IV SAB/Wa 203/18

IV SAB/Wa 203/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska /sprawozdawca/
Anna Sękowska /przewodniczący/
Grzegorz Rząsa
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 28 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 roku nr [...]; II. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Ministrowi Inwestycji i Rozwoju grzywnę w kwocie 1 000 (jeden tysiąc) złotych; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego W. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2018r. W. B. wniósł skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od pkt 2 decyzji Wojewody [...] z [...] września 2016 r. nr [...] o ustaleniu odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2012r. nr [...] za nieruchomość położoną w gminie P., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0642 ha, stanowiącą własność W. B., w łącznej wysokości [...] zł (pkt 1 decyzji) oraz o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do zapłaty odsetek od zaległych odsetek: za grunt - od dnia wpływu do organu wniosku W. B. z [...] lipca 2015r. w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za grunt, tj. od [...] lipca 2015r. do dnia zapłaty przez Zarząd Województwa [...] odsetek ustawowych, za składnik roślinny od dnia wpływu do organu wniosku W. B. z [...] sierpnia 2015r. w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za nasadzenia, tj. od [...] sierpnia 2015r. do dnia zapłaty przez Zarząd Województwa [...] odsetek ustawowych (pkt 2 decyzji), a także o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do wypłaty ustalonych odsetek na rzecz W. B., jednorazowo w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (pkt 3 decyzji). Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Inwestycji i Rozwoju do wydania decyzji administracyjnej, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w ustawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny:
Nieruchomość położona w gminie P., obrębie P., oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,0642 ha, nr [...] o pow. 0,0450 ha i nr [...] o pow. 0,1510 ha, decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2011r. nr [...] została przeznaczona pod budowę północnej obwodnicy miejscowości P. - rejon projektowanego węzła drogowego [...] z [...]. Decyzja ta stała się ostateczna [...] stycznia 2012r.
Decyzją z [...] grudnia 2012r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł, w tym w kwocie[...] zł na rzecz G. K. za wygaszenie ograniczonego prawa rzeczowego oraz w kwocie [...] zł na rzecz W. B. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gminie P., obrębie P., oznaczonej jako działki nr [...] , nr [...] i nr [...] , w tym za wartość prawa własności działki nr [...] w kwocie [...] zł oraz wartość nasadzeń na działce nr [...] w kwocie [...] zł przeznaczonej pod budowę północnej obwodnicy w miejscowości P. oraz zobowiązał Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W. B. wniósł odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2012r. w części dotyczącej wysokości odszkodowania za działkę nr [...] oraz działkę [...] . Po rozpatrzeniu odwołania W. B. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] stycznia 2014r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W. B. wywiódł skargę od decyzji z [...] stycznia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 16 lutego 2015r., sygn. akt I SA/Wa 1165/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, w części dotyczącej działki nr [...], obręb P., a w pozostałej części oddalił skargę. Sąd stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji w części, w której nie została zaskarżona, tj. w części ustalającej odszkodowanie za działkę nr [...], stała się ostateczna. Decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2012r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] stała się ostateczna [...] stycznia 2013r. Wyrok stał się prawomocny 29 maja 2015r.
Zarząd Województwa [...] [...] lipca 2015r. wypłacił odszkodowanie ustalone decyzją Wojewody [...] [...] grudnia 2012r. za prawo własności gruntu działki nr [...] w wysokości [...] zł, w tym: na rzecz . B. w wysokości [...] zł oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. prowadzącego egzekucje przeciwko W. B. w wysokości [...] zł.
Wnioskiem z [...] lipca 2015r. (wpływ do organu [...] lipca 2015r.) W. B. wezwał Zarząd Województwa [...] do zapłaty odszkodowania w kwocie [...] zł ustalonego za nasadzenia na działce nr [...] oraz zapłaty odsetek ustawowych w kwocie [...] zł za zwłokę w zapłacie odszkodowania za działkę [...] tj. od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna do dnia zapłaty – od [...] stycznia 2013r. do [...] lipca 2015r.
Zarząd Województwa [...] [...] lipca 2015r. wypłacił na rzecz W. B. odszkodowania za składnik roślinny w wysokości [...] zł.
Wnioskiem z [...] sierpnia 2015r. (wpływ do organu [...] sierpnia 2015r.) W. B. zwrócił się do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za grunt działki nr [...] oraz znajdujące się na niej nasadzenia. Wnioskami z [...] września 2015r. i [...] grudnia 2015r. ponowił swoje żądanie przyznania odsetek za zwłokę w zapłacie odszkodowania.
W dniu [...] września 2015r. Wojewoda [...] przekazał wnioski o wypłatę odsetek do Zarządu Województwa [...], jako organu właściwego w sprawie.
Decyzją z [...] grudnia 2015r. Zarząd Województwa [...] umorzył postępowanie administracyjne z wniosku W. B. z [...] września 2015r. w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za działkę nr [...] w kwocie [...] zł oraz odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za wycinkę drzew na działce [...] w kwocie [...] zł uznając się niewłaściwym w sprawie. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego 2016r. nr [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewoda [...] wnioskiem z [...] marca 2016r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 maja 2016r., sygn. akt l OW 46/16 wskazał Wojewodę [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku W. B. w sprawie przyznania odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za działkę nr [...].
Wojewoda [...] zawiadomieniem z [...] sierpnia 2015 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie ustalonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2012r. odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie P., oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność W. B., dla której Sąd Rejonowy w P. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystej nr [...].
Decyzją z [...] września 2016r. Wojewoda [...] orzekł w pkt 1 o ustaleniu odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie odszkodowania ustalonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2012r. za nieruchomość położoną w gminie P., oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność W. B. w łącznej wysokości [...] zł, w tym: za grunt od [...] stycznia 2013r. do [...] lipca 2015r. (opóźnienie 895 dni) - [...] zł, za składnik roślinny od [...] stycznia 2013r. do [...] lipca 2015r. (opóźnienie 908 dni) - [...] zł oraz w pkt 2 o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do zapłaty odsetek od zaległych odsetek: za grunt - od dnia wpływu do organu wniosku W. B. z [...] lipca 2015r. w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za grunt, tj. od dnia [...] lipca 2015r. do dnia zapłaty przez Zarząd Województwa [...] ustalonych w pkt 1a odsetek ustawowych, za składnik roślinny - od dnia wpływu do organu wniosku W. B. z [...] sierpnia 2015r. w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania za nasadzenia, tj. od dnia [...] sierpnia 2015r., do dnia zapłaty przez Zarząd Województwa [...] ustalonych w pkt. 1b odsetek ustawowych, a także w pkt 3 o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do wypłaty ustalonych odsetek na rzecz W. B., jednorazowo w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od decyzji z [...] września 2016r. odwołanie w zakresie pkt 2 złożył Zarząd Województwa [...], zarzucając niewłaściwe zobowiązanie do zapłaty odsetek od zaległych odsetek, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Odwołanie zostało przekazane Ministrowi Inwestycji i Rozwoju [...] października 2016r.
W dniu [...] lutego 2018r. W. B. wezwał Ministra Inwestycji i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynnym i przewlekłym prowadzeniu postępowania.
Decyzją z [...] kwietnia 2018r. nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] września 2016r. w zaskarżonym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych.
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. 2017, poz. 1257 ze zm. – dalej k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów unijnych, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jest on również wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016r., II GSK 2294/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m. in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu, nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza, że organ pozostaje w stanie bezczynności. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (zob. np. wyroki NSA z 13 maja 2011r., I OSK 711/11 oraz z dnia 24 lipca 2018r. – CBOSA). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto, zgodnie z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia i ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że uwzględniając skargę na bezczynność sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga było rozpoznanie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju odwołania od decyzji organu I instancji z [...] września 2016r. Jak wynika z akt sprawy, po wpłynięciu skargi do organu (w dniu [...] kwietnia 2018r.) Minister wydał decyzję, której wydania co do zasady dochodził skarżący, tj. decyzję z [...] kwietnia 2018r. Fakt ten wywołuje brak potrzeby stosowania przez Sąd instrumentu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania w określonym terminie dochodzonego skargą aktu. Postępowanie sądowe w tym zakresie należało zatem umorzyć na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd umarza postępowanie, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy Minister dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2016r. Zauważyć w tym miejscu należy, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało przekazane Ministrowi [...] października 2016r. Przez okres 18 miesięcy Minister nie podejmował żadnych czynności celem rozpatrzenia wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji. Nie uszło uwadze Sądu, że we wskazanym ponad półtorarocznym okresie czasu Minister nie wykonywał również obowiązku nałożonego na niego na mocy art. 36 § 1 k.p.a., albowiem nie zawiadamiał stron o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., jak również o przyczynach zwłoki, nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy i nie udzielił stronom pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Brak podejmowania jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpatrzenia odwołania wskazuje na pozostawanie organu w bezczynności. Organ, jak sam przyznał, dopiero na skutek wniesionego [...] lutego 2018r. przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszania prawa podjął pierwsze działanie celem rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji. Powyższe pozwala stwierdzić, że Minister dopuści się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, gdyż przez 16 miesięcy nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że od dnia wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji do chwili wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji upłynęło ponad osiemnaście miesięcy, co nawet po uwzględnieniu dosyć długotrwałego postępowania odwoławczego – stanowi wielokrotne przekroczenie terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a.
Zaznaczyć należy, że duża ilość spraw, ani trudności kadrowe organu nie mogą być uznane za usprawiedliwienie długiego czasu nierozstrzygnięcia odwołania, gdyż to rolą organu jest taka organizacja pracy podległego mu aparatu urzędniczego, aby rozpoznawanie spraw należących do jego normalnych kompetencji odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów.
W świetle powyższych ustaleń należy przyjąć, że organ dopuścił się zarzucanej mu przez skarżącego bezczynności, albowiem przez okres ponad półtora roku nie podejmował żadnych czynności celem rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji. Ponadto nie ulega wątpliwości Sądu, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przez znaczne przekroczenie maksymalnego terminu do rozpatrzenia odwołania. Co prawda ustawodawca nie zdefiniował, kiedy organ dopuszcza się "rażącego naruszenia prawa". Sąd podziela pogląd, że prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018r., I OSK 2424/16, CBOSA). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m. in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016r. sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo). W realiach niniejszej sprawy należy przede wszystkim wskazać na brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności zmierzających do wydania orzeczenia przez okres 18 miesięcy. Organ, jak sam zaznaczył w odpowiedzi na skargę, podjął czynności niezbędne do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji dopiero po wniesieniu przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie wykonywał również nałożonego na niego na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązku zawiadamiania stron o zwłoce w załatwieniu sprawy.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na wniosek skarżącego, były też podstawy do zastosowania regulacji z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez wymierzenie organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana fakultatywne na zasadzie uznania sędziowskiego. Środek ten ma pełnić nie tylko funkcję represyjną, ale również funkcję prewencyjną, tj. ma na celu mobilizować organ do podjęcia działań naprawczych w przyszłości. O samym zastosowaniu grzywny przesądziły rażący charakter bezczynności w niniejszej sprawie, a także bierna postawa Ministra przez okres osiemnastu miesięcy i podjęcie czynności w sprawie dopiero na skutek wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez stronę. Równocześnie Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczające będzie orzeczenie grzywny w wysokości [...] zł. Należy przypomnieć, że grzywna ta może być wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a.). Rzeczone przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku 2017r. wynosiło 4271,51 zł (zob. Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2018r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. M.P. z 13 lutego 2018 r., poz. 187). Maksymalna kwota grzywny, jaka mogła być wymierzona Ministrowi to 42.715,10 zł. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy adekwatną grzywną będzie kwota [...] zł, nie zaś grzywna w maksymalnej wysokości 42.751,10 zł o co wnioskował skarżący. Ustalając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze, że długotrwałość postępowania odwoławczego została spowodowana wyłącznie przez Ministra. Jednakże w sprawie nie można mówić o celowym przewlekaniu postępowania przez Ministra (por. np. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., II OSK 2197/17, CBOSA), a raczej o braku należytej organizacji organu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się wpis od skargi ([...] zł) ustalony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).