IV SAB/Wa 280/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-09-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
przewlekłość postępowaniadecyzja środowiskowak.p.a.p.p.s.a.udział społeczeństwaterminyWSAWójt Gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie wydania decyzji środowiskowej nie miała rażącego charakteru, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania aktu i oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Sprawa dotyczyła skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji hodowlanej. Po wielokrotnych uchyleniach wyroków i przekazaniach sprawy do ponownego rozpoznania przez NSA, WSA w Warszawie stwierdził, że postępowanie było przewlekłe, ale nie miało rażącego charakteru. W związku z wydaniem decyzzy końcowej, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania aktu i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając koszty.

Przedmiotem skargi było przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy obiektów inwentarskich. Postępowanie, wszczęte w grudniu 2014 r., charakteryzowało się licznymi wezwaniami do uzupełnienia raportu, przedłużeniami terminów i zażaleniami na przewlekłość. Po wydaniu decyzji odmownej przez Wójta Gminy w grudniu 2015 r., spółka złożyła skargę do WSA, która została oddalona. Po uchyleniu wyroku przez NSA i ponownym rozpoznaniu, WSA stwierdził przewlekłość postępowania, ale uznał, że nie miała ona rażącego charakteru. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu (z uwagi na wydanie decyzji końcowej) i oddalił skargę w pozostałym zakresie, nie znajdując podstaw do wymierzenia grzywny ani zasądzenia sumy pieniężnej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przewlekłość postępowania, która nie ma rażącego charakteru, nie uzasadnia uwzględnienia skargi w zakresie wymierzenia grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej, choć może skutkować stwierdzeniem przewlekłości.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że postępowanie było przewlekłe z uwagi na zaniechania organu i przedłużanie terminów bez uzasadnienia, jednakże brak rażącego charakteru tej przewlekłości, w połączeniu z wydaniem decyzji końcowej, skutkował oddaleniem skargi w tej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (25)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 161 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 50 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ś. art. 33

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 34

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 44 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 74 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 74 § ust. 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 77 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 79 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 89

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 36

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

P.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewlekłość postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy. Naruszenie art. 190 P.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1572/16.

Odrzucone argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona po wydaniu decyzji kończącej postępowanie. Przewlekłość postępowania nie miała rażącego charakteru.

Godne uwagi sformułowania

nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. przez rażące naruszenia prawa należy bowiem rozumieć działanie (zaniechanie) oczywiste, bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne, oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Skład orzekający

Anna Sękowska

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Dąbrowska

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania administracyjnego, ocena rażącego naruszenia prawa, związek orzecznictwa NSA z postępowaniem przed WSA, umorzenie postępowania w przypadku wydania decyzji końcowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na przewlekłość w kontekście wydania decyzji końcowej i oceny charakteru przewlekłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje zawiłości proceduralne i wieloletnie zmagania strony z organem administracji, co jest interesujące dla prawników procesowych. Pokazuje też, jak ważne jest śledzenie orzecznictwa wyższych instancji.

Wieloletnia batalia o decyzję środowiskową: czy przewlekłość postępowania zawsze się opłaca?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wa 280/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska
Anna Sękowska /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Rząsa
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 1802/19 - Wyrok NSA z 2019-08-06
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 12, art. 35 § 1, art. 35 § 2, art. 35 § 3, art. 35 § 5, art. 50 § 1, art. 106 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 161 § 3, art. 149 § 2, art. 151, art. 200, art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 28 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 września 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania do wydania aktu, 2. stwierdza, że przewlekłość Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. w pozostałym zakresie oddala skargę, 4. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej M. sp. z o.o. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy [...] postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dziesięciu obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60 000 szt. każdy (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce oznaczonej nr ew. [...] w miejscowości M., gm. [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
[...] Sp. z o.o. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dziesięciu obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60 000 szt. każdy (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce oznaczonej nr ew. [...] w miejscowości M., gm. [...].
Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wójt Gminy [...] na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33, art. 34, art. 74 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.), dalej ustawa "o.o.ś.", poinformował o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., organ na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o.o.ś. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie planowanej inwestycji. RDOŚ w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., które wpłynęło do organu [...] stycznia 2015 r., zwrócił się o uzupełnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko we wskazanym w piśmie zakresie. Wezwaniem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ wezwał inwestora o uzupełnienie raportu. Inwestor [...] stycznia 2015 r. zwrócił się o wydłużenie terminu na dostarczenie brakujących informacji do [...] lutego 2015 r. Uzupełnienie do raportu wpłynęło do organu [...] lutego 2015 r. Tego samego dnia organ przesłał uzupełnienie raportu do RDOŚ w [...]. Postanowieniem z [...] lutego 2015 r., które wpłynęło do organu [...] lutego 2015 r., RDOŚ w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r., a następnie z dnia [...] marca 2015 r. organ na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o.o.ś. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wydanie opinii dla przedmiotowej inwestycji. Opinia sanitarna z dnia [...] maja 2015 r. wpłynęła do organu [...] maja 2015 r.
W przedziale czasowym od [...] marca 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. do organu wpłynęło szereg protestów mieszkańców oraz instytucji.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. odbyła się rozprawa administracyjna zwołana na podstawie art. 89-96 k.p.a. oraz art. 36 ustawy o.o.ś.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. do organu wpłynął wniosek Stowarzyszenia Ekologicznego [...] o włączenie go do postępowania. Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. wydanym na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy o.o.ś. dopuścił ww. Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu.
Wezwaniem z dnia [...] maja 2015 r. organ wezwał inwestora do uzupełnienia raportu. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. inwestor wniósł o przedłużenie terminu złożenie wyjaśnień dot. raportu do [...] czerwca 2015 r. Wyjaśnienia do raportu wpłynęły do organu [...] czerwca 2015 r.
Przy piśmie z dnia [...] maja 2015 r., organ przesłał inwestorowi pismo Instytutu Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. Poinformował jednocześnie, że planowany termin załatwienia sprawy nastąpi w terminie 30 dni od daty wydania niniejszego pisma.
Pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2015 r., Stowarzyszenie [...] zażądało dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. W dniu [...] lipca 2015 r. organ wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia braków wniosku. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy o.o.ś. dopuścił ww. Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu.
Pełnomocnik inwestora w piśmie z [...] lipca 2015 r., które wpłynęło do organu [...] sierpnia 2015 r., przedstawił stanowisko w kwestiach proceduralnych związanych z przystępowaniem organizacji ekologicznych do postępowania administracyjnego oraz zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Ponieważ mieszkańcy M., R. P. i A. P. pismem z [...] lipca 2015 r. zgłosili uwagi do wyjaśnień raportu, organ pismem z [...] sierpnia 2015 r. wezwał inwestora do uzupełnienia wskazanych w piśmie kwestii.
Zawiadomieniem [...] sierpnia 2015 r. organ poinformował, że wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] września 2015 r.
Pełnomocnik Inwestora pismem z [...] sierpnia 2015 r., które wpłynęło do organu [...] września 2015 r. wniósł o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień do dnia [...] września 2015 r.
Przy piśmie z dnia [...] września 2015 r. inwestor przedstawił kopie planu nawożenia dla [...] Sp. z o.o. sporządzonego i zaopiniowanego przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolniczą w [...]. W dniu [...] września 2015 r. wpłynęło do organu pismo procesowe pełnomocnika inwestora zawierające wyjaśnienia oraz stanowisko w sprawie.
W zawiadomieniu z dnia [...] września 2015 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do [...] października 2015 r.
Pismem z dnia [...] września 2015 r. organ zwrócił się do Marszałka Województwa [...] o udzielenie informacji czy inwestor uzyskał pozwolenie zintegrowane dla dotychczasowej działalności z uwagi na konieczność uwzględnienia kumulacji oddziaływania.
W dniu [...] października 2015 r., mieszkanka M. J. K., zgłosiła wątpliwości do przedłożonego planu nawożenia. W dniu [...] października 2015 r. inwestor przedłożył oryginał planu nawożenia.
Organ w zawiadomieniu z dnia [...] października 2015 r. wyznaczył nowy termin wydania decyzji do [...] listopada 2015 r.
Pismem, które wpłynęło do SKO w [...] [...] września 2015 r., pełnomocnik inwestora złożył zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy [...]. W dniu [...] października 2015 r. Kolegium zażądało wyjaśnień i nadesłania oryginalnych akt sprawy. Organ odpowiedział na to wystąpienie w dniu [...] października 2015 r. Jednocześnie pismem z [...] października 2015 r. organ wezwał inwestora do uzupełnienia raportu m. in. w zakresie dokonania zsumowania potrzebnego areału do zagospodarowania pomiotu kurzego z obecnie eksploatowanej fermy i planowanej inwestycji, wskazania na jakich gruntach inwestor zamierza zagospodarować pomiot z planowanych do wybudowania dziecięciu kurników.
Marszałek Województwa [...] pismem z dnia [...] października 2015 r. poinformował, że dla prowadzonej przez [...] Sp. z o.o. instalacji do hodowli drobiu w ilości 774 DJP nie wydał dotychczas pozwolenia zintegrowanego.
Pełnomocnik inwestora w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu [...] października 2015 r. przedstawił wyjaśnienia oraz stanowisko w sprawie.
SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. uznało zażalenie inwestora za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy [...] dodatkowy miesięczny termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Postanowienie to wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu [...] listopada 2015 r. Organ zawiadomieniem z [...] listopada 2015 r. poinformował o przedłużeniu terminu wydania decyzji do dnia [...] grudnia 2015 . W dniu [...] listopada 2015 r. wpłynęły do organu pisma mieszkańców M. dotyczące wyjaśnień inwestora do raportu
W dniu [...] grudnia 2015 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia.
W dniu [...] grudnia 2015 r., [...] Spółka z o.o. z siedzibą w M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekle prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy [...] i wniosła o:
1. Stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa;
2. Przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;
3. Zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 26/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na rodzaj planowanego przedsięwzięcia, które budzi sprzeciw społeczności lokalnej, o czym świadczą liczne protesty, obowiązkiem organu było zapewnienie realnego udziału społeczeństwa na każdym etapie postępowania administracyjnego. Warunkiem rzeczywistego udziału społeczeństwa jest dostęp do informacji istotnych dla konkretnego postępowania.
Zdaniem Sądu, Wójt Gminy [...] prawidłowo informował społeczeństwo o istotnych dokumentach wpływających do sprawy i możliwości składania do nich uwag i wniosków w terminie 21 dni, zgodnie z art. 34 ustawy o.o.ś. Z zawiadomienia z dnia 3 grudnia 2014 r. wynika, że w przedmiotowej sprawie liczba stron przekracza 20, zatem zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o.o.ś. w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 49 K.p.a. Stroną postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wobec powyższego organ prawidłowo stosował art. 49 K.p.a. zawiadamiając strony o czynnościach procesowych i decyzji.
[...] Spółka z o.o. z siedzibą w M., złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1572/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów P.p.s.a., w zakresie obejmującym brak należytej kontroli działań Wójta Gminy [...] pod kątem przewlekłości postępowania. Sąd powinien wziąć pod uwagę właściwą koncentrację czynności procesowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, od organu prawidłowo prowadzącego sprawę oczekiwać należy, że ewentualne uwagi co do złożonych przez stronę postępowania dokumentów organ zgłosi jednorazowo, zbiorczo, tym bardziej jeżeli istotne okoliczności mające wpływ na przedmiot sprawy wyznaczony zakresem żądania strony inicjującej postępowanie, w jego trakcie nie uległy zmianie.
NSA zlecił Sądowi pierwszej instancji zbadanie, czy postępowanie prowadzone przez organ w tej sprawie nosi cechy przewlekłości, uwzględniając przede wszystkim charakter podejmowanych czynności oraz ich koncentrację mającą wpływ na sposób procedowania i ostateczny termin załatwienia sprawy w kontekście istnienia uzasadnionych podstaw do przekroczenia przez organ terminów załatwienia sprawy wynikających z art. 35 K.p.a. W przypadku uznania przewlekłości postępowania Wójta Gminy [...] wystąpi również konieczność oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości (art. 149 § 1a P.p.s.a.) oraz ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem oddalił skargę.
W ocenie Sądu, nie można uznać za zasadną skargi wniesionej po wydaniu i doręczeniu stronie aktu, co do którego przewlekłość postępowania była zarzucana. Kluczowy jest w istocie moment doręczenia danego aktu, bowiem od tego czasu, wobec związania organu treścią orzeczenia (art. 110 K.p.a.), sprawę w danej instancji trzeba uznać za załatwioną, zaś strona faktycznie ma wiadomość o tym fakcie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M.. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca Spółka wniosła o:
1. zmianę wyroku i stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy [...] z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym,
4. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. w pkt 1. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; w pkt 2. zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny rozważył zarzut naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 190 P.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1572/16. Wyrokiem tym sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W myśl art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 198/17, oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, z uwagi na wniesienie skargi po wydaniu decyzji Wójta Gminy [...] odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań, to należało zbadać przede wszystkim, czy w powołanym wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1572/16, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał w tym zakresie wiążącej wykładni prawa.
Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, sąd kasacyjny dokonał w ten sposób wykładni prawa polegającej na tym, że mimo wydania decyzji kończącej postępowanie przed Wójtem Gminy [...], sprawa ewentualnej przewlekłości powinna być merytorycznie zbadana pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 149 § 1 pkt 3, jak i art. 149 § 1a oraz art. 149 § 2 P.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 198/17, nie zastosował się do wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie zbadał sprawy pod kątem przesłanek przewlekłości sformułowanych w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz zastosowania dyspozycji z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Naruszenie art. 190 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. mogło więc mieć wpływ na wynik sprawy. Ograniczenie się do stwierdzenia, że skarga została wniesiona po wydaniu decyzji skutkowało brakiem merytorycznego rozpoznania skargi na przewlekłość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów unijnych, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jest on również wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., II GSK 2294/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m. in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu, nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (zob. np. wyroki NSA z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11 oraz z dnia 24 lipca 2018 r. – CBOSA). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1572/16 w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 10 obiektów inwentarskich wraz z niezbędną infrastrukturą. Po raz pierwszy organ wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w dniu [...] maja 2015 r., powołując się na art. 50 § 1 i art. 106 § 4 k.p.a. W okresie zatem od [...] grudnia 2014 r. do dnia [...] maja 2015 r. (tj. w okresie 5 miesięcy) w zasadzie organ pozostawał bezczynny.
Następnie, [...] sierpnia 2015 r. organ ponownie wezwał inwestora do uzupełnienia raportu i przedłużył termin do załatwienia sprawy do [...] września 2015 r. Wyjaśnienia do raportu, datowane na [...] września 2015 r., wpłynęły do organu [...] września 2015 r. Po ich otrzymaniu, zawiadomieniem z [...] września 2015 r., organ ponownie przedłużył termin do załatwienia sprawy do [...] października 2015 r., powołując się na wniosek inwestora o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień, pomimo, że takowe wyjaśnienia inwestora do raportu wpłynęły do organu [...] września 2015 r. Oznacza to, że przedłużenie postępowania o kolejne 30 dni zostało uzasadnione przez organ okolicznością niemającą potwierdzenia w rzeczywistym stanie sprawy. Konstatacja ta wynika z ww. wyroku NSA. Powyższe zaś wpływa na ocenę, że czynność ta stanowi czynność pozorną, co uzasadnia uznanie przewlekłości postępowania.
Dodatkowo NSA zwrócił uwagę, że dnia [...] września 2015 r. organ wystąpił do Marszałka Województwa z prośbą o udzielenie informacji, czy inwestor uzyskał pozwolenie zintegrowane. Następnie, [...] października 2015 r. Wójt Gminy [...] po raz kolejny zawiadomił o przesunięciu terminu wydania decyzji do [...] listopada 2015 r., w związku z koniecznością uzyskania dodatkowych informacji "w związku z prowadzoną oceną oddziaływania na środowisko w ramach trwających konsultacji społecznych". Jednocześnie w okresie od wpływu do organu akt z Samorządowego Kolegium Odwoławczego po ich zwrocie związanym z rozpoznaniem zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania, tj. od [...] listopada 2015 r., organ, pomimo dysponowania materiałem dowodowym, wydał decyzję po upływie kolejnego miesiąca, tj. [...] grudnia 2015 r., kierując zawiadomienie do stron w trybie art. 10 § 1 k.p.a., dopiero [...] listopada 2015 r., co również wpływa na ocenę że postępowanie zostało prowadzone w sposób przewlekły, jako że podejmowane czynności pozostawały bez wpływu na wydanie oczekiwanego przez stronę rozstrzygnięcia.
Mając jednak na uwadze wyżej wskazaną sekwencję zdarzeń, Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłość jakiej dopuścił się organ nie miała rażącego charakteru. Analizując treść przepisu art. 149 § 1a P.p.s.a. wypada wskazać, iż nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena zaś, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami konkretnej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych (vide: wyrok NSA z dnia 1 września 2016r. sygn. akt I OSK 1108/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym rażące naruszenie prawa będąc kwalifikowaną postacią naruszenia prawa winno być interpretowane ściśle i stwierdzane wówczas gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Przez rażące naruszenia prawa należy bowiem rozumieć działanie (zaniechanie) oczywiste, bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne, oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Zdaniem Sądu, nie można ww. cech przypisać postępowaniu organu w niniejszej sprawie, szczególnie gdy zważy się że całe postępowanie – z uwzględnieniem również tych czynności które były uzasadnione (przywołanych na stronach 1-4 części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia trwało rok, zatem uwzględniając że sprawa ma charakter skomplikowany, wydana została z przekroczeniem terminu o 10 miesięcy.
Sąd orzekł o umorzeniu postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a. z uwagi na okoliczność, iż przedmiotowa decyzja została wydana 7 grudnia 2015 r.
Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w części, w jakiej nie została ona uwzględniona, albowiem nie doszło do spełnienia przesłanek, które uzasadniałyby wymierzenie sumy pieniężnej lub grzywny zgodnie z wnioskami skargi. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wyjaśnić należy, że grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, zaś suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Zauważyć zatem należy, że wniosek skarżącego w zakresie wymierzenia grzywny bądź zasądzenia sumy pieniężnej nie został w żaden sposób uzasadniony, a Sąd, mając na uwadze okoliczności wpływające na stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, z urzędu nie dostrzega również podstaw do wydania stosownego rozstrzygnięcia w ww. przedmiocie..
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI