IV SAB/Po 88/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu zobowiązał spółkę energetyczną do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej lokalizacji linii elektroenergetycznych, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez bezczynność.
Skarżący domagał się udostępnienia decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji linii elektroenergetycznych na jego działce. Spółka Operator S.A. odmawiała, twierdząc, że informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie są informacją publiczną. WSA w Poznaniu uznał, że spółka energetyczna wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, a żądane decyzje administracyjne mają taki charakter. Sąd stwierdził bezczynność spółki z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał ją do załatwienia wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi C. S. na bezczynność spółki [...] Operator Sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o kserokopie decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na jego działce, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Spółka początkowo odmawiała udostępnienia informacji, twierdząc, że stanowią one wewnętrzną tajemnicę, a następnie, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej i prywatnego interesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że spółka energetyczna, wykonując zadania publiczne związane z dystrybucją energii, jest zobowiązana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że żądane decyzje administracyjne stanowią informację publiczną, a nie informację przetworzoną. Stwierdzono, że spółka pozostawała w bezczynności przez ponad piętnaście miesięcy, co stanowiło rażące naruszenie prawa. W konsekwencji, sąd zobowiązał spółkę do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące zadania publiczne są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dystrybucja energii elektrycznej stanowi zadanie publiczne, a przedsiębiorstwa energetyczne, ze względu na znaczenie energii dla społeczeństwa i państwa, mają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej i podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zobowiązano_do_dokonania_czynności
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności, a także może stwierdzić, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji w zakresie szczególnie istotnym dla interesu publicznego.
Ustawa - Prawo energetyczne art. 1
Ustawa reguluje kwestie polityki energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądane decyzje administracyjne stanowią informację publiczną, a nie informację przetworzoną. Długotrwała bezczynność i sprzeczne działania spółki stanowią rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Informacje stanowią wewnętrzną tajemnicę spółki. Żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej. Skarżący działa we własnym interesie prywatnym, a nie w interesie publicznym. Udostępnienie dokumentów w siedzibie spółki lub poinformowanie o braku dokumentów uchyla stan bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
przedsiębiorstwa przesyłowe są zobowiązane do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcie 'zadania publiczne' nie jest przypadkowe i ma na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego żądane przez Skarżącego dokumenty dotyczą nie sprawy publicznej, lecz gospodarczych interesów Spółki i nie są informacją publiczną bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Anna Jarosz
przewodniczący
Maciej Busz
członek
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku udostępniania informacji publicznej przez przedsiębiorstwa energetyczne, kwalifikacja żądanych dokumentów jako informacji publicznej, a nie przetworzonej, oraz ocena bezczynności jako rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki energetycznej, ale zasady stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej przez inne podmioty wykonujące zadania publiczne są analogiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo dostępu do informacji publicznej może być wykorzystane przeciwko dużym korporacjom energetycznym, co jest interesujące dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością.
“Czy spółka energetyczna może ukrywać dokumenty dotyczące budowy linii na Twojej działce? Sąd mówi: nie!”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SAB/Po 88/12 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2013-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-11-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Anna Jarosz /przewodniczący/ Maciej Busz Tomasz Grossmann /sprawozdawca/ Symbol z opisem 648 Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego 658 Skarżony organ Inne Treść wyniku Zobowiązano do dokonania czynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Tomasz Grossmann /spr./ WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013r. sprawy ze skargi C. S. na bezczynność [...] Operator Sp. z o.o. [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] OPERATOR S.A. [...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] OPERATOR S.A. [...] na rzecz skarżącego C. S. kwotę 357 złotych (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie W datowanym na dzień 25 sierpnia 2011 r. "Wezwaniu do podjęcia negocjacji" C. S. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący"), reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zwrócił się do [...] Operator Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka") m.in. o udostępnienie - w oparciu na art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; dalej: "ustawa o dostępie do informacji publicznej", w skrócie "u.d.i.p.") - kserokopii "wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy (...) linii elektroenergetycznych", których urządzenia znajdują się na działce [...] i stanowiącej jego własność. W odpowiedzi Spółka, w piśmie z 15 września 2011 r., podała, że urządzenia posadowione zostały na przedmiotowej nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych, w tym procedur administracyjnych, niezbędnych dla realizacji tego typu inwestycji, według stanu prawnego obowiązującego w okresie realizacji inwestycji, a to oznacza, że Spółka w sposób legalny i w dobrej wierze korzysta z tych nieruchomości. Jednocześnie Spółka wskazała, że nie jest zobowiązana do udzielania wnioskowanych informacji, gdyż stanowią one wewnętrzną tajemnicę Spółki. Pismem z 31 października 2011 r. pełnomocnik Skarżącego ponownie wezwał Spółkę do udostępnienia "wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych dotyczących budowy albo przebudowy urządzeń, usytuowanych na działce nr [...]". Jednocześnie zwrócił się o określenie kosztów wykonania kserokopii żądanych dokumentów, które zobowiązał się pokryć. Podkreślił, że fakt, iż [...] Operator Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego, nie zwalnia jej od obowiązku udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim dotyczy ona wykonywania przez ten podmiot zadań publicznych. W odpowiedzi sporządzonej 30 listopada 2011 r. Spółka podtrzymała swoje stanowisko, że jako przedsiębiorstwo energetyczne nie jest zobowiązana do udzielania wnioskowanych informacji, gdyż stanowią one wewnętrzną tajemnicę Spółki. W kolejnym piśmie, z 08 marca 2012 r., pełnomocnik Skarżącego zwrócił się do Spółki o "wyjaśnienie kiedy wybudowano i czy od chwili wybudowania linii do dnia obecnego zmieniono położenie urządzeń stanowiących część linii energetycznej usytuowanej na działce nr [...]". Wskazując na wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, podkreślił, że przedsiębiorstwa przesyłowe są zobowiązane do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z 12 kwietnia 2012 r. Spółka poinformowała Skarżącego, że istnieje możliwość wglądu do dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, po uprzednim ustaleniu daty wizyty w Rejonie Dystrybucji [...]. W nawiązaniu do tego pisma, Skarżący zwrócił się do Spółki pismem z 01 czerwca 2012 r. - "zgodnie z dobrymi obyczajami przyjętymi w tego typu sprawach" - o przesłanie mail-em skanów dokumentów, do których wgląd Spółka umożliwia. W odpowiedzi Spółka poinformowała w piśmie z 13 lipca 2012 r., że wobec nie podania dokładnych danych żądanych dokumentów rozpatrzenie prośby Wnioskodawcy na obecnym etapie sprawy jest niemożliwe, gdy udzielenie informacji bez wymienionych danych byłoby żądaniem udzielania informacji przetworzonej. Występując z takim wnioskiem Wnioskodawca będzie jednak zobowiązany do wykazania, iż występuje w interesie publicznym. W związku z powyższym Spółka wezwała Wnioskodawcę do dokonania wyboru rodzaju składanego wniosku. Pismem z 22 października 2012 r. Wnioskodawca, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł za pośrednictwem Spółki (jej prezentata: 02 listopada 2012 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność [...] Operator sp. z o.o. Rejon Dystrybucji [...], polegającą na: (1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek Skarżącego z 25 sierpnia 2011 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przy jednoczesnym (2) niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Z powołaniem się na te zarzuty wniósł o stwierdzenie bezczynności Spółki i zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przypadku skarg na bezczynność strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem, lecz może ją skutecznie wnieść aż do ustania stanu bezczynności. W ocenie Skarżącego, Spółka, zajmując się dystrybucją energii elektrycznej, jest zobowiązana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Pojęcie "zadania publiczne" nie jest przypadkowe i ma na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego w tym znaczeniu, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi". W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, żądane przez niego informacje dotyczą "sprawy publicznej" i nakładają na Spółkę obowiązek ich udzielenia. Skarżący stwierdził, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych przez siebie dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej albo umorzenia postępowania. Podkreślił, że Spółka błędnie uznała, iż wnioskowane przezeń dokumenty (wydane decyzje administracyjne) stanowią informacje przetworzoną. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Uzasadniając swe stanowisko Spółka, przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania, wskazała, że po zapoznaniu się ze skargą dokonała szczegółowej analizy sprawy oraz ponownego badania będących w jej posiadaniu dokumentów, co doprowadziło do zgromadzenia kilku informacji prostych, jednak nie ma wśród nich wnioskowanych przez Skarżącego decyzji stanowiących wprost podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń elektroenergetycznych. W związku z tym 12 listopada 2012 r. do Skarżącego została skierowana informacja o braku w zasobach archiwalnych Spółki żądanych decyzji. W ocenie Spółki, udzielona informacja usunęła ewentualny stan bezczynności podmiotu. Jednocześnie Spółka podniosła, że w swoim wcześniejszym piśmie w sprawie poinformowała Skarżącego, iż udostępni posiadane przez siebie dokumenty w siedzibie Spółki. W tym stanie rzeczy, zdaniem Spółki, wniosek o umorzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Natomiast uzasadniając wniosek ewentualny o oddalenie skargi Spółka podkreśliła, że w swoich pismach Skarżący dawał wyraźnie do zrozumienia, iż swoje żądanie opiera na ewidentnym własnym interesie prywatnym. Żądanie to było związane z podjęciem negocjacji w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu oraz ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z gruntu Skarżącego. Świadczy to o zamiarze Skarżącego nadużycia ustawy o dostępie do informacji publicznej w prywatnym interesie bądź o braku podstaw dla zastosowania tej ustawy. Zgodnie z art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o treści aktów administracyjnych, natomiast w katalogu określonym w tym przepisie nie ma kategorii "wszelkie posiadane dokumenty", co oznacza, że podmiot zobowiązany jest do udostępnienia jedynie takich dokumentów, które, po pierwsze, mają charakter dokumentu publicznego, a, po drugie, możliwe są do zindywidualizowania. W związku z tym, jako żądania złożonego na podstawie u.d.i.p. nie można oceniać żądania udostępnienia kserokopii "wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy ww. linii elektroenergetycznych". Spółka wskazała też, że w myśl art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a nie prywatnego. Tymczasem okoliczności sprawy, a w szczególności uzasadnienie żądania udostępnienia informacji, wskazuje jednoznacznie na brak w sprawie warunku koniecznego, a mianowicie interesu publicznego i waloru "sprawy publicznej". Żądane przez Skarżącego dokumenty dotyczą nie sprawy publicznej, lecz gospodarczych interesów Spółki i nie są informacją publiczną. Spółka przytoczyła nadto argumenty na rzecz swego stanowiska, że żądane udostępnienie kserokopii "wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii" wymaga udostępnienia informacji przetworzonej. W szczególności dlatego, że, zdaniem Spółki, żądanie udostępnienia jest niedookreślone - Skarżący nigdzie nie wskazał, o jaki konkretnie dokument się zwraca - co wymaga zidentyfikowania i przeanalizowania zbiorów dokumentów dotyczących urządzeń i wyselekcjonowania spośród nich tych, na podstawie których przeprowadzono inwestycję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną. Przedmiotem tej skargi jest bezczynność Spółki w zakresie udostępnienia Skarżącemu decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy żądane dokumenty (decyzje) są informacją publiczną oraz czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia takiej informacji. W dalszej kolejności należało również ustalić, czy działania Spółki nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajdowało uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Podstawę rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, na gruncie której każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tejże ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów, zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. W świetle powyższych uwag należało zatem uznać, że dokumenty (kserokopie decyzji) żądane przez Skarżącego posiadały status informacji publicznej (tak też, na tle analogicznych stanów faktycznych, inne wyroki WSA w Poznaniu, np: z 20.12.2012 r., IV SAB/Po 87/12; z 10.01.2013 r., II SAB/Po 66/12 i II SAB/Po 70/12; z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12 i II SAB/Po 68/12). Dotyczyły bowiem treści dokumentów urzędowych (decyzji administracyjnych), odnoszących się do przedsiębiorstwa Spółki (i jej prawnych poprzedników). Zarazem, w ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę – żądanie Skarżącego zostało dostatecznie sprecyzowane. W piśmie (wniosku) z 25 sierpnia 2011 r. Skarżący wniósł bowiem o przekazanie kserokopii decyzji w sprawie lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych zlokalizowanych w miejscowości [...] na działce o numerze ewidencyjnym i numerze księgi wieczystej wskazanych w wniosku. Tym samym zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej został dostatecznie uszczegółowiony, tak co do przedmiotu, jak i zakresu przestrzennego wymienionych decyzji. Wbrew twierdzeniom Spółki, żądanej przez Skarżącego informacji publicznej (kserokopii decyzji) nie można było uznać za tzw. informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie "informacji przetworzonej" – niezdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej – w orzecznictwie sądowym jest zwykle eksplikowane jako informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków oraz na podstawie kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę. Informacją przetworzoną będzie więc informacja, która została przygotowana (opracowana) specjalnie dla wnioskodawcy, według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki, zestawienia, wykazu – zawierających wnioskowane dane) (por. wyrok WSA w Warszawie z 09.07.2010 r., II SA/Wa 1942/09, CBOSA). "Przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią (por. wyrok WSA w Krakowie z 30.01.2009 r., II SA/Kr 1258/08, CBOSA). Informacją przetworzoną będzie tylko taka informacja, w przypadku której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, lecz jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, polegających przykładowo na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej, dokonaniu stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 22.02.2006 r., II SA/Wa 1721/05, "Prokuratura i Prawo" – wkładka 2006/5/53). Jednakże – jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Warszawie z 11 stycznia 2012 r. (VIII SA/Wa 1072/11, CBOSA) – takie czynności organu, jak selekcja dokumentów i protokołów, ich analiza pod względem treści, są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów jako informacji przetworzonej. W wyniku stosowania takich czynności organu nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. O przetworzeniu informacji nie stanowi też sięganie do materiałów archiwalnych czy też źródłowych. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej przewidzianego w art. 3 u.d.i.p. W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych dokumentów (decyzji administracyjnych) znajdujących się w zasobach (choćby archiwalnych) danego podmiotu – co stanowiło przedmiot żądania dostępowego Skarżącego w niniejszej sprawie – nie powinno być kwalifikowane jako żądanie informacji przetworzonej, a to z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do takich dokumentów należy traktować jako dostęp do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12, CBOSA). W świetle wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotami obowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy są nie tylko szeroko rozumiane "władze publiczne", ale także "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd zaakceptowany w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. (I OSK 851/10, CBOSA), w myśl którego zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok TK z 25.07.2006 r., P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy również zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Szeroki krąg uprawnień przypisanych takim przedsiębiorstwom i ich przedstawicielom, w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) – w którym mowa o polityce energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym państwa – a także rola, jakie przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju, muszą prowadzić do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem są podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09, CBOSA). Pogląd, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązane do przekazywania odnośnych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, można już uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np.: wyrok NSA z 18.08.2010 r., I OSK 851/10; a także orzeczenia WSA: wyrok z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09; postanowienie z 16 11.2010 r., II SAB/Wa 268/10; postanowienie z 05.12.2012 r., II SAB/Sz 49/12; wyrok z 20.12.2012 r., IV SAB/Po 87/12; wyrok z 10.01.2013 r., II SAB/Po 70/12; wyrok z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Z uwagi na powyższe bez wątpienia Spółka jest podmiotem obowiązanym do udzielania określonych informacji publicznych. W świetle art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, co do zasady, prawo dostępu do informacji publicznej (ust. 1), a od wnioskodawcy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub choćby faktycznego (ust. 2). Skoro, jak to już wyżej wskazano, żądana informacja nie miała charakteru informacji przetworzonej, to tym samym brak podstaw do badania na mocy art. 3 ust. 1 u.d.i.p., czy w niniejszej sprawie uzyskanie wnioskowanych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dane wnioskowane przez Skarżącego składały się bowiem jedynie z prostych informacji (kserokopii – a więc wiernego odwzorowania techniką elektrofotograficzną – decyzji), które nie wymagały od podmiotu zobowiązanego poniesienia nadmiernych nakładów w celu opracowania i przekazania informacji końcowej. Dlatego, zdaniem Sądu, Spółka nie może się skutecznie zasłaniać brakiem interesu publicznego po stronie Skarżącego w uzyskaniu przedmiotowych informacji. Mając wszystko to na względzie należało uznać, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a Spółka była podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. W aktach brak również jakiegokolwiek pisma powiadamiającego, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o późniejszym terminie udostępnienia żądanych dokumentów. Nadto, udostępnienie informacji publicznej powinno, według art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Gdyby jednak środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany, nie umożliwiały udostępnienia informacji w opisany wyżej sposób, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji. Z tego względu nie można więc przyjąć, że stan bezczynności uchyliło pismo z 12 kwietnia 2012 r., w którym Spółka wyraziła gotowość udostępnienia żądanych informacji w siedzibie Rejonu Dystrybucji Leszno, a więc w formie niezgodnej z wnioskiem Skarżącego. Tym bardziej, że już w kolejnym swym piśmie (z 13 lipca 2012 r.) Spółka z tej deklaracji się wycofała, podnosząc, iż udzielenie wnioskowanej informacji jest na danym etapie sprawy niemożliwe, wobec niepodania przez Skarżącego dokładnych danych żądanych dokumentów. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w chwili wniesienia skargi przez Skarżącego, Spółka pozostawała w stanie bezczynności i, w ocenie Sądu, stan ten nie ustał do dnia wydania niniejszego wyroku. Nie sposób bowiem uznać za załatwienie sprawy poinformowania strony skarżącej pismem z 12 listopada 2012 r. o braku dokumentów, które można "zidentyfikować wprost" jako wnioskowane decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych oraz przekazania przy piśmie (a więc w formie papierowej) decyzji z [...] grudnia 1973 r. w sprawie planu realizacyjnego linii średniego napięcia oraz stacji transformatorowej w [...]. Udostępnienie ww. decyzji nastąpiło bowiem w formie niezgodnej z wnioskiem Skarżącego - który swe pierwotne żądanie udostępnienia dokumentów w postaci kserokopii następnie zmodyfikował, wskazując w piśmie z 01 czerwca 2012 r. na formę skanu i drogę mail-ową - a przy tym decyzja ta, co przyznała sama Spółka, nie odpowiadała wprost żądaniu Skarżącego. Nadto treść pisma z 12 listopada 2012 r. pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym pismem Spółki z 14 kwietnia 2012 r., z którego jasno wynika, iż Spółka dysponuje dokumentami objętymi zakresem wniosku, lecz dokumentację tę pozostawia do wglądu w swojej siedzibie, a także z pismem z 13 lipca 2012 r., w którym Spółka z kolei podała, że niemożność załatwienia wniosku wynika z niedostatecznego sprecyzowania żądania przez Skarżącego. Powyższej istotnej rozbieżności i chwiejności stanowiska Spółki nie wyjaśniono w późniejszych pismach Spółki. Nie uczyniono tego w szczególności w odpowiedzi na skargę, w której w tym samym akapicie Spółka równocześnie (i bezrefleksyjnie) wskazuje na fakt wystosowania do Skarżącego pisma z 12 listopada 2011 r. informującego o braku żądanych dokumentów oraz wcześniejszego pisma (z 14 kwietnia 2012 r.) informującego o udostępnieniu posiadanych przez Spółkę dokumentów w jej siedzibie. Co więcej, Spółka dalej stwierdziła, iż okoliczności te uzasadniają umorzenie niniejszego postępowania likwidując stan "ewentualnej" bezczynności. A wszystko to bez wyjaśnienia kwestii niespójności pomiędzy przywołanymi pismami. Powyższe nie pozwala uznać działania Spółki w niniejszej sprawie za zgodne z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe nakazuje przyjąć, że spółka [...]Operator sp. z o.o. (Rejon Dystrybucji [...]) do dnia wydania wyroku nie zakończyła postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego z 25 sierpnia 2011 r. w żadnej z prawem przewidzianych form. Należy zatem stwierdzić, że podmiot ten dopuścił się i nadal pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Okoliczność dysponowania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p. stosownymi dokumentami stanowiącymi informację publiczną (a przynajmniej brak wiarygodnego, przekonującego wyjaśnienia nieposiadania takich dokumentów), przy braku udzielenia informacji w formie wskazanej przez Skarżącego uzasadnia przyjęcie, że Spółka pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał Spółkę do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku (punkt 1 sentencji wyroku. Z uwagi na fakt, że wniosek Skarżącego z 25 sierpnia 2011 r. nie został rozpatrzony w ustawowym terminie (wynoszącym, co do zasady, 14 dni, a maksymalnie i tylko wyjątkowo 2 miesiące - art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) i od dnia złożenia tego wniosku do dnia wydania wyroku minęło bezskutecznie ponad piętnaście miesięcy, a także wobec sprzecznych odpowiedzi udzielanych Skarżącym w tym okresie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego Skarżącego radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), w wysokości 240 zł, oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 357 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI