IV SAB/Wa 176/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądoweadwokatbezczynność organusytuacja majątkowadochodywydatkipostępowanie administracyjnesąd administracyjnywniosek

Sąd odmówił przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i dochodowej zgodnie z wezwaniem sądu.

Skarżący J. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po odrzuceniu jego skargi na bezczynność organu. Mimo wezwania do przedstawienia szczegółowych dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i wydatków, skarżący odmówił współpracy, twierdząc, że nie będzie wykonywał "fałszywych zarządzeń". Referendarz sądowy, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania sytuacji finansowej uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.

Skarżący J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, po tym jak jego skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na emeryturę w wysokości 1325,89 zł oraz szereg zobowiązań i wydatków miesięcznych. Jednakże, złożone oświadczenie budziło wątpliwości co do rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia szeregu dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym wyciągów bankowych, dokumentów potwierdzających wysokość emerytury i zadłużenia, umowy najmu, wyjaśnień dotyczących nieruchomości i podatku od nieruchomości, wydatków na kształcenie, kosztów utrzymania domu, umowy pożyczki oraz informacji o ewentualnej pomocy finansowej od innych osób. Skarżący odmówił wykonania wezwania, twierdząc, że nie będzie wykonywał "fałszywych zarządzeń". Wobec braku współpracy i niewystarczającego oświadczenia, referendarz sądowy, powołując się na art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, podkreślając, że ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o to prawo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona uchyla się od wykonania wezwania sądu i nie wykaże swojej sytuacji finansowej.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Punkt 7: Odmowa przyznania prawa pomocy następuje m.in. w przypadku niewykonania przez stronę polecenia sądu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym.

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez stronę sytuacji majątkowej i dochodowej zgodnie z wezwaniem sądu. Ciężar dowodu w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

nie będzie wykonywał żadnych fałszywych zarządzeń niewłaściwego wydziału ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa uchylając się od złożenia pełnego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego uniemożliwił dokonanie wszechstronnej oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej

Skład orzekający

Małgorzata Leśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy, obowiązki strony w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, konsekwencje niewykonania wezwań sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy strony z sądem w postępowaniu o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje standardowe procedury związane z prawem pomocy i konsekwencje braku współpracy strony z sądem. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Wa 176/17 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-11-30
Data wpływu
2017-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Leśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art 246 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2016 r. postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Uzasadnienie
Skarżący J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2016 r.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.
Po otrzymaniu odpisu niniejszego postanowienia, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mieszka w wynajętym domu, za który nie opłaca czynszu, otrzymuje emeryturę w wysokości 1325,89 zł. Nie posiada oszczędności, nieruchomości, wartościowych przedmiotów. Zobowiązania i stałe wydatki miesięczne skarżącego to: podatek od nieruchomości, opłaty bieżące (woda, wywóz szamba, gaz, energia elektryczna, ok. 350 zł, opał 800 zł, leki wraz z kosztami leczenia ok. 200 zł, bieżące remonty nieruchomości 100 zł, spłata pożyczki na zakup pompy 300 zł. Ponadto skarżący wskazał na zadłużenie w wysokości ok. 5730 zł, na poczet którego komornik sądowy dokonuje potrącenia z emerytury. Do wniosku skarżący załączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS.
Z uwagi, iż złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i budziło wątpliwości, referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia w terminie 14 dni: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącego wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy - ewentualnie oświadczenia o braku posiadania rachunku bankowego; b) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez skarżącego emerytury (np. odcinka wypłaty emerytury albo kopii decyzji właściwego organu rentowego określającej aktualną wysokość tego świadczenia) wraz z dokumentem potwierdzającym wysokość wskazanego w rubryce 11 zadłużenia w kwocie ok. 5730 zł oraz dokumentu potwierdzającego wysokość dokonywanego przez Komornika Sądowego potrącenia z emerytury; c) oświadczenia, jaki skarżący ma tytuł prawny do domu, w którym aktualnie przebywa, w przypadku wynajmowania, należy przedstawić kopię umowy najmu (wobec wskazania w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, iż skarżący mieszka w wynajętym domu ale nie opłaca czynsz); d) oświadczenia wyjaśniającego za jaką nieruchomość skarżący płaci podatek od nieruchomości, skoro w formularzu wniosku wskazał, iż mieszka w wynajętym domu a innych nieruchomości nie posiada; e) kopii decyzji właściwego organu podatkowego ustalającego wysokość podatku od nieruchomości za rok 2017; f) oświadczenia wskazującego w jakiej wysokości skarżący poniósł w okresie ostatnich 3 miesięcy wydatki na kształcenie córki, g) wyjaśnienia czy podana w rubryce kwota ok. 800 zł związana z zakupem węgla i drzewa dotyczy jednego miesiąca, czy też całego roku; h) dokumentów (rachunki, faktury) potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu: media (woda, szambo, gaz, energia elektryczna), opał, środki czystości, remonty a także oświadczenia dotyczącego wysokości innych wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem (wyżywienie, odzież); i) kopii umowy pożyczki na zakup pompy ciepła; j) oświadczenia czy skarżący korzysta z pomocy finansowej innych osób, jeśli tak to w jakiej wysokości (skarżący w formularzu wniosku wskazał, iż utrzymuje się z emerytury w wysokości 1325,89 zł natomiast podane zobowiązania i stałe wydatki, jeśli dotyczą rozliczenia miesięcznego, przekraczają wysokość otrzymywanej emerytury).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, iż nie będzie wykonywał żadnych fałszywych zarządzeń niewłaściwego wydziału, nie tego do którego składał skargę.
W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa (postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 770/17, z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 242/17, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 713/09).
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykonał zarządzenia referendarza sądowego, nie przedstawił żądanych dokumentów, jak również nie złożył stosowych oświadczeń. Uchylając się od złożenia pełnego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego uniemożliwił dokonanie wszechstronnej oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06). Referendarz sądowy podkreśla, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywał na skarżącym, brak jest bowiem podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej skarżącego. Wobec powyższego skoro skarżący nie wykonał wezwania skierowanego w trybie art. 255 p.p.s.a. a oświadczenie złożone w niniejszej sprawie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, należało odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Odnosząc się do właściwości wydziału referendarz sądowy wskazuje, iż zgodnie z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 21 sierpnia 2017 r. skarżącemu została udzielona informacja odnośnie powyższej kwestii.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI