IV SAB/Wr 1056/25

IV SAB/Wr 1056/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-03-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 3 i  art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. w W. na bezczynność Koła Łowieckiego "Czarna Góra" w Lądku-Zdroju w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 lipca 2025 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej – P. w W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
W skardze P. w W. (dalej również: strona skarżąca, P.), podpisanej przez profesjonalnego pełnomocnika r. pr. B. B., zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu bezczynność Koła Łowieckiego "[...] " w L. (dalej: Koło Łowieckie) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony skarżącej z dnia 12 lipca 2025 r. w zakresie treści planu łowieckiego za rok 2024, wysokości środków publicznych przyznanych Kołu Łowieckiemu, a następnie wypłaconych myśliwym za udział w odstrzale sanitarnym w 2024 r. oraz wysokości dotacji przyznanych Kołu Łowieckiemu za środków publicznych w 2024 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 16 września 2025 r., pismem Sądu z dnia 17 września 2025 r., pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez:
1) nadesłanie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi,
2) nadesłanie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej.
W dniu 23 września 2025 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej (nadesłane na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu), w którym zwrócił się o udostępnienie akt w systemie elektronicznym - Portalu Akt Sądowych Sądów Administracyjnych (PASSA). Do pisma załączone zostały kserokopie (wydruki):
- zaświadczenia z 26 lipca 2023 r. Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, że w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art.40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261, dalej: u.p.s.), stowarzyszenie zwykłe pn. P. - zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy pod numerem [...];
- fragmentu (pkt 1-12, oraz pkt 23- 26) regulaminu stowarzyszenia zwykłego P.;
- aktualizacji listy członków P. z dnia 5 czerwca 2013 r.;
- pełnomocnictwa udzielonego r. pr. B. B. przez członków P. - wymienionych w aktualizacji listy członków P. z dnia 5 czerwca 2013 r. - do reprezentowania Stowarzyszenia przed wszystkimi organami administracji i urzędami, a także sądami administracyjnymi oraz powszechnymi wszystkich instancji we wszystkich sprawach związanych z działalnością Stowarzyszenia (bez wskazania daty).
Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 9 grudnia 2025 r., pismem z dnia 16 grudnia 2025 r., pełnomocnik P. wezwany został do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez: 1) potwierdzenie za zgodność z oryginałem każdego z dokumentów, których kserokopie nadesłane zostały do Sądu w dniu 23 września 2025 r., tj. zaświadczenia o wpisie P. do ewidencji, regulaminu P., listy członków P., pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi; 2) nadesłania kompletnego regulaminu P. oraz aktualnej listy członków P.
Na usunięcie wskazanych wyżej braków formalnych skargi zakreślono pełnomocnikowi strony skarżącej termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Przesyłkę adresowaną do pełnomocnika strony skarżącej, zawierającą w/w wezwanie, przesłaną na jego adres do doręczeń elektronicznych w dniu 16 grudnia 2025 r. (k. 35, e-PUAP-UPD174407198), wskutek jej nieodebrania przez pełnomocnika strony skarżącej, uznano za skutecznie doręczoną z dniem 31 grudnia 2025 r.
W terminie do usunięcia braków formalnych, upływającym w dniu 7 stycznia 2026 r., pełnomocnik strony skarżącej nie odpowiedział na wezwanie.
W dniu 13 stycznia 2026 r. pełnomocnik P. nadesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu (k. 37, e-PUAP-UPP175681300) uwierzytelnione kopie: 1) pełnomocnictwa, datowanego na dzień 22 listopada 2025 r., do reprezentowania strony skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi; 2) zaświadczenia z 26 lipca 2023 r. Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, że w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art. 40a ust. 2 pkt 1 u.p.s., stowarzyszenie zwykłe pn. P. - zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy pod numerem [...]; 3) zgłoszenia aktualnej listy członków P. dokonanego Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 24 listopada 2025 r.; 4) pełnego regulaminu stowarzyszenia zwykłego P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało odrzucić.
Skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega kontroli pod względem merytorycznym jedynie w sytuacji, gdy została prawidłowo wniesiona, przez podmiot do tego uprawniony i spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Skarga została złożona przez P. - stowarzyszenie zwykłe wpisane z dniem 23 maja 2019 r. do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy pod numerem [...].
Stowarzyszenie zwykłe to uproszczona forma stowarzyszenia, nieposiadająca osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 u.p.s.). Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do jakich należy stowarzyszenie zwykłe, mają zdolność sądową, czyli zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 25 § 3 p.p.s.a.). Ustawodawca przyznał takim jednostkom organizacyjnym także zdolność procesową, czyli zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (art. 26 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. jednostki organizacyjne mające zdolność sądową (o której mowa w art. 25 p.p.s.a.) dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym stosownie do art. 29 p.p.s.a. osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą przy tym działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.).Brak wykazania przez stronę umocowania oraz przez pełnomocnika strony należycie udzielonego pełnomocnictwa, przy pierwszej czynności w postępowaniu, stanowi brak formalny pisma procesowego. W takiej sytuacji nie może ono otrzymać prawidłowego biegu i wówczas zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OZ 343/19). Podobnie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym niezłożenie prawidłowego pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu, a w sytuacji nieuzupełnienia jest podstawą odrzucenia skargi (por. postanowienia NSA z: 22 czerwca 2020 r., II OZ 423/20 i 30 stycznia 2020 r., II OZ 74/20).
W rozpoznawanej sprawie skarga podpisana została przez pełnomocnika r.pr. B. B., przy czym do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty wskazujące na umocowanie do reprezentowania strony skarżącej ani też pełnomocnictwo udzielone w/w przez osoby umocowane do reprezentowania strony skarżącej.
Stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji prowadzonej przez organ nadzorujący (art. 40a u.p.s.), natomiast działa w oparciu o regulamin działalności, uchwalany przez osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzających założyć stowarzyszenie zwykłe (art. 40 ust. 2 u.p.s.).Uchwalony regulamin działalności powinien określać, m.in. przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Stowarzyszenie zwykłe, które zamierza posiadać zarząd, określa w regulaminie działalności tryb jego wyboru oraz uzupełniania składu, kompetencje, warunki ważności jego uchwał oraz sposób reprezentowania stowarzyszenia zwykłego, w szczególności zaciągania zobowiązań majątkowych (ust. 3). Stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd (art. 41a ust. 1 u.P.s.). Przy czym w myśl art. 41a ust. 2 u.p.s. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 41a ust. 3 pkt 1-5 u.p.s. jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a świadczy o tym użycie w przepisie sformułowania "w szczególności".
Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu uznaje się wniesienie przez stowarzyszenie zwykłe skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA: z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 390/24, z dnia 28 października 2025 r., III OZ 538/25, z dnia 15 października 2025 r., III OZ 512/25, z dnia 12 października 2022 r., III OZ 639/22). Zatem, przedstawiciel stowarzyszenia, może działać w sprawie sądowoadministracyjnej w imieniu stowarzyszenia, w tym wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich członków stowarzyszenia (zob. postanowienia NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 105/17, sygn. akt II OZ 107/17).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że choć stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, to legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1157/17). W konsekwencji należy uznać, iż w przypadku zamiaru udzielenia przez stowarzyszenie zwykłe pełnomocnictwa procesowego pełnomocnikowi profesjonalnemu, konieczne jest udzielenie go przez wszystkich członków stowarzyszenia.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że nadesłane przez pełnomocnika strony skarżącej w dniu 23 września 2025 r. nieuwierzytelnione kserokopie dokumentów: 1) zaświadczenia o wpisaniu P. do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy; 2) niepełnego regulaminu stowarzyszenia zwykłego P.; 3) listy członków P. datowanej na dzień 5 czerwca 2013 r.; 4) pełnomocnictwa udzielonego r. pr. B. B.przez członków P. wymienionych na liście członków P. z dnia 5 czerwca 2013 r. - nie stanowią prawidłowego umocowania pełnomocnika do reprezentowania P. ani nie wskazują na umocowanie do działania w imieniu P.
Zgodnie z art. 47 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (§ 1). Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektroniczne (§ 2). Z kolei art. 48 § 3 p.p.s.a. stanowi, że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
Zatem nadesłanie przez pełnomocnika strony skarżącej w żaden sposób nieuwierzytelnionej kserokopii (wydruku, fotokopii) w/w dokumentów, w tym kserokopii (wydruku, fotokopii) udzielonego mu przez stronę skarżącą pełnomocnictwa, nie stanowi spełnienia wymogów określonych w powołanych przepisach oraz wcześniej powołanym art. 37 § 1 p.p.s.a.
Sąd podziela występujący w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że wagę obowiązku określonego w art. 37 § 1 i art. 48 § 3 p.p.s.a., obciążającego występującego w sprawie pełnomocnika strony postępowania sądowoadministracyjnego, podkreśla fakt, że zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem ma charakter dokumentu urzędowego. Istotą dokumentu jest to, że daje on wyraz wiadomości, która jest utrwalona pismem lub innymi znakami na określonym materiale. Dokument określa się także jako rzecz, która nosi ślady uzewnętrzniające pewne informacje, bądź myśli utrwalone pisemnie, opatrzoną podpisem wystawcy w formie nadającej się do wielokrotnego wykorzystania. Odpis dokumentu jest dokumentem, który wskazuje na istnienie dokumentu oryginalnego. Kserokopia, uznawana za odwzorowanie oryginału, może być objęta pojęciem odpisu. Uznanie kserokopii za dokument uzależnione jest od oświadczenia o istnieniu oryginału o treści i formie odwzorowanej kserokopią. Takim oświadczeniem będzie umieszczone na kserokopii i opatrzone podpisem poświadczenie zgodności kserokopii z oryginałem. Dopiero wtedy można uznać kserokopię za dokument świadczący o istnieniu oryginału. Bez wspomnianego poświadczenia kserokopia nie może być uznana za dokument, nie ma więc mocy dowodowej. Zwykła odbitka ksero nie może zastąpić dokumentu, na którego bazie powstała (Grego-Hoffman M., "Rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym", wyd. Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2012).
Istotą odpisu - jak przyjmuje się w teorii i praktyce, mimo braku definicji ustawowej - jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to dalszy egzemplarz pisma zgodny także swoim układem treści z oryginałem (tj. jego odbitka maszynowa lub wykonana techniką kserograficzną, kolejny wydruk dokumentu przygotowanego na komputerze, itp.), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne pozostaje poświadczenie zgodności tak przygotowanego odpisu ze składanym oryginałem pisma (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt III CZP 107/98).
Ponadto fakt nadesłania kopii niepełnego regulaminu stowarzyszenia zwykłego oraz budzącej wątpliwości co do aktualności kopii listy członków stowarzyszenia (datowanej na dzień 5 czerwca 2013 r.) w sposób dodatkowy uniemożliwiło Sądowi ocenę umocowania wymienionych na w/w liście osób do reprezentowania P. z punktu widzenia art. 28 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji ponownie wezwano pełnomocnika strony skarżącej, pismem z dnia 16 grudnia 2025 r., do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: 1) potwierdzenie za zgodność z oryginałem każdej kserokopii dokumentów nadesłanych w dniu 23 września 2025 r. tj. zaświadczenia o wpisie stowarzyszenia do ewidencji, regulaminu stowarzyszenia, listy członków stowarzyszenia, pełnomocnictwa z osobna; 2) nadesłanie pełnego regulaminu P. oraz aktualnej listy członków P.
Wezwanie przesłano w dniu 16 grudnia 2025 r. na adres pełnomocnika strony skarżącej do doręczeń elektronicznych (e-PUAP). Stosownie do art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a., doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 74a § 6 p.p.s.a). W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 74a § 8 p.p.s.a.).
Wobec nieodebrania przez pełnomocnika skarżącego przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, uznano ją za doręczoną na zasadzie art. 74a § 8 p.p.s.a. odpowiednio w dniu 31 grudnia 2025 r., tj. po upływie 14 dni licząc od dnia wysłania pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma wysłanego w formie dokumentu elektronicznego (16 grudnia 2025 r.). Tym samym termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie z dniem 7 stycznia 2026 r.
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik strony skarżącej wysłał w dniu 13 stycznia 2026 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu pismo, do którego załączył uwierzytelnione przez siebie kopie: 1) pełnomocnictwa do działania w imieniu P. udzielone przez wszystkich członków P. w dniu 22 listopada 2025 r.; 2) zaświadczenia o wpisaniu P. do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy; 3) zgłoszenia aktualnej listy członków P. dokonanego Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 24 listopada 2025 r.; 4) pełnego regulaminu stowarzyszenia zwykłego P.
Zgodnie z art. 83 § 5 p.p.s.a., datą wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest określona w urzędowym poświadczeniu odbioru data wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego sądu lub właściwego organu.
Uzupełnienie braków skargi po terminie jest natomiast równoznaczne z ich nieuzupełnieniem (por. stanowisko NSA wyrażone np. w postanowieniach z dnia: 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 104/17 i 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 891/21).
Okoliczność uzupełnienia przez pełnomocnika strony skarżącej braków formalnych skargi po upływie terminu na jego uzupełnienie obligowała zatem Sąd do odrzucenia skargi.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż pełnomocnik strony skarżącej nie usunął w terminie braków formalnych skargi, tj. nie został złożony dokument określający umocowanie do reprezentowania strony skarżącej jako stowarzyszenia zwykłego przez uprawnione organy lub osoby oraz pełnomocnictwo do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sadem administracyjnym lub sądami administracyjnymi.
Powyższa okoliczność uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt I sentencji postanowienia).
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).