IV SAB/Po 48/25

IV SAB/Po 48/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Monika Świerczak /przewodniczący/
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia z siedzibą w S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu do rozpoznania wniosku Stowaryszenia z siedzibą w S. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 października 2024 r., w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia z siedzibą w S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 lutego 2025 roku Stowarzyszenie (dalej: skarżący lub Stowarzyszenie) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu (dalej: organ lub Rektor) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt administracyjnych sprawy wynikał następujący stan faktyczny:
W dniu 22 października 2024 r. Stowarzyszenie zwróciło się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Rektora z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie liczby nowo przyjętych studentów z podziałem na płeć oraz kierunki w aktualnym roku akademickim 2024/2025 oraz latach poprzednich, tj. 2022/2023, 2023/2024.
W odpowiedzi na wniosek Rektor przedstawił informację o liczbie nowo przyjętych studentów z podziałem na kierunki w aktualnym roku akademickim 2024/2025 oraz latach poprzednich, tj. 2022/2023, 2023/2024. Jednocześnie Rektor powiadomił Stowarzyszenie, że informacja o płci studentów nie stanowi informacji publicznej.
Następnie Stowarzyszenie zwróciło się ponownie do Rektora z prośbą o zweryfikowanie swojego stanowiska i przesłanie odpowiedzi uwzględniającej w pełni żądanie zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. przekazanie także informacji o płci studentów. Stowarzyszenie wskazało, że sprawozdania dotyczącego liczby studentów, w tym kobiet, wymaga Główny Urząd Statystyczny, przy czym niektóre uczelnie, np. UM we W. udostępnia takie informacje na swojej stronie internetowej.
Rektor podtrzymał jednak swoje stanowisko, o czym poinformował Stowarzyszenie w dniu 14 listopada 2024 r. (k. 4-5 akt administracyjnych).
Wobec powyższego Stowarzyszenie (skarżący) wniosło skargę na bezczynność Rektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając mu jednocześnie naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, a w konsekwencji ograniczenie debaty publicznej o nierównowadze płci w szkolnictwie wyższym;
- art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze i nieuzasadnione ograniczenie debaty publicznej o nierównowadze płci w szkolnictwie wyższym;
- art. 41 ust. 2 lit. c Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zakresie, w jakim przepis ten ustanawia prawo do dobrej administracji, w tym obowiązek odpowiedniego uzasadniania decyzji przez administrację, poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydaniu arbitralnego i nieuzasadnionego rozstrzygnięcia;
- art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o wolności pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, poprzez jego niezastosowanie, polegające na uniemożliwieniu pozyskania informacji, a w konsekwencji uniemożliwienie prowadzenia debaty publicznej o nierównowadze płci w szkolnictwie wyższym;
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji, poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji o działalności organu oraz ograniczenie możliwości prowadzenia debaty publicznej;
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 90, dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu wnioskowanych informacji.
Skarżący wniósł jednocześnie o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Wniesiono także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Rektora informacja w zakresie płci studentów nie posiada waloru informacji publicznej. Dane statystyczne przekazywane do Głównego Urzędu Statystycznego nie stanowią automatycznie informacji publicznej, a częściowo korzystają z ochrony przewidzianej w art. 10 ustawy o statystyce publicznej. W ocenie organu skarżący błędnie nadał terminowi "informacja publiczna" znaczenie potoczne, podczas gdy organ związany jest definicją informacji publicznej, określoną w ustawie o dostępie do informacji publicznej – ustawie, w trybie której został przez skarżącego złożony wniosek. Wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że informacje statystyczne (m.in. dotyczące płci, wieku, karalności czy wykształcenia) stanowią "informację publiczną" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłącznie jeśli dotyczą osób pełniących funkcje publiczne (np. sędziów sądów powszechnych, urzędników państwowych czy samorządowych, zarówno wydających decyzje administracyjne jak i tych, którzy wykonują zadania wywierające wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym, nauczycieli akademickich czy osób pełniących określone funkcję we władzach uczelni). Zdaniem Rektora do kręgu tych osób nie zalicza się jednak uczniów czy studentów, stąd też informacje ich dotyczące (w tym m.in. informacja dotycząca płci) nie stanowią "informacji publicznej" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV tutejszego Sądu z dnia 5 marca 2025 r. sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także brak efektywnych działań w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać należy, że istotną kwestią z punktu widzenia bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym przypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tym zakresie bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. Bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępniania informacji publicznych.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Uniwersytet jest uczelnią publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, dalej: p.s.w.n.), reprezentowaną przez rektora na mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Działalność uczelni publicznej finansowana jest ze środków publicznych, o czym stanowią art. 365 i nast. p.s.w.n. Tym samym, nie może budzić wątpliwości, że Rektor stanowi podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Przepis ten zawiera jedynie przykładowy katalog, dlatego dla prawidłowego ustalenia zakresu znaczeniowego omawianego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ustawodawca celowo nie zawarł w przepisach u.d.i.p. katalogu zamkniętego, ponieważ zdecydowano się zapewnić społeczeństwu instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Z tego względu uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, wszystkie orzeczenia dostępne internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Cytowana regulacja dotycząca informacji przetworzonej stanowi wyjątek od zasady statuowanej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., w myśl której od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Chociaż ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to go nie zdefiniował, ani nawet bliżej nie określił. Przepisy u.d.i.p. nie zawierają także definicji "informacji prostej" (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 30/24). W orzecznictwie przyjmuje się, że "informacja prosta" może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1526/16). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Z tego względu poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, uznać można, że taką informacją jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (zob. wyrok NSA z 5 grudnia 2013 r., I OSK 1857/13).
Natomiast pojęcie "informacji przetworzonej" zostało szeroko opisane w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2018 r. (sygn. akt I OSK 915/16). Na potrzeby niniejszej sprawy warto w szczególności sięgnąć po fragment powyższego uzasadnienia, w którym wskazano, że informacją publiczną przetworzoną jest taka informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14).
Przenosząc dotychczasowe rozważania dotyczące definicji informacji publicznej, a także definicji informacji prostej i informacji przetworzonej na grunt niniejszej sprawy, uznać należało, że informacje statystyczne dotyczące płci studentów stanowią informację publiczną, a ponadto w tej konkretnej sprawie są także przykładem informacji przetworzonej.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że organ niezasadnie powoływał się na art. 10 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. 2024 r. poz. 1799, dalej: u.st.p.), gdyż informacja o płci studentów przyjętych w poszczególnych latach na Uniwersytet nie podlega bezwzględnej ochronie, o której stanowi powyższy przepis. W doktrynie podkreśla się dwa możliwe warianty wykładni art. 10 u.st.p. Pierwszy, zasadzający się na wykładni językowej, w powiązaniu z treścią art. 1 ust. 2 u.d.i.p., nakazuje przyjmować, iż ustawa o statystyce publicznej stanowi lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznaczałoby to, że żadna informacja publiczna zaliczająca się do kategorii danych, o których mowa w art. 10 u.st.p., nie podlega udostępnieniu, a za złamanie tego zakazu grozi odpowiedzialność karna z art. 54 u.st.p. Drugi wariant, opierający się na wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że art. 10 u.st.p. nie dotyczy danych mających charakter informacji publicznych i w tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. K. Tolko, Tajemnica statystyczna a prawo do informacji publicznej, PS 2020, nr 11-12, s. 47-57.) Mając powyższe uwagi na względzie, zaaprobować należy drugi wariant, gdyż odpowiada on w większym stopniu standardom konstytucyjnym. Nadto, legitymuje się uzasadnieniem systemowym i aksjologicznym, które służy realizacji prawa dostępu do informacji publicznej.
Podążając za logiką organu, można by przyjąć, że każda lub niemal każda informacja publiczna zebrana w danych statystycznych, powinna korzystać z ochrony przewidzianej w art. 10 u.st.p. i w związku z powyższym nie powinna podlegać udostępnieniu w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Takie rozumowanie stanowiłoby wypaczenie idei realizacji prawa dostępu do informacji publicznej. Podkreślić zatem należy, że art. 10 u.st.p. nie dotyczy tych danych jednostkowych, które stanowią informację publiczną, albowiem w tym zakresie pierwszeństwo mają przepisy u.d.i.p.
Kolejno, w odpowiedzi na skargę organ wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że informacje statystyczne stanowią informację publiczną wyłącznie, jeśli dotyczą osób pełniących funkcje publiczne, a zatem w powyższym zakresie nie mieszczą się dane dotyczące uczniów czy studentów. Organ powołuje się na orzecznictwo sądów administracyjnych, jednak nie wskazuje żadnych konkretnych orzeczeń, które potwierdzałyby jego tezę i wykazywałyby, że informacje o płci studentów studiujących na uczelni publicznej nie stanowią informacji publicznej.
W niniejszej sprawie uznać należało – przeciwnie do stanowiska zajętego przez organ – że dane (informacje) statystyczne dotyczące płci studentów stanowiły informację publiczną, podobnie jak i informację publiczną stanowiły dane (informacje) dotyczące ilości studentów na poszczególnych kierunkach. Sąd nie znajduje podstaw do wyłączenia informacji o płci studentów z ustawowej definicji "informacji publicznej" zawartej w przepisach u.d.i.p. W szczególności informacji dotyczącej płci studentów studiujących na uczelni publicznej w rozumieniu przepisów p.s.w.n. nie można pojmować jako informacji obejmującej sprawy prywatne, osobiste czy intymne, które co do zasady nie stanowią informacji publicznej.
Należy podkreślić, że skarżący nie domagał się udostępnienia informacji o konkretnych studentach, ze wskazaniem ich imion i nazwisk, wieku czy płci. Skarżący wniósł o udostępnienie informacji o charakterze danych statystycznych (wiek oraz płeć studentów przyjętych na poszczególne kierunki studiów w poszczególnych latach), które nie umożliwiają identyfikacji poszczególnych osób, a tym samym nie mają waloru informacji niepublicznej (prywatnej).
Wskazać w końcu należy, że skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność naukową oraz edukacyjną. Celem pozyskania przedmiotowych informacji przez Stowarzyszenie (skarżącego) jest sporządzenie raportu dotyczącego równości płci na uczelniach medycznych oraz w dostępie do zawodów medycznych. Skarżący wykazał zatem istnienie interesu publicznego, którego wystąpienie jest niezbędną przesłanką do udostępnienia informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną. Wracając bowiem do rozważań dotyczących definicji informacji przetworzonej wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ, udostępniając informacje w zakresie ilości studentów przyjętych na poszczególne kierunki studiów w poszczególnych latach, udostępnił w istocie skarżącemu informację przetworzoną. Powyższe wynika z tego, że skarżący składając swój wniosek, załączył do niego szablon (wzór) w formacie pliku Excel, zawierający tabelę uwzględniającą kierunki studiów, liczbę nowo przyjętych studentów ogółem oraz liczbę nowo przyjętych mężczyzn. Organ w odpowiedzi na wniosek przesłał skarżącemu powyższą tabelę (plik), uzupełnioną o dane dotyczące liczby przyjętych studentów, pomijając przy tym dane dotyczące liczby przyjętych mężczyzn. Tym samym uznać należało, że organ udostępnił skarżącemu informację przetworzoną, bowiem w chwili złożenia wniosku informacja ta w zasadzie nie istniała w kształcie objętym wnioskiem (tabela była nieuzupełniona), a organ odpowiadając w części na wniosek skarżącego przystąpił do konkretnych czynności (uzupełnienia załączonej do wniosku tabeli).
Jak już wcześniej wskazano, udostępnienie informacji publicznej zależne jest od wykazania interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), jednak w niniejszej sprawie taki interes publiczny istniał. Dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, znaczenie ma nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, ale także istota i charakter żądanej informacji, gdyż w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 80-81). Stowarzyszenie (skarżący) wykazując swoją działalność naukową i edukacyjną oraz przedstawiając plany sporządzenia raportu dotyczącego równości płci na uczelniach medycznych i w dostępie do zawodów medycznych, uczynił zadość powyższym wymaganiom wynikającym z przepisów u.d.i.p. i wykazał istnienie interesu publicznego. Skoro zatem przedmiotowa informacja dotycząca płci studentów stanowiła informację publiczną, to należało zbadać, czy w sprawie wystąpiła bezczynność organu.
Mając na uwadze przytoczone uprzednio regulacje prawne przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).
Poza sporem pozostaje, że Rektor (organ) jak dotychczas nie udostępnił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej w omawianym zakresie (liczby nowo przyjętych studentów z podziałem na płeć), ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia, a zatem przedstawiona przez Rektora w odpowiedzi na skargę argumentacja nie mogła uwolnić go od przypisania mu bezczynności. Niepodjęcie stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. jest równoznaczne z pozostawaniem organu w stanie bezczynności.
Na podstawie powyższych ustaleń przyjąć należało, że w dacie orzekania przez Sąd organ pozostawał w bezczynności co do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie mu odpowiedzi w zakresie liczby nowo przyjętych studentów z podziałem na płeć w aktualnym roku akademickim 2024/2025 oraz latach poprzednich, tj. 2022/2023, 2023/2024, co spowodowało konieczność zobowiązania go do rozpoznania wniosku skarżącego w trybie przewidzianym w u.d.i.p. w części opisanej w pkt 1 sentencji wyroku, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślenia jeszcze wymaga, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę. Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola Sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. Na tym etapie postępowania poza kompetencjami Sądu pozostaje ingerencja w uprawnienia podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, w ramach których pozostawiona jest ocena, czy określona informacja publiczna, będąca w posiadaniu tego podmiotu, może być udostępniona, czy też zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia wynikające choćby z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.
Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził w pkt 3 sentencji wyroku, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Chodzi tu o naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (vide: B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zatem organ pozostaje w bezczynności, przy czym nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł (jak w pkt 4 sentencji wyroku) na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.