IV SAB/Wa 2/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
odszkodowanienacjonalizacjabezczynność organuterminykpaprawo administracyjnespadkobiercyprzedsiębiorstwo

WSA w Warszawie zobowiązał Ministra Środowiska do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za szkodę wynikłą z nacjonalizacji przedsiębiorstwa, stwierdzając bezczynność organu mimo upływu terminów ustawowych.

Skarga A. B. dotyczyła bezczynności Ministra Środowiska w sprawie ustalenia odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek nacjonalizacji przedsiębiorstwa w 1948 r. Nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego została stwierdzona w 2000 r., jednak organ nie wydał decyzji odszkodowawczej. Minister argumentował trudnościami w ustaleniu formy prawnej przedsiębiorstwa i potencjalnym wznowieniem postępowania. Sąd uznał jednak, że bezczynność organu jest nieusprawiedliwiona, a przewidywany wynik postępowania wznowieniowego nie wstrzymywał obowiązku wydania decyzji odszkodowawczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. B. na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkodę wynikłą z nacjonalizacji przedsiębiorstwa w 1948 r. Skarżąca domagała się odszkodowania na podstawie art. 160 kpa, po tym jak stwierdzono nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego. Mimo upływu terminów ustawowych, Minister Środowiska nie wydał stosownej decyzji. Organ podnosił trudności w ustaleniu formy prawnej przedsiębiorstwa oraz możliwość wznowienia postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność. Sąd podkreślił, że organy administracji muszą działać na podstawie prawa i przestrzegać terminów, a zasady te wiążą się z praworządnością i słusznym interesem obywateli. Sąd uznał, że przewidywany wynik postępowania wznowieniowego nie usprawiedliwiał długotrwałej zwłoki w załatwieniu sprawy odszkodowawczej, zwłaszcza że decyzja stwierdzająca nieważność była ostateczna w dacie wszczęcia postępowania odszkodowawczego. Nawet po usunięciu rzekomej przeszkody w grudniu 2003 r., organ nadal nie wydał decyzji. W związku z tym, Sąd zobowiązał Ministra Środowiska do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie w terminie 30 dni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu jest nieusprawiedliwiona, ponieważ przewidywany wynik postępowania wznowieniowego nie wstrzymywał obowiązku wydania decyzji odszkodowawczej, a terminy ustawowe zostały przekroczone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 160

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do ustalenia odszkodowania za szkodę spowodowaną orzeczeniem.

PPSA art. 149

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania na podstawie przepisów prawa i praworządności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględniania słusznego interesu obywateli i pogłębiania zaufania do organów państwa.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w sprawie odszkodowawczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu w wydaniu decyzji odszkodowawczej mimo upływu terminów. Nieskuteczność argumentacji organu o trudnościach w ustaleniu formy prawnej przedsiębiorstwa i potencjalnym wznowieniu postępowania jako usprawiedliwienia zwłoki.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Środowiska o trudnościach w ustaleniu formy prawnej przedsiębiorstwa. Argumentacja Ministra Środowiska o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki stanie na straży praworządności i uwzględnienia słusznego interesu obywateli pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa organ przeoczył, że w sprawie fundamentalne znaczenie miała decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego

Skład orzekający

Barbara Gorczycka-Muszyńska

przewodniczący sprawozdawca

Otylia Wierzbicka

członek

Tomasz Wykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, terminów załatwiania spraw oraz prawa do odszkodowania za szkody wynikłe z nacjonalizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją i późniejszym stwierdzeniem nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy długotrwałej bezczynności organu administracji w kwestii odszkodowania za historyczną nacjonalizację, co może być interesujące ze względu na aspekt historyczny i praktyczny egzekwowania praw obywateli.

Nacjonalizacja sprzed lat. Czy państwo zapłaci odszkodowanie po dekadach zwłoki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wa 2/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Gorczycka-Muszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Otylia Wierzbicka
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Zobowiązano organ do wydania aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędzia NSA O. Wierzbicka, Asesor WSA T. Wykowski, Protokolant A. Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Środowiska w przedmiocie wydania decyzji o odszkodowaniu za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji której nieważność została stwierdzona, zobowiązuje Ministra Środowiska do wydania w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego wyroku – decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz A. B. przewidzianego w art 160 kpa.
Uzasadnienie
A. B. wnioskiem z dnia 4 grudnia 2000 r. wystąpiła do Ministra Środowiska o ustalenie odszkodowania w trybie art. 160 kpa za szkodę spowodowaną orzeczeniem Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa [...]. Nieważność tego orzeczenia stwierdzona została decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Pomimo upływu terminów ustawowych Minister Środowiska nie wydał decyzji o ustaleniu odszkodowania. W tych okolicznościach A. B. wystąpiła do sądu administracyjnego w dniu 5 czerwca 2002 r. ze skargą na bezczynność Ministra Środowiska wnosząc o zobowiązanie tego organu do wydania stosownej decyzji w omawianej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, twierdząc, iż powodem niewydania decyzji są trudności w ustaleniu formy prawnej w jakiej działało przedsiębiorstwo.
Jednocześnie podał, że w dniu [...] stycznia 2003 r. wydane zostało postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. i istnieje duże prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji i wówczas postępowanie w sprawie odszkodowania podlegałoby umorzeniu.
Przy piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2004 r. skarżąca przedłożyła decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawiającą uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji tego Ministra z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 16 kwietnia 2004 r. przedstawiciel Ministra Środowiska oświadczył, że oczekiwana przez skarżącą decyzja w sprawie ustalenia odszkodowania nie została wydana .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa.
Przypomnienie tych zasad ma szczególne znaczenie wobec zarzutu, podnoszonego przez organ pozostający w bezczynności, że bezczynność tę – w jego ocenie – usprawiedliwia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. i " istnienie dużego prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji" i stwierdzenia, że orzeczenie nacjonalizacyjne wydane zostało zgodnie z prawem, przy czym " ostateczne zakończenie wznowionego postępowania ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania". Organ, formułując takie stwierdzenie przeoczył, że w sprawie fundamentalne znaczenie miała decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego, która w dacie wszczęcia postępowania odszkodowawczego była ostateczna, a więc wykonalna. Przewidywany przez organ wynik postępowania wznowionego po dwóch latach od daty wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania ani nie wstrzymał wykonania ostatecznej decyzji, ani nie usprawiedliwiał szczególnie długotrwałej zwłoki w załatwieniu sprawy. Organ przeoczył też, że ewentualny negatywny dla skarżącej, wynik postępowania wznowieniowego mógł jedynie powodować skutki w postaci wznowienia postępowania w sprawie odszkodowawczej na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Jak wynika z akt i oświadczeń złożonych na rozprawie nawet mimo to, iż rzekoma przeszkoda w załatwieniu sprawy o odszkodowanie została usunięta w grudniu 2003 r. (w tej dacie wydano decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2000 r.)
- organ naczelny, mimo upływu terminów ustawowych – nie wydał decyzji w sprawie o odszkodowanie.
W tych okolicznościach należało uznać, że Minister Środowiska pozostaje w bezczynności w załatwieniu omawianej sprawy.
Dlatego, działając na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI