IV SAB/PO 46/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-04-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEprzewlekłość postępowaniaspecustawa ukraińskazawieszenie terminówniedopuszczalność skargiWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, powołując się na przepisy specustawy ukraińskiej zawieszające bieg terminów.

Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Uzasadniono to przepisami specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d), które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców i wyłączają możliwość wnoszenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w tym okresie. Sąd podkreślił, że przepisy te dotyczą wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy.

Skarga została wniesiona przez V. Y. przeciwko Wojewodzie w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na brak wydania decyzji w ustawowym terminie oraz nadmierne przedłużanie postępowania. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując, że ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu do załatwienia sprawy. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Podstawą odrzucenia były przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d), które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców do 30 września 2025 r. i wyłączają możliwość wnoszenia skarg na bezczynność lub przewlekłość w tym okresie. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza niedopuszczalność pomijania tych regulacji. W ocenie Sądu, wskazane przepisy specustawy wyłączają możliwość rozpoznania skargi na przewlekłość, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd nie podzielił poglądu, że skarga powinna zostać oddalona, wskazując, że odrzucenie zapewnia zgodność z literalnym brzmieniem przepisów i zapobiega tworzeniu iluzji prawa do sądu. Odrzucenie skargi oznacza również brak możliwości zwrotu wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna w okresie obowiązywania przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d), które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców i wyłączają możliwość wnoszenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości.

Uzasadnienie

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców i stanowią, że zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w tym okresie nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości. Skutkuje to niedopuszczalnością skargi na przewlekłość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.o.U. art. 100c § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Określa okres zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców.

u.p.o.U. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Określa okres zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców.

u.p.o.U. art. 100d § 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Wyłącza możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie zawieszenia terminów.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.

u.c. art. 210 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący obowiązku wydania decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt.

u.c. art. 211

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący obowiązku wydania zezwolenia na pobyt.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący obowiązku działania w celu załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 12 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący szybkości i prostoty postępowania.

k.p.a. art. 35 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący terminów załatwiania spraw.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zaufania do organów administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 100c i 100d specustawy ukraińskiej zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców i wyłączają możliwość wnoszenia skarg na przewlekłość w tym okresie. Skarga na przewlekłość w okresie obowiązywania przepisów specustawy ukraińskiej jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach i k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. Argument, że ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu do załatwienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 [...] lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność, wynikającą z unormowania art. 100d ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Skład orzekający

Maciej Busz

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Maleszewski

członek

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skarg na przewlekłość postępowania w sprawach zezwoleń na pobyt cudzoziemców w okresie obowiązywania przepisów specustawy ukraińskiej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których zastosowanie mają przepisy specustawy ukraińskiej dotyczące zawieszenia terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem pobytu cudzoziemców i wpływem specustawy na postępowania administracyjne, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym.

Prawo pobytu cudzoziemców: Czy specustawa ukraińska blokuje skargi na przewlekłość postępowania?

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SAB/Po 46/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz- Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi V. Y. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych).
Uzasadnienie
V. Y. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego wszczęte wnioskiem z dnia 17 maja 2024 roku, zarzucając naruszenia przepisów prawa materialnego:
1. art. 210 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2354, dalej jako u.c.) poprzez niewydanie decyzji z wniosku z 2024 roku w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE w terminie 6 miesięcy, podczas gdy organ miał taki obowiązek, a wszelkie przesłanki wydania zezwolenia zostały spełnione, co obligowało organ do wydania decyzji zezwalającej na pobyt;
2. art. 211 ustawy o cudzoziemcach poprzez brak wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w sytuacji, gdy organ jest zobligowany do jego wydania po dostarczeniu przez wnioskującego kompletu dokumentów, a także podczas, gdy nie zachodzą przesłanki do odmowy wydania zezwolenia.
Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego:
1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, a w konsekwencji nie wydanie decyzji w zakresie złożonego przez skarżącego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, m.in. poprzez niepodejmowanie czynności oraz pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu cudzoziemca;
2. art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. art. 35 § 1-3 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie szybkiego i prostego działania w sprawie nieskomplikowanego postępowania dotyczącego zezwolenia na zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, nadmierne komplikowanie tego postępowania i podejmowanie zbędnych czynności wyjaśniających, co doprowadziło do powzięcia niesłusznych wątpliwości organu, a nadto naraziło skarżącego na straty i zaburzyło zaufanie do organu administracji publicznej,
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 149 § 1-2 p.p.s.a., wniósł o:
1. uwzględnienie skargi i zobowiązanie Wojewody do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt do organu I instancji lub w innym terminie uznanym za właściwy przez Sąd,
2. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa,
3. przyznanie od Wojewody na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, ewentualnie w innej wysokości uznanej przez Sąd za właściwą, ewentualnie, jeśli Sąd uzna za słuszne, o wymierzenie organowi na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów,
4. zwrot kosztów postępowania, a w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w dniu 17 maja 2024 roku skarżący złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
Przez okres od 17 maja 2024 roku do dnia złożenia niniejszej skargi nie została wydana decyzja w przedmiocie wydania zezwolenia pobyt rezydenta długoterminowego UE. W związku z prowadzeniem postępowania w sposób przewlekły dnia 02 stycznia 2025 roku skarżący wystąpił do organu z ponagleniem. Pomimo upływu niemalże 7 miesięcy i 23 dni wniosek nie został rozpatrzony, a ponaglenie nie zostało pozostawione bez rozpoznania.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wniesienie skargi do Sądu zostało poprzedzone wniesieniem ponaglenia na przewlekłość w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE 02.01.2025r. Ponaglenia zostały pozostawione bez rozpoznania, gdyż strona wniosła je przed upływem terminu do załatwienia sprawy.
Odnosząc się do skargi, żądanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy lub w innym terminie uznanym za właściwy przez Sąd oraz zarzuty dotyczące przewlekłości w postępowaniu podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie ze względu na stan prawny obowiązujący w czasie zakwestionowanego skargą stanu przewlekłości organu. W szczególności organ powołał się na treść art. 100c i 100d ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.U.").
Zgodnie z art. 100 c ust. 1 pkt 1 lit a) oraz 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy bieg terminów na załatwienia spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu w okresie od 24.02.2022 r. do 30.09.2025 r. W okresie tym nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Ponadto w okresie tym, organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie
z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego stanu bezczynności zaistniało po dniu 15 kwietnia 2022 r., co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej.
Zawieszenie biegu terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski dotyczy spraw wszystkich cudzoziemców. Taki pogląd potwierdza ugruntowane już orzecznictwo odnoszące się do problematyki zakresu podmiotowego stosowania przepisów art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w tym najnowsze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z 13.02.2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, II OSK 637/23, II OSK 638/23, II OSK 639/23, z 08.05.2024 r. sygn. akt II OSK 1610/23, z 15.05.2024 r. sygn. akt. II OSK 173/24, z 27.05.2024 r. sygn. akt II OSK 32/24, z 10.06.2024 r. sygn. akt 2151/23.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach sygn. akt II OSK 2362/23 (i również II OSK 637/23, II OSK 638/23, II OSK 639/23) odniósł się do podmiotowego zakresu ich stosowania, stwierdzając jednoznacznie, że przepisy dotyczą wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, przybywających do Polski w związku z konfliktem zbrojnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność, wynikającą z unormowania art. 100d ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.U.").
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1).
Jednakże przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozstrzygnięta wyrokiem.
W ocenie Sądu, wniesiona skarga dotyczyła przewlekłości w prowadzonym przez Wojewodę postępowaniu w sprawie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie kolejna regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830; w skrócie "zm.u.p.o.U."), mocą której dodano do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepisy art. 100c, w brzmieniu:
"1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:
1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,
3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
– w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
2. Czynności dokonane w okresie , o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.
3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:
1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."
Następnie cytowana treść art. 100c u.p.o.U. została "prolongowana" na kolejny okres – do 24 sierpnia 2023 r. – w dodanym z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 01 stycznia 2023 r., art. 100d u.p.o.U. (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 185).
Wskazany termin obowiązywania omawianych przepisów został kolejno przedłużony do 04 marca 2024 r. (zob. art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1088) oraz do 30 czerwca 2024 r. (zob. art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. poz. 232) – a obecnie jeszcze do 30 września 2025 r. (zob. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 854) – obejmując w konsekwencji łącznie okres ponad trzech lat i pięciu miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie art. 100c u.p.o.U. (tj. od 15 kwietnia 2022 r.).
Przywołane przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.U. zrodziły w praktyce orzeczniczej istotne wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją RP oraz prawem europejskim, co zaowocowało m.in. stosunkowo licznymi rozstrzygnięciami tut. Sądu, w myśl których:
– na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przepisy art. 100c ust. 1 oraz art. 100d ust. 1 u.p.o.U. nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, jako sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (zob. prawomocny wyrok WSA z 9.11.2023 r., IV SAB/Po 130/23; podobnie m.in. wyroki WSA: z 9.11.2023 r., IV SAB/Po 129/23 i IV SAB/Po 134/23; z 30.11.2023 r., IV SAB/Po 144/23; z 15.2.2024 r., IV SAB/Po 181/23 i IV SAB/Po 183/23; z 29.2.2024 r., IV SAB/Po 191/23; z 4.4.2024 r., II SAB/Po 184/23; z 4.7.2024 r., II SAB/Po 21/24; z 22.11.2024 r., II SAB/Po 146/24; te wyroki oraz, o ile inaczej nie zastrzeżono, dalsze orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl);
– na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przepis art. 100d ust. 1 u.p.o.U. nie może znaleźć zastosowania w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jako sprzeczny z dyspozycją art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/109/WE z 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (zob. wyrok WSA z 11.7.2024 r., IV SAB/Po 77/24; podobnie wyroki WSA: z 5.9.2024 r., IV SAB/Po 100/24 i IV SAB/Po 101/24; z 9.10.2024 r., IV SAB/Po 119/24; z 16.10.2024 r., IV SAB/Po 132/24; CBOSA);
– w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie mogą znaleźć zastosowania przepisy art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.U., jako niedające się pogodzić z konstytucyjnymi oraz konwencyjnymi gwarancjami prawa do sądu oraz prawa do skutecznego środka zaskarżenia (zob. prawomocny wyrok WSA z 25.1.2024 r., IV SAB/Po 175/23; CBOSA; podobnie wyroki WSA: z 5.9.2024 r. IV SAB/Po 61/24; z 11.7.2024 r., IV SAB/Po 77/24; z 24.7.2024 r., IV SAB/Po 84/24; z 9.10.2024 r., IV SAB/Po 119/24; z 23.10.2024 r., IV SAB/Po 137/24; CBOSA).
Przywołane poglądy prawne nie znalazły wszakże akceptacji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym – jak zauważono w wyroku WSA w Poznaniu z 7 listopada 2024 r. o sygn. akt IV SAB/Po 118/24 – "w ostatnim okresie ukształtowała się konsekwentna i jednolita linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazująca na niedopuszczalność pomijania, przy rozstrzyganiu spraw z zakresu bezczynności i przewlekłości postępowania, regulacji zawartych w art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy".
Rozwianie przez Naczelny Sąd Administracyjny – jak się wydaje: jednolicie i trwale – wskazanych wyżej wątpliwości w kwestii "stosowalności" (legalności) przepisów art. 100c i art. 100d u.p.o.U. m.in. w sprawach dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a także rezydenta długoterminowego UE, każe zwrócić baczną uwagę na art. 100d ust. 4 u.p.o.U., który stanowi, że: "Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 [tj. m.in. w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – uw. Sądu], lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1 [tj. do 30.9.2025 r. – uw. Sądu], nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki".
Sąd w niniejszym składzie - podobnie jak w postanowieniach tut. Sądu z 12 grudnia 2024 r. o sygn. IV SAB/Po 169/24, czy też o sygn. IV SAB/Po 193/24 - podziela stanowisko doktryny oraz ten nurt w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle których użyta w cytowanym art. 100d ust. 4 (oraz jego "poprzedniku": art. 100c ust. 4) u.p.o.U. formuła mówiąca o tym, iż wskazane w nim okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w istocie przesądza o niedopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, wywiedzionej z powołaniem się na takie okoliczności, co w konsekwencji powinno skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik [w:] Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Komentarz, pod red. W. Klausa, Warszawa 2022, uw. 4 do art. 100c; por. postanowienie NSA z 12.7.2023 r., II OSK 510/23, CBOSA; por. też postanowienia WSA: z 19.10.2023 r., II SAB/Go 99/23; z 16.11.2023 r., III SAB/Lu 29/23; z 23.5.2024 r., III SAB/Łd 20/24; z 30.9.2024 r., I SAB/Op 68/24; CBOSA).
Sąd nie podziela natomiast odmiennego poglądu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, w myśl którego zastosowanie regulacji art. 100d ust. 4 (wcześniej: art. 100c ust. 4) u.p.o.U. powinno skutkować nie odrzuceniem skargi, lecz jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Po pierwsze, pogląd ten nie znajduje oparcia w literalnym brzmieniu analizowanych przepisów. Po drugie, taka interpretacja skutków zastosowania art. 100d ust. 4 (wcześniej: art. 100c ust. 4) u.p.o.U. stwarza li tylko iluzję zapewnienia cudzoziemcowi prawa do sądu w sprawach dotyczących bezczynności lub przewlekłości organu administracji w przedmiocie zezwolenia na pobyt – skoro skarga formalnie uznana za dopuszczalną, w okresie wskazanym w art. 100d ust. 1 u.p.o.U. i tak podlegać będzie "automatycznemu" oddaleniu (zdeterminowanemu przez unormowania art. 100d ust. 1, 3 i 4 u.p.o.U.). Po trzecie, skarżący traci prawo do uzyskania zwrotu wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zyskując w zamian jedynie "namiastkę" kontroli sądowej w ww. kategoriach spraw (z uwagi na ów "automatyzm" orzeczniczy).
Z tych wszystkich względów skarga Cudzoziemca podlegała odrzuceniu (pkt 1 sentencji postanowienia), na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu tego przepisu.
O zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu, w wysokości 100 zł (pkt 2 sentencji postanowienia), Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI