IV SAB/Wa 310/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-25
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskabezwzględna bezczynnośćpostępowanie administracyjneodwołanieMinister Klimatu i ŚrodowiskaFundacja G.terminyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Klimatu i Środowiska do rozpatrzenia odwołania Fundacji G. w terminie dwóch miesięcy, stwierdzając bezczynność organu, która jednak nie miała rażącego naruszenia prawa.

Fundacja G. wniosła skargę na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji RDOŚ dotyczącej budowy stopnia wodnego. Po długotrwałym postępowaniu, obejmującym wyłączenia organów i spory o właściwość, Sąd stwierdził bezczynność Ministra, zobowiązując go do rozpatrzenia odwołania w terminie dwóch miesięcy. Sąd uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa i oddalił wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Fundacja G. z siedzibą w W. złożyła skargę na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2017 r. dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia "Budowa stopnia wodnego [...]". Sprawa charakteryzowała się skomplikowanym i długotrwałym postępowaniem odwoławczym, które obejmowało wielokrotne wyłączenia organów (GDOŚ, Minister Klimatu i Środowiska) z uwagi na potencjalne konflikty interesów, spory o właściwość oraz uchylenie przez sąd wcześniejszej decyzji Ministra. Po analizie przebiegu postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w rozpatrzeniu odwołania. Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia odwołania w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej i zasądzając od organu na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Minister Klimatu i Środowiska dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Po analizie akt sprawy i przebiegu postępowania odwoławczego, Sąd stwierdził, że Minister Klimatu i Środowiska nie rozpatrzył odwołania w ustawowym terminie, pomimo braku przeszkód prawnych po rozstrzygnięciu sporu o właściwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i §1a, art. 151 w zw. z art. 149§2, art. 200, art. 205§2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy te regulują obowiązki sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu, w tym zobowiązanie do wydania aktu, stwierdzenie bezczynności oraz orzeczenie o kosztach.

Pomocnicze

u.o.ś.o. art. 127 § 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Określa funkcję GDOŚ jako organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do regionalnych dyrektorów ochrony środowiska.

k.p.a. art. 25 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wyłączenia organu z mocy prawa z prowadzenia postępowania.

k.p.a. art. 26 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa organ wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 4 w zw. z art. 24 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wyłączenia organu od udziału w sprawie.

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji do działania wnikliwie i szybko.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym i odwoławczym.

k.p.a. art. 36 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia stron o zwłoce w załatwieniu sprawy.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1) i pkt 2)

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicje bezczynności i przewlekłości postępowania.

k.p.a. art. 35 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie okresów zawieszenia, mediacji i opóźnień z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu z terminów załatwienia sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmujący skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4 w zw. z art.120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość wniesienia skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Klimatu i Środowiska pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania Skarżącej. Minister Klimatu i Środowiska jest organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Klimatu i Środowiska o braku właściwości i konieczności przekazania sprawy do GDOŚ. Wniosek Skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej od Organu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd stwierdza, że bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Minister Klimatu i Środowiska jest organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania Skarżącej od decyzji RDOŚ. Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. [...] uzyskując odmienny znaczeniowo sens.

Skład orzekający

Agnieszka Wąsikowska

członek

Aneta Dąbrowska

przewodniczący

Tomasz Wykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, ustalania właściwości organów w sprawach środowiskowych oraz oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z długotrwałym postępowaniem i wyłączeniami organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych, długotrwałe spory o właściwość organów i konsekwencje bezczynności dla stron postępowania, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Dwa lata bez odpowiedzi: Sąd ukarał Ministerstwo za bezczynność w sprawie środowiskowej.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wa 310/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Aneta Dąbrowska /przewodniczący/
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 363/23 - Wyrok NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149§1 pkt 1 i §1a, art. 151 w zw. z art. 149§2, art. 200, art. 205§2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie: sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fundacji G. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Klimatu i Środowiska do rozpatrzenia odwołania Fundacji G. z siedzibą w W. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z 29 grudnia 2017 r., nr 124/2017, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Klimatu i Środowiska dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt. 1; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz Fundacji G. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
I. Pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. Fundacja [...] z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca", "Fundacja"), reprezentowana przez Pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska (dalej także "Minister" albo "Organ") w rozpoznaniu odwołania Skarżącej od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej "RDOŚ") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...].
W skardze wniesiono w szczególności o: 1) zobowiązanie Organu do wydania rozstrzygnięcia w oznaczonym terminie; 2) stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła bezczynność Organu; 3) stwierdzenie, że w/w bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej; 5) zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Skarga została skierowana do tut. Sądu w następujących okolicznościach faktycznych:
1) Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. RDOŚ ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa stopnia wodnego [...]". Odwołania wniosło dziewięć podmiotów, w tym Skarżąca (pismem z 25 stycznia 2018 r.).
Stosownie do art.127 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.) GDOŚ pełni funkcje organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do regionalnych dyrektorów ochrony środowiska.
2) Do grudnia 2018 r. postępowanie odwoławcze toczyło się przed GDOŚ.
3) Pismem z 13 grudnia 2018 r. GDOŚ poinformował ówczesnego Ministra Środowiska, że na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a.", wyłączył się z mocy prawa od prowadzenia postępowania, powołując się na relację łączącą piastuna organu, tj. A. S. (Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska), a odwołującym się, tj. spółką [...] sp. z o.o.
4) Pismem z 26 listopada 2018 r. Prezes Rady Ministrów wskazał ówczesnego Ministra Środowiska jako organ wyższego stopnia w rozumieniu art.26 § 2 k.p.a.
5) Decyzją z 12 sierpnia 2021 r., nr DIŚ-III.61.1.2021.16, ostatecznie Minister Klimatu i Środowiska rozpoznał przedmiotowe odwołanie Skarżącej od decyzji RDOŚ, uchylając decyzję RDOŚ i przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
6) Wyrokiem z dnia 11 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1418/21, wydanym po rozpatrzeniu sprzeciwu Wód Polskich, tut. Sąd uchylił decyzję Ministra. Akta zwrócono Ministrowi Klimatu i Środowiska w dniu 20 grudnia 2021 r.
7) W dniu 26 października 2021 r. zmienił się piastun organu - Ministra Klimatu i Środowiska, którym została A. M., pozostająca w związku małżeńskim z zastępcą Prezesa Wód Polskich. W tej sytuacji Minister Klimatu i Środowiska wyłączył się ze sprawy na zasadzie art. 24 § 1 pkt 4 w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a.
8) Pismem z 25 marca 2022 r. Minister przekazała sprawę odwołań Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, wskazując, że powołana przez GDOŚ okoliczność złożenia przez spółkę [...] sp. z o.o. odwołania od decyzji RDOŚ nie znajduje potwierdzenia w aktach postępowania.
9) Pismem z 1 kwietnia 2022 r. GDOŚ wskazał, że w stosunku do niego w dalszym ciągu zachodzą podstawy wyłączenia, a ponadto podniósł, w związku z przyczyną wyłączenia się z mocy prawa Ministra Klimatu i Środowiska od prowadzenia postępowania w sprawie, iż w jego ocenie sprawa ta dotyczy interesów majątkowych osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia - Minister Klimatu i Środowiska, a zatem po stronie GDOŚ zaistniała kolejna, nowa, przesłanka skutkująca wyłączeniem z mocy prawa od prowadzenia ww. postępowania, tj. przesłanka, o której mowa w art. 25 § 1 pkt 2 k.p.a.
10) Pismem z 20 kwietnia 2022 r. Minister wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o wyznaczenie organu właściwego.
11) Pismem z 31 maja 2022 r., skierowanym do Ministra Klimatu i Środowiska, Prezes Rady Ministrów wskazał, że w sprawie nie zachodzą bezwzględne podstawy do wyłączenia Ministra Klimatu i Środowiska z mocy prawa, ponieważ rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, dotyczącej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia "Budowa stopnia wodnego [...]", nie będzie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, prowadziło do przysporzenia lub uszczuplenia stanu majątkowego Pani Minister lub jej małżonka. Pismo wpłynęło do Ministra w dniu 6 czerwca 2022 r.
II. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 8 lipca 2022 r., Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, iż na skutek uchylenia przez tut. Sąd decyzji Ministra sprawa ponownie trafiła do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Minister Klimatu i Środowiska A.M. objęła stanowisko w październiku 2021 r. Mając na względzie brzmienie art. 23 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej, na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu. To czy dana czynność jest czynnością niecierpiącą zwłoki organ administracji ocenia, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony. W szczególności przez czynności niecierpiące zwłoki należy rozumieć takie czynności postępowania dowodowego, których przeprowadzenie w późniejszym terminie byłoby niemożliwe lub znacznie utrudnione albo których jak najszybsze przeprowadzenie jest konieczne lub pożądane ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony.
W przypadku wszczęcia sporu o właściwość organ administracji nie może wydać decyzji w sprawie, ponieważ wydanie decyzji nie jest czynnością niecierpiącą zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli. Ewentualna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność takiego organu jest niezasadna i podlega oddaleniu (B. Adamiak, Glosa do postanowienia NSA z 29 marca 1994 r., IVSAB 59/93, OSP 1996, nr 1, poz. 17). Okolicznością uzasadniającą odmowę uznania skargi na bezczynność za zasadną jest natomiast charakter sporu o właściwość - negatywny spór o właściwość prowadzi do niemożności wydania decyzji administracyjnej w danej sprawie. Żaden organ nie jest umocowany do prowadzenia postępowania w tej sprawie, w związku z czym nie biegnie termin dla załatwienia sprawy i nie może dojść do stanu bezczynności (J. Zimmermann, Glosa do wyroków NSA: z 9 czerwca 1999 r., I SAB 41/99, OSP 2000, nr 6, poz. 86, oraz z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6. poz. 87).
W niniejszej sprawie po stanowisku Prezesa Rady Ministrów zwartego w piśmie z dnia 31 maja 2022 r., który odmówił wskazania innego organu właściwego do załatwienia sprawy, Minister Klimatu i Środowiska podtrzymuje i uważa, że właściwym organem do załatwienia odwołań od decyzji RDOŚ, jak i wniosku o wstrzymanie wykonalności tej decyzji jest z mocy prawa Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Stanowisko takie było przekazywane Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. To więc ten organ powinien załatwić odwołanie Skarżącej od decyzji RDOŚ, a brak jest podstawy, aby wniosek ten załatwił Minister Klimatu i Środowiska, gdyż nie ma on w tym zakresie kompetencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
III. Zgodnie (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Środki dyscyplinujące, którymi dysponuje sąd w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art.149 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 lit. a p.p.s.a.).
Art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Przepis art. 119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wymóg wniesienia w/w ponaglenia został przez Skarżącą dopełniony (ponaglenie z 19 czerwca 2022 r.).
Skargę należało uwzględnić, albowiem Minister Klimatu i Środowiska pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania Skarżącej od decyzji RDOŚ.
IV. Kontrola sprawności prowadzenia przez Ministra Klimatu i Środowiska wskazanego w skardze postępowania odwoławczego, prowadzi do następujących wniosków:
1. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż Minister Klimatu i Środowiska jest organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania Skarżącej od decyzji RDOŚ. Uznać należy, iż trwałe i ostateczne wykluczenie właściwości GDOŚ w sprawie wynika z pisma Prezesa Rady Ministrów z 26 listopada 2018 r., w którym ówczesny Minister Środowiska (poprzednik Ministra Klimatu i Środowiska) został wskazany jako organ wyższego stopnia nad GDOŚ w rozumieniu art. 26 § 2 k.p.a., właściwy z mocy prawa do rozpoznania odwołania od decyzji RDOŚ. W następstwie zajęcia w/w stanowiska przez Prezesa Rady Ministrów Minister Klimatu i Środowiska rozpoznał już przedmiotowe odwołanie decyzją odwoławczą z 12 sierpnia 2021 r., uchyloną następnie wyrokiem tut. Sądu z dnia 11 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1418/21.
W sprawie nie wystąpiły jednocześnie przesłanki do wyłączenia Ministra Klimatu i Środowiska, wywodzone przez ten organ w piśmie z 25 marca 2022 r., skierowanym do GDOŚ a uzasadniane faktem, iż nowy piastun organu - Ministra Klimatu i Środowiska, powołany w dniu 26 października 2021 r., pozostaje w związku małżeńskim z Zastępcą Prezesa Wód Polskich. Brak podstaw do traktowania takiej sytuacji jako skutkującej koniecznością wyłączenia Ministra Klimatu i Środowiska od udziału w sprawie przesądził bowiem jednoznacznie Prezes Rady Ministrów kolejnym pismem z 31 maja 2022 r., wyjaśniając, że w sprawie nie zachodzą bezwzględne podstawy do wyłączenia Ministra Klimatu i Środowiska z mocy prawa, ponieważ rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, dotyczącej środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia "Budowa stopnia wodnego [...]", nie będzie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, prowadziło do przysporzenia lub uszczuplenia stanu majątkowego Pani Minister lub jej małżonka. Prezes Rady Ministrów wskazał zatem jednoznacznie, że "w związku z tym nie ma podstaw do wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy".
W świetle powyższych okoliczności ponownie stwierdzić należy, iż organem właściwym do rozpoznania odwołań od decyzji RDOŚ w B. z [...] grudnia 2017 r., nr [...] jest Minister Klimatu i Środowiska, a zarzut Ministra co do braku podstaw do wyłączenia od sprawy GDOŚ nie może się ostać, ponieważ, jak już zasygnalizowano, kwestię tę należy uznać za ostatecznie przesądzoną przez Prezesa Rady Ministrów pismem z 26 listopada 2018 r. Wadliwie zatem zawiadomił Minister Klimatu i Środowiska w dniu 22 czerwca 2022 r. o przekazaniu według właściwości odwołań Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska.
2. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt I OPS 5/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA": "Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.". W niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością Organu.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze, że zgodnie art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W świetle tego przepisu okresu oczekiwania na rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie powinno się, co do zasady, wliczać do terminu załatwienia sprawy.
3. Ocena według w/w kryteriów stanu faktycznego sprawy prowadzi do następujących wniosków:
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika następujący przebieg postępowania odwoławczego: (-) w dniu 20 grudnia 2021 r. Ministrowi zwrócono akta administracyjne sprawy zakończonej wyrokiem tut. Sądu, (-) w dniu 20 kwietnia 2022 r. Minister wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o wyznaczenie organu właściwego, (-) w dniu 6 czerwca 2022 r. do Ministra wpłynęło pismo Prezesa Rady Ministrów z 31 maja 2022 r., wskazujące na właściwość Ministra do załatwienia odwołań oraz przedmiotowego wniosku; (-) w dniu 19 czerwca 2022 r. do Organu wpłynęło ponaglenie wniesione przez Skarżącą na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., (-) w dniu 30 czerwca 2022 r. do Organu wpłynęła skarga Skarżącej skierowana do Sądu.
Ocena w/w przebiegu postępowania odwoławczego w świetle kodeksowych kryteriów sprawności procedowania przez organy administracji prowadzi do następujących wniosków:
(-) przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a., miesięczny termin do rozpatrzenia odwołania Skarżącej, rozpoczął swój bieg w dniu 21 grudnia 2021 r. (kolejny dzień po zwrocie akt z sądu);
(-) okres prowadzenia sporu o właściwość, na skutek przekazania wniosku Prezesowi Rady Ministrów przez Ministra Klimatu i Środowiska nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy określonego art. 35 § 3 k.p.a., co jednak nie może oznaczać rozpoczęcia biegu terminu na nowo po rozstrzygnięciu sporu i poinformowaniu Ministra o jego właściwości, ale oznacza kontynuowanie postępowania odwoławczego. W rezultacie dzień 6 czerwca 2022 r. (data wpływu do Ministra pisma Prezesa Rady Ministrów z 31 maja 2022 r., rozstrzygającego o właściwości Ministra) nie może być uznany za dzień wszczęcia postępowania odwoławczego, od którego biegnie miesięczny termin na załatwienie sprawy;
(-) Organ pozostawał w zwłoce w okresach: od dnia 21 stycznia do 20 kwietnia 2022 r. (dzień wystąpienia Ministra z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość) i od dnia 6 czerwca do 25 października 2022 r. (dzień wyrokowania w sprawie przez Sąd), tj. łącznie 7 miesięcy i 18 dni.
Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało uwzględnić i na tej podstawie zobowiązać Organ do rozpoznania odwołania w terminie dwóch miesięcy, o czym Sąd orzekł w pkt. 1 wyroku, przy jednoczesnym stwierdzeniu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż rozpatrując sprawę Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy (pkt 2 wyroku).
4. Powołany na wstępie art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązuje sąd administracyjny, który stwierdził bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym lub przewlekłe jego prowadzenie, do jednoczesnego stwierdzenia, czy w/w bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oceniając w świetle w/w kryteriów przebieg postępowania objętego skargą, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku).
5. W ocenie Sądu okres stwierdzonej bezczynności Organu w dotychczasowym procedowaniu w sprawie nie uzasadniał uwzględnienia wniosku Skarżącej o przyznanie od Organu sumy pieniężnej, w związku z czym skarga w tym zakresie została oddalona (pkt 4 wyroku).
6. Na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od Organu na rzecz Skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania w łącznej kwocie 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 5 wyroku).
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie: art.149 § 1 pkt 1 i 3, art.149 § 1a oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI