IV SAB/Wa 35/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
reforma rolnabezczynność organunieruchomościdekret PKWNpostępowanie administracyjneWSAMinister Rolnictwa

WSA w Warszawie zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku dotyczącego reformy rolnej z 1949 r. w terminie miesiąca, stwierdzając jego bezczynność.

Skarżący zarzucili Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezczynność w nierozpoznaniu wniosku z 2004 r. dotyczącego orzeczenia z 1949 r. o podpadaniu majątku ziemskiego pod działanie dekretu o reformie rolnej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nie podjął czynności w prawnie ustalonym terminie, mimo uchylenia poprzednich decyzji wyrokiem z 2006 r. Minister tłumaczył opóźnienie natłokiem spraw i brakiem dokumentów od skarżącego, jednak sąd uznał te argumenty za niewystarczające.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 15 września 2004 r. Wniosek ten dotyczył orzeczenia Wojewody z grudnia 1949 r., na mocy którego stwierdzono, że majątek ziemski podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności tego orzeczenia lub zobowiązania Ministra do jego rozpatrzenia. Podnosili, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2006 r. uchylił wcześniejsze decyzje w tej sprawie, jednak organ nie wykonał tego orzeczenia. Mimo upływu 10 lat od oczekiwania na ustawę reprywatyzacyjną, organ nadal nie rozpoznał wniosku skarżącego złożonego w 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie dokumentów dotyczących praw spadkowych i wskazanie osób uprawnionych, a także wskazał na dużą liczbę spraw i niewystarczającą obsadę kadrową jako przyczyny opóźnień. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu w rozumieniu P.p.s.a. Podkreślono, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia przyczyny opóźnienia. Sąd zobowiązał Ministra do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca od otrzymania prawomocnego odpisu wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu P.p.s.a. ma miejsce, gdy organ nie podejmie czynności lub nie zakończy postępowania w prawnie ustalonym terminie, niezależnie od przyczyn opóźnienia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów organ nie podjął czynności lub nie wydał rozstrzygnięcia, w tym czy opóźnienie było zawinione czy niezawinione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja bezczynności organu administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 149

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie.

Pomocnicze

K.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

K.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki.

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego art. 2 § ust. 1 lit. e

Podstawa prawna orzeczenia z 1949 r. dotyczącego reformy rolnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie, mimo uchylenia poprzednich decyzji wyrokiem sądu. Nawet jeśli organ zwrócił się o uzupełnienie dokumentów, termin na załatwienie sprawy i tak upłynął.

Odrzucone argumenty

Tłumaczenia organu dotyczące natłoku spraw i niewystarczającej obsady kadrowej nie usprawiedliwiają bezczynności.

Godne uwagi sformułowania

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu.

Skład orzekający

Anna Szymańska

przewodniczący

Marta Laskowska

członek

Aneta Opyrchał

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu administracji publicznej oraz kompetencji sądu administracyjnego do zobowiązania organu do działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformą rolną i długotrwałym postępowaniem administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje problem długotrwałych postępowań administracyjnych i bezczynności organów, co jest częstym problemem dla obywateli. Pokazuje rolę sądu administracyjnego w egzekwowaniu działań od administracji.

Nawet 17 lat czekania na decyzję? Sąd ukarał Ministra za bezczynność w sprawie reformy rolnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wa 35/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał /sprawozdawca/
Anna Szymańska /przewodniczący/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Michał Majcher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. M., W. S., M. M., B. M., M. J., B. M., K. P., B. G. i K. M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku I. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku J. M. z dnia 15 września 2004 r. w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego odpisu niniejszego wyroku wraz z aktami sprawy; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących J. M., W. S., M. M., B. M., M. J., B. M., K. P., B. G. i K. M. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,
Uzasadnienie
J. M., występując w imieniu własnym, jak również W. S., M. M., B. M., M. J., B. M., K. P., B. G. i K. M., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania sprawy wszczętej jego wnioskiem, a dotyczącej orzeczenia Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 1949r., mocą którego stwierdzono że majątek ziemski (...) położony w powiecie d., podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Skarżący, a zarazem pełnomocnik pozostałych skarżących, wniósł o wydanie orzeczenia stanowiącego, że wyżej opisany akt Wojewody (...) jest z mocy prawa nieważny, w sytuacji zaś gdyby wydanie takiego orzeczenia było niemożliwe zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca sprawy oraz zasądzenie od organu zwrotu wszelkich poniesionych w sprawie kosztów.
W uzasadnieniu skargi strona podała, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 174/06, uchylił wydane w przedmiocie wyżej opisanego majątku decyzje (tj. zaskarżoną skargą i poprzedzającą), natomiast organ nie wykonał tego orzeczenia do dnia wniesienia skargi. Skarżący podniósł, iż sprawa zwrotu gospodarstwa w G. w zasadzie toczy się od 17 lat, a po 10 latach cierpliwego oczekiwania na ustawę reprywatyzacyjną, na którą powoływał się organ, tj. dnia 15 września 2004r. wniósł o "wznowienie postępowania w sprawie, potwierdzając iż użytki rolne gospodarstwa nie przekraczały (...)ha", czyli kontynuowanie postępowania. Od tego czasu minęły już 2 lata, a organ dalej nie rozpoznaje jego sprawy.
Nadto, zawarte w skardze wnioski i stanowisko strona podtrzymała w piśmie procesowym z dnia 7 maja 2007r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z dnia 30 kwietnia 2007r. - wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 17 maja 2006r. - wobec
nienadesłania samoistnie przez skarżącego dokumentów, na podstawie których nabył prawa spadkowe po byłych właścicielach majątku oraz wskazujących osoby uprawnione do udziału w sprawie - zwrócił się do skarżącego pismem z dnia 23 stycznia 2007r. o wskazanie tychże osób, ewentualnie ich następców prawnych, wraz z aktualnymi adresami zamieszkania. Odpowiedź otrzymał w dniu 9 lutego 2007r. Dodatkowo zaznaczył, iż ciągły wpływ spraw w tożsamym przedmiocie przerasta, przy obecnej obsłudze kadrowej, możliwości organu odnośnie terminowego ich załatwiania.
Ostatecznie organ stwierdził, iż opóźnienie w podjęciu decyzji nie jest przez niego zawinione. W tej sytuacji skargę należałoby uznać za zasadną i wniósł o niekaranie organu grzywną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LewisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (a do takich należy zaliczyć przedmiotową sprawę) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania [...]. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia
sprawy (art. 36 K.p.a.).
Jest w sprawie niesporne, że postępowanie wszczęte z inicjatywy skarżącego nie zostało dotychczas zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2006r. uchylił dotychczasowe decyzje wydane w sprawie. Organ - stosując się do wytycznych wyroku - dopiero w dniu 23 stycznia 2007r., czyli po ośmiu miesiącach od orzeczenia Sądu, zwrócił się do skarżącego o wskazanie wszystkich pozostałych osób mających interes prawny. Na wezwanie skarżący odpowiedział w dniu 9 lutego 2007r., co oznacza iż złożył organowi orzekającemu dokumenty, których brak był przeszkodą uniemożliwiającą nadanie sprawie dalszego biegu. Zatem nawet gdyby od tej daty liczyć bieg terminu określonego w art. 35 K.p.a. do załatwienia sprawy, to organ i tak do dnia orzekania przez Sąd w przedmiocie bezczynności nie wydał rozstrzygnięcia. Tłumaczenia organu w postaci natłoku wpływających spraw i niewystarczającej obsady kadrowej do załatwiania ich na bieżąco, czyli w terminach wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogą być uznane za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu przedmiotowej sprawy.
Zauważenia też wymaga, iż w aktach sprawy brak zawiadomień stron o przyczynie zwłoki i wskazania terminu załatwienia sprawy.
Sąd, pomimo faktu, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym, skargę J. M. i pozostałych skarżących potraktował jako skargę na bezczynność organu w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. i na mocy art. 149 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w określonym terminie. Nie orzekł zaś w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., albowiem skarżący - jak wynika z treści skargi i pisma ją uzupełniającego - nie żądali wymierzenia organowi grzywny, to organ z własnej inicjatywy wnosił o niekaranie go grzywną. Nadto, Sąd nie mógł uwzględnić pierwszego z wniosków zwartych w skardze, albowiem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była bezczynność organu, a nie kontrola legalności aktu administracyjnego czy czynności administracyjnej.
O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi, postanowiono na podstawie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI