od 1 IX 2020 r. do 4 IX 2024 r. orzeczono kary dyscyplinarne?
9. W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytania 7 i 8 proszę o nadesłanie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne.
10. Czy począwszy od 1 IX 2020 r. do 4 IX 2024 r. wobec Adwokata stosowano upomnienie dziekańskie?
11. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 10 proszę o wskazanie ile razy stosowano upomnienie dziekańskie wobec Adwokata, kiedy je stosowano oraz za jaki czyn/czyny je stosowano.
12. Czy Adwokat posiada adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami?
13. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 12 proszę o podanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu, których używa Adwokat do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami.
14. Czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje pełnił Adwokat od 1 IX 2020 r. do 4 IX 2024 r. w samorządzie tutejszej Rady.
15. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 14 proszę o wskazanie czy z racji pełnionych funkcji Adwokat pobierał jakiekolwiek wynagrodzenie oraz ile ono wynosiło z rozbiciem na poszczególne okresy rozliczeniowe.
Dziekan ORA, pismem z 19 IX 2024 r., poinformował skarżącego, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z 6 IX 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.) - dalej jako "UoDIP". Wyjaśnił przy tym, że informacją publiczną jest wyłącznie informacja interesująca dla ogółu społeczeństwa, o czym przesądziło bogate orzecznictwo NSA i WSA, potwierdzone poglądami doktryny. Wskazano m.in. na wyrok NSA z 11 V 2017 r., I OSK 2777/16 i zebrane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo, jak również na wyroki WSA: w Poznaniu, w Gdańsku, w Warszawie i w Gorzowie Wielkopolskim. Podkreślono, że nie stanowi informacji publicznej zbiór informacji o konkretnym adwokacie, który prima facie zbierany jest z pobudek osobistych, a nie w celu ochrony interesu ogółu społeczeństwa. Dodatkowo zaznaczono, że informacje których domaga się skarżący w dużej mierze objęte są ochroną danych osobowych, gdyż adwokat nie jest funkcjonariuszem publicznym. A dotychczasowa aktywność skarżącego jednoznacznie i wprost wskazuje, że jego zamiarem nie jest troska o dobro publiczne a jedynie generowanie spraw umożliwiających uzyskanie korzyści majątkowych.
Stanowisko powyższe Dziekan ORA podtrzymał w piśmie z 10 X 2024 r., stanowiącym odpowiedź na ponaglenie.
W skardze z dnia 30 X 2024 r. skarżący zakwestionował bezczynność i przewlekłość ORA wnosząc o: stwierdzenie bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie ORA do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, nałożenie na ORA grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych stanowią informację publiczną. Adwokat jako zawód zaufania publicznego musi liczyć się z zainteresowaniem społecznym swoją osobą. W sprawie istotne jest to, że wniosek dotyczy adwokata i jego drogi zawodowej. Te dane podlegają udostępnieniu. Skarżący podniósł, że analizując akta sprawy oczywiste staje się, iż bez ingerencji Sądu skarżący nie uzyska informacji publicznej zgodnie ze swoim wnioskiem. Wniosek już kilka miesięcy temu powinien być zrealizowany. Zdaniem skarżącego ORA nie stara się przeanalizować jego argumentów. Poprzestaje na niczym niepopartych zarzutach o szkalowaniu samorządu adwokackiego. Tym samym konieczność wywiedzenia skargi jest podyktowana wyłącznie złą wolą organu. Bez nałożenia grzywny, ORA będzie tkwiła w swej nagannej postawie nie tylko w tym postępowaniu, ale też w innych podobnych.
W odpowiedzi na skargę ORA podtrzymała stanowisko, wnosząc o jej oddalenie, obciążenie skarżącego kosztami postępowania, a nadto o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu. Zaznaczono, że celem UoDIP nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów te wnioski dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Zdaniem ORA, interes skarżącego nie może być realizowany w trybie UoDIP, gdyż w warunkach analizowanej sprawy niewątpliwie nie odpowiadałoby to ani celowi ani funkcji przywołanej ustawy, godząc jedynie w zasadę demokratycznego państwa prawa, dobra osobiste adwokata i prawo ochrony jego danych osobowych, jak i elementarne zasady współżycia społecznego i zasadę sprawiedliwości społecznej. Podkreślono, że niedopuszczalne jest, aby osoba domagająca się dostępu do informacji interpretowanej przez nią jako informacja publiczna dla osiągnięcia korzyści majątkowej uzyskała od państwa ochronę prawną kosztem osoby, której dane mają być ujawnione. Zwrócono uwagę, że skarżący składał w Izbie Adwokackiej we Wrocławiu i w Kielcach tożsame wnioski, dotyczące poszczególnych adwokatów z tych Izb licząc, że kiedyś, w którejś sprawie, Sąd przyzna mu sumę pieniężną stanowiącą dla niego korzyść majątkową. Ten sposób działania należy uznać za nadużycie prawa. ORA zwróciła także uwagę, że tego rodzaju wnioski angażują w znacznym stopniu pracowników samorządu, a nadto dotyczą także informacji niepozostającej w posiadaniu ORA ale rzecznika dyscyplinarnego i sądu dyscyplinarnego, które są odrębnymi organami. Mając na uwadze dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych w sprawach skarg dotyczących dostępu do informacji publicznych, o tożsamej treści, o adwokatach z różnych izb adwokackich, w przypadku uwzględnienia skargi ORA poprosiła o rozważenie przez Sąd ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do następujących zagadnień: 1) czy, zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, informacją publiczną jest wyłącznie informacja, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa?; 2) w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze proszę o rozważenie, czy uzyskanie konkretnie przez J. W., o którym Sąd z urzędu wie, iż nęka on izby adwokackie w Polsce domagając się tożsamej treści informacji o losowo wybranych adwokatach, w celu uzyskania korzyści majątkowej w przypadku uznania przez izbę adwokacką, że nie jest to informacja publiczna; "ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa", a jeżeli tak, to dlaczego?; 3) czy tworzenie przez J. W. bazy danych o adwokatach, zgodnie z wyrokami wojewódzkich sądów administracyjnych, będzie przetwarzaniem tych danych osobowych, zgodnym z przepisami o ochronie danych osobowych?
W piśmie procesowym z dnia 18 XII 2024 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i odniósł się do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę. Wskazał m.in na art. 2 ust. 2 UoDIP, który wyklucza domaganie się od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego, czy faktycznego. Stwierdził też, że niespornie zakres żądanej informacji wymusza dodatkową aktywność organu, ale nie jest skomplikowany, zaś wnioski były kierowane w różnym czasie i do różnych organów. Odnosząc się do zagadnienia naruszenia prywatności adwokata skarżący wskazał na gwarancje ochrony wynikające z art. 5 ust. 2 UoDIP, status adwokata i zakres informacji, które dotyczą sfery związanej z wykonywanym zawodem, co w jego ocenie potwierdza też orzecznictwo sądów administracyjnych. Skarżący nie zgodził się też z poglądem, jakoby jego intencją jest próba wzbogacenia się. Skargi i zawarte w nich wnioski stanową konsekwencję bezczynności organu, zaś ewentualny zwrot wpisu po okresie kilku lat nie może być postrzegany w takich kategoriach. W dalszych uwagach skarżący zawarł polemikę z poglądem ORA wykluczającym działanie w interesie publicznym i odnoszącym się do działania skarżącego jako nadużywania prawa uznając je za bezpodstawne. Potwierdza to prawomocność orzeczeń uwzględniających jego skargi na bezczynność organów samorządu adwokackiego. Wskazał również, że ze strony niektórych organów samorządu adwokackiego nie napotkał na problemy w dostępie do żądanych informacji. Końcowo przywołał sygnatury akt spraw, w których sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, przychyliły się do stanowiska skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność i przewlekłość ORA w zakresie udostępnienia informacji zawnioskowanych w piśmie skarżącego z dnia 11 IX 2024 r. dotyczących kwalifikacji konkretnego adwokata, postępowań dyscyplinarnych, funkcji pełnionych w organach samorządu zawodowego i danych do kontaktu z klientami.
Stosownie do art. 1 ust. 1 UoDIP, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.
Jak zaś wynika z art. 4 ust. 1 UoDIP, zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że ORA, będąc organem samorządu zawodowego, jest podmiotem ustawowo zobligowanym do udzielania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z 26 V 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.) – dalej "PrA", adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego (art. 1 ust. 2 PrA). W myśl art. 3 ust. 1 PrA, zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest m.in. tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury (pkt 1), reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw (pkt 2), doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich (pkt 4) oraz sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim (pkt 6). Izbę adwokacką stanowią adwokaci i aplikanci adwokaccy, mający siedzibę zawodową na terenie izby (art. 38 PrA). Organami izby adwokackiej jest m.in. okręgowa rada adwokacka (art. 39 pkt 2 PrA). Do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą zgodnie z art. 44 ust. 1 PrA wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym. Okręgowa rada adwokacka prowadzi także, w myśl art. 49 ust. 1 PrA, listy adwokatów i aplikantów adwokackich. Okręgową radę adwokacką reprezentuje dziekan, kieruje jej pracami, przewodniczy na jej posiedzeniu oraz wykonuje czynności przewidziane w ustawie (art. 48 ust. 1 PrA).
Podnoszone we wniosku skarżącego kwestie w większości mieszczą się w zakresie pojęciowym informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone we wcześniejszych wyrokach tutejszego Sądu w sprawach o sygn. akt IV SAB/Wr 175/23 i IV SAB/Wr 294/24, dotyczących analogicznych spraw, jak ta będąca przedmiotem rozpoznania (zob. także wyrok NSA z 25 X 2024 r., III OSK 3475/23 – publ. CBOSA).
W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że zawód adwokata z racji przyznanych mu kompetencji i roli jaką odgrywa we współczesnym obrocie prawnym stanowi zawód zaufania publicznego. Jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego adwokat jest osobą pełniącą funkcję publiczną, albowiem istota jego działalności polega na zapewnieniu obywatelom fachowej pomocy prawnej i zastępstwa procesowego, co kwalifikuje się jako pełnienie funkcji publicznej. Konsekwencją tej kwalifikacji jest brak możliwości skorzystania przez adwokata z ograniczenia dostępu do informacji publicznych, które go dotyczą, z powołaniem się na prywatność osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 UoDIP (postanowienie NSA z 13 I 2016 r., sygn. akt I OSK 2932/15, wyrok NSA z 26 IV 2019 r., sygn. akt I OSK 1826/17, wyrok NSA z 26 VII 2022 r., sygn. akt III OSK 2697/21 – publ. CBOSA). Adwokat jest osobą wykonującą zadania publiczne i w zakresie tych zadań ochrona jego prywatności jest ograniczona stosownie do art. 5 ust. 2 UoDIP.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie informacje dotyczące adwokata są związane z wykonywaniem zadań władzy publicznej. Takimi informacjami nie są przykładowo informacje dotyczące aktywności zawodowej adwokata i aplikanta adwokackiego w sprawach konkretnych podmiotów. Natomiast informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, okresu wykonywania zawodu, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną (wyrok NSA z 26 VII 2022 r., sygn. akt III OSK 2697/21 – publ. CBOSA).
Charakter informacji publicznej będą miały informacje pozwalające na weryfikację zasadności wpisu adwokata na listę adwokatów, tj. okoliczność ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej Polskiej, odbycie w Rzeczypospolitej Polskiej aplikacji adwokackiej i złożenie egzaminu adwokackiego z wynikiem pozytywnym (art. 65 pkt 3 i pkt 4 oraz art. 68 ust. 1 PrA).
Charakteru informacji publicznej w zakresie daty złożenia egzaminu adwokackiego i jego wyniku należy upatrywać również w tym, że komisja egzaminacyjna powołana przez Ministra Sprawiedliwości, działająca w trybie art. 78 i nast. PrA jest podmiotem wykonującym zadanie publiczne (wyrok NSA z 20 IV 2021 r., sygn. akt III OSK 378/21 – publ. CBOSA). Zgodnie z art. 78f ust. 2 i 3 PrA komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego, którą doręcza zdającemu, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej, właściwej okręgowej radzie adwokackiej oraz dołącza do akt osobowych zdającego. Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego oraz imiona ich rodziców. Wynik egzaminu adwokackiego w postaci uzyskanej oceny, która decyduje o wpisie na listę adwokatów, jest więc elementem treści dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 UoDIP i podlega udostępnieniu na mocy art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a UoDIP.
Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 39 pkt 3 PrA, sąd dyscyplinarny jest organem izby adwokackiej, do którego zakresu działania należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby (art. 50). Z uwagi na władcze uprawnienia sądów dyscyplinarnych, w tym również w zakresie decydowania o możliwości dalszego wykonywania zawodu, sądy te wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 UoDIP, zaś orzeczenia wydawane przez sądy dyscyplinarne mają charakter informacji publicznej (wyrok WSA we Wrocławiu z 25 IV 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr 56/18 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych – publ. CBOSA).
Wobec powyższego żądana przez skarżącego informacja - jako wiedza związana z wykonywaniem zawodu adwokata - w tym co do spełnienia warunków umożliwiających wpis na listę adwokatów (pkt 1, 2, 4, 5 i 6 wniosku), ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej i udzielonych upomnieniach (pkt 7, 8, 9, 10, 11 wniosku), możliwości kontaktu z adwokatem przez klientów (pkt 12 i 13 wniosku) oraz działalności w samorządzie adwokackim (pkt 14 wniosku), stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i d oraz art. 6 ust. 2 UoDIP.
Powyższej oceny nie zmienia podnoszona przez ORA okoliczność, że informacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej nie są w posiadaniu ORA i nie ma ona do nich dostępu. Taka okoliczność może co najwyżej stanowić podstawę do zawiadomienia skarżącego, że organ nie dysponuje określoną informacją publiczną, a nie – jak uczyniła to ORA – do uznania, że nie stanowią one informacji publicznej.
Odnosząc się do pkt 15 wniosku skarżącej, tj. wynagrodzenia adwokata z tytułu funkcji pełnionych w samorządzie wskazać należy, że pełnienie funkcji w samorządzie adwokackim nie jest objęte sferą niepubliczną (prywatną), lecz stanowi realizację ustawowego zadania tego samorządu zawodowego, wynikającego z art. 58 PrA w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Samorząd zawodowy wykonuje w tym zakresie zadania publiczne, także poprzez wyodrębnione organy wewnętrzne. Członkom organów samorządu, o ile otrzymują wynagrodzenie za pełnienie obowiązków, wypłacane jest ono z majątku samorządu zawodowego. Zatem żądana informacja w pkt 15 wniosku jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit.d UoDIP, jako wiedza o majątku publicznym samorządu zawodowego. Informacja ta bowiem wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania tego samorządu. Wiedza o jego działalności jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 UoDIP (wyrok WSA w Warszawie z 17 X 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 213/19 i przywołane tam orzecznictwo – publ. CBOSA).
Sąd stwierdził, że waloru informacji publicznej nie ma natomiast pytanie o ocenę, z jaką adwokat ukończył studia (pkt 3 wniosku). Jak wyżej wskazano, warunkiem wpisu adwokata na listę jest ukończenie wyższych studiów prawniczych. Uzyskana ocena z ukończenia studiów pozostaje bez wpływu na spełnienie warunków z art. 65 PrA. Jako niezwiązana z wykonywaniem zawodu adwokata nie stanowi więc informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie UoDIP.
Skoro zatem wniosek w pkt 1 i 2 oraz w pkt 4 - 15 dotyczył informacji publicznej, to ORA zobowiązana była do rozpatrzenia wniosku na zasadach i w trybie wynikającym z UoDIP.
W omawianym zakresie Sąd podzielił (również) argumentację wyrażoną w wyroku w Kielcach z 13 IX 2023 r., sygn. akt II SAB/Ke 78/23, w którym WSA w Kielcach zobowiązał właściwy organ do rozpatrzenia pkt 1 i 2 oraz pkt 4 - 15 wniosku o identycznej treści.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę Sąd zwraca uwagę, że prawo do informacji publicznej przysługuje niezależnie od interesu prawnego lub faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 UoDIP). Skoro nie może stanowić podstawy odmowy udzielenia informacji publicznej okoliczność, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu żądanej informacji, to tym bardziej nie powinna stanowić podstawy odmowy okoliczność, że żądanie motywowane jest określonym (tu: niepublicznym) interesem faktycznym.
Odnosząc się natomiast do kwestii "nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej" przez skarżącego wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że nadużycie to polega na próbie korzystania z prawa dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, itp. (wyrok NSA z 11 V 2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16; wyroki WSA w Kielcach: z 20 III 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 6/19 i z 22 III 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke 12/22 – publ. CBOSA). Nadużycie prawa w wyżej wskazanym rozumieniu może zatem uzasadniać odmowę udzielenia żądanej informacji bez formy decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 UoDIP, niemniej jednak winno ono wynikać z okoliczności sprawy. Tymczasem przedstawiona Sądowi dokumentacja nie daje żadnych podstaw do tego, aby uznać, że w tym konkretnym przypadku skarżący nadużył prawa do uzyskania informacji publicznej. Nie może o tym stanowić sam fakt, że żądane informacje dotyczą konkretnego adwokata, gdyż - jak to już wykazano wyżej - są one informacjami publicznymi, podlegającymi udostępnieniu. Nie przedstawiono również jakiejkolwiek dokumentacji mogącej świadczyć o tym, że skarżący, składając wniosek, rzeczywiście kierował się wyłącznie pobudkami osobistymi, złośliwością, niechęcią do organu samorządu zawodowego, czy też chęcią zysku. Tym bardziej, że jak wynika z art. 149 § 2 ppsa Sąd - może - z urzędu lub na wniosek orzec o wymierzeniu grzywny organowi lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną. Należy zauważyć jednak, że nawet w przypadku stwierdzenia, że bezczynność organu miała postać kwalifikowaną ustawodawca nie zobligował sądu do automatycznego przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej albo wymierzenia organowi grzywny, a jedynie pozostawił uznaniu sądu (a nie woli skarżącego, który w ocenie ORA dąży do pozyskania korzyści w tym zakresie) skorzystanie z takiego rozwiązania.
Brak również podstaw dla uznania słuszności argumentacji dotyczącej zakłócania funkcjonowania adresata wniosku podnoszonej w kontekście zwiększonej pracy osób zatrudnionych w organie. Okoliczność ta odnosi się bowiem do zagadnienia informacji przetworzonej, co wymaga uruchomienia szczególnej procedury i wykazania rzeczowego ponadstandardowego zaangażowania pracowników, czego organ nie wdrożył w tej sprawie.
Co do sformułowanych w odpowiedzi na skargę pytań, to Sąd wyżej wyjaśnił, z jakich przyczyn należy zaakceptować publiczny charakter informacji z pkt. 1, 2 i 4 -15 wniosku skarżącego. Informacja ma charakter publiczny, jeśli dotyczy sprawy publicznej. Nie ma przy tym znaczenia, czy aktualnie in concreto zainteresowana jest nią jedna osoba czy większa ilość osób. Dla publicznego charakteru informacji nie ma też znaczenia, czy osoba żądająca jej udostępnienia, nadużywa swego prawa. Ewentualne nadużycie prawa do informacji publicznej nie pozbawia tej informacji publicznego charakteru ale stanowić może podstawę do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Tylko bowiem ta forma działania organu daje możliwość pełnej weryfikacji podstaw do uznania, że wystąpiło nadużycie prawa. Takiej możliwości nie daje zaś forma zwykłego pisma informującego o nieudzieleniu informacji. (por. wyrok NSA z 24 I 2025 r., III OSK 2889/23 – publ. CBOSA).
Sąd nie stwierdza podstaw do udzielenia odpowiedzi na sformułowane przez ORA pytanie dotyczące ewentualnego przetwarzania przez skarżącego danych osobowych. Nie ma ono bowiem żadnego związku z przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Ustawową rolą Sądu jest zaś rozstrzygnięcie sprawy w jej granicach podmiotowych i przedmiotowych, nie zaś wyrażanie opinii w kwestiach podnoszonych przez strony i niemających związku ze sprawą.
Z uwagi na powyższe Sąd zobowiązał ORA na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 11 IX 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku.
Sąd stwierdził przy tym, że ORA nie dopuściła się bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu wniosku z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 V 2023 r., IV SAB/Wr 14/23, i przywołane tam orzecznictwo – publ. CBOSA). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność lub przewlekłość jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków.
Sąd w sprawie nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, gdyż odpowiedź na wniosek z 11 IX 2024 r. została udzielona już pismem z 19 IX 2024 r. Natomiast nieudzielenie skarżącemu informacji spowodowane było odmienną wykładnią przepisów prawa, a nie ze względu na lekceważące traktowanie obowiązków i złą wolę ze strony ORA. Niewłaściwa interpretacja przepisów UoDIP, czy też ich błędne zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność lub przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 149 § 2 ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania od ORA na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Przy rozpatrywaniu tej kwestii Sąd miał na uwadze, że bezczynność i przewlekłość ORA w sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz że brak jest podstaw do twierdzenia, jak podnosi skarżący, że ORA miała pełną świadomość wadliwości swojej postawy oraz wykazała się złą wolą. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że stwierdzone przez Sąd bezczynność i przewlekłość wynikały przede wszystkim z odmiennego rozumienia przez ORA pojęcia "sprawy publicznej" i przekonania, że informacje dotyczące konkretnego adwokata nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu UoDIP. Sąd nie uznał więc za konieczne, czy celowe w tym przypadku wymierzanie grzywny czy przyznanie sumy pieniężnej.
Sąd również oddalił dalej idącą skargę z uwagi na nieuwzględnienie żądania skargi co do udostępnienia informacji wskazanej w punkcie 3 wniosku.
Podstawę do oddalenia skargi stanowił art. 151 ppsa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając kierunek rozstrzygnięcia i poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 100 zł (wpis od skargi).
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.