IV SAB/Wr 1068/22

IV SAB/Wr 1068/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora Okręgowego w Legnicy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 lipca 2022 r. M. M. (dalej: strona, skarżący) złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prokuratora Okręgowego
w Legnicy (dalej: Prokurator, organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 15 czerwca 2022 r.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. skarżący wniósł o udostępnienie przez organ informacji, czy "organa wymiaru sprawiedliwości prowadziły śledztwo dot. matactwa w śledztwie i wyłudzenia nagród przez milicjantów w sprawie śmierci potrąconego przez samochód na drodze S. w dniu 1 sierpnia 1971 r.".
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 28 czerwca 2022 r. organ wezwał skarżącego na podstawie przepisu art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków wniosku przez podanie dokładnych danych dotyczących miejsca zdarzenia (miejscowość) oraz danych jego uczestników (imię i nazwisko). Organ pouczył skarżącego, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
W piśmie z dnia 1 lipca 2022 r. skarżący wskazał, że dokumenty milicyjne nie precyzują miejsca przestępstwa podając cały czas miejsce wypadku drogowego jako "przy szosie W.". Skarżący podał imię i nazwisko ofiary oraz sygnaturę sprawy.
W piśmie z dnia 15 lipca 2022 r. Prokurator wskazał m.in., że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 241 § 1 k.k. informacja z prowadzonego postępowania karnego nie stanowi informacji publicznej, w związku
z czym nie jest możliwe udzielenie informacji w tym trybie. Organ wyjaśnił, że skarżący może zwrócić się do Prokuratury Rejonowej w Głogowie o ewentualne udzielenie informacji na podstawie przepisów art. 156 § 5 i 5b k.p.k.
W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o odrzucenie skargi. Podniósł między innymi, że postępowanie karne, którego dotyczy wniosek skarżącego, zakończyło się dnia 15 lipca 2022 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył.
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.).
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.):
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale
1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach,
w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego
i zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. Rolą sądu administracyjnego jest w pierwszym rzędzie uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności (przewlekłości) podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarżący bowiem przedmiotem skargi uczynił przewlekłość Prokuratora Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji dotyczącej zakończonego postępowania karnego. Tymczasem dostęp do akt sprawy karnej, uregulowany przepisami art. 156 § 5 i 5b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U.
z 2022 r., poz. 1375 ze zm.) - nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej lecz procedury karnej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Oznacza to, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która służy realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosi się bezpośrednio się do niego.
W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucał Prokuratorowi bezczynność
w udzieleniu informacji w sprawie prywatnej. Jest to zatem wniosek indywidualny, prywatny, który nie ma charakteru informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 610/11, publ. LEX nr 898000).
Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, publ. ONSAiWSA 2014/3/3, żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust.1 ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma poddać "działanie organów władzy". Uzasadniając swoje stanowisko wyrażone uchwale NSA wskazało m.in., że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma poddać działanie organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym - kontroli społecznej, czynić je bardziej transparentnymi, a tym samym zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Jej celem, ponad wszelką wątpliwość, nie było narażenie obywateli na utratę prywatności i poddanie ich działań i zachowań osądowi "każdego" kto zechce zapoznać się z aktami sprawy,
w której występowali jako strona czy uczestnik postępowania. W aktach sądowych
i aktach postępowań przygotowawczych znajduje się szereg dokumentów i informacji, które udostępnione, nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi, mogą zagrozić naruszeniem praw strony do ochrony jej godności, prawa do prywatności i dobrego imienia. Powyższe rozstrzygnięcie dotyczy sytuacji, w której osoba trzecia chciałaby (w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej) zapoznać się z aktami sprawy, w której nie była stroną.
Reasumując, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Jeżeli informacja, w stosunku do której dany podmiot wystąpił z żądaniem jej udostępnienia, dotyczy jego sprawy indywidualnej, prowadzonej przez organ
w określonej odrębnej procedurze, to we właściwej dla tej sprawy procedurze podlega ona kontroli, ocenie i weryfikacji (wyroku NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 610/11 publ. cbois.nsa.gov.pl).
W konsekwencji skargę wniesioną do tutejszego Sądu należało odrzucić, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad sposobem udostępniania stronom akt
w postępowaniach karnych ani nie nadzorują organów prokuratury w zakresie prowadzonych w indywidualnych sprawach postępowań przygotowawczych.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt
I sentencji postanowienia.
Podstawę orzeczenia o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt II sentencji) stanowi art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd
z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.