IV SAB/Po 81/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-08-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuzamówienia publiczneodpadykontrolagospodarka odpadamiustawa o dostępie do informacji publicznejWSABurmistrz Miastaspółka

WSA w Poznaniu zobowiązał Burmistrza Miasta do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zagospodarowania odpadów z zamówienia publicznego, stwierdzając jego bezczynność.

Spółka N. sp. z o.o. zwróciła się do Burmistrza Miasta o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku realizacji umowy o zamówienie publiczne. Burmistrz odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za wykładnię umowy, a nie informację publiczną. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną, zobowiązał Burmistrza do udostępnienia informacji i stwierdził bezczynność organu, jednocześnie uznając, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Spółka N. sp. z o.o. złożyła wniosek do Burmistrza Miasta o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku realizacji umowy o zamówienie publiczne, w tym szczegółowych danych o ilości, kodach i miejscach zagospodarowania odpadów, a także o sposobie kontroli wykonania umowy przez miasto. Burmistrz udostępnił część informacji, ale odmówił udzielenia dalszych wyjaśnień, uznając je za wykładnię umowy, a nie informację publiczną. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność Burmistrza w zakresie udostępnienia informacji dotyczącej sposobu wykonania umowy i zagospodarowania odpadów. WSA zobowiązał Burmistrza do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a wynikała z odmiennej interpretacji wniosku. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Żądanie udostępnienia informacji o tym, ile i jakich odpadów zostało wytworzonych przy wykonywaniu zadania publicznego oraz gdzie zostały one zagospodarowane, stanowi informację publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumenty związane z wykonaniem umów w sprawach zamówień publicznych, w tym informacje o sposobie prowadzenia sprawy i wykonaniu umowy, posiadają walor dokumentacji urzędowej i stanowią informację publiczną. Wniosek skarżącej dotyczył faktów związanych z wykonaniem umowy, a nie wykładni prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, rozumiana jako każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. d

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacje o sprawach publicznych obejmują m.in. informacje o sposobie prowadzenia spraw przez organy władzy publicznej.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a, b, c

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacje o sprawach publicznych obejmują m.in. informacje o dokumentacji urzędowej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

u.o.c.p.g. art. 3 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.

u.o.c.p.g. art. 3 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie, tworząc warunki do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku lub zapewniając wykonanie tych prac.

u.o.c.p.g. art. 3 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gminy nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi.

u.o.

Ustawa o odpadach

Przepisy dotyczące zagospodarowania odpadów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek skarżącej dotyczył informacji o faktach związanych z wykonaniem umowy, a nie wykładni prawa. Dokumenty związane z wykonaniem umów w sprawach zamówień publicznych stanowią informację publiczną. Organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji o odmowie, co stanowi bezczynność.

Odrzucone argumenty

Wniosek skarżącej zawierał żądanie wykładni umowy, a nie informacji o faktach. Organ nie posiadał wnioskowanych danych dotyczących ilości i sposobu zagospodarowania odpadów.

Godne uwagi sformułowania

dokumenty związane z wykonywaniem czy wykonaniem umów w sprawach zamówień publicznych (...) posiadają walor dokumentacji urzędowej, stanowiącej informację publiczną. nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten przed wniesieniem skargi na bezczynność udostępni informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej.

Skład orzekający

Józef Maleszewski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Grossmann

sędzia

Jacek Rejman

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście umów o zamówienia publiczne i zagospodarowania odpadów; zasady stwierdzania bezczynności organu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się dostępem do informacji publicznej i zamówieniami publicznymi, ponieważ dotyczy rozgraniczenia między informacją publiczną a wykładnią umowy oraz potwierdza, że dokumentacja wykonania umowy jest informacją publiczną.

Czy Burmistrz musi ujawnić, jak zagospodarowano odpady z miejskiej inwestycji? WSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 81/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w Z. bezczynność Burmistrza Miasta w zakresie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta do załatwienia sprawy w zakresie punktu 2 wniosku N. sp. z o.o. z siedzibą w Z. z dnia 5 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w punkcie 1; 3. stwierdza, ze bezczynność Burmistrza Miasta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5.04.2024 r. spółka N. sp. z o.o. (dalej jako skarżąca) zwróciła się do Burmistrza Miasta z wnioskiem o
1. Nadesłanie załącznika nr 4 do umowy nr [...]
2. Udostępnienie następujących informacji który z podmiotów, miasto czy
wykonawca, był zgodnie z umową zawartą w ramach zamówienia publicznego o numerze [...] odpowiedzialny za zagospodarowanie odpadów powstałych w wyniku wykonywania prac wskazanych w § 2.1. pkt 1, 2, 4 umowy,
- w przypadku jeżeli podmiotem odpowiedzialnym było miasto o wskazanie jaka była ilość tych odpadów, jakie kody odpadów i w jakich instalacjach zostały zagospodarowane, oraz jaki koszt poniosło miasto z tego tytułu,
- jeżeli podmiotem odpowiedzialnym był wykonawca o wskazanie postanowienia umowy, z którego ten obowiązek wynikał, a ponadto o informację, w jaki sposób miasto wykonywało kontrolę zgodności wykonywanych usług z prawem to jest przepisami ustawy o odpadach. Wniesiono także o wskazane czynności, jakie w tym zakresie były wykonywane, zebranych dowodów i dokonanych ustaleń.
3. Przekazanie informacji dotyczących odpadów powstałych w związku z utrzymaniem placów zabaw i siłowni:
- jak często dokonywane były prace odchwaszczania, za które zapłaciło miasto. Jaka ilość odpadów powstałych w wyniku odchwaszczania została wywieziona przez miasto. W jakiej instalacji odpady te zostały zagospodarowane. Jaki był koszt tego zagospodarowania.
- w jaki sposób miasto jako zamawiający kontrolowało prawidłowość wykonywania usługi wywożenia przez wykonawcę na składowisko odpadów powstałych w wyniku wykonywania usługi równania piasku i bieżącego utrzymania czystości na terenie placów zabaw i siłowni zewnętrznych. Zwrócono się o wskazane czynności, jakie w tym zakresie były wykonywane, zebranych dowodów i dokonanych ustaleń.
Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji publicznej poprzez jej przesłanie (w tym kopii dokumentów) w formie elektronicznej na wskazany adres e-mail.
W odpowiedzi na wniosek skarżącej, pismem z dnia 22.04.2024 r., organ przesłał skan umowy nr [...] z dnia 01.06.2023 r. wraz ze Specyfikacją Warunków Zamówienia zawierającą m.in. opis przedmiotu zamówienia. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż informacja, której udostępnienia domagała się w tym zakresie skarżąca na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako u.d.i.p.) musi odnosić się do faktów. Zdaniem organu nie mają natomiast charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej, takie jak żądanie wyjaśnienia treści aktów prawnych. Można w oparciu o art. 6 ust. 1 u.d.i.p. żądać udostępnienia przez organ administracji informacji o treści aktów prawnych, mogących go dotyczyć albo tylko będących w jego posiadaniu. Żądanie takie może obejmować nie tylko akty obowiązujące powszechnie, ale również umowy, wiążące jedynie pomiędzy stronami. Jednakże czym innym jest udostępnienie treści takich aktów, a czym innym wyjaśnienie ich, czy też dokonanie ich wykładni. Żądanie skierowane do Burmistrza Miasta obejmowało dokonanie wykładni i uzyskanie pisemnego stanowiska co do zakresu praw i obowiązków stron umowy. Taka informacja - zdaniem organu - nie może być już uważana za publiczną.
Następnie organ wyjaśnił, że prace utrzymania czystości placów zabaw były wykonywane w dniach: 26-27.06, 7.07, 14.07, 21.07, 28.07, 09.08, 01.09, 08.09, 15.09, 22.09, 29.09.2023 r. Po ich realizacji nie wykonywano czynności kontrolnych obejmujących ustalenie sposobu zagospodarowania odpadów, albowiem wykonawca nie przekazywał informacji o powstaniu odpadów na terenie placów zabaw i siłowni. Organ uzasadnił, że miasto nie posiada informacji w zakresie dotyczącym ich ilości i sposobu zagospodarowania. Zakres kontroli prawidłowości wykonywanych usług został określony w umowie i nie wychodzono poza jego ramy. Ponadto, organ wyjaśnił, że proces odchwaszczania wynika często z zaniedbania cykliczności sprzątania placów zabaw i nie jest konieczny przy rutynowych pracach.
Pismem z dnia 26.04.2024 r. skarżąca, reprezentowana przez fachowych pełnomocników, wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność, w której wniosła o stwierdzenie, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżąca wyjaśniła, że w dniu 15.03.2024 r. zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej o rodzaju, ilościach i miejscu zagospodarowania odpadów powstałych w trakcie realizacji usług w ramach zamówienia publicznego o numerze [...] realizacji zamówienia publicznego
o numerze referencyjnym [...], pn. "Pielęgnacja zieleni miejskiej i utrzymanie czystości placów zabaw na terenie miasta Z." w roku 2023 wykonywanego przez firmę M. sp. z o.o. w 2023 r.
Jak następnie wyjaśniła skarżąca, w dniu 2.04.2024 r. otrzymała pismo datowane na 22.03.2024 r., w którym organ poinformował, iż "Gmina Miasto Z. nie gromadziła danych statystycznych dotyczących odpadów powstałych w trakcie realizacji Umowy [...]".
Dalej skarżąca wyjaśniła, że pismem wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia doprecyzowała wniosek i zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w opisanym zakresie. W odpowiedzi otrzymała wyżej cytowane pismo organu z dnia 22.04.2024 r.
Uzasadniając zarzucaną bezczynność organu, skarżąca wyjaśniła, że do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są między innymi organy władzy publicznej, a więc także Burmistrza Miasta. W ocenie skarżącej nie budzi więc wątpliwości, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożowy do podmiotu objętego obowiązkiem zgodnie z u.d.i.p.
Dalej skarżąca uzasadniła, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożyła w dniu 15.03.2024 r., zaś jego uszczegółowienie zostało doręczone organowi w dniu 5.04.2024 r. Skarżąca podniosła, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił jej informacji we wnioskowanym zakresie, ani nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem skarżącej, wbrew twierdzeniom organu, przedmiotem jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie było uzyskanie wykładni umowy zawartej w celu wykonania zadania publicznego, ale informacji o tym w jaki sposób umowa ta została wykonana.
Skarżąca wskazała, że wykonanie umowy o wykonanie zadania publicznego o numerze [...] pn. "Pielęgnacja zieleni miejskiej i utrzymanie czystości placów zabaw na terenie miasta Z." generowało znaczną ilość odpadów zielonych w postaci np. skoszonej trawy, przyciętych gałęzi z terenu całego miasta (§ 2.1 Umowy), zaś odpady te powinny zostać zagospodarowane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 grudnia 2012 r, o odpadach w instalacji posiadającej stosowne zezwolenie na przetwarzanie takich odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności tworzą warunki do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy lub zapewniają wykonanie tych prac oraz nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Wobec powyższego skarżąca wyjaśniła, że wniosek o udostępnienie informacji dotyczył tego ile i jakich odpadów zostało wytworzonych przy wykonywaniu zadania publicznego utrzymania gminnych terenów zielonych oraz gdzie zostały one zagospodarowane. Odpady te musiały być zagospodarowane albo przez miasto albo przez wykonawcę zadania publicznego pod nadzorem miasta. W ocenie skarżącej wniosek nie dotyczył więc wykładni umowy o zamówienie publiczne ale jej wykonania i nadzoru Miasta nad jej wykonaniem oraz prawidłowości wykonywania przez miasto jego zadań własnych w zakresie gospodarki odpadami i nadzoru nad nią.
Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne, skarżąca wskazała, że wszelkie dokumenty związane z wykonywaniem czy wykonaniem umów w sprawach zamówień publicznych posiadają walor dokumentacji urzędowej, stanowiącej informację publiczną. Wnioskowana informacja jest - zdaniem skarżącej - szczególnie istotna dla ogółu społeczeństwa zwłaszcza wobec ujawniania licznych przypadków porzucania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych, rodzących niekorzystne skutki środowiskowe. Korespondencja otrzymana od Burmistrza Miasta i unikanie wydania decyzji administracyjnej świadczy natomiast jednoznacznie o zamiarze nieujawniania informacji we wnioskowanym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W treści odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22.04.2024 r. Zdaniem organu wniosek skarżącej obejmował dokonanie wykładni i uzyskanie pisemnego stanowiska co do zakresu praw i obowiązków stron umowy. Nie sposób inaczej traktować odpowiedzi na zapytanie skarżącej kto wedle przepisów umowy odpowiedziany za zagospodarowanie odpadów i z jakich przepisów tej umowy to wynika.
W ocenie organu wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Z praktyki orzeczniczej wynika, iż domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Także w świetle utrwalonych poglądów judykatury wynika, że wykładnia przepisów prawa, jak też ocena czy sposób ich zastosowania nie stanowią informacji publicznej.
Ponadto organ wskazał, że w piśmie z dnia 22.04.2024 r. wyjaśnił jakimi danymi dysponuje (udzielając w tym zakresie informacji) odnośnie terminów wykonywania usługi przez wykonawcę oraz braku wykonywania czynności kontrolnych), a jakie dane nie znajdują się w posiadaniu organu (odnośnie ilości i rodzaju ewentualnie zagospodarowanych podczas realizacji umowy odpadów), przy czym wyjaśnił, z jakich względów organ ich nie posiada (brak informacji od wykonawcy usługi obejmującej te dane).
Końcowo organ wyjaśnił, że jeżeli żądana informacja nie jest informacją publiczną to art. 16 u.d.i.p. nie ma zastosowania, organ nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji, a tylko informuje, że wnioskowane dane nie są informacją publiczną, co nastąpiło w ramach niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność okazała się zasadna. Wobec braku wskazania w skardze expressis verbis w jakim zakresie pisma z dnia 5 kwietnia 2024 r. skarżąca domaga się stwierdzenia bezczynności organu, Sąd przyjął – zgodnie z argumentacją uzasadnienia skargi – że kwestionowany jest punkt 2 pisma organu z dnia 22 kwietnia 2024 r., tj. nieudzielanie odpowiedzi na punkt 2 wniosku z dnia 5 kwietnia 2024 r.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.
W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18, CBOSA).
Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11; dostępne w CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 1 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie", które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19, CBOSA). W konsekwencji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został wyrażony pogląd, zgodnie z którym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten przed wniesieniem skargi na bezczynność udostępni informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. Sytuacja taka stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 13.10.2021 r., III OSK 3789/21, ONSAiWSA 2022, nr 2, poz. 30).
Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą (acz wysoce niedoskonałą) definicję legalną "informacji publicznej", przez którą – zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
Przykładowe (nieenumeratywne) wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in.: informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), a także informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz długu publicznym i ciężarach publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c. lit. f i lit. h).
Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi. Nie można bowiem podzielić wyrażonego w odpowiedzi na skargę poglądu, jakoby wniosek skarżącej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w punkcie 2 nie dotyczył informacji o faktach, a zawierał żądanie dokonania wykładni prawa, czy treści stosunku prawnego. W istocie sformułowanie: "który z podmiotów (...) był zgodnie z Umową (...) odpowiedzialny za zagospodarowanie odpadów..." mogłoby prima facie wskazywać na intencję wnioskodawcy uzyskania wykładni obowiązującej Miasto umowy. Dalsza część wniosku wskazuje jednak jednoznacznie na intencję uzyskania informacji co do sposobu wykonania umowy w zakresie zagospodarowania odpadów. Nie ma - w ocenie Sądu - podstaw, by zanegować przedstawione w skardze wyjaśnienie, że intencją wnioskodawcy było uzyskanie informacji o tym ile i jakich odpadów zostało wytworzonych przy wykonywaniu zadania publicznego utrzymania gminnych terenów zielonych oraz gdzie zostały one zagospodarowane.
Zasadnie w skardze wskazano na regulacje ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 399). Zgodnie z jej art. 3 ust. 1 utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, zaś ustęp drugi tego artykułu wskazuje, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: tworzą warunki do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy lub zapewniają wykonanie tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych (pkt 1) oraz nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (pkt 4)
Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd, że dokumenty związane z wykonywaniem czy wykonaniem umów w sprawach zamówień publicznych, w szczególności dokumenty dotyczące złożonych zamówień, informacje o postępie prac, faktury, reklamacje, noty odsetkowe i obciążeniowe oraz dokumenty związane ze sporami pomiędzy zamawiającym a wykonawcami, posiadają walor dokumentacji urzędowej, stanowiącej informację publiczną. Dotyczą bowiem sfery faktów, zostały wytworzone w ramach sfery działalności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, zawierają informację o sposobie prowadzenia sprawy, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i pkt 4 lit. a, b, c u.d.i.p. , a więc tworzą informację o sprawach publicznych zgodnie z jej art. 1 ust. 1, podlegając udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2023 r. w sprawie IV SAB/Po 192/22).
Tak więc za dotyczący sfery faktów związanych z wykonaniem umowy uznać należy punkt 2 wniosku skarżącej z dnia 5 kwietnia 2024 r. i w tym zakresie stwierdzić trzeba, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku). W tym też zakresie należało zobowiązać organ do załatwienia sprawy, co Sąd uczynił w punkcie 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Wynikała ona raczej z odmiennej interpretacji treści wniosku, aniżeli celowego działania, czy też zaniechania. Należy zaznaczyć, że każda bezczynność postępowania jest naruszeniem prawa, gdyż godzi w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 k.p.a.). Jednak nie każda bezczynność jest bezczynnością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej przez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w celu ustalenia czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA, wyrok WSA w Olsztynie z 18 października 2022 r., sygn. akt: II SAB/Ol 157/22, wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2023 r., sygn. akt: IV SAB/Po 10/23, CBOSA).
O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł, na którą składają się wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI